੮. ਸੁਨ੍ਦਰੀਸੁਤ੍ਤਂ
੩੮. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਗਵਾ ਸਕ੍ਕਤੋ ਹੋਤਿ ਗਰੁਕਤੋ ਮਾਨਿਤੋ ਪੂਜਿਤੋ ਅਪਚਿਤੋ ਲਾਭੀ ਚੀਵਰਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸੇਨਾਸਨਗਿਲਾਨਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾਨਂ. ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋਪਿ ਸਕ੍ਕਤੋ ਹੋਤਿ ਗਰੁਕਤੋ ਮਾਨਿਤੋ ਪੂਜਿਤੋ ਅਪਚਿਤੋ ਲਾਭੀ ਚੀਵਰਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸੇਨਾਸਨਗਿਲਾਨਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾਨਂ. ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਪਨ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਅਸਕ੍ਕਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਅਗਰੁਕਤਾ ਅਮਾਨਿਤਾ ਅਪੂਜਿਤਾ ਅਨਪਚਿਤਾ ਨ ਲਾਭਿਨੋ ਚੀਵਰਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸੇਨਾਸਨਗਿਲਾਨਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾਨਂ.
ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਭਗਵਤੋ ਸਕ੍ਕਾਰਂ ਅਸਹਮਾਨਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਚ ਯੇਨ ਸੁਨ੍ਦਰੀ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਿਕਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਸੁਨ੍ਦਰਿਂ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਿਕਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਉਸ੍ਸਹਸਿ ਤ੍ਵਂ, ਭਗਿਨਿ, ਞਾਤੀਨਂ ਅਤ੍ਥਂ ਕਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਕ੍ਯਾਹਂ, ਅਯ੍ਯਾ, ਕਰੋਮਿ? ਕਿਂ ਮਯਾ ਨ ਸਕ੍ਕਾ [ਕਿਂ ਮਯਾ ਸਕ੍ਕਾ (ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਕਾਤੁਂ? ਜੀਵਿਤਮ੍ਪਿ ਮੇ ਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤਂ ਞਾਤੀਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯਾ’’ਤਿ.
‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਭਗਿਨਿ, ਅਭਿਕ੍ਖਣਂ ਜੇਤਵਨਂ ਗਚ੍ਛਾਹੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ, ਅਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਖੋ ਸੁਨ੍ਦਰੀ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਿਕਾ ਤੇਸਂ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾਨਂ ਪਟਿਸ੍ਸੁਤ੍ਵਾ ਅਭਿਕ੍ਖਣਂ ਜੇਤਵਨਂ ਅਗਮਾਸਿ.
ਯਦਾ ਤੇ ਅਞ੍ਞਿਂਸੁ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ – ‘‘ਵੋਦਿਟ੍ਠਾ ਖੋ ਸੁਨ੍ਦਰੀ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਿਕਾ ਬਹੁਜਨੇਨ ਅਭਿਕ੍ਖਣਂ ਜੇਤਵਨਂ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ [ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)]. ਅਥ ਨਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਜੇਤਵਨਸ੍ਸ ਪਰਿਖਾਕੂਪੇ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ [ਨਿਖਨਿਤ੍ਵਾ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਯੇਨ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਨਂ ਪਸੇਨਦਿਂ ਕੋਸਲਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਯਾ ਸਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸੁਨ੍ਦਰੀ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਿਕਾ; ਸਾ ਨੋ ਨ ਦਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕਤ੍ਥ ਪਨ ਤੁਮ੍ਹੇ ਆਸਙ੍ਕਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਜੇਤਵਨੇ, ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਜੇਤਵਨਂ ਵਿਚਿਨਥਾ’’ਤਿ.
ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਜੇਤਵਨਂ ਵਿਚਿਨਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਖਾਕੂਪਾ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਮਞ੍ਚਕਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਪਵੇਸੇਤ੍ਵਾ ਰਥਿਯਾਯ ਰਥਿਯਂ ਸਿਙ੍ਘਾਟਕੇਨ ਸਿਙ੍ਘਾਟਕਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਉਜ੍ਝਾਪੇਸੁਂ –
‘‘ਪਸ੍ਸਥਾਯ੍ਯਾ ਸਮਣਾਨਂ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾਨਂ ਕਮ੍ਮਂ! ਅਲਜ੍ਜਿਨੋ ਇਮੇ ਸਮਣਾ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾ ਦੁਸ੍ਸੀਲਾ ਪਾਪਧਮ੍ਮਾ ਮੁਸਾਵਾਦਿਨੋ ਅਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਨੋ. ਇਮੇ ਹਿ ਨਾਮ ਧਮ੍ਮਚਾਰਿਨੋ ਸਮਚਾਰਿਨੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਨੋ ਸਚ੍ਚਵਾਦਿਨੋ ਸੀਲਵਨ੍ਤੋ ਕਲ੍ਯਾਣਧਮ੍ਮਾ ਪਟਿਜਾਨਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ! ਨਤ੍ਥਿ ਇਮੇਸਂ ਸਾਮਞ੍ਞਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਇਮੇਸਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਞਂ. ਨਟ੍ਠਂ ਇਮੇਸਂ ਸਾਮਞ੍ਞਂ, ਨਟ੍ਠਂ ਇਮੇਸਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਞਂ. ਕੁਤੋ ਇਮੇਸਂ ਸਾਮਞ੍ਞਂ, ਕੁਤੋ ਇਮੇਸਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਞਂ? ਅਪਗਤਾ ਇਮੇ ਸਾਮਞ੍ਞਾ, ਅਪਗਤਾ ਇਮੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਞਾ. ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਪੁਰਿਸੋ ਪੁਰਿਸਕਿਚ੍ਚਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਇਤ੍ਥਿਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ!
ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਸਬ੍ਭਾਹਿ ਫਰੁਸਾਹਿ ਵਾਚਾਹਿ ਅਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤਿ ਪਰਿਭਾਸਨ੍ਤਿ ਰੋਸਨ੍ਤਿ ਵਿਹੇਸਨ੍ਤਿ –
‘‘ਅਲਜ੍ਜਿਨੋ ਇਮੇ ਸਮਣਾ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾ ਦੁਸ੍ਸੀਲਾ ਪਾਪਧਮ੍ਮਾ ਮੁਸਾਵਾਦਿਨੋ ਅਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਨੋ. ਇਮੇ ਹਿ ਨਾਮ ਧਮ੍ਮਚਾਰਿਨੋ ਸਮਚਾਰਿਨੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਨੋ ਸਚ੍ਚਵਾਦਿਨੋ ਸੀਲਵਨ੍ਤੋ ਕਲ੍ਯਾਣਧਮ੍ਮਾ ਪਟਿਜਾਨਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ! ਨਤ੍ਥਿ ਇਮੇਸਂ ਸਾਮਞ੍ਞਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਇਮੇਸਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਞਂ. ਨਟ੍ਠਂ ਇਮੇਸਂ ਸਾਮਞ੍ਞਂ, ਨਟ੍ਠਂ ਇਮੇਸਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਞਂ. ਕੁਤੋ ਇਮੇਸਂ ਸਾਮਞ੍ਞਂ, ਕੁਤੋ ਇਮੇਸਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਞਂ? ਅਪਗਤਾ ਇਮੇ ਸਾਮਞ੍ਞਾ, ਅਪਗਤਾ ਇਮੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਞਾ. ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਪੁਰਿਸੋ ਪੁਰਿਸਕਿਚ੍ਚਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਇਤ੍ਥਿਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ!
ਅਥ ਖੋ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਾਵਿਸਿਂਸੁ. ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ –
‘‘ਏਤਰਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਸਬ੍ਭਾਹਿ ਫਰੁਸਾਹਿ ਵਾਚਾਹਿ ਅਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤਿ ਪਰਿਭਾਸਨ੍ਤਿ ਰੋਸਨ੍ਤਿ ਵਿਹੇਸਨ੍ਤਿ – ‘ਅਲਜ੍ਜਿਨੋ ਇਮੇ ਸਮਣਾ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾ ਦੁਸ੍ਸੀਲਾ ਪਾਪਧਮ੍ਮਾ ਮੁਸਾਵਾਦਿਨੋ ਅਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਨੋ. ਇਮੇ ਹਿ ਨਾਮ ਧਮ੍ਮਚਾਰਿਨੋ ਸਮਚਾਰਿਨੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਨੋ ਸਚ੍ਚਵਾਦਿਨੋ ਸੀਲਵਨ੍ਤੋ ਕਲ੍ਯਾਣਧਮ੍ਮਾ ਪਟਿਜਾਨਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਨਤ੍ਥਿ ਇਮੇਸਂ ਸਾਮਞ੍ਞਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਇਮੇਸਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਞਂ. ਨਟ੍ਠਂ ਇਮੇਸਂ ਸਾਮਞ੍ਞਂ, ਨਟ੍ਠਂ ਇਮੇਸਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਞਂ. ਕੁਤੋ ਇਮੇਸਂ ਸਾਮਞ੍ਞਂ, ਕੁਤੋ ਇਮੇਸਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਞਂ? ਅਪਗਤਾ ਇਮੇ ਸਾਮਞ੍ਞਾ, ਅਪਗਤਾ ਇਮੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਞਾ. ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਪੁਰਿਸੋ ਪੁਰਿਸਕਿਚ੍ਚਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਇਤ੍ਥਿਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਸ੍ਸਤੀ’’’ਤਿ!
‘‘ਨੇਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਦ੍ਦੋ ਚਿਰਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਸਤ੍ਤਾਹਮੇਵ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਸਤ੍ਤਾਹਸ੍ਸ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਿਸ੍ਸਤਿ. ਤੇਨ ਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯੇ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਸਬ੍ਭਾਹਿ ਫਰੁਸਾਹਿ ਵਾਚਾਹਿ ਅਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤਿ ਪਰਿਭਾਸਨ੍ਤਿ ਰੋਸਨ੍ਤਿ ਵਿਹੇਸਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਤੁਮ੍ਹੇ ਇਮਾਯ ਗਾਥਾਯ ਪਟਿਚੋਦੇਥ –
‘‘‘ਅਭੂਤਵਾਦੀ ਨਿਰਯਂ ਉਪੇਤਿ,
ਯੋ ਵਾਪਿ [ਯੋ ਚਾਪਿ (ਸੀ. ਪੀ. ਕ.)] ਕਤ੍ਵਾ ਨ ਕਰੋਮਿ ਚਾਹ;
ਉਭੋਪਿ ਤੇ ਪੇਚ੍ਚ ਸਮਾ ਭਵਨ੍ਤਿ,
ਨਿਹੀਨਕਮ੍ਮਾ ਮਨੁਜਾ ਪਰਤ੍ਥਾ’’’ਤਿ.
ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਪਰਿਯਾਪੁਣਿਤ੍ਵਾ ਯੇ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਸਬ੍ਭਾਹਿ ਫਰੁਸਾਹਿ ਵਾਚਾਹਿ ਅਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤਿ ਪਰਿਭਾਸਨ੍ਤਿ ਰੋਸਨ੍ਤਿ ਵਿਹੇਸਨ੍ਤਿ ਤੇ ਇਮਾਯ ਗਾਥਾਯ ਪਟਿਚੋਦੇਨ੍ਤਿ –
‘‘ਅਭੂਤਵਾਦੀ ਨਿਰਯਂ ਉਪੇਤਿ,
ਯੋ ਵਾਪਿ ਕਤ੍ਵਾ ਨ ਕਰੋਮਿਚਾਹ;
ਉਭੋਪਿ ਤੇ ਪੇਚ੍ਚ ਸਮਾ ਭਵਨ੍ਤਿ,
ਨਿਹੀਨਕਮ੍ਮਾ ਮਨੁਜਾ ਪਰਤ੍ਥਾ’’ਤਿ.
ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਅਕਾਰਕਾ ਇਮੇ ਸਮਣਾ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾ. ਨਯਿਮੇਹਿ ਕਤਂ. ਸਪਨ੍ਤਿਮੇ ਸਮਣਾ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾ’’ਤਿ. ਨੇਵ ਸੋ ਸਦ੍ਦੋ ਚਿਰਂ ਅਹੋਸਿ. ਸਤ੍ਤਾਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ. ਸਤ੍ਤਾਹਸ੍ਸ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਿ.
ਅਥ ਖੋ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਏਤਦਵੋਚੁਂ –
‘‘ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਬ੍ਭੁਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ! ਯਾਵ ਸੁਭਾਸਿਤਂ ਚਿਦਂ ਭਨ੍ਤੇ ਭਗਵਤਾ – ‘ਨੇਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਦ੍ਦੋ ਚਿਰਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਸਤ੍ਤਾਹਮੇਵ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਸਤ੍ਤਾਹਸ੍ਸ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ. ਅਨ੍ਤਰਹਿਤੋ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਦ੍ਦੋ’’ਤਿ.
ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਤਾਯਂ ਵੇਲਾਯਂ ਇਮਂ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਸਿ –
‘‘ਤੁਦਨ੍ਤਿ ਵਾਚਾਯ ਜਨਾ ਅਸਞ੍ਞਤਾ,
ਸਰੇਹਿ ਸਙ੍ਗਾਮਗਤਂਵ ਕੁਞ੍ਜਰਂ;
ਸੁਤ੍ਵਾਨ ਵਾਕ੍ਯਂ ਫਰੁਸਂ ਉਦੀਰਿਤਂ,
ਅਧਿਵਾਸਯੇ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਦੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਅਟ੍ਠਮਂ;