੯. ਸੁਨ੍ਦਰਿਕਸੁਤ੍ਤਂ

੧੯੫. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਕੋਸਲੇਸੁ ਵਿਹਰਤਿ ਸੁਨ੍ਦਰਿਕਾਯ ਨਦਿਯਾ ਤੀਰੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸੁਨ੍ਦਰਿਕਭਾਰਦ੍ਵਾਜੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਸੁਨ੍ਦਰਿਕਾਯ ਨਦਿਯਾ ਤੀਰੇ ਅਗ੍ਗਿਂ ਜੁਹਤਿ, ਅਗ੍ਗਿਹੁਤ੍ਤਂ ਪਰਿਚਰਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੁਨ੍ਦਰਿਕਭਾਰਦ੍ਵਾਜੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਅਗ੍ਗਿਂ ਜੁਹਿਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਿਹੁਤ੍ਤਂ ਪਰਿਚਰਿਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਸਮਨ੍ਤਾ ਚਤੁਦ੍ਦਿਸਾ ਅਨੁਵਿਲੋਕੇਸਿ – ‘‘ਕੋ ਨੁ ਖੋ ਇਮਂ ਹਬ੍ਯਸੇਸਂ ਭੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ ਸੁਨ੍ਦਰਿਕਭਾਰਦ੍ਵਾਜੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਸਸੀਸਂ ਪਾਰੁਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ. ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਵਾਮੇਨ ਹਤ੍ਥੇਨ ਹਬ੍ਯਸੇਸਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦਕ੍ਖਿਣੇਨ ਹਤ੍ਥੇਨ ਕਮਣ੍ਡਲੁਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਸੁਨ੍ਦਰਿਕਭਾਰਦ੍ਵਾਜਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਪਦਸਦ੍ਦੇਨ ਸੀਸਂ ਵਿਵਰਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੁਨ੍ਦਰਿਕਭਾਰਦ੍ਵਾਜੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ‘ਮੁਣ੍ਡੋ ਅਯਂ ਭਵਂ, ਮੁਣ੍ਡਕੋ ਅਯਂ ਭਵ’ਨ੍ਤਿ ਤਤੋਵ ਪੁਨ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤੁਕਾਮੋ ਅਹੋਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੁਨ੍ਦਰਿਕਭਾਰਦ੍ਵਾਜਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਮੁਣ੍ਡਾਪਿ ਹਿ ਇਧੇਕਚ੍ਚੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਭਵਨ੍ਤਿ; ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਿਂ ਪੁਚ੍ਛੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਸੁਨ੍ਦਰਿਕਭਾਰਦ੍ਵਾਜੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਕਿਂਜਚ੍ਚੋ ਭਵ’ਨ੍ਤਿ?

‘‘ਮਾ ਜਾਤਿਂ ਪੁਚ੍ਛ ਚਰਣਞ੍ਚ ਪੁਚ੍ਛ,

ਕਟ੍ਠਾ ਹਵੇ ਜਾਯਤਿ ਜਾਤਵੇਦੋ;

ਨੀਚਾਕੁਲੀਨੋਪਿ ਮੁਨਿ ਧਿਤਿਮਾ,

ਆਜਾਨੀਯੋ ਹੋਤਿ ਹਿਰੀਨਿਸੇਧੋ.

‘‘ਸਚ੍ਚੇਨ ਦਨ੍ਤੋ ਦਮਸਾ ਉਪੇਤੋ,

ਵੇਦਨ੍ਤਗੂ ਵੁਸਿਤਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯੋ;

ਯਞ੍ਞੋਪਨੀਤੋ ਤਮੁਪਵ੍ਹਯੇਥ,

ਕਾਲੇਨ ਸੋ ਜੁਹਤਿ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯੇ’’ਤਿ.

‘‘ਅਦ੍ਧਾ ਸੁਯਿਟ੍ਠਂ ਸੁਹੁਤਂ ਮਮ ਯਿਦਂ,

ਯਂ ਤਾਦਿਸਂ ਵੇਦਗੁਮਦ੍ਦਸਾਮਿ;

ਤੁਮ੍ਹਾਦਿਸਾਨਞ੍ਹਿ ਅਦਸ੍ਸਨੇਨ,

ਅਞ੍ਞੋ ਜਨੋ ਭੁਞ੍ਜਤਿ ਹਬ੍ਯਸੇਸ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਭੁਞ੍ਜਤੁ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭਵ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਗਾਥਾਭਿਗੀਤਂ ਮੇ ਅਭੋਜਨੇਯ੍ਯਂ,

ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਨੇਸ ਧਮ੍ਮੋ;

ਗਾਥਾਭਿਗੀਤਂ ਪਨੁਦਨ੍ਤਿ ਬੁਦ੍ਧਾ,

ਧਮ੍ਮੇ ਸਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਵੁਤ੍ਤਿਰੇਸਾ.

‘‘ਅਞ੍ਞੇਨ ਚ ਕੇਵਲਿਨਂ ਮਹੇਸਿਂ,

ਖੀਣਾਸਵਂ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਵੂਪਸਨ੍ਤਂ;

ਅਨ੍ਨੇਨ ਪਾਨੇਨ ਉਪਟ੍ਠਹਸ੍ਸੁ,

ਖੇਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਤਂ ਪੁਞ੍ਞਪੇਕ੍ਖਸ੍ਸ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.

‘‘ਅਥ ਕਸ੍ਸ ਚਾਹਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਇਮਂ ਹਬ੍ਯਸੇਸਂ ਦਮ੍ਮੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਪਸ੍ਸਾਮਿ ਸਦੇਵਕੇ ਲੋਕੇ ਸਮਾਰਕੇ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਕੇ ਸਸ੍ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਯਾ ਪਜਾਯ ਸਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਯ ਯਸ੍ਸੇਸੋ ਹਬ੍ਯਸੇਸੋ ਭੁਤ੍ਤੋ ਸਮ੍ਮਾ ਪਰਿਣਾਮਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਵਾ ਤਥਾਗਤਸਾਵਕਸ੍ਸ ਵਾ. ਤੇਨ ਹਿ ਤ੍ਵਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਤਂ ਹਬ੍ਯਸੇਸਂ ਅਪ੍ਪਹਰਿਤੇ ਵਾ ਛਡ੍ਡੇਹਿ ਅਪ੍ਪਾਣਕੇ ਵਾ ਉਦਕੇ ਓਪਿਲਾਪੇਹੀ’’ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਸੁਨ੍ਦਰਿਕਭਾਰਦ੍ਵਾਜੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਤਂ ਹਬ੍ਯਸੇਸਂ ਅਪ੍ਪਾਣਕੇ ਉਦਕੇ ਓਪਿਲਾਪੇਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਹਬ੍ਯਸੇਸੋ ਉਦਕੇ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਚਿਚ੍ਚਿਟਾਯਤਿ ਚਿਟਿਚਿਟਾਯਤਿ ਸਨ੍ਧੂਪਾਯਤਿ ਸਮ੍ਪਧੂਪਾਯਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਾਮ ਫਾਲੋ [ਲੋਹੋ (ਕ.)] ਦਿਵਸਂਸਨ੍ਤਤ੍ਤੋ [ਦਿਵਸਸਨ੍ਤਤ੍ਤੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਉਦਕੇ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਚਿਚ੍ਚਿਟਾਯਤਿ ਚਿਟਿਚਿਟਾਯਤਿ ਸਨ੍ਧੂਪਾਯਤਿ ਸਮ੍ਪਧੂਪਾਯਤਿ; ਏਵਮੇਵ ਸੋ ਹਬ੍ਯਸੇਸੋ ਉਦਕੇ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਚਿਚ੍ਚਿਟਾਯਤਿ ਚਿਟਿਚਿਟਾਯਤਿ ਸਨ੍ਧੂਪਾਯਤਿ ਸਮ੍ਪਧੂਪਾਯਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਸੁਨ੍ਦਰਿਕਭਾਰਦ੍ਵਾਜੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਸਂਵਿਗ੍ਗੋ ਲੋਮਹਟ੍ਠਜਾਤੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਠਿਤਂ ਖੋ ਸੁਨ੍ਦਰਿਕਭਾਰਦ੍ਵਾਜਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਭਗਵਾ ਗਾਥਾਹਿ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –

‘‘ਮਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਦਾਰੁ ਸਮਾਦਹਾਨੋ,

ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਅਮਞ੍ਞਿ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਹਿ ਏਤਂ;

ਨ ਹਿ ਤੇਨ ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਕੁਸਲਾ ਵਦਨ੍ਤਿ,

ਯੋ ਬਾਹਿਰੇਨ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਿਮਿਚ੍ਛੇ.

‘‘ਹਿਤ੍ਵਾ ਅਹਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਦਾਰੁਦਾਹਂ

ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਮੇਵੁਜ੍ਜਲਯਾਮਿ [ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਮੇਵ ਜਲਯਾਮਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਜੋਤਿਂ;

ਨਿਚ੍ਚਗ੍ਗਿਨੀ ਨਿਚ੍ਚਸਮਾਹਿਤਤ੍ਤੋ,

ਅਰਹਂ ਅਹਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਚਰਾਮਿ.

‘‘ਮਾਨੋ ਹਿ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਖਾਰਿਭਾਰੋ,

ਕੋਧੋ ਧੁਮੋ ਭਸ੍ਮਨਿ ਮੋਸਵਜ੍ਜਂ;

ਜਿਵ੍ਹਾ ਸੁਜਾ ਹਦਯਂ ਜੋਤਿਠਾਨਂ,

ਅਤ੍ਤਾ ਸੁਦਨ੍ਤੋ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਜੋਤਿ.

‘‘ਧਮ੍ਮੋ ਰਹਦੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਸੀਲਤਿਤ੍ਥੋ,

ਅਨਾਵਿਲੋ ਸਬ੍ਭਿ ਸਤਂ ਪਸਤ੍ਥੋ;

ਯਤ੍ਥ ਹਵੇ ਵੇਦਗੁਨੋ ਸਿਨਾਤਾ,

ਅਨਲ੍ਲਗਤ੍ਤਾਵ [ਅਨਲ੍ਲੀਨਗਤ੍ਤਾਵ (ਸੀ. ਪੀ. ਕ.)] ਤਰਨ੍ਤਿ ਪਾਰਂ.

‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਧਮ੍ਮੋ ਸਂਯਮੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ,

ਮਜ੍ਝੇ ਸਿਤਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪਤ੍ਤਿ;

ਸ ਤੁਜ੍ਜੁਭੂਤੇਸੁ ਨਮੋ ਕਰੋਹਿ,

ਤਮਹਂ ਨਰਂ ਧਮ੍ਮਸਾਰੀਤਿ ਬ੍ਰੂਮੀ’’ਤਿ.

ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਸੁਨ੍ਦਰਿਕਭਾਰਦ੍ਵਾਜੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ…ਪੇ… ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਚ ਪਨਾਯਸ੍ਮਾ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜੋ ਅਰਹਤਂ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿ.