੧੬. ਪਿਙ੍ਗਿਯਮਾਣਵਪੁਚ੍ਛਾ

੧੧੨੬. ‘‘ਜਿਣ੍ਣੋਹਮਸ੍ਮਿ ਅਬਲੋ ਵੀਤਵਣ੍ਣੋ, (ਇਚ੍ਚਾਯਸ੍ਮਾ ਪਿਙ੍ਗਿਯੋ)

ਨੇਤ੍ਤਾ ਨ ਸੁਦ੍ਧਾ ਸਵਨਂ ਨ ਫਾਸੁ;

ਮਾਹਂ ਨਸ੍ਸਂ ਮੋਮੁਹੋ ਅਨ੍ਤਰਾਵ

ਆਚਿਕ੍ਖ ਧਮ੍ਮਂ ਯਮਹਂ ਵਿਜਞ੍ਞਂ;

ਜਾਤਿਜਰਾਯ ਇਧ ਵਿਪ੍ਪਹਾਨਂ’’.

੧੧੨੭. ‘‘ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਰੂਪੇਸੁ ਵਿਹਞ੍ਞਮਾਨੇ, (ਪਿਙ੍ਗਿਯਾਤਿ ਭਗਵਾ)

ਰੁਪ੍ਪਨ੍ਤਿ ਰੂਪੇਸੁ ਜਨਾ ਪਮਤ੍ਤਾ;

ਤਸ੍ਮਾ ਤੁਵਂ ਪਿਙ੍ਗਿਯ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ,

ਜਹਸ੍ਸੁ ਰੂਪਂ ਅਪੁਨਬ੍ਭਵਾਯ’’.

੧੧੨੮. ‘‘ਦਿਸਾ ਚਤਸ੍ਸੋ ਵਿਦਿਸਾ ਚਤਸ੍ਸੋ, ਉਦ੍ਧਂ ਅਧੋ ਦਸ ਦਿਸਾ ਇਮਾਯੋ;

ਨ ਤੁਯ੍ਹਂ ਅਦਿਟ੍ਠਂ ਅਸੁਤਂ ਅਮੁਤਂ [ਅਸੁਤਂ ਅਮੁਤਂ ਵਾ (ਸੀ.), ਅਸੁਤਾਮੁਤਂ ਵਾ (ਸ੍ਯਾ.), ਅਸੁਤਂ’ਮੁਤਂ ਵਾ (ਪੀ.)], ਅਥੋ ਅਵਿਞ੍ਞਾਤਂ ਕਿਞ੍ਚਨਮਤ੍ਥਿ [ਕਿਞ੍ਚਿ ਮਤ੍ਥਿ (ਸ੍ਯਾ.), ਕਿਞ੍ਚਿ ਨਤ੍ਥਿ (ਪੀ.), ਕਿਞ੍ਚਿਨਮਤ੍ਥਿ (ਕ.)] ਲੋਕੇ;

ਆਚਿਕ੍ਖ ਧਮ੍ਮਂ ਯਮਹਂ ਵਿਜਞ੍ਞਂ, ਜਾਤਿਜਰਾਯ ਇਧ ਵਿਪ੍ਪਹਾਨਂ’’.

੧੧੨੯. ‘‘ਤਣ੍ਹਾਧਿਪਨ੍ਨੇ ਮਨੁਜੇ ਪੇਕ੍ਖਮਾਨੋ, (ਪਿਙ੍ਗਿਯਾਤਿ ਭਗਵਾ)

ਸਨ੍ਤਾਪਜਾਤੇ ਜਰਸਾ ਪਰੇਤੇ;

ਤਸ੍ਮਾ ਤੁਵਂ ਪਿਙ੍ਗਿਯ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ, ਜਹਸ੍ਸੁ ਤਣ੍ਹਂ ਅਪੁਨਬ੍ਭਵਾਯਾ’’ਤਿ.

ਪਿਙ੍ਗਿਯਮਾਣਵਪੁਚ੍ਛਾ ਸੋਲ਼ਸਮਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਪਾਰਾਯਨਤ੍ਥੁਤਿਗਾਥਾ

ਇਦਮਵੋਚ ਭਗਵਾ ਮਗਧੇਸੁ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਪਾਸਾਣਕੇ ਚੇਤਿਯੇ, ਪਰਿਚਾਰਕਸੋਲ਼ਸਾਨਂ [ਪਰਿਚਾਰਕਸੋਲ਼ਸਨ੍ਨਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)] ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਅਜ੍ਝਿਟ੍ਠੋ ਪੁਟ੍ਠੋ ਪੁਟ੍ਠੋ ਪਞ੍ਹਂ [ਪਞ੍ਹੇ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ. ਏਕਮੇਕਸ੍ਸ ਚੇਪਿ ਪਞ੍ਹਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਮਞ੍ਞਾਯ ਧਮ੍ਮਮਞ੍ਞਾਯ ਧਮ੍ਮਾਨੁਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯੇਵ ਜਰਾਮਰਣਸ੍ਸ ਪਾਰਂ. ਪਾਰਙ੍ਗਮਨੀਯਾ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਮਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਪਰਿਯਾਯਸ੍ਸ ਪਾਰਾਯਨਨ੍ਤੇਵ [ਪਾਰਾਯਣਂਤ੍ਵੇਵ (ਸੀ. ਅਟ੍ਠ.)] ਅਧਿਵਚਨਂ.

੧੧੩੦. ਅਜਿਤੋ ਤਿਸ੍ਸਮੇਤ੍ਤੇਯ੍ਯੋ, ਪੁਣ੍ਣਕੋ ਅਥ ਮੇਤ੍ਤਗੂ;

ਧੋਤਕੋ ਉਪਸੀਵੋ ਚ, ਨਨ੍ਦੋ ਚ ਅਥ ਹੇਮਕੋ.

੧੧੩੧. ਤੋਦੇਯ੍ਯ-ਕਪ੍ਪਾ ਦੁਭਯੋ, ਜਤੁਕਣ੍ਣੀ ਚ ਪਣ੍ਡਿਤੋ;

ਭਦ੍ਰਾਵੁਧੋ ਉਦਯੋ ਚ, ਪੋਸਾਲੋ ਚਾਪਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ;

ਮੋਘਰਾਜਾ ਚ ਮੇਧਾਵੀ, ਪਿਙ੍ਗਿਯੋ ਚ ਮਹਾਇਸਿ.

੧੧੩੨. ਏਤੇ ਬੁਦ੍ਧਂ ਉਪਾਗਚ੍ਛੁਂ, ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਚਰਣਂ ਇਸਿਂ;

ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਨਿਪੁਣੇ ਪਞ੍ਹੇ, ਬੁਦ੍ਧਸੇਟ੍ਠਂ ਉਪਾਗਮੁਂ.

੧੧੩੩. ਤੇਸਂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਪਬ੍ਯਾਕਾਸਿ, ਪਞ੍ਹੇ ਪੁਟ੍ਠੋ ਯਥਾਤਥਂ;

ਪਞ੍ਹਾਨਂ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣੇਨ, ਤੋਸੇਸਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਮੁਨਿ.

੧੧੩੪. ਤੇ ਤੋਸਿਤਾ ਚਕ੍ਖੁਮਤਾ, ਬੁਦ੍ਧੇਨਾਦਿਚ੍ਚਬਨ੍ਧੁਨਾ;

ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਮਚਰਿਂਸੁ, ਵਰਪਞ੍ਞਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ.

੧੧੩੫. ਏਕਮੇਕਸ੍ਸ ਪਞ੍ਹਸ੍ਸ, ਯਥਾ ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਦੇਸਿਤਂ;

ਤਥਾ ਯੋ ਪਟਿਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਗਚ੍ਛੇ ਪਾਰਂ ਅਪਾਰਤੋ.

੧੧੩੬. ਅਪਾਰਾ ਪਾਰਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ਮਗ੍ਗਮੁਤ੍ਤਮਂ;

ਮਗ੍ਗੋ ਸੋ ਪਾਰਂ ਗਮਨਾਯ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਾਰਾਯਨਂ ਇਤਿ.

ਪਾਰਾਯਨਾਨੁਗੀਤਿਗਾਥਾ

੧੧੩੭. ‘‘ਪਾਰਾਯਨਮਨੁਗਾਯਿਸ੍ਸਂ, (ਇਚ੍ਚਾਯਸ੍ਮਾ ਪਿਙ੍ਗਿਯੋ)

ਯਥਾਦ੍ਦਕ੍ਖਿ ਤਥਾਕ੍ਖਾਸਿ, ਵਿਮਲੋ ਭੂਰਿਮੇਧਸੋ;

ਨਿਕ੍ਕਾਮੋ ਨਿਬ੍ਬਨੋ [ਨਿਬ੍ਬੁਤੋ (ਸ੍ਯਾ.)] ਨਾਗੋ, ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ ਮੁਸਾ ਭਣੇ.

੧੧੩੮. ‘‘ਪਹੀਨਮਲਮੋਹਸ੍ਸ, ਮਾਨਮਕ੍ਖਪ੍ਪਹਾਯਿਨੋ;

ਹਨ੍ਦਾਹਂ ਕਿਤ੍ਤਯਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਗਿਰਂ ਵਣ੍ਣੂਪਸਞ੍ਹਿਤਂ.

੧੧੩੯. ‘‘ਤਮੋਨੁਦੋ ਬੁਦ੍ਧੋ ਸਮਨ੍ਤਚਕ੍ਖੁ, ਲੋਕਨ੍ਤਗੂ ਸਬ੍ਬਭਵਾਤਿਵਤ੍ਤੋ;

ਅਨਾਸਵੋ ਸਬ੍ਬਦੁਕ੍ਖਪਹੀਨੋ, ਸਚ੍ਚਵ੍ਹਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮੇ ਉਪਾਸਿਤੋ ਮੇ.

੧੧੪੦. ‘‘ਦਿਜੋ ਯਥਾ ਕੁਬ੍ਬਨਕਂ ਪਹਾਯ, ਬਹੁਪ੍ਫਲਂ ਕਾਨਨਮਾਵਸੇਯ੍ਯ;

ਏਵਂ ਪਹਂ ਅਪ੍ਪਦਸ੍ਸੇ ਪਹਾਯ, ਮਹੋਦਧਿਂ ਹਂਸੋਰਿਵ ਅਜ੍ਝਪਤ੍ਤੋ.

੧੧੪੧. ‘‘ਯੇਮੇ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵਿਯਾਕਂਸੁ, ਹੁਰਂ ਗੋਤਮਸਾਸਨਾ;

ਇਚ੍ਚਾਸਿ ਇਤਿ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ;

ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਇਤਿਹਿਤਿਹਂ, ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਤਕ੍ਕਵਡ੍ਢਨਂ.

੧੧੪੨. ‘‘ਏਕੋ ਤਮਨੁਦਾਸਿਨੋ, ਜੁਤਿਮਾ ਸੋ ਪਭਙ੍ਕਰੋ;

ਗੋਤਮੋ ਭੂਰਿਪਞ੍ਞਾਣੋ, ਗੋਤਮੋ ਭੂਰਿਮੇਧਸੋ.

੧੧੪੩. ‘‘ਯੋ ਮੇ ਧਮ੍ਮਮਦੇਸੇਸਿ, ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਕਮਕਾਲਿਕਂ;

ਤਣ੍ਹਕ੍ਖਯਮਨੀਤਿਕਂ, ਯਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥਿ ਉਪਮਾ ਕ੍ਵਚਿ’’.

੧੧੪੪. ‘‘ਕਿਂਨੁ ਤਮ੍ਹਾ ਵਿਪ੍ਪਵਸਸਿ, ਮੁਹੁਤ੍ਤਮਪਿ ਪਿਙ੍ਗਿਯ;

ਗੋਤਮਾ ਭੂਰਿਪਞ੍ਞਾਣਾ, ਗੋਤਮਾ ਭੂਰਿਮੇਧਸਾ.

੧੧੪੫. ‘‘ਯੋ ਤੇ ਧਮ੍ਮਮਦੇਸੇਸਿ, ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਕਮਕਾਲਿਕਂ;

ਤਣ੍ਹਕ੍ਖਯਮਨੀਤਿਕਂ, ਯਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥਿ ਉਪਮਾ ਕ੍ਵਚਿ’’.

੧੧੪੬. ‘‘ਨਾਹਂ ਤਮ੍ਹਾ ਵਿਪ੍ਪਵਸਾਮਿ, ਮੁਹੁਤ੍ਤਮਪਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ;

ਗੋਤਮਾ ਭੂਰਿਪਞ੍ਞਾਣਾ, ਗੋਤਮਾ ਭੂਰਿਮੇਧਸਾ.

੧੧੪੭. ‘‘ਯੋ ਮੇ ਧਮ੍ਮਮਦੇਸੇਸਿ, ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਕਮਕਾਲਿਕਂ;

ਤਣ੍ਹਕ੍ਖਯਮਨੀਤਿਕਂ, ਯਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥਿ ਉਪਮਾ ਕ੍ਵਚਿ.

੧੧੪੮. ‘‘ਪਸ੍ਸਾਮਿ ਨਂ ਮਨਸਾ ਚਕ੍ਖੁਨਾਵ, ਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ;

ਨਮਸ੍ਸਮਾਨੋ ਵਿਵਸੇਮਿ ਰਤ੍ਤਿਂ, ਤੇਨੇਵ ਮਞ੍ਞਾਮਿ ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਂ.

੧੧੪੯. ‘‘ਸਦ੍ਧਾ ਚ ਪੀਤਿ ਚ ਮਨੋ ਸਤਿ ਚ, ਨਾਪੇਨ੍ਤਿ ਮੇ ਗੋਤਮਸਾਸਨਮ੍ਹਾ;

ਯਂ ਯਂ ਦਿਸਂ ਵਜਤਿ ਭੂਰਿਪਞ੍ਞੋ, ਸ ਤੇਨ ਤੇਨੇਵ ਨਤੋਹਮਸ੍ਮਿ.

੧੧੫੦. ‘‘ਜਿਣ੍ਣਸ੍ਸ ਮੇ ਦੁਬ੍ਬਲਥਾਮਕਸ੍ਸ, ਤੇਨੇਵ ਕਾਯੋ ਨ ਪਲੇਤਿ ਤਤ੍ਥ;

ਸਂਕਪ੍ਪਯਨ੍ਤਾਯ [ਸਂਕਪ੍ਪਯਤ੍ਤਾਯ (ਸੀ.)] ਵਜਾਮਿ ਨਿਚ੍ਚਂ, ਮਨੋ ਹਿ ਮੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਤੇਨ ਯੁਤ੍ਤੋ.

੧੧੫੧. ‘‘ਪਙ੍ਕੇ ਸਯਾਨੋ ਪਰਿਫਨ੍ਦਮਾਨੋ, ਦੀਪਾ ਦੀਪਂ ਉਪਪ੍ਲਵਿਂ [ਉਪਲ੍ਲਵਿਂ (ਸ੍ਯਾ. ਨਿਦ੍ਦੇਸ)];

ਅਥਦ੍ਦਸਾਸਿਂ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ, ਓਘਤਿਣ੍ਣਮਨਾਸਵਂ’’.

੧੧੫੨. ‘‘ਯਥਾ ਅਹੂ ਵਕ੍ਕਲਿ ਮੁਤ੍ਤਸਦ੍ਧੋ, ਭਦ੍ਰਾਵੁਧੋ ਆਲ਼ਵਿ ਗੋਤਮੋ ਚ;

ਏਵਮੇਵ ਤ੍ਵਮ੍ਪਿ ਪਮੁਞ੍ਚਸ੍ਸੁ ਸਦ੍ਧਂ,

ਗਮਿਸ੍ਸਸਿ ਤ੍ਵਂ ਪਿਙ੍ਗਿਯ ਮਚ੍ਚੁਧੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਪਾਰਂ’’ [ਮਚ੍ਚੁਧੇਯ੍ਯਪਾਰਂ (ਸੀ.)].

੧੧੫੩. ‘‘ਏਸ ਭਿਯ੍ਯੋ ਪਸੀਦਾਮਿ, ਸੁਤ੍ਵਾਨ ਮੁਨਿਨੋ ਵਚੋ;

ਵਿਵਟ੍ਟਚ੍ਛਦੋ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ, ਅਖਿਲੋ ਪਟਿਭਾਨਵਾ.

੧੧੫੪. ‘‘ਅਧਿਦੇਵੇ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ, ਸਬ੍ਬਂ ਵੇਦਿ ਵਰੋਵਰਂ [ਪਰੋ ਵਰਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.), ਪਰੋ ਪਰਂ (ਨਿਦ੍ਦੇਸ)];

ਪਞ੍ਹਾਨਨ੍ਤਕਰੋ ਸਤ੍ਥਾ, ਕਙ੍ਖੀਨਂ ਪਟਿਜਾਨਤਂ.

੧੧੫੫. ‘‘ਅਸਂਹੀਰਂ ਅਸਙ੍ਕੁਪ੍ਪਂ, ਯਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥਿ ਉਪਮਾ ਕ੍ਵਚਿ;

ਅਦ੍ਧਾ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਿ ਨ ਮੇਤ੍ਥ ਕਙ੍ਖਾ, ਏਵਂ ਮਂ ਧਾਰੇਹਿ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ.

ਪਾਰਾਯਨਵਗ੍ਗੋ ਪਞ੍ਚਮੋ ਨਿਟ੍ਠਿਤੋ.