੧. ਅਸ੍ਸੁਤਵਾਸੁਤ੍ਤਂ

੬੧. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ…ਪੇ… ‘‘ਅਸ੍ਸੁਤਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਚਾਤੁਮਹਾਭੂਤਿਕਸ੍ਮਿਂ ਕਾਯਸ੍ਮਿਂ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯਪਿ ਵਿਰਜ੍ਜੇਯ੍ਯਪਿ ਵਿਮੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯਪਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? [ਚਾਤੁਮ੍ਮਹਾਭੂਤਿਕਸ੍ਮਿਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)] ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ [ਦਿਸ੍ਸਤਿ ਹਿ ਭਿਕ੍ਖਵੇ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)], ਇਮਸ੍ਸ ਚਾਤੁਮਹਾਭੂਤਿਕਸ੍ਸ ਕਾਯਸ੍ਸ ਆਚਯੋਪਿ ਅਪਚਯੋਪਿ ਆਦਾਨਮ੍ਪਿ ਨਿਕ੍ਖੇਪਨਮ੍ਪਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਰਾਸ੍ਸੁਤਵਾ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯਪਿ ਵਿਰਜ੍ਜੇਯ੍ਯਪਿ ਵਿਮੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯਪਿ’’.

‘‘ਯਞ੍ਚ ਖੋ ਏਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਇਤਿਪਿ, ਮਨੋ ਇਤਿਪਿ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਇਤਿਪਿ, ਤਤ੍ਰਾਸ੍ਸੁਤਵਾ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਨਾਲਂ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਨਾਲਂ ਵਿਰਜ੍ਜਿਤੁਂ ਨਾਲਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿਤੁਂ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਦੀਘਰਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਸ੍ਸੁਤਵਤੋ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਅਜ੍ਝੋਸਿਤਂ ਮਮਾਯਿਤਂ ਪਰਾਮਟ੍ਠਂ – ‘ਏਤਂ ਮਮ, ਏਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਰਾਸ੍ਸੁਤਵਾ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਨਾਲਂ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਨਾਲਂ ਵਿਰਜ੍ਜਿਤੁਂ ਨਾਲਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿਤੁਂ.

‘‘ਵਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਸ੍ਸੁਤਵਾ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਇਮਂ ਚਾਤੁਮਹਾਭੂਤਿਕਂ ਕਾਯਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਉਪਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਨ ਤ੍ਵੇਵ ਚਿਤ੍ਤਂ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਦਿਸ੍ਸਤਾਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਾਤੁਮਹਾਭੂਤਿਕੋ ਕਾਯੋ ਏਕਮ੍ਪਿ ਵਸ੍ਸਂ ਤਿਟ੍ਠਮਾਨੋ ਦ੍ਵੇਪਿ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਤਿਟ੍ਠਮਾਨੋ ਤੀਣਿਪਿ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਤਿਟ੍ਠਮਾਨੋ ਚਤ੍ਤਾਰਿਪਿ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਤਿਟ੍ਠਮਾਨੋ ਪਞ੍ਚਪਿ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਤਿਟ੍ਠਮਾਨੋ ਦਸਪਿ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਤਿਟ੍ਠਮਾਨੋ ਵੀਸਤਿਪਿ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਤਿਟ੍ਠਮਾਨੋ ਤਿਂਸਮ੍ਪਿ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਤਿਟ੍ਠਮਾਨੋ ਚਤ੍ਤਾਰੀਸਮ੍ਪਿ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਤਿਟ੍ਠਮਾਨੋ ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਿ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਤਿਟ੍ਠਮਾਨੋ ਵਸ੍ਸਸਤਮ੍ਪਿ ਤਿਟ੍ਠਮਾਨੋ, ਭਿਯ੍ਯੋਪਿ ਤਿਟ੍ਠਮਾਨੋ.

‘‘ਯਞ੍ਚ ਖੋ ਏਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਇਤਿਪਿ, ਮਨੋ ਇਤਿਪਿ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਇਤਿਪਿ, ਤਂ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਦਿਵਸਸ੍ਸ ਚ ਅਞ੍ਞਦੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਅਞ੍ਞਂ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਕ੍ਕਟੋ ਅਰਞ੍ਞੇ ਪਵਨੇ ਚਰਮਾਨੋ ਸਾਖਂ ਗਣ੍ਹਤਿ, ਤਂ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਗਣ੍ਹਤਿ, ਤਂ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਗਣ੍ਹਤਿ; ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਮਿਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਇਤਿਪਿ, ਮਨੋ ਇਤਿਪਿ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਇਤਿਪਿ, ਤਂ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਦਿਵਸਸ੍ਸ ਚ ਅਞ੍ਞਦੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਅਞ੍ਞਂ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ.

‘‘ਤਤ੍ਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੁਤਵਾ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਂਯੇਵ ਸਾਧੁਕਂ ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ – ‘ਇਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਇਦਂ ਹੋਤਿ, ਇਮਸ੍ਸੁਪ੍ਪਾਦਾ ਇਦਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ; ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਸਤਿ ਇਦਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਇਮਸ੍ਸ ਨਿਰੋਧਾ ਇਦਂ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ – ਯਦਿਦਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਚ੍ਚਯਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾ; ਸਙ੍ਖਾਰਪਚ੍ਚਯਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ…ਪੇ… ਏਵਮੇਤਸ੍ਸ ਕੇਵਲਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯੋ ਹੋਤਿ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਤ੍ਵੇਵ ਅਸੇਸਵਿਰਾਗਨਿਰੋਧਾ ਸਙ੍ਖਾਰਨਿਰੋਧੋ; ਸਙ੍ਖਾਰਨਿਰੋਧਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਨਿਰੋਧੋ…ਪੇ… ਏਵਮੇਤਸ੍ਸ ਕੇਵਲਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਨਿਰੋਧੋ ਹੋਤੀ’’’ਤਿ.

‘‘ਏਵਂ ਪਸ੍ਸਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੁਤਵਾ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਰੂਪਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ, ਵੇਦਨਾਯਪਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ, ਸਞ੍ਞਾਯਪਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ, ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁਪਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ; ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਂ ਵਿਰਜ੍ਜਤਿ, ਵਿਰਾਗਾ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ, ਵਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਮਿਤਿ ਞਾਣਂ ਹੋਤਿ. ‘ਖੀਣਾ ਜਾਤਿ, ਵੁਸਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਕਤਂ ਕਰਣੀਯਂ, ਨਾਪਰਂ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਾਯਾ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ. ਪਠਮਂ.