੬. ਉਪਾਲਿਸੁਤ੍ਤਂ

੫੬. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਨਾਲ਼ਨ੍ਦਾਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਪਾਵਾਰਿਕਮ੍ਬਵਨੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਨਿਗਣ੍ਠੋ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤੋ [ਨਾਥਪੁਤ੍ਤੋ (ਸੀ.), ਨਾਤਪੁਤ੍ਤੋ (ਪੀ.)] ਨਾਲ਼ਨ੍ਦਾਯਂ ਪਟਿਵਸਤਿ ਮਹਤਿਯਾ ਨਿਗਣ੍ਠਪਰਿਸਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ. ਅਥ ਖੋ ਦੀਘਤਪਸ੍ਸੀ ਨਿਗਣ੍ਠੋ ਨਾਲ਼ਨ੍ਦਾਯਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਯੇਨ ਪਾਵਾਰਿਕਮ੍ਬਵਨਂ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਮੋਦਿ. ਸਮ੍ਮੋਦਨੀਯਂ ਕਥਂ ਸਾਰਣੀਯਂ ਵੀਤਿਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਠਿਤਂ ਖੋ ਦੀਘਤਪਸ੍ਸਿਂ ਨਿਗਣ੍ਠਂ ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸਂਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਖੋ, ਤਪਸ੍ਸਿ [ਦੀਘਤਪਸ੍ਸਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਕ.)], ਆਸਨਾਨਿ; ਸਚੇ ਆਕਙ੍ਖਸਿ ਨਿਸੀਦਾ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਦੀਘਤਪਸ੍ਸੀ ਨਿਗਣ੍ਠੋ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਨੀਚਂ ਆਸਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਖੋ ਦੀਘਤਪਸ੍ਸਿਂ ਨਿਗਣ੍ਠਂ ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਕਤਿ ਪਨ, ਤਪਸ੍ਸਿ, ਨਿਗਣ੍ਠੋ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤੋ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਪਞ੍ਞਪੇਤਿ ਪਾਪਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਿਰਿਯਾਯ ਪਾਪਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ’’ਤਿ?

‘‘ਨ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ ਗੋਤਮ, ਆਚਿਣ੍ਣਂ ਨਿਗਣ੍ਠਸ੍ਸ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ‘ਕਮ੍ਮਂ, ਕਮ੍ਮ’ਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਞਪੇਤੁਂ; ‘ਦਣ੍ਡਂ, ਦਣ੍ਡ’ਨ੍ਤਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ ਗੋਤਮ, ਆਚਿਣ੍ਣਂ ਨਿਗਣ੍ਠਸ੍ਸ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਪੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਕਤਿ ਪਨ, ਤਪਸ੍ਸਿ, ਨਿਗਣ੍ਠੋ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤੋ ਦਣ੍ਡਾਨਿ ਪਞ੍ਞਪੇਤਿ ਪਾਪਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਿਰਿਯਾਯ ਪਾਪਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ’’ਤਿ?

‘‘ਤੀਣਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ ਗੋਤਮ, ਨਿਗਣ੍ਠੋ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤੋ ਦਣ੍ਡਾਨਿ ਪਞ੍ਞਪੇਤਿ ਪਾਪਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਿਰਿਯਾਯ ਪਾਪਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾਤਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਕਾਯਦਣ੍ਡਂ, ਵਚੀਦਣ੍ਡਂ, ਮਨੋਦਣ੍ਡ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਕਿਂ ਪਨ, ਤਪਸ੍ਸਿ, ਅਞ੍ਞਦੇਵ ਕਾਯਦਣ੍ਡਂ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਚੀਦਣ੍ਡਂ, ਅਞ੍ਞਂ ਮਨੋਦਣ੍ਡ’’ਨ੍ਤਿ?

‘‘ਅਞ੍ਞਦੇਵ, ਆਵੁਸੋ ਗੋਤਮ, ਕਾਯਦਣ੍ਡਂ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਚੀਦਣ੍ਡਂ, ਅਞ੍ਞਂ ਮਨੋਦਣ੍ਡ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਇਮੇਸਂ ਪਨ, ਤਪਸ੍ਸਿ, ਤਿਣ੍ਣਂ ਦਣ੍ਡਾਨਂ ਏਵਂ ਪਟਿਵਿਭਤ੍ਤਾਨਂ ਏਵਂ ਪਟਿਵਿਸਿਟ੍ਠਾਨਂ ਕਤਮਂ ਦਣ੍ਡਂ ਨਿਗਣ੍ਠੋ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤੋ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਤਰਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤਿ ਪਾਪਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਿਰਿਯਾਯ ਪਾਪਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ, ਯਦਿ ਵਾ ਕਾਯਦਣ੍ਡਂ, ਯਦਿ ਵਾ ਵਚੀਦਣ੍ਡਂ, ਯਦਿ ਵਾ ਮਨੋਦਣ੍ਡ’’ਨ੍ਤਿ?

‘‘ਇਮੇਸਂ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ ਗੋਤਮ, ਤਿਣ੍ਣਂ ਦਣ੍ਡਾਨਂ ਏਵਂ ਪਟਿਵਿਭਤ੍ਤਾਨਂ ਏਵਂ ਪਟਿਵਿਸਿਟ੍ਠਾਨਂ ਕਾਯਦਣ੍ਡਂ ਨਿਗਣ੍ਠੋ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤੋ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਤਰਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤਿ ਪਾਪਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਿਰਿਯਾਯ ਪਾਪਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ, ਨੋ ਤਥਾ ਵਚੀਦਣ੍ਡਂ, ਨੋ ਤਥਾ ਮਨੋਦਣ੍ਡ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਕਾਯਦਣ੍ਡਨ੍ਤਿ, ਤਪਸ੍ਸਿ, ਵਦੇਸਿ’’?

‘‘ਕਾਯਦਣ੍ਡਨ੍ਤਿ, ਆਵੁਸੋ ਗੋਤਮ, ਵਦਾਮਿ’’.

‘‘ਕਾਯਦਣ੍ਡਨ੍ਤਿ, ਤਪਸ੍ਸਿ, ਵਦੇਸਿ’’?

‘‘ਕਾਯਦਣ੍ਡਨ੍ਤਿ, ਆਵੁਸੋ ਗੋਤਮ, ਵਦਾਮਿ’’.

‘‘ਕਾਯਦਣ੍ਡਨ੍ਤਿ, ਤਪਸ੍ਸਿ, ਵਦੇਸਿ’’?

‘‘ਕਾਯਦਣ੍ਡਨ੍ਤਿ, ਆਵੁਸੋ ਗੋਤਮ, ਵਦਾਮੀ’’ਤਿ.

ਇਤਿਹ ਭਗਵਾ ਦੀਘਤਪਸ੍ਸਿਂ ਨਿਗਣ੍ਠਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਕਥਾਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਯਾਵਤਤਿਯਕਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਸਿ.

੫੭. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਦੀਘਤਪਸ੍ਸੀ ਨਿਗਣ੍ਠੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਤ੍ਵਂ ਪਨਾਵੁਸੋ ਗੋਤਮ, ਕਤਿ ਦਣ੍ਡਾਨਿ ਪਞ੍ਞਪੇਸਿ ਪਾਪਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਿਰਿਯਾਯ ਪਾਪਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ’’ਤਿ?

‘‘ਨ ਖੋ, ਤਪਸ੍ਸਿ, ਆਚਿਣ੍ਣਂ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ‘ਦਣ੍ਡਂ, ਦਣ੍ਡ’ਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਞਪੇਤੁਂ; ‘ਕਮ੍ਮਂ, ਕਮ੍ਮ’ਨ੍ਤਿ ਖੋ, ਤਪਸ੍ਸਿ, ਆਚਿਣ੍ਣਂ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਪੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ?

‘‘ਤ੍ਵਂ ਪਨਾਵੁਸੋ ਗੋਤਮ, ਕਤਿ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਪਞ੍ਞਪੇਸਿ ਪਾਪਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਿਰਿਯਾਯ ਪਾਪਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ’’ਤਿ?

‘‘ਤੀਣਿ ਖੋ ਅਹਂ, ਤਪਸ੍ਸਿ, ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਪਞ੍ਞਪੇਮਿ ਪਾਪਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਿਰਿਯਾਯ ਪਾਪਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ, ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ, ਮਨੋਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਕਿਂ ਪਨਾਵੁਸੋ ਗੋਤਮ, ਅਞ੍ਞਦੇਵ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ, ਅਞ੍ਞਂ ਮਨੋਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ?

‘‘ਅਞ੍ਞਦੇਵ, ਤਪਸ੍ਸਿ, ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ, ਅਞ੍ਞਂ ਮਨੋਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਇਮੇਸਂ ਪਨਾਵੁਸੋ ਗੋਤਮ, ਤਿਣ੍ਣਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਏਵਂ ਪਟਿਵਿਭਤ੍ਤਾਨਂ ਏਵਂ ਪਟਿਵਿਸਿਟ੍ਠਾਨਂ ਕਤਮਂ ਕਮ੍ਮਂ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਤਰਂ ਪਞ੍ਞਪੇਸਿ ਪਾਪਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਿਰਿਯਾਯ ਪਾਪਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ, ਯਦਿ ਵਾ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ, ਯਦਿ ਵਾ ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ, ਯਦਿ ਵਾ ਮਨੋਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ?

‘‘ਇਮੇਸਂ ਖੋ ਅਹਂ, ਤਪਸ੍ਸਿ, ਤਿਣ੍ਣਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਏਵਂ ਪਟਿਵਿਭਤ੍ਤਾਨਂ ਏਵਂ ਪਟਿਵਿਸਿਟ੍ਠਾਨਂ ਮਨੋਕਮ੍ਮਂ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਤਰਂ ਪਞ੍ਞਪੇਮਿ ਪਾਪਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਿਰਿਯਾਯ ਪਾਪਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ, ਨੋ ਤਥਾ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ, ਨੋ ਤਥਾ ਵਚੀਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਮਨੋਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ, ਆਵੁਸੋ ਗੋਤਮ, ਵਦੇਸਿ’’?

‘‘ਮਨੋਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ, ਤਪਸ੍ਸਿ, ਵਦਾਮਿ’’.

‘‘ਮਨੋਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ, ਆਵੁਸੋ ਗੋਤਮ, ਵਦੇਸਿ’’?

‘‘ਮਨੋਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ, ਤਪਸ੍ਸਿ, ਵਦਾਮਿ’’.

‘‘ਮਨੋਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ, ਆਵੁਸੋ ਗੋਤਮ, ਵਦੇਸਿ’’?

‘‘ਮਨੋਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ, ਤਪਸ੍ਸਿ, ਵਦਾਮੀ’’ਤਿ.

ਇਤਿਹ ਦੀਘਤਪਸ੍ਸੀ ਨਿਗਣ੍ਠੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਕਥਾਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਯਾਵਤਤਿਯਕਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਯੇਨ ਨਿਗਣ੍ਠੋ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ.

੫੮. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਨਿਗਣ੍ਠੋ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤੋ ਮਹਤਿਯਾ ਗਿਹਿਪਰਿਸਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ ਬਾਲਕਿਨਿਯਾ ਪਰਿਸਾਯ ਉਪਾਲਿਪਮੁਖਾਯ. ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ ਨਿਗਣ੍ਠੋ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤੋ ਦੀਘਤਪਸ੍ਸਿਂ ਨਿਗਣ੍ਠਂ ਦੂਰਤੋਵ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ; ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਦੀਘਤਪਸ੍ਸਿਂ ਨਿਗਣ੍ਠਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਹਨ੍ਦ, ਕੁਤੋ ਨੁ ਤ੍ਵਂ, ਤਪਸ੍ਸਿ, ਆਗਚ੍ਛਸਿ ਦਿਵਾ ਦਿਵਸ੍ਸਾ’’ਤਿ? ‘‘ਇਤੋ ਹਿ ਖੋ ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਆਗਚ੍ਛਾਮਿ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਾ’’ਤਿ. ‘‘ਅਹੁ ਪਨ ਤੇ, ਤਪਸ੍ਸਿ, ਸਮਣੇਨ ਗੋਤਮੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕੋਚਿਦੇਵ ਕਥਾਸਲ੍ਲਾਪੋ’’ਤਿ? ‘‘ਅਹੁ ਖੋ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਮਣੇਨ ਗੋਤਮੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕੋਚਿਦੇਵ ਕਥਾਸਲ੍ਲਾਪੋ’’ਤਿ. ‘‘ਯਥਾ ਕਥਂ ਪਨ ਤੇ, ਤਪਸ੍ਸਿ, ਅਹੁ ਸਮਣੇਨ ਗੋਤਮੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕੋਚਿਦੇਵ ਕਥਾਸਲ੍ਲਾਪੋ’’ਤਿ? ਅਥ ਖੋ ਦੀਘਤਪਸ੍ਸੀ ਨਿਗਣ੍ਠੋ ਯਾਵਤਕੋ ਅਹੋਸਿ ਭਗਵਤਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਥਾਸਲ੍ਲਾਪੋ ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਨਿਗਣ੍ਠਸ੍ਸ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਨਿਗਣ੍ਠੋ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤੋ ਦੀਘਤਪਸ੍ਸਿਂ ਨਿਗਣ੍ਠਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸਾਧੁ ਸਾਧੁ, ਤਪਸ੍ਸਿ! ਯਥਾ ਤਂ ਸੁਤਵਤਾ ਸਾਵਕੇਨ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨਂ ਆਜਾਨਨ੍ਤੇਨ ਏਵਮੇਵ ਦੀਘਤਪਸ੍ਸਿਨਾ ਨਿਗਣ੍ਠੇਨ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਬ੍ਯਾਕਤਂ. ਕਿਞ੍ਹਿ ਸੋਭਤਿ ਛਵੋ ਮਨੋਦਣ੍ਡੋ ਇਮਸ੍ਸ ਏਵਂ ਓਲ਼ਾਰਿਕਸ੍ਸ ਕਾਯਦਣ੍ਡਸ੍ਸ ਉਪਨਿਧਾਯ! ਅਥ ਖੋ ਕਾਯਦਣ੍ਡੋਵ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਤਰੋ ਪਾਪਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਿਰਿਯਾਯ ਪਾਪਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ, ਨੋ ਤਥਾ ਵਚੀਦਣ੍ਡੋ, ਨੋ ਤਥਾ ਮਨੋਦਣ੍ਡੋ’’ਤਿ.

੫੯. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਉਪਾਲਿ ਗਹਪਤਿ ਨਿਗਣ੍ਠਂ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸਾਧੁ ਸਾਧੁ, ਭਨ੍ਤੇ ਦੀਘਤਪਸ੍ਸੀ [ਤਪਸ੍ਸੀ (ਸੀ. ਪੀ.)]! ਯਥਾ ਤਂ ਸੁਤਵਤਾ ਸਾਵਕੇਨ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨਂ ਆਜਾਨਨ੍ਤੇਨ ਏਵਮੇਵਂ ਭਦਨ੍ਤੇਨ ਤਪਸ੍ਸਿਨਾ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਬ੍ਯਾਕਤਂ. ਕਿਞ੍ਹਿ ਸੋਭਤਿ ਛਵੋ ਮਨੋਦਣ੍ਡੋ ਇਮਸ੍ਸ ਏਵਂ ਓਲ਼ਾਰਿਕਸ੍ਸ ਕਾਯਦਣ੍ਡਸ੍ਸ ਉਪਨਿਧਾਯ! ਅਥ ਖੋ ਕਾਯਦਣ੍ਡੋਵ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਤਰੋ ਪਾਪਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਿਰਿਯਾਯ ਪਾਪਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ, ਨੋ ਤਥਾ ਵਚੀਦਣ੍ਡੋ, ਨੋ ਤਥਾ ਮਨੋਦਣ੍ਡੋ. ਹਨ੍ਦ ਚਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਕਥਾਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਵਾਦਂ ਆਰੋਪੇਸ੍ਸਾਮਿ. ਸਚੇ ਮੇ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਤਥਾ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿਸ੍ਸਤਿ ਯਥਾ ਭਦਨ੍ਤੇਨ ਤਪਸ੍ਸਿਨਾ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਿਤਂ; ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਾਮ ਬਲਵਾ ਪੁਰਿਸੋ ਦੀਘਲੋਮਿਕਂ ਏਲ਼ਕਂ ਲੋਮੇਸੁ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਕਡ੍ਢੇਯ੍ਯ ਪਰਿਕਡ੍ਢੇਯ੍ਯ ਸਮ੍ਪਰਿਕਡ੍ਢੇਯ੍ਯ, ਏਵਮੇਵਾਹਂ ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਵਾਦੇਨ ਵਾਦਂ ਆਕਡ੍ਢਿਸ੍ਸਾਮਿ ਪਰਿਕਡ੍ਢਿਸ੍ਸਾਮਿ ਸਮ੍ਪਰਿਕਡ੍ਢਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਾਮ ਬਲਵਾ ਸੋਣ੍ਡਿਕਾਕਮ੍ਮਕਾਰੋ ਮਹਨ੍ਤਂ ਸੋਣ੍ਡਿਕਾਕਿਲਞ੍ਜਂ ਗਮ੍ਭੀਰੇ ਉਦਕਰਹਦੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਕਣ੍ਣੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਕਡ੍ਢੇਯ੍ਯ ਪਰਿਕਡ੍ਢੇਯ੍ਯ ਸਮ੍ਪਰਿਕਡ੍ਢੇਯ੍ਯ, ਏਵਮੇਵਾਹਂ ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਵਾਦੇਨ ਵਾਦਂ ਆਕਡ੍ਢਿਸ੍ਸਾਮਿ ਪਰਿਕਡ੍ਢਿਸ੍ਸਾਮਿ ਸਮ੍ਪਰਿਕਡ੍ਢਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਾਮ ਬਲਵਾ ਸੋਣ੍ਡਿਕਾਧੁਤ੍ਤੋ ਵਾਲਂ [ਥਾਲਂ (ਕ.)] ਕਣ੍ਣੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਓਧੁਨੇਯ੍ਯ ਨਿਦ੍ਧੁਨੇਯ੍ਯ ਨਿਪ੍ਫੋਟੇਯ੍ਯ [ਨਿਚ੍ਛਾਦੇਯ੍ਯ (ਸੀ. ਪੀ. ਕ.), ਨਿਚ੍ਚੋਟੇਯ੍ਯ (ਕ.), ਨਿਪ੍ਪੋਠੇਯ੍ਯ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)], ਏਵਮੇਵਾਹਂ ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਵਾਦੇਨ ਵਾਦਂ ਓਧੁਨਿਸ੍ਸਾਮਿ ਨਿਦ੍ਧੁਨਿਸ੍ਸਾਮਿ ਨਿਪ੍ਫੋਟੇਸ੍ਸਾਮਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਾਮ ਕੁਞ੍ਜਰੋ ਸਟ੍ਠਿਹਾਯਨੋ ਗਮ੍ਭੀਰਂ ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਂ ਓਗਾਹੇਤ੍ਵਾ ਸਾਣਧੋਵਿਕਂ ਨਾਮ ਕੀਲ਼ਿਤਜਾਤਂ ਕੀਲ਼ਤਿ, ਏਵਮੇਵਾਹਂ ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਸਾਣਧੋਵਿਕਂ ਮਞ੍ਞੇ ਕੀਲ਼ਿਤਜਾਤਂ ਕੀਲ਼ਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਹਨ੍ਦ ਚਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਕਥਾਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਵਾਦਂ ਆਰੋਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਗਚ੍ਛ ਤ੍ਵਂ, ਗਹਪਤਿ, ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਕਥਾਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਵਾਦਂ ਆਰੋਪੇਹਿ. ਅਹਂ ਵਾ ਹਿ, ਗਹਪਤਿ, ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਵਾਦਂ ਆਰੋਪੇਯ੍ਯਂ, ਦੀਘਤਪਸ੍ਸੀ ਵਾ ਨਿਗਣ੍ਠੋ, ਤ੍ਵਂ ਵਾ’’ਤਿ.

੬੦. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਦੀਘਤਪਸ੍ਸੀ ਨਿਗਣ੍ਠੋ ਨਿਗਣ੍ਠਂ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਨ ਖੋ ਮੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਰੁਚ੍ਚਤਿ ਯਂ ਉਪਾਲਿ ਗਹਪਤਿ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਵਾਦਂ ਆਰੋਪੇਯ੍ਯ. ਸਮਣੋ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਗੋਤਮੋ ਮਾਯਾਵੀ ਆਵਟ੍ਟਨਿਂ ਮਾਯਂ ਜਾਨਾਤਿ ਯਾਯ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਸਾਵਕੇ ਆਵਟ੍ਟੇਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਅਟ੍ਠਾਨਂ ਖੋ ਏਤਂ, ਤਪਸ੍ਸਿ, ਅਨਵਕਾਸੋ ਯਂ ਉਪਾਲਿ ਗਹਪਤਿ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਸਾਵਕਤ੍ਤਂ ਉਪਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ. ਠਾਨਞ੍ਚ ਖੋ ਏਤਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ ਯਂ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਉਪਾਲਿਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਸਾਵਕਤ੍ਤਂ ਉਪਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ. ਗਚ੍ਛ, ਤ੍ਵਂ, ਗਹਪਤਿ, ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਕਥਾਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਵਾਦਂ ਆਰੋਪੇਹਿ. ਅਹਂ ਵਾ ਹਿ, ਗਹਪਤਿ, ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਵਾਦਂ ਆਰੋਪੇਯ੍ਯਂ, ਦੀਘਤਪਸ੍ਸੀ ਵਾ ਨਿਗਣ੍ਠੋ, ਤ੍ਵਂ ਵਾ’’ਤਿ. ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਦੀਘਤਪਸ੍ਸੀ…ਪੇ… ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਦੀਘਤਪਸ੍ਸੀ ਨਿਗਣ੍ਠੋ ਨਿਗਣ੍ਠਂ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਨ ਖੋ ਮੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਰੁਚ੍ਚਤਿ ਯਂ ਉਪਾਲਿ ਗਹਪਤਿ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਵਾਦਂ ਆਰੋਪੇਯ੍ਯ. ਸਮਣੋ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਗੋਤਮੋ ਮਾਯਾਵੀ ਆਵਟ੍ਟਨਿਂ ਮਾਯਂ ਜਾਨਾਤਿ ਯਾਯ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਸਾਵਕੇ ਆਵਟ੍ਟੇਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਅਟ੍ਠਾਨਂ ਖੋ ਏਤਂ, ਤਪਸ੍ਸਿ, ਅਨਵਕਾਸੋ ਯਂ ਉਪਾਲਿ ਗਹਪਤਿ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਸਾਵਕਤ੍ਤਂ ਉਪਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ. ਠਾਨਞ੍ਚ ਖੋ ਏਤਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ ਯਂ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਉਪਾਲਿਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਸਾਵਕਤ੍ਤਂ ਉਪਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ. ਗਚ੍ਛ ਤ੍ਵਂ, ਗਹਪਤਿ, ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਕਥਾਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਵਾਦਂ ਆਰੋਪੇਹਿ. ਅਹਂ ਵਾ ਹਿ, ਗਹਪਤਿ, ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਵਾਦਂ ਆਰੋਪੇਯ੍ਯਂ, ਦੀਘਤਪਸ੍ਸੀ ਵਾ ਨਿਗਣ੍ਠੋ, ਤ੍ਵਂ ਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਖੋ ਉਪਾਲਿ ਗਹਪਤਿ ਨਿਗਣ੍ਠਸ੍ਸ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਸ੍ਸੁਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਨਿਗਣ੍ਠਂ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਪਾਵਾਰਿਕਮ੍ਬਵਨਂ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਉਪਾਲਿ ਗਹਪਤਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਆਗਮਾ ਨੁ ਖ੍ਵਿਧ, ਭਨ੍ਤੇ, ਦੀਘਤਪਸ੍ਸੀ ਨਿਗਣ੍ਠੋ’’ਤਿ?

‘‘ਆਗਮਾ ਖ੍ਵਿਧ, ਗਹਪਤਿ, ਦੀਘਤਪਸ੍ਸੀ ਨਿਗਣ੍ਠੋ’’ਤਿ.

‘‘ਅਹੁ ਖੋ ਪਨ ਤੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਦੀਘਤਪਸ੍ਸਿਨਾ ਨਿਗਣ੍ਠੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕੋਚਿਦੇਵ ਕਥਾਸਲ੍ਲਾਪੋ’’ਤਿ?

‘‘ਅਹੁ ਖੋ ਮੇ, ਗਹਪਤਿ, ਦੀਘਤਪਸ੍ਸਿਨਾ ਨਿਗਣ੍ਠੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕੋਚਿਦੇਵ ਕਥਾਸਲ੍ਲਾਪੋ’’ਤਿ.

‘‘ਯਥਾ ਕਥਂ ਪਨ ਤੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਹੁ ਦੀਘਤਪਸ੍ਸਿਨਾ ਨਿਗਣ੍ਠੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕੋਚਿਦੇਵ ਕਥਾਸਲ੍ਲਾਪੋ’’ਤਿ?

ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਯਾਵਤਕੋ ਅਹੋਸਿ ਦੀਘਤਪਸ੍ਸਿਨਾ ਨਿਗਣ੍ਠੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਥਾਸਲ੍ਲਾਪੋ ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਉਪਾਲਿਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਸਿ.

੬੧. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਉਪਾਲਿ ਗਹਪਤਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸਾਧੁ ਸਾਧੁ, ਭਨ੍ਤੇ ਤਪਸ੍ਸੀ! ਯਥਾ ਤਂ ਸੁਤਵਤਾ ਸਾਵਕੇਨ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨਂ ਆਜਾਨਨ੍ਤੇਨ ਏਵਮੇਵਂ ਦੀਘਤਪਸ੍ਸਿਨਾ ਨਿਗਣ੍ਠੇਨ ਭਗਵਤੋ ਬ੍ਯਾਕਤਂ. ਕਿਞ੍ਹਿ ਸੋਭਤਿ ਛਵੋ ਮਨੋਦਣ੍ਡੋ ਇਮਸ੍ਸ ਏਵਂ ਓਲ਼ਾਰਿਕਸ੍ਸ ਕਾਯਦਣ੍ਡਸ੍ਸ ਉਪਨਿਧਾਯ? ਅਥ ਖੋ ਕਾਯਦਣ੍ਡੋਵ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਤਰੋ ਪਾਪਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਿਰਿਯਾਯ ਪਾਪਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ, ਨੋ ਤਥਾ ਵਚੀਦਣ੍ਡੋ, ਨੋ ਤਥਾ ਮਨੋਦਣ੍ਡੋ’’ਤਿ. ‘‘ਸਚੇ ਖੋ ਤ੍ਵਂ, ਗਹਪਤਿ, ਸਚ੍ਚੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ ਮਨ੍ਤੇਯ੍ਯਾਸਿ ਸਿਯਾ ਨੋ ਏਤ੍ਥ ਕਥਾਸਲ੍ਲਾਪੋ’’ਤਿ. ‘‘ਸਚ੍ਚੇ ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ ਮਨ੍ਤੇਸ੍ਸਾਮਿ; ਹੋਤੁ ਨੋ ਏਤ੍ਥ ਕਥਾਸਲ੍ਲਾਪੋ’’ਤਿ.

੬੨. ‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਗਹਪਤਿ, ਇਧਸ੍ਸ ਨਿਗਣ੍ਠੋ ਆਬਾਧਿਕੋ ਦੁਕ੍ਖਿਤੋ ਬਾਲ਼੍ਹਗਿਲਾਨੋ ਸੀਤੋਦਕਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਉਣ੍ਹੋਦਕਪਟਿਸੇਵੀ. ਸੋ ਸੀਤੋਦਕਂ ਅਲਭਮਾਨੋ ਕਾਲਙ੍ਕਰੇਯ੍ਯ. ਇਮਸ੍ਸ ਪਨ, ਗਹਪਤਿ, ਨਿਗਣ੍ਠੋ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤੋ ਕਤ੍ਥੂਪਪਤ੍ਤਿਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤੀ’’ਤਿ?

‘‘ਅਤ੍ਥਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਮਨੋਸਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਦੇਵਾ ਤਤ੍ਥ ਸੋ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ’’.

‘‘ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ’’?

‘‘ਅਸੁ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਮਨੋਪਟਿਬਦ੍ਧੋ ਕਾਲਙ੍ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ.

‘‘ਮਨਸਿ ਕਰੋਹਿ, ਗਹਪਤਿ [ਗਹਪਤਿ ਗਹਪਤਿ ਮਨਸਿ ਕਰੋਹਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.), ਗਹਪਤਿ ਮਨਸਿ ਕਰੋਹਿ (ਕ.), ਗਹਪਤਿ ਗਹਪਤਿ (ਪੀ.)], ਮਨਸਿ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਖੋ, ਗਹਪਤਿ, ਬ੍ਯਾਕਰੋਹਿ. ਨ ਖੋ ਤੇ ਸਨ੍ਧਿਯਤਿ ਪੁਰਿਮੇਨ ਵਾ ਪਚ੍ਛਿਮਂ, ਪਚ੍ਛਿਮੇਨ ਵਾ ਪੁਰਿਮਂ. ਭਾਸਿਤਾ ਖੋ ਪਨ ਤੇ, ਗਹਪਤਿ, ਏਸਾ ਵਾਚਾ – ‘ਸਚ੍ਚੇ ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ ਮਨ੍ਤੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਹੋਤੁ ਨੋ ਏਤ੍ਥ ਕਥਾਸਲ੍ਲਾਪੋ’’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਏਵਮਾਹ, ਅਥ ਖੋ ਕਾਯਦਣ੍ਡੋਵ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਤਰੋ ਪਾਪਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਿਰਿਯਾਯ ਪਾਪਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ, ਨੋ ਤਥਾ ਵਚੀਦਣ੍ਡੋ, ਨੋ ਤਥਾ ਮਨੋਦਣ੍ਡੋ’’ਤਿ.

੬੩. ‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਗਹਪਤਿ, ਇਧਸ੍ਸ ਨਿਗਣ੍ਠੋ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤੋ ਚਾਤੁਯਾਮਸਂਵਰਸਂਵੁਤੋ ਸਬ੍ਬਵਾਰਿਵਾਰਿਤੋ ਸਬ੍ਬਵਾਰਿਯੁਤ੍ਤੋ ਸਬ੍ਬਵਾਰਿਧੁਤੋ ਸਬ੍ਬਵਾਰਿਫੁਟੋ. ਸੋ ਅਭਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤੋ ਪਟਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤੋ ਬਹੂ ਖੁਦ੍ਦਕੇ ਪਾਣੇ ਸਙ੍ਘਾਤਂ ਆਪਾਦੇਤਿ. ਇਮਸ੍ਸ ਪਨ, ਗਹਪਤਿ, ਨਿਗਣ੍ਠੋ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤੋ ਕਂ ਵਿਪਾਕਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤੀ’’ਤਿ?

‘‘ਅਸਞ੍ਚੇਤਨਿਕਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨਿਗਣ੍ਠੋ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤੋ ਨੋ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤੀ’’ਤਿ.

‘‘ਸਚੇ ਪਨ, ਗਹਪਤਿ, ਚੇਤੇਤੀ’’ਤਿ?

‘‘ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਹੋਤੀ’’ਤਿ.

‘‘ਚੇਤਨਂ ਪਨ, ਗਹਪਤਿ, ਨਿਗਣ੍ਠੋ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤੋ ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤੀ’’ਤਿ?

‘‘ਮਨੋਦਣ੍ਡਸ੍ਮਿਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ.

‘‘ਮਨਸਿ ਕਰੋਹਿ, ਗਹਪਤਿ, ਮਨਸਿ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਖੋ, ਗਹਪਤਿ, ਬ੍ਯਾਕਰੋਹਿ. ਨ ਖੋ ਤੇ ਸਨ੍ਧਿਯਤਿ ਪੁਰਿਮੇਨ ਵਾ ਪਚ੍ਛਿਮਂ, ਪਚ੍ਛਿਮੇਨ ਵਾ ਪੁਰਿਮਂ. ਭਾਸਿਤਾ ਖੋ ਪਨ ਤੇ, ਗਹਪਤਿ, ਏਸਾ ਵਾਚਾ – ‘ਸਚ੍ਚੇ ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ ਮਨ੍ਤੇਸ੍ਸਾਮਿ; ਹੋਤੁ ਨੋ ਏਤ੍ਥ ਕਥਾਸਲ੍ਲਾਪੋ’’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਏਵਮਾਹ, ਅਥ ਖੋ ਕਾਯਦਣ੍ਡੋਵ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਤਰੋ ਪਾਪਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਿਰਿਯਾਯ ਪਾਪਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ, ਨੋ ਤਥਾ ਵਚੀਦਣ੍ਡੋ, ਨੋ ਤਥਾ ਮਨੋਦਣ੍ਡੋ’’ਤਿ.

੬੪. ‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਗਹਪਤਿ, ਅਯਂ ਨਾਲ਼ਨ੍ਦਾ ਇਦ੍ਧਾ ਚੇਵ ਫੀਤਾ ਚ ਬਹੁਜਨਾ ਆਕਿਣ੍ਣਮਨੁਸ੍ਸਾ’’ਤਿ?

‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਯਂ ਨਾਲ਼ਨ੍ਦਾ ਇਦ੍ਧਾ ਚੇਵ ਫੀਤਾ ਚ ਬਹੁਜਨਾ ਆਕਿਣ੍ਣਮਨੁਸ੍ਸਾ’’ਤਿ.

‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਗਹਪਤਿ, ਇਧ ਪੁਰਿਸੋ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਉਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾਸਿਕੋ. ਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਅਹਂ ਯਾਵਤਿਕਾ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਨਾਲ਼ਨ੍ਦਾਯ ਪਾਣਾ ਤੇ ਏਕੇਨ ਖਣੇਨ ਏਕੇਨ ਮੁਹੁਤ੍ਤੇਨ ਏਕਂ ਮਂਸਖਲਂ ਏਕਂ ਮਂਸਪੁਞ੍ਜਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ. ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਗਹਪਤਿ, ਪਹੋਤਿ ਨੁ ਖੋ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਯਾਵਤਿਕਾ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਨਾਲ਼ਨ੍ਦਾਯ ਪਾਣਾ ਤੇ ਏਕੇਨ ਖਣੇਨ ਏਕੇਨ ਮੁਹੁਤ੍ਤੇਨ ਏਕਂ ਮਂਸਖਲਂ ਏਕਂ ਮਂਸਪੁਞ੍ਜਂ ਕਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ?

‘‘ਦਸਪਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪੁਰਿਸਾ, ਵੀਸਮ੍ਪਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪੁਰਿਸਾ, ਤਿਂਸਮ੍ਪਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪੁਰਿਸਾ, ਚਤ੍ਤਾਰੀਸਮ੍ਪਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪੁਰਿਸਾ, ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪੁਰਿਸਾ ਨਪ੍ਪਹੋਨ੍ਤਿ ਯਾਵਤਿਕਾ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਨਾਲ਼ਨ੍ਦਾਯ ਪਾਣਾ ਤੇ ਏਕੇਨ ਖਣੇਨ ਏਕੇਨ ਮੁਹੁਤ੍ਤੇਨ ਏਕਂ ਮਂਸਖਲਂ ਏਕਂ ਮਂਸਪੁਞ੍ਜਂ ਕਾਤੁਂ. ਕਿਞ੍ਹਿ ਸੋਭਤਿ ਏਕੋ ਛਵੋ ਪੁਰਿਸੋ’’ਤਿ!

‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਗਹਪਤਿ, ਇਧ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਸਮਣੋ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵਾ ਇਦ੍ਧਿਮਾ ਚੇਤੋਵਸਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋ. ਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਅਹਂ ਇਮਂ ਨਾਲ਼ਨ੍ਦਂ ਏਕੇਨ ਮਨੋਪਦੋਸੇਨ ਭਸ੍ਮਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ. ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਗਹਪਤਿ, ਪਹੋਤਿ ਨੁ ਖੋ ਸੋ ਸਮਣੋ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵਾ ਇਦ੍ਧਿਮਾ ਚੇਤੋਵਸਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਇਮਂ ਨਾਲ਼ਨ੍ਦਂ ਏਕੇਨ ਮਨੋਪਦੋਸੇਨ ਭਸ੍ਮਂ ਕਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ?

‘‘ਦਸਪਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨਾਲ਼ਨ੍ਦਾ, ਵੀਸਮ੍ਪਿ ਨਾਲ਼ਨ੍ਦਾ, ਤਿਂਸਮ੍ਪਿ ਨਾਲ਼ਨ੍ਦਾ, ਚਤ੍ਤਾਰੀਸਮ੍ਪਿ ਨਾਲ਼ਨ੍ਦਾ, ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਿ ਨਾਲ਼ਨ੍ਦਾ ਪਹੋਤਿ ਸੋ ਸਮਣੋ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵਾ ਇਦ੍ਧਿਮਾ ਚੇਤੋਵਸਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਏਕੇਨ ਮਨੋਪਦੋਸੇਨ ਭਸ੍ਮਂ ਕਾਤੁਂ. ਕਿਞ੍ਹਿ ਸੋਭਤਿ ਏਕਾ ਛਵਾ ਨਾਲ਼ਨ੍ਦਾ’’ਤਿ!

‘‘ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਏਵਮਾਹ, ਅਥ ਖੋ ਕਾਯਦਣ੍ਡੋਵ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਤਰੋ ਪਾਪਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਿਰਿਯਾਯ ਪਾਪਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ, ਨੋ ਤਥਾ ਵਚੀਦਣ੍ਡੋ, ਨੋ ਤਥਾ ਮਨੋਦਣ੍ਡੋ’’ਤਿ.

੬੫. ‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਗਹਪਤਿ, ਸੁਤਂ ਤੇ ਦਣ੍ਡਕੀਰਞ੍ਞਂ [ਦਣ੍ਡਕਾਰਞ੍ਞਂ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਕਾਲਿਙ੍ਗਾਰਞ੍ਞਂ ਮਜ੍ਝਾਰਞ੍ਞਂ [ਮੇਜ੍ਝਾਰਞ੍ਞਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਮਾਤਙ੍ਗਾਰਞ੍ਞਂ ਅਰਞ੍ਞਂ ਅਰਞ੍ਞਭੂਤ’’ਨ੍ਤਿ?

‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸੁਤਂ ਮੇ ਦਣ੍ਡਕੀਰਞ੍ਞਂ ਕਾਲਿਙ੍ਗਾਰਞ੍ਞਂ ਮਜ੍ਝਾਰਞ੍ਞਂ ਮਾਤਙ੍ਗਾਰਞ੍ਞਂ ਅਰਞ੍ਞਂ ਅਰਞ੍ਞਭੂਤ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਗਹਪਤਿ, ਕਿਨ੍ਤਿ ਤੇ ਸੁਤਂ ਕੇਨ ਤਂ ਦਣ੍ਡਕੀਰਞ੍ਞਂ ਕਾਲਿਙ੍ਗਾਰਞ੍ਞਂ ਮਜ੍ਝਾਰਞ੍ਞਂ ਮਾਤਙ੍ਗਾਰਞ੍ਞਂ ਅਰਞ੍ਞਂ ਅਰਞ੍ਞਭੂਤ’’ਨ੍ਤਿ?

‘‘ਸੁਤਂ ਮੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਇਸੀਨਂ ਮਨੋਪਦੋਸੇਨ ਤਂ ਦਣ੍ਡਕੀਰਞ੍ਞਂ ਕਾਲਿਙ੍ਗਾਰਞ੍ਞਂ ਮਜ੍ਝਾਰਞ੍ਞਂ ਮਾਤਙ੍ਗਾਰਞ੍ਞਂ ਅਰਞ੍ਞਂ ਅਰਞ੍ਞਭੂਤ’’ਨ੍ਤਿ.

੬੬. ‘‘ਪੁਰਿਮੇਨੇਵਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਓਪਮ੍ਮੇਨ ਭਗਵਤੋ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਅਭਿਰਦ੍ਧੋ. ਅਪਿ ਚਾਹਂ ਇਮਾਨਿ ਭਗਵਤੋ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਨਿ ਪਞ੍ਹਪਟਿਭਾਨਾਨਿ ਸੋਤੁਕਾਮੋ, ਏਵਾਹਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਚ੍ਚਨੀਕਂ ਕਾਤਬ੍ਬਂ ਅਮਞ੍ਞਿਸ੍ਸਂ. ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ! ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨਿਕ੍ਕੁਜ੍ਜਿਤਂ ਵਾ ਉਕ੍ਕੁਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਵਾ ਵਿਵਰੇਯ੍ਯ, ਮੂਲ਼੍ਹਸ੍ਸ ਵਾ ਮਗ੍ਗਂ ਆਚਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯ, ਅਨ੍ਧਕਾਰੇ ਵਾ ਤੇਲਪਜ੍ਜੋਤਂ ਧਾਰੇਯ੍ਯ – ਚਕ੍ਖੁਮਨ੍ਤੋ ਰੂਪਾਨਿ ਦਕ੍ਖਨ੍ਤੀਤਿ; ਏਵਮੇਵਂ ਭਗਵਤਾ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਧਮ੍ਮੋ ਪਕਾਸਿਤੋ. ਏਸਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਸਰਣਂ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਞ੍ਚ. ਉਪਾਸਕਂ ਮਂ ਭਗਵਾ ਧਾਰੇਤੁ ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਪਾਣੁਪੇਤਂ ਸਰਣਂ ਗਤ’’ਨ੍ਤਿ.

੬੭. ‘‘ਅਨੁਵਿਚ੍ਚਕਾਰਂ ਖੋ, ਗਹਪਤਿ, ਕਰੋਹਿ, ਅਨੁਵਿਚ੍ਚਕਾਰੋ ਤੁਮ੍ਹਾਦਿਸਾਨਂ ਞਾਤਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਸਾਧੁ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਇਮਿਨਾਪਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤੋ ਭਿਯ੍ਯੋਸੋਮਤ੍ਤਾਯ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਅਭਿਰਦ੍ਧੋ ਯਂ ਮਂ ਭਗਵਾ ਏਵਮਾਹ – ‘ਅਨੁਵਿਚ੍ਚਕਾਰਂ ਖੋ, ਗਹਪਤਿ, ਕਰੋਹਿ, ਅਨੁਵਿਚ੍ਚਕਾਰੋ ਤੁਮ੍ਹਾਦਿਸਾਨਂ ਞਾਤਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਸਾਧੁ ਹੋਤੀ’ਤਿ. ਮਞ੍ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਸਾਵਕਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਕੇਵਲਕਪ੍ਪਂ ਨਾਲ਼ਨ੍ਦਂ ਪਟਾਕਂ ਪਰਿਹਰੇਯ੍ਯੁਂ – ‘ਉਪਾਲਿ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਗਹਪਤਿ ਸਾਵਕਤ੍ਤਂ ਉਪਗਤੋ’ਤਿ. ਅਥ ਚ ਪਨ ਮਂ ਭਗਵਾ ਏਵਮਾਹ – ‘ਅਨੁਵਿਚ੍ਚਕਾਰਂ ਖੋ, ਗਹਪਤਿ, ਕਰੋਹਿ, ਅਨੁਵਿਚ੍ਚਕਾਰੋ ਤੁਮ੍ਹਾਦਿਸਾਨਂ ਞਾਤਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਸਾਧੁ ਹੋਤੀ’ਤਿ. ਏਸਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਸਰਣਂ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਞ੍ਚ. ਉਪਾਸਕਂ ਮਂ ਭਗਵਾ ਧਾਰੇਤੁ ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਪਾਣੁਪੇਤਂ ਸਰਣਂ ਗਤ’’ਨ੍ਤਿ.

੬੮. ‘‘ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਖੋ ਤੇ, ਗਹਪਤਿ, ਨਿਗਣ੍ਠਾਨਂ ਓਪਾਨਭੂਤਂ ਕੁਲਂ ਯੇਨ ਨੇਸਂ ਉਪਗਤਾਨਂ ਪਿਣ੍ਡਕਂ ਦਾਤਬ੍ਬਂ ਮਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ. ‘‘ਇਮਿਨਾਪਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤੋ ਭਿਯ੍ਯੋਸੋਮਤ੍ਤਾਯ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਅਭਿਰਦ੍ਧੋ ਯਂ ਮਂ ਭਗਵਾ ਏਵਮਾਹ – ‘ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਖੋ ਤੇ, ਗਹਪਤਿ, ਨਿਗਣ੍ਠਾਨਂ ਓਪਾਨਭੂਤਂ ਕੁਲਂ ਯੇਨ ਨੇਸਂ ਉਪਗਤਾਨਂ ਪਿਣ੍ਡਕਂ ਦਾਤਬ੍ਬਂ ਮਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਸੀ’ਤਿ. ਸੁਤਂ ਮੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਏਵਮਾਹ – ‘ਮਯ੍ਹਮੇਵ ਦਾਨਂ ਦਾਤਬ੍ਬਂ, ਨਾਞ੍ਞੇਸਂ ਦਾਨਂ ਦਾਤਬ੍ਬਂ; ਮਯ੍ਹਮੇਵ ਸਾਵਕਾਨਂ ਦਾਨਂ ਦਾਤਬ੍ਬਂ, ਨਾਞ੍ਞੇਸਂ ਸਾਵਕਾਨਂ ਦਾਨਂ ਦਾਤਬ੍ਬਂ; ਮਯ੍ਹਮੇਵ ਦਿਨ੍ਨਂ ਮਹਪ੍ਫਲਂ, ਨਾਞ੍ਞੇਸਂ ਦਿਨ੍ਨਂ ਮਹਪ੍ਫਲਂ; ਮਯ੍ਹਮੇਵ ਸਾਵਕਾਨਂ ਦਿਨ੍ਨਂ ਮਹਪ੍ਫਲਂ, ਨਾਞ੍ਞੇਸਂ ਸਾਵਕਾਨਂ ਦਿਨ੍ਨਂ ਮਹਪ੍ਫਲ’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਚ ਪਨ ਮਂ ਭਗਵਾ ਨਿਗਣ੍ਠੇਸੁਪਿ ਦਾਨੇ ਸਮਾਦਪੇਤਿ. ਅਪਿ ਚ, ਭਨ੍ਤੇ, ਮਯਮੇਤ੍ਥ ਕਾਲਂ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮ. ਏਸਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਸਰਣਂ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਞ੍ਚ. ਉਪਾਸਕਂ ਮਂ ਭਗਵਾ ਧਾਰੇਤੁ ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਪਾਣੁਪੇਤਂ ਸਰਣਂ ਗਤ’’ਨ੍ਤਿ.

੬੯. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਉਪਾਲਿਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਿਂ ਕਥਂ [ਆਨੁਪੁਬ੍ਬੀਕਥਂ (ਸੀ.), ਆਨੁਪੁਬ੍ਬਿਕਥਂ (ਪੀ.), ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਿਕਥਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਕ.)] ਕਥੇਸਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਦਾਨਕਥਂ ਸੀਲਕਥਂ ਸਗ੍ਗਕਥਂ, ਕਾਮਾਨਂ ਆਦੀਨਵਂ ਓਕਾਰਂ ਸਂਕਿਲੇਸਂ, ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮੇ ਆਨਿਸਂਸਂ ਪਕਾਸੇਸਿ. ਯਦਾ ਭਗਵਾ ਅਞ੍ਞਾਸਿ ਉਪਾਲਿਂ ਗਹਪਤਿਂ ਕਲ੍ਲਚਿਤ੍ਤਂ ਮੁਦੁਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਨੀਵਰਣਚਿਤ੍ਤਂ ਉਦਗ੍ਗਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਂ, ਅਥ ਯਾ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਾਮੁਕ੍ਕਂਸਿਕਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਤਂ ਪਕਾਸੇਸਿ – ਦੁਕ੍ਖਂ, ਸਮੁਦਯਂ, ਨਿਰੋਧਂ, ਮਗ੍ਗਂ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਾਮ ਸੁਦ੍ਧਂ ਵਤ੍ਥਂ ਅਪਗਤਕਾਲ਼ਕਂ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਰਜਨਂ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯ, ਏਵਮੇਵ ਉਪਾਲਿਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਆਸਨੇ ਵਿਰਜਂ ਵੀਤਮਲਂ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਖੁਂ ਉਦਪਾਦਿ – ‘ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਸਮੁਦਯਧਮ੍ਮਂ ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਨਿਰੋਧਧਮ੍ਮ’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਉਪਾਲਿ ਗਹਪਤਿ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮੋ ਪਤ੍ਤਧਮ੍ਮੋ ਵਿਦਿਤਧਮ੍ਮੋ ਪਰਿਯੋਗਾਲ਼੍ਹਧਮ੍ਮੋ ਤਿਣ੍ਣਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛੋ ਵਿਗਤਕਥਂਕਥੋ ਵੇਸਾਰਜ੍ਜਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਅਪਰਪ੍ਪਚ੍ਚਯੋ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨੇ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਹਨ੍ਦ ਚ ਦਾਨਿ ਮਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਗਚ੍ਛਾਮ, ਬਹੁਕਿਚ੍ਚਾ ਮਯਂ ਬਹੁਕਰਣੀਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਯਸ੍ਸਦਾਨਿ ਤ੍ਵਂ, ਗਹਪਤਿ, ਕਾਲਂ ਮਞ੍ਞਸੀ’’ਤਿ.

੭੦. ਅਥ ਖੋ ਉਪਾਲਿ ਗਹਪਤਿ ਭਗਵਤੋ ਭਾਸਿਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਮੋਦਿਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਸਕਂ ਨਿਵੇਸਨਂ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਦੋਵਾਰਿਕਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ, ਸਮ੍ਮ ਦੋਵਾਰਿਕ, ਆਵਰਾਮਿ ਦ੍ਵਾਰਂ ਨਿਗਣ੍ਠਾਨਂ ਨਿਗਣ੍ਠੀਨਂ, ਅਨਾਵਟਂ ਦ੍ਵਾਰਂ ਭਗਵਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਉਪਾਸਕਾਨਂ ਉਪਾਸਿਕਾਨਂ. ਸਚੇ ਕੋਚਿ ਨਿਗਣ੍ਠੋ ਆਗਚ੍ਛਤਿ ਤਮੇਨਂ ਤ੍ਵਂ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯਾਸਿ – ‘ਤਿਟ੍ਠ, ਭਨ੍ਤੇ, ਮਾ ਪਾਵਿਸਿ. ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਉਪਾਲਿ ਗਹਪਤਿ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਸਾਵਕਤ੍ਤਂ ਉਪਗਤੋ. ਆਵਟਂ ਦ੍ਵਾਰਂ ਨਿਗਣ੍ਠਾਨਂ ਨਿਗਣ੍ਠੀਨਂ, ਅਨਾਵਟਂ ਦ੍ਵਾਰਂ ਭਗਵਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਉਪਾਸਕਾਨਂ ਉਪਾਸਿਕਾਨਂ. ਸਚੇ ਤੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਿਣ੍ਡਕੇਨ ਅਤ੍ਥੋ, ਏਤ੍ਥੇਵ ਤਿਟ੍ਠ, ਏਤ੍ਥੇਵ ਤੇ ਆਹਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਖੋ ਦੋਵਾਰਿਕੋ ਉਪਾਲਿਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸਿ.

੭੧. ਅਸ੍ਸੋਸਿ ਖੋ ਦੀਘਤਪਸ੍ਸੀ ਨਿਗਣ੍ਠੋ – ‘‘ਉਪਾਲਿ ਕਿਰ ਗਹਪਤਿ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਸਾਵਕਤ੍ਤਂ ਉਪਗਤੋ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਦੀਘਤਪਸ੍ਸੀ ਨਿਗਣ੍ਠੋ ਯੇਨ ਨਿਗਣ੍ਠੋ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਨਿਗਣ੍ਠਂ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸੁਤਂ ਮੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਉਪਾਲਿ ਕਿਰ ਗਹਪਤਿ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਸਾਵਕਤ੍ਤਂ ਉਪਗਤੋ’’ਤਿ. ‘‘ਅਟ੍ਠਾਨਂ ਖੋ ਏਤਂ, ਤਪਸ੍ਸਿ, ਅਨਵਕਾਸੋ ਯਂ ਉਪਾਲਿ ਗਹਪਤਿ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਸਾਵਕਤ੍ਤਂ ਉਪਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ. ਠਾਨਞ੍ਚ ਖੋ ਏਤਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ ਯਂ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਉਪਾਲਿਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਸਾਵਕਤ੍ਤਂ ਉਪਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਦੀਘਤਪਸ੍ਸੀ ਨਿਗਣ੍ਠੋ…ਪੇ… ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਦੀਘਤਪਸ੍ਸੀ ਨਿਗਣ੍ਠੋ ਨਿਗਣ੍ਠਂ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸੁਤਂ ਮੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ …ਪੇ… ਉਪਾਲਿਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਸਾਵਕਤ੍ਤਂ ਉਪਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਹਨ੍ਦਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਯਾਵ ਜਾਨਾਮਿ ਯਦਿ ਵਾ ਉਪਾਲਿ ਗਹਪਤਿ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਸਾਵਕਤ੍ਤਂ ਉਪਗਤੋ ਯਦਿ ਵਾ ਨੋ’’ਤਿ. ‘‘ਗਚ੍ਛ ਤ੍ਵਂ, ਤਪਸ੍ਸਿ, ਜਾਨਾਹਿ ਯਦਿ ਵਾ ਉਪਾਲਿ ਗਹਪਤਿ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਸਾਵਕਤ੍ਤਂ ਉਪਗਤੋ ਯਦਿ ਵਾ ਨੋ’’ਤਿ.

੭੨. ਅਥ ਖੋ ਦੀਘਤਪਸ੍ਸੀ ਨਿਗਣ੍ਠੋ ਯੇਨ ਉਪਾਲਿਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਨਿਵੇਸਨਂ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ. ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ ਦੋਵਾਰਿਕੋ ਦੀਘਤਪਸ੍ਸਿਂ ਨਿਗਣ੍ਠਂ ਦੂਰਤੋਵ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ. ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਦੀਘਤਪਸ੍ਸਿਂ ਨਿਗਣ੍ਠਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਤਿਟ੍ਠ, ਭਨ੍ਤੇ, ਮਾ ਪਾਵਿਸਿ. ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਉਪਾਲਿ ਗਹਪਤਿ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਸਾਵਕਤ੍ਤਂ ਉਪਗਤੋ. ਆਵਟਂ ਦ੍ਵਾਰਂ ਨਿਗਣ੍ਠਾਨਂ ਨਿਗਣ੍ਠੀਨਂ, ਅਨਾਵਟਂ ਦ੍ਵਾਰਂ ਭਗਵਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਉਪਾਸਕਾਨਂ ਉਪਾਸਿਕਾਨਂ. ਸਚੇ ਤੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਿਣ੍ਡਕੇਨ ਅਤ੍ਥੋ, ਏਤ੍ਥੇਵ ਤਿਟ੍ਠ, ਏਤ੍ਥੇਵ ਤੇ ਆਹਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਨ ਮੇ, ਆਵੁਸੋ, ਪਿਣ੍ਡਕੇਨ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਪਟਿਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਨਿਗਣ੍ਠੋ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਨਿਗਣ੍ਠਂ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸਚ੍ਚਂਯੇਵ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਯਂ ਉਪਾਲਿ ਗਹਪਤਿ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਸਾਵਕਤ੍ਤਂ ਉਪਗਤੋ. ਏਤਂ ਖੋ ਤੇ ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨਾਲਤ੍ਥਂ ਨ ਖੋ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਰੁਚ੍ਚਤਿ ਯਂ ਉਪਾਲਿ ਗਹਪਤਿ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਵਾਦਂ ਆਰੋਪੇਯ੍ਯ. ਸਮਣੋ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਗੋਤਮੋ ਮਾਯਾਵੀ ਆਵਟ੍ਟਨਿਂ ਮਾਯਂ ਜਾਨਾਤਿ ਯਾਯ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਸਾਵਕੇ ਆਵਟ੍ਟੇਤੀਤਿ. ਆਵਟ੍ਟੋ ਖੋ ਤੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਉਪਾਲਿ ਗਹਪਤਿ ਸਮਣੇਨ ਗੋਤਮੇਨ ਆਵਟ੍ਟਨਿਯਾ ਮਾਯਾਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਅਟ੍ਠਾਨਂ ਖੋ ਏਤਂ, ਤਪਸ੍ਸਿ, ਅਨਵਕਾਸੋ ਯਂ ਉਪਾਲਿ ਗਹਪਤਿ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਸਾਵਕਤ੍ਤਂ ਉਪਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ. ਠਾਨਞ੍ਚ ਖੋ ਏਤਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ ਯਂ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਉਪਾਲਿਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਸਾਵਕਤ੍ਤਂ ਉਪਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਦੀਘਤਪਸ੍ਸੀ ਨਿਗਣ੍ਠੋ ਨਿਗਣ੍ਠਂ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸਚ੍ਚਂਯੇਵ, ਭਨ੍ਤੇ…ਪੇ… ਉਪਾਲਿਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਸਾਵਕਤ੍ਤਂ ਉਪਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਦੀਘਤਪਸ੍ਸੀ ਨਿਗਣ੍ਠੋ ਨਿਗਣ੍ਠਂ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸਚ੍ਚਂਯੇਵ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ…ਪੇ… ਉਪਾਲਿਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਸਾਵਕਤ੍ਤਂ ਉਪਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਹਨ੍ਦ ਚਾਹਂ, ਤਪਸ੍ਸਿ, ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਯਾਵ ਚਾਹਂ ਸਾਮਂਯੇਵ ਜਾਨਾਮਿ ਯਦਿ ਵਾ ਉਪਾਲਿ ਗਹਪਤਿ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਸਾਵਕਤ੍ਤਂ ਉਪਗਤੋ ਯਦਿ ਵਾ ਨੋ’’ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਨਿਗਣ੍ਠੋ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤੋ ਮਹਤਿਯਾ ਨਿਗਣ੍ਠਪਰਿਸਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਯੇਨ ਉਪਾਲਿਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਨਿਵੇਸਨਂ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ. ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ ਦੋਵਾਰਿਕੋ ਨਿਗਣ੍ਠਂ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤਂ ਦੂਰਤੋਵ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ. ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਨਿਗਣ੍ਠਂ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਤਿਟ੍ਠ, ਭਨ੍ਤੇ, ਮਾ ਪਾਵਿਸਿ. ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਉਪਾਲਿ ਗਹਪਤਿ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਸਾਵਕਤ੍ਤਂ ਉਪਗਤੋ. ਆਵਟਂ ਦ੍ਵਾਰਂ ਨਿਗਣ੍ਠਾਨਂ ਨਿਗਣ੍ਠੀਨਂ, ਅਨਾਵਟਂ ਦ੍ਵਾਰਂ ਭਗਵਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਉਪਾਸਕਾਨਂ ਉਪਾਸਿਕਾਨਂ. ਸਚੇ ਤੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਿਣ੍ਡਕੇਨ ਅਤ੍ਥੋ, ਏਤ੍ਥੇਵ ਤਿਟ੍ਠ, ਏਤ੍ਥੇਵ ਤੇ ਆਹਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਸਮ੍ਮ ਦੋਵਾਰਿਕ, ਯੇਨ ਉਪਾਲਿ ਗਹਪਤਿ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਉਪਾਲਿਂ ਗਹਪਤਿਂ ਏਵਂ ਵਦੇਹਿ – ‘ਨਿਗਣ੍ਠੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨਾਟਪੁਤ੍ਤੋ ਮਹਤਿਯਾ ਨਿਗਣ੍ਠਪਰਿਸਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਬਹਿਦ੍ਵਾਰਕੋਟ੍ਠਕੇ ਠਿਤੋ; ਸੋ ਤੇ ਦਸ੍ਸਨਕਾਮੋ’’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਖੋ ਦੋਵਾਰਿਕੋ ਨਿਗਣ੍ਠਸ੍ਸ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਸ੍ਸੁਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਉਪਾਲਿ ਗਹਪਤਿ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਉਪਾਲਿਂ ਗਹਪਤਿਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਨਿਗਣ੍ਠੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨਾਟਪੁਤ੍ਤੋ ਮਹਤਿਯਾ ਨਿਗਣ੍ਠਪਰਿਸਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਬਹਿਦ੍ਵਾਰਕੋਟ੍ਠਕੇ ਠਿਤੋ; ਸੋ ਤੇ ਦਸ੍ਸਨਕਾਮੋ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਸਮ੍ਮ ਦੋਵਾਰਿਕ, ਮਜ੍ਝਿਮਾਯ ਦ੍ਵਾਰਸਾਲਾਯ ਆਸਨਾਨਿ ਪਞ੍ਞਪੇਹੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਖੋ ਦੋਵਾਰਿਕੋ ਉਪਾਲਿਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਪਟਿਸ੍ਸੁਤ੍ਵਾ ਮਜ੍ਝਿਮਾਯ ਦ੍ਵਾਰਸਾਲਾਯ ਆਸਨਾਨਿ ਪਞ੍ਞਪੇਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਉਪਾਲਿ ਗਹਪਤਿ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਉਪਾਲਿਂ ਗਹਪਤਿਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾਨਿ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਮਜ੍ਝਿਮਾਯ ਦ੍ਵਾਰਸਾਲਾਯ ਆਸਨਾਨਿ. ਯਸ੍ਸਦਾਨਿ ਕਾਲਂ ਮਞ੍ਞਸੀ’’ਤਿ.

੭੩. ਅਥ ਖੋ ਉਪਾਲਿ ਗਹਪਤਿ ਯੇਨ ਮਜ੍ਝਿਮਾ ਦ੍ਵਾਰਸਾਲਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਯਂ ਤਤ੍ਥ ਆਸਨਂ ਅਗ੍ਗਞ੍ਚ ਸੇਟ੍ਠਞ੍ਚ ਉਤ੍ਤਮਞ੍ਚ ਪਣੀਤਞ੍ਚ ਤਤ੍ਥ ਸਾਮਂ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਦੋਵਾਰਿਕਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਸਮ੍ਮ ਦੋਵਾਰਿਕ, ਯੇਨ ਨਿਗਣ੍ਠੋ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਨਿਗਣ੍ਠਂ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤਂ ਏਵਂ ਵਦੇਹਿ – ‘ਉਪਾਲਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਗਹਪਤਿ ਏਵਮਾਹ – ਪਵਿਸ ਕਿਰ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਚੇ ਆਕਙ੍ਖਸੀ’’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਖੋ ਦੋਵਾਰਿਕੋ ਉਪਾਲਿਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਪਟਿਸ੍ਸੁਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਨਿਗਣ੍ਠੋ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਨਿਗਣ੍ਠਂ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਉਪਾਲਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਗਹਪਤਿ ਏਵਮਾਹ – ‘ਪਵਿਸ ਕਿਰ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਚੇ ਆਕਙ੍ਖਸੀ’’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਨਿਗਣ੍ਠੋ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤੋ ਮਹਤਿਯਾ ਨਿਗਣ੍ਠਪਰਿਸਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਯੇਨ ਮਜ੍ਝਿਮਾ ਦ੍ਵਾਰਸਾਲਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ. ਅਥ ਖੋ ਉਪਾਲਿ ਗਹਪਤਿ – ਯਂ ਸੁਦਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਯਤੋ ਪਸ੍ਸਤਿ ਨਿਗਣ੍ਠਂ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤਂ ਦੂਰਤੋਵ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਤਤੋ ਪਚ੍ਚੁਗ੍ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਯਂ ਤਤ੍ਥ ਆਸਨਂ ਅਗ੍ਗਞ੍ਚ ਸੇਟ੍ਠਞ੍ਚ ਉਤ੍ਤਮਞ੍ਚ ਪਣੀਤਞ੍ਚ ਤਂ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗੇਨ ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ [ਪਮਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤਿ ਸੋ – ਦਾਨਿ ਯਂ ਤਤ੍ਥ ਆਸਨਂ ਅਗ੍ਗਞ੍ਚ ਸੇਟ੍ਠਞ੍ਚ ਉਤ੍ਤਮਞ੍ਚ ਪਣੀਤਞ੍ਚ ਤਤ੍ਥ ਸਾਮਂ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਨਿਗਣ੍ਠਂ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸਂਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਆਸਨਾਨਿ; ਸਚੇ ਆਕਙ੍ਖਸਿ, ਨਿਸੀਦਾ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਨਿਗਣ੍ਠੋ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤੋ ਉਪਾਲਿਂ ਗਹਪਤਿਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਉਮ੍ਮਤ੍ਤੋਸਿ ਤ੍ਵਂ, ਗਹਪਤਿ, ਦਤ੍ਤੋਸਿ ਤ੍ਵਂ, ਗਹਪਤਿ! ‘ਗਚ੍ਛਾਮਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਵਾਦਂ ਆਰੋਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਤਾਸਿ ਵਾਦਸਙ੍ਘਾਟੇਨ ਪਟਿਮੁਕ੍ਕੋ ਆਗਤੋ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਗਹਪਤਿ, ਪੁਰਿਸੋ ਅਣ੍ਡਹਾਰਕੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਉਬ੍ਭਤੇਹਿ ਅਣ੍ਡੇਹਿ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਸੇਯ੍ਯਥਾ ਵਾ ਪਨ ਗਹਪਤਿ ਪੁਰਿਸੋ ਅਕ੍ਖਿਕਹਾਰਕੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਉਬ੍ਭਤੇਹਿ ਅਕ੍ਖੀਹਿ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ; ਏਵਮੇਵ ਖੋ ਤ੍ਵਂ, ਗਹਪਤਿ, ‘ਗਚ੍ਛਾਮਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਵਾਦਂ ਆਰੋਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਤਾਸਿ ਵਾਦਸਙ੍ਘਾਟੇਨ ਪਟਿਮੁਕ੍ਕੋ ਆਗਤੋ. ਆਵਟ੍ਟੋਸਿ ਖੋ ਤ੍ਵਂ, ਗਹਪਤਿ, ਸਮਣੇਨ ਗੋਤਮੇਨ ਆਵਟ੍ਟਨਿਯਾ ਮਾਯਾਯਾ’’ਤਿ.

੭੪. ‘‘ਭਦ੍ਦਿਕਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਆਵਟ੍ਟਨੀ ਮਾਯਾ; ਕਲ੍ਯਾਣੀ, ਭਨ੍ਤੇ, ਆਵਟ੍ਟਨੀ ਮਾਯਾ; ਪਿਯਾ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਞਾਤਿਸਾਲੋਹਿਤਾ ਇਮਾਯ ਆਵਟ੍ਟਨਿਯਾ ਆਵਟ੍ਟੇਯ੍ਯੁਂ; ਪਿਯਾਨਮ੍ਪਿ ਮੇ ਅਸ੍ਸ ਞਾਤਿਸਾਲੋਹਿਤਾਨਂ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ; ਸਬ੍ਬੇ ਚੇਪਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਖਤ੍ਤਿਯਾ ਇਮਾਯ ਆਵਟ੍ਟਨਿਯਾ ਆਵਟ੍ਟੇਯ੍ਯੁਂ; ਸਬ੍ਬੇਸਾਨਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਖਤ੍ਤਿਯਾਨਂ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ; ਸਬ੍ਬੇ ਚੇਪਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ…ਪੇ… ਵੇਸ੍ਸਾ…ਪੇ… ਸੁਦ੍ਦਾ ਇਮਾਯ ਆਵਟ੍ਟਨਿਯਾ ਆਵਟ੍ਟੇਯ੍ਯੁਂ; ਸਬ੍ਬੇਸਾਨਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਸੁਦ੍ਦਾਨਂ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ; ਸਦੇਵਕੋ ਚੇਪਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਲੋਕੋ ਸਮਾਰਕੋ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਕੋ ਸਸ੍ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀ ਪਜਾ ਸਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾ ਇਮਾਯ ਆਵਟ੍ਟਨਿਯਾ ਆਵਟ੍ਟੇਯ੍ਯੁਂ; ਸਦੇਵਕਸ੍ਸਪਿਸ੍ਸ ਲੋਕਸ੍ਸ ਸਮਾਰਕਸ੍ਸ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਕਸ੍ਸ ਸਸ੍ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਯਾ ਪਜਾਯ ਸਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਯ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯਾਤਿ. ਤੇਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਉਪਮਂ ਤੇ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਉਪਮਾਯ ਪਿਧੇਕਚ੍ਚੇ ਵਿਞ੍ਞੂ ਪੁਰਿਸਾ ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਆਜਾਨਨ੍ਤਿ.

੭੫. ‘‘ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਜਿਣ੍ਣਸ੍ਸ ਵੁਡ੍ਢਸ੍ਸ ਮਹਲ੍ਲਕਸ੍ਸ ਦਹਰਾ ਮਾਣਵਿਕਾ ਪਜਾਪਤੀ ਅਹੋਸਿ ਗਬ੍ਭਿਨੀ ਉਪਵਿਜਞ੍ਞਾ. ਅਥ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਾ ਮਾਣਵਿਕਾ ਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਗਚ੍ਛ ਤ੍ਵਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਆਪਣਾ ਮਕ੍ਕਟਚ੍ਛਾਪਕਂ ਕਿਣਿਤ੍ਵਾ ਆਨੇਹਿ, ਯੋ ਮੇ ਕੁਮਾਰਕਸ੍ਸ ਕੀਲ਼ਾਪਨਕੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਸੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਤਂ ਮਾਣਵਿਕਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਆਗਮੇਹਿ ਤਾਵ, ਭੋਤਿ, ਯਾਵ ਵਿਜਾਯਤਿ. ਸਚੇ ਤ੍ਵਂ, ਭੋਤਿ, ਕੁਮਾਰਕਂ ਵਿਜਾਯਿਸ੍ਸਸਿ, ਤਸ੍ਸਾ ਤੇ ਅਹਂ ਆਪਣਾ ਮਕ੍ਕਟਚ੍ਛਾਪਕਂ ਕਿਣਿਤ੍ਵਾ ਆਨੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਯੋ ਤੇ ਕੁਮਾਰਕਸ੍ਸ ਕੀਲ਼ਾਪਨਕੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਸਚੇ ਪਨ ਤ੍ਵਂ, ਭੋਤਿ, ਕੁਮਾਰਿਕਂ ਵਿਜਾਯਿਸ੍ਸਸਿ, ਤਸ੍ਸਾ ਤੇ ਅਹਂ ਆਪਣਾ ਮਕ੍ਕਟਚ੍ਛਾਪਿਕਂ ਕਿਣਿਤ੍ਵਾ ਆਨੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਯਾ ਤੇ ਕੁਮਾਰਿਕਾਯ ਕੀਲ਼ਾਪਨਿਕਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ. ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਾ ਮਾਣਵਿਕਾ…ਪੇ… ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਾ ਮਾਣਵਿਕਾ ਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਗਚ੍ਛ ਤ੍ਵਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਆਪਣਾ ਮਕ੍ਕਟਚ੍ਛਾਪਕਂ ਕਿਣਿਤ੍ਵਾ ਆਨੇਹਿ, ਯੋ ਮੇ ਕੁਮਾਰਕਸ੍ਸ ਕੀਲ਼ਾਪਨਕੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਤਸ੍ਸਾ ਮਾਣਵਿਕਾਯ ਸਾਰਤ੍ਤੋ ਪਟਿਬਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤੋ ਆਪਣਾ ਮਕ੍ਕਟਚ੍ਛਾਪਕਂ ਕਿਣਿਤ੍ਵਾ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਮਾਣਵਿਕਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਅਯਂ ਤੇ, ਭੋਤਿ, ਆਪਣਾ ਮਕ੍ਕਟਚ੍ਛਾਪਕੋ ਕਿਣਿਤ੍ਵਾ ਆਨੀਤੋ, ਯੋ ਤੇ ਕੁਮਾਰਕਸ੍ਸ ਕੀਲ਼ਾਪਨਕੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਾ ਮਾਣਵਿਕਾ ਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਗਚ੍ਛ ਤ੍ਵਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਇਮਂ ਮਕ੍ਕਟਚ੍ਛਾਪਕਂ ਆਦਾਯ ਯੇਨ ਰਤ੍ਤਪਾਣਿ ਰਜਤਪੁਤ੍ਤੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਰਤ੍ਤਪਾਣਿਂ ਰਜਕਪੁਤ੍ਤਂ ਏਵਂ ਵਦੇਹਿ – ਇਚ੍ਛਾਮਹਂ, ਸਮ੍ਮ ਰਤ੍ਤਪਾਣਿ, ਇਮਂ ਮਕ੍ਕਟਚ੍ਛਾਪਕਂ ਪੀਤਾਵਲੇਪਨਂ ਨਾਮ ਰਙ੍ਗਜਾਤਂ ਰਜਿਤਂ ਆਕੋਟਿਤਪਚ੍ਚਾਕੋਟਿਤਂ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮਟ੍ਠ’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਤਸ੍ਸਾ ਮਾਣਵਿਕਾਯ ਸਾਰਤ੍ਤੋ ਪਟਿਬਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤੋ ਤਂ ਮਕ੍ਕਟਚ੍ਛਾਪਕਂ ਆਦਾਯ ਯੇਨ ਰਤ੍ਤਪਾਣਿ ਰਜਕਪੁਤ੍ਤੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਰਤ੍ਤਪਾਣਿਂ ਰਜਕਪੁਤ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਇਚ੍ਛਾਮਹਂ, ਸਮ੍ਮ ਰਤ੍ਤਪਾਣਿ, ਇਮਂ ਮਕ੍ਕਟਚ੍ਛਾਪਕਂ ਪੀਤਾਵਲੇਪਨਂ ਨਾਮ ਰਙ੍ਗਜਾਤਂ ਰਜਿਤਂ ਆਕੋਟਿਤਪਚ੍ਚਾਕੋਟਿਤਂ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮਟ੍ਠ’ਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਰਤ੍ਤਪਾਣਿ ਰਜਕਪੁਤ੍ਤੋ ਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਅਯਂ ਖੋ ਤੇ, ਮਕ੍ਕਟਚ੍ਛਾਪਕੋ ਰਙ੍ਗਕ੍ਖਮੋ ਹਿ ਖੋ, ਨੋ ਆਕੋਟਨਕ੍ਖਮੋ, ਨੋ ਵਿਮਜ੍ਜਨਕ੍ਖਮੋ’ਤਿ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਬਾਲਾਨਂ ਨਿਗਣ੍ਠਾਨਂ ਵਾਦੋ ਰਙ੍ਗਕ੍ਖਮੋ ਹਿ ਖੋ ਬਾਲਾਨਂ ਨੋ ਪਣ੍ਡਿਤਾਨਂ, ਨੋ ਅਨੁਯੋਗਕ੍ਖਮੋ, ਨੋ ਵਿਮਜ੍ਜਨਕ੍ਖਮੋ. ਅਥ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਨਵਂ ਦੁਸ੍ਸਯੁਗਂ ਆਦਾਯ ਯੇਨ ਰਤ੍ਤਪਾਣਿ ਰਜਕਪੁਤ੍ਤੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਰਤ੍ਤਪਾਣਿਂ ਰਜਕਪੁਤ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਇਚ੍ਛਾਮਹਂ, ਸਮ੍ਮ ਰਤ੍ਤਪਾਣਿ, ਇਮਂ ਨਵਂ ਦੁਸ੍ਸਯੁਗਂ ਪੀਤਾਵਲੇਪਨਂ ਨਾਮ ਰਙ੍ਗਜਾਤਂ ਰਜਿਤਂ ਆਕੋਟਿਤਪਚ੍ਚਾਕੋਟਿਤਂ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮਟ੍ਠ’ਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਰਤ੍ਤਪਾਣਿ ਰਜਕਪੁਤ੍ਤੋ ਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਇਦਂ ਖੋ ਤੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨਵਂ ਦੁਸ੍ਸਯੁਗਂ ਰਙ੍ਗਕ੍ਖਮਞ੍ਚੇਵ ਆਕੋਟਨਕ੍ਖਮਞ੍ਚ ਵਿਮਜ੍ਜਨਕ੍ਖਮਞ੍ਚਾ’ਤਿ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਵਾਦੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਰਙ੍ਗਕ੍ਖਮੋ ਚੇਵ ਪਣ੍ਡਿਤਾਨਂ ਨੋ ਬਾਲਾਨਂ, ਅਨੁਯੋਗਕ੍ਖਮੋ ਚ ਵਿਮਜ੍ਜਨਕ੍ਖਮੋ ਚਾ’’ਤਿ.

‘‘ਸਰਾਜਿਕਾ ਖੋ, ਗਹਪਤਿ, ਪਰਿਸਾ ਏਵਂ ਜਾਨਾਤਿ – ‘ਉਪਾਲਿ ਗਹਪਤਿ ਨਿਗਣ੍ਠਸ੍ਸ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਾਵਕੋ’ਤਿ. ਕਸ੍ਸ ਤਂ, ਗਹਪਤਿ, ਸਾਵਕਂ ਧਾਰੇਮਾ’’ਤਿ? ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਉਪਾਲਿ ਗਹਪਤਿ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਏਕਂਸਂ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨਞ੍ਜਲਿਂ ਪਣਾਮੇਤ੍ਵਾ ਨਿਗਣ੍ਠਂ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸੁਣੋਹਿ ਯਸ੍ਸਾਹਂ ਸਾਵਕੋ’’ਤਿ –

੭੬. ‘‘ਧੀਰਸ੍ਸ ਵਿਗਤਮੋਹਸ੍ਸ, ਪਭਿਨ੍ਨਖੀਲਸ੍ਸ ਵਿਜਿਤਵਿਜਯਸ੍ਸ;

ਅਨੀਘਸ੍ਸ ਸੁਸਮਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਵੁਦ੍ਧਸੀਲਸ੍ਸ ਸਾਧੁਪਞ੍ਞਸ੍ਸ;

ਵੇਸਮਨ੍ਤਰਸ੍ਸ [ਵੇਸ੍ਸਨ੍ਤਰਸ੍ਸ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਵਿਮਲਸ੍ਸ, ਭਗਵਤੋ ਤਸ੍ਸ ਸਾਵਕੋਹਮਸ੍ਮਿ.

‘‘ਅਕਥਂਕਥਿਸ੍ਸ ਤੁਸਿਤਸ੍ਸ, ਵਨ੍ਤਲੋਕਾਮਿਸਸ੍ਸ ਮੁਦਿਤਸ੍ਸ;

ਕਤਸਮਣਸ੍ਸ ਮਨੁਜਸ੍ਸ, ਅਨ੍ਤਿਮਸਾਰੀਰਸ੍ਸ ਨਰਸ੍ਸ;

ਅਨੋਪਮਸ੍ਸ ਵਿਰਜਸ੍ਸ, ਭਗਵਤੋ ਤਸ੍ਸ ਸਾਵਕੋਹਮਸ੍ਮਿ.

‘‘ਅਸਂਸਯਸ੍ਸ ਕੁਸਲਸ੍ਸ, ਵੇਨਯਿਕਸ੍ਸ ਸਾਰਥਿਵਰਸ੍ਸ;

ਅਨੁਤ੍ਤਰਸ੍ਸ ਰੁਚਿਰਧਮ੍ਮਸ੍ਸ, ਨਿਕ੍ਕਙ੍ਖਸ੍ਸ ਪਭਾਸਕਸ੍ਸ [ਪਭਾਸਕਰਸ੍ਸ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)];

ਮਾਨਚ੍ਛਿਦਸ੍ਸ ਵੀਰਸ੍ਸ, ਭਗਵਤੋ ਤਸ੍ਸ ਸਾਵਕੋਹਮਸ੍ਮਿ.

‘‘ਨਿਸਭਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਮੇਯ੍ਯਸ੍ਸ, ਗਮ੍ਭੀਰਸ੍ਸ ਮੋਨਪਤ੍ਤਸ੍ਸ;

ਖੇਮਙ੍ਕਰਸ੍ਸ ਵੇਦਸ੍ਸ, ਧਮ੍ਮਟ੍ਠਸ੍ਸ ਸਂਵੁਤਤ੍ਤਸ੍ਸ;

ਸਙ੍ਗਾਤਿਗਸ੍ਸ ਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਭਗਵਤੋ ਤਸ੍ਸ ਸਾਵਕੋਹਮਸ੍ਮਿ.

‘‘ਨਾਗਸ੍ਸ ਪਨ੍ਤਸੇਨਸ੍ਸ, ਖੀਣਸਂਯੋਜਨਸ੍ਸ ਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸ;

ਪਟਿਮਨ੍ਤਕਸ੍ਸ [ਪਟਿਮਨ੍ਤਸ੍ਸ (ਕ.)] ਧੋਨਸ੍ਸ, ਪਨ੍ਨਧਜਸ੍ਸ ਵੀਤਰਾਗਸ੍ਸ;

ਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਨਿਪ੍ਪਪਞ੍ਚਸ੍ਸ, ਭਗਵਤੋ ਤਸ੍ਸ ਸਾਵਕੋਹਮਸ੍ਮਿ.

‘‘ਇਸਿਸਤ੍ਤਮਸ੍ਸ ਅਕੁਹਸ੍ਸ, ਤੇਵਿਜ੍ਜਸ੍ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪਤ੍ਤਸ੍ਸ;

ਨ੍ਹਾਤਕਸ੍ਸ [ਨਹਾਤਕਸ੍ਸ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਪਦਕਸ੍ਸ, ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਸ੍ਸ ਵਿਦਿਤਵੇਦਸ੍ਸ;

ਪੁਰਿਨ੍ਦਦਸ੍ਸ ਸਕ੍ਕਸ੍ਸ, ਭਗਵਤੋ ਤਸ੍ਸ ਸਾਵਕੋਹਮਸ੍ਮਿ.

‘‘ਅਰਿਯਸ੍ਸ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਪਤ੍ਤਿਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣਸ੍ਸ;

ਸਤਿਮਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ, ਅਨਭਿਨਤਸ੍ਸ ਨੋ ਅਪਨਤਸ੍ਸ;

ਅਨੇਜਸ੍ਸ ਵਸਿਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਭਗਵਤੋ ਤਸ੍ਸ ਸਾਵਕੋਹਮਸ੍ਮਿ.

‘‘ਸਮੁਗ੍ਗਤਸ੍ਸ [ਸਮ੍ਮਗ੍ਗਤਸ੍ਸ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਝਾਯਿਸ੍ਸ, ਅਨਨੁਗਤਨ੍ਤਰਸ੍ਸ ਸੁਦ੍ਧਸ੍ਸ;

ਅਸਿਤਸ੍ਸ ਹਿਤਸ੍ਸ [ਅਪ੍ਪਹੀਨਸ੍ਸ (ਸੀ. ਪੀ.), ਅਪ੍ਪਭੀਤਸ੍ਸ (ਸ੍ਯਾ.)], ਪਵਿਵਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ;

ਤਿਣ੍ਣਸ੍ਸ ਤਾਰਯਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਭਗਵਤੋ ਤਸ੍ਸ ਸਾਵਕੋਹਮਸ੍ਮਿ.

‘‘ਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਭੂਰਿਪਞ੍ਞਸ੍ਸ, ਮਹਾਪਞ੍ਞਸ੍ਸ ਵੀਤਲੋਭਸ੍ਸ;

ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਸੁਗਤਸ੍ਸ, ਅਪ੍ਪਟਿਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਅਸਮਸ੍ਸ;

ਵਿਸਾਰਦਸ੍ਸ ਨਿਪੁਣਸ੍ਸ, ਭਗਵਤੋ ਤਸ੍ਸ ਸਾਵਕੋਹਮਸ੍ਮਿ.

‘‘ਤਣ੍ਹਚ੍ਛਿਦਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ, ਵੀਤਧੂਮਸ੍ਸ ਅਨੁਪਲਿਤ੍ਤਸ੍ਸ;

ਆਹੁਨੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਯਕ੍ਖਸ੍ਸ, ਉਤ੍ਤਮਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਅਤੁਲਸ੍ਸ;

ਮਹਤੋ ਯਸਗ੍ਗਪਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਭਗਵਤੋ ਤਸ੍ਸ ਸਾਵਕੋਹਮਸ੍ਮੀ’’ਤਿ.

੭੭. ‘‘ਕਦਾ ਸਞ੍ਞੂਲ਼੍ਹਾ ਪਨ ਤੇ, ਗਹਪਤਿ, ਇਮੇ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਾ’’ਤਿ? ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨਾਨਾਪੁਪ੍ਫਾਨਂ ਮਹਾਪੁਪ੍ਫਰਾਸਿ, ਤਮੇਨਂ ਦਕ੍ਖੋ ਮਾਲਾਕਾਰੋ ਵਾ ਮਾਲਾਕਾਰਨ੍ਤੇਵਾਸੀ ਵਾ ਵਿਚਿਤ੍ਤਂ ਮਾਲਂ ਗਨ੍ਥੇਯ੍ਯ; ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸੋ ਭਗਵਾ ਅਨੇਕਵਣ੍ਣੋ ਅਨੇਕਸਤਵਣ੍ਣੋ. ਕੋ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵਣ੍ਣਾਰਹਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਂ ਨ ਕਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ? ਅਥ ਖੋ ਨਿਗਣ੍ਠਸ੍ਸ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਸਕ੍ਕਾਰਂ ਅਸਹਮਾਨਸ੍ਸ ਤਤ੍ਥੇਵ ਉਣ੍ਹਂ ਲੋਹਿਤਂ ਮੁਖਤੋ ਉਗ੍ਗਚ੍ਛੀਤਿ [ਉਗ੍ਗਞ੍ਛਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)].

ਉਪਾਲਿਸੁਤ੍ਤਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਛਟ੍ਠਂ.