੪. ਬਕਬ੍ਰਹ੍ਮਸੁਤ੍ਤਂ
੧੭੫. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਬਕਸ੍ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨੋ ਏਵਰੂਪਂ ਪਾਪਕਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਇਦਂ ਨਿਚ੍ਚਂ, ਇਦਂ ਧੁਵਂ, ਇਦਂ ਸਸ੍ਸਤਂ, ਇਦਂ ਕੇਵਲਂ, ਇਦਂ ਅਚਵਨਧਮ੍ਮਂ, ਇਦਞ੍ਹਿ ਨ ਜਾਯਤਿ ਨ ਜੀਯਤਿ ਨ ਮੀਯਤਿ ਨ ਚਵਤਿ ਨ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ, ਇਤੋ ਚ ਪਨਞ੍ਞਂ ਉਤ੍ਤਰਿਂ [ਉਤ੍ਤਰਿਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਨਿਸ੍ਸਰਣਂ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ.
ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਬਕਸ੍ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨੋ ਚੇਤਸਾ ਚੇਤੋਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਮਞ੍ਞਾਯ – ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਾਮ ਬਲਵਾ ਪੁਰਿਸੋ ਸਮਿਞ੍ਜਿਤਂ ਵਾ ਬਾਹਂ ਪਸਾਰੇਯ੍ਯ, ਪਸਾਰਿਤਂ ਵਾ ਬਾਹਂ ਸਮਿਞ੍ਜੇਯ੍ਯ ਏਵਮੇਵ – ਜੇਤਵਨੇ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਪਾਤੁਰਹੋਸਿ. ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ ਬਕੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਦੂਰਤੋਵ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ. ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਏਹਿ ਖੋ ਮਾਰਿਸ, ਸ੍ਵਾਗਤਂ ਤੇ, ਮਾਰਿਸ! ਚਿਰਸ੍ਸਂ ਖੋ ਮਾਰਿਸ! ਇਮਂ ਪਰਿਯਾਯਮਕਾਸਿ ਯਦਿਦਂ ਇਧਾਗਮਨਾਯ. ਇਦਞ੍ਹਿ, ਮਾਰਿਸ, ਨਿਚ੍ਚਂ, ਇਦਂ ਧੁਵਂ, ਇਦਂ ਸਸ੍ਸਤਂ, ਇਦਂ ਕੇਵਲਂ, ਇਦਂ ਅਚਵਨਧਮ੍ਮਂ, ਇਦਞ੍ਹਿ ਨ ਜਾਯਤਿ ਨ ਜੀਯਤਿ ਨ ਮੀਯਤਿ ਨ ਚਵਤਿ ਨ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ. ਇਤੋ ਚ ਪਨਞ੍ਞਂ ਉਤ੍ਤਰਿ ਨਿਸ੍ਸਰਣਂ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ.
ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਬਕਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਗਤੋ ਵਤ, ਭੋ, ਬਕੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ; ਅਵਿਜ੍ਜਾਗਤੋ ਵਤ, ਭੋ, ਬਕੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ. ਯਤ੍ਰ ਹਿ ਨਾਮ ਅਨਿਚ੍ਚਂਯੇਵ ਸਮਾਨਂ ਨਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਵਕ੍ਖਤਿ, ਅਧੁਵਂਯੇਵ ਸਮਾਨਂ ਧੁਵਨ੍ਤਿ ਵਕ੍ਖਤਿ, ਅਸਸ੍ਸਤਂਯੇਵ ਸਮਾਨਂ ਸਸ੍ਸਤਨ੍ਤਿ ਵਕ੍ਖਤਿ, ਅਕੇਵਲਂਯੇਵ ਸਮਾਨਂ ਕੇਵਲਨ੍ਤਿ ਵਕ੍ਖਤਿ, ਚਵਨਧਮ੍ਮਂਯੇਵ ਸਮਾਨਂ ਅਚਵਨਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਵਕ੍ਖਤਿ. ਯਤ੍ਥ ਚ ਪਨ ਜਾਯਤਿ ਚ ਜੀਯਤਿ ਚ ਮੀਯਤਿ ਚ ਚਵਤਿ ਚ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ ਚ, ਤਞ੍ਚ ਤਥਾ ਵਕ੍ਖਤਿ – ‘ਇਦਞ੍ਹਿ ਨ ਜਾਯਤਿ ਨ ਜੀਯਤਿ ਨ ਮੀਯਤਿ ਨ ਚਵਤਿ ਨ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ’. ਸਨ੍ਤਞ੍ਚ ਪਨਞ੍ਞਂ ਉਤ੍ਤਰਿ ਨਿਸ੍ਸਰਣਂ, ‘ਨਤ੍ਥਞ੍ਞਂ ਉਤ੍ਤਰਿ ਨਿਸ੍ਸਰਣ’ਨ੍ਤਿ ਵਕ੍ਖਤੀ’’ਤਿ.
‘‘ਦ੍ਵਾਸਤ੍ਤਤਿ ਗੋਤਮ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮਾ,
ਵਸਵਤ੍ਤਿਨੋ ਜਾਤਿਜਰਂ ਅਤੀਤਾ;
ਅਯਮਨ੍ਤਿਮਾ ਵੇਦਗੂ ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਪਪਤ੍ਤਿ,
ਅਸ੍ਮਾਭਿਜਪ੍ਪਨ੍ਤਿ ਜਨਾ ਅਨੇਕਾ’’ਤਿ.
‘‘ਅਪ੍ਪਞ੍ਹਿ ਏਤਂ ਨ ਹਿ ਦੀਘਮਾਯੁ,
ਯਂ ਤ੍ਵਂ ਬਕ ਮਞ੍ਞਸਿ ਦੀਘਮਾਯੁਂ;
ਸਤਂ ਸਹਸ੍ਸਾਨਂ [ਸਹਸ੍ਸਾਨ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)] ਨਿਰਬ੍ਬੁਦਾਨਂ,
ਆਯੁਂ ਪਜਾਨਾਮਿ ਤਵਾਹਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮੇ’’ਤਿ.
‘‘ਅਨਨ੍ਤਦਸ੍ਸੀ ਭਗਵਾਹਮਸ੍ਮਿ,
ਜਾਤਿਜਰਂ ਸੋਕਮੁਪਾਤਿਵਤ੍ਤੋ;
ਕਿਂ ਮੇ ਪੁਰਾਣਂ ਵਤਸੀਲਵਤ੍ਤਂ,
ਆਚਿਕ੍ਖ ਮੇ ਤਂ ਯਮਹਂ ਵਿਜਞ੍ਞਾ’’ਤਿ.
‘‘ਯਂ ਤ੍ਵਂ ਅਪਾਯੇਸਿ ਬਹੂ ਮਨੁਸ੍ਸੇ,
ਪਿਪਾਸਿਤੇ ਘਮ੍ਮਨਿ ਸਮ੍ਪਰੇਤੇ;
ਤਂ ਤੇ ਪੁਰਾਣਂ ਵਤਸੀਲਵਤ੍ਤਂ,
ਸੁਤ੍ਤਪ੍ਪਬੁਦ੍ਧੋਵ ਅਨੁਸ੍ਸਰਾਮਿ.
‘‘ਯਂ ਏਣਿਕੂਲਸ੍ਮਿਂ ਜਨਂ ਗਹੀਤਂ,
ਅਮੋਚਯੀ ਗਯ੍ਹਕਂ ਨੀਯਮਾਨਂ;
ਤਂ ਤੇ ਪੁਰਾਣਂ ਵਤਸੀਲਵਤ੍ਤਂ,
ਸੁਤ੍ਤਪ੍ਪਬੁਦ੍ਧੋਵ ਅਨੁਸ੍ਸਰਾਮਿ.
‘‘ਗਙ੍ਗਾਯ ਸੋਤਸ੍ਮਿਂ ਗਹੀਤਨਾਵਂ,
ਲੁਦ੍ਦੇਨ ਨਾਗੇਨ ਮਨੁਸ੍ਸਕਮ੍ਯਾ;
ਪਮੋਚਯਿਤ੍ਥ ਬਲਸਾ ਪਸਯ੍ਹ,
ਤਂ ਤੇ ਪੁਰਾਣਂ ਵਤਸੀਲਵਤ੍ਤਂ,
ਸੁਤ੍ਤਪ੍ਪਬੁਦ੍ਧੋਵ ਅਨੁਸ੍ਸਰਾਮਿ.
‘‘ਕਪ੍ਪੋ ਚ ਤੇ ਬਦ੍ਧਚਰੋ ਅਹੋਸਿਂ,
ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਿਮਨ੍ਤਂ [ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਿਵਨ੍ਤਂ (ਬਹੂਸੁ)] ਵਤਿਨਂ ਅਮਞ੍ਞਿ;
ਤਂ ਤੇ ਪੁਰਾਣਂ ਵਤਸੀਲਵਤ੍ਤਂ,
ਸੁਤ੍ਤਪ੍ਪਬੁਦ੍ਧੋਵ ਅਨੁਸ੍ਸਰਾਮੀ’’ਤਿ.
‘‘ਅਦ੍ਧਾ ਪਜਾਨਾਸਿ ਮਮੇਤਮਾਯੁਂ,
ਅਞ੍ਞੇਪਿ [ਅਞ੍ਞਮ੍ਪਿ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਜਾਨਾਸਿ ਤਥਾ ਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ;
ਤਥਾ ਹਿ ਤ੍ਯਾਯਂ ਜਲਿਤਾਨੁਭਾਵੋ,
ਓਭਾਸਯਂ ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕ’’ਨ੍ਤਿ.