ਨਮੋ ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ

ਖੁਦ੍ਦਕਨਿਕਾਯੇ

ਚੂਲ਼ਨਿਦ੍ਦੇਸਪਾਲ਼ਿ

ਪਾਰਾਯਨਵਗ੍ਗੋ

ਵਤ੍ਥੁਗਾਥਾ

੧. ਕੋਸਲਾਨਂ ਪੁਰਾ ਰਮ੍ਮਾ, ਅਗਮਾ ਦਕ੍ਖਿਣਾਪਥਂ;

ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਂ ਪਤ੍ਥਯਾਨੋ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਮਨ੍ਤਪਾਰਗੂ.

੨. ਸੋ ਅਸ੍ਸਕਸ੍ਸ ਵਿਸਯੇ, ਮਲ਼ਕਸ੍ਸ [ਅਲ਼ਕਸ੍ਸ (ਸੁ. ਨਿ. ੯੮੩) ਮੁਲ਼ਕਸ੍ਸ (ਸ੍ਯਾ.), ਮੂਲ਼੍ਹਕਸ੍ਸ (ਕ.)] ਸਮਾਸਨੇ [ਸਮਾਸਨ੍ਨੇ (ਕ.)];

ਵਸਿ ਗੋਧਾਵਰੀਕੂਲੇ, ਉਞ੍ਛੇਨ ਚ ਫਲੇਨ ਚ.

੩. ਤਸ੍ਸੇਵ [ਤਂਯੇਵ (ਕ.) ਅਟ੍ਠਕਥਾ ਓਲੋਕੇਤਬ੍ਬਾ] ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ, ਗਾਮੋ ਚ ਵਿਪੁਲੋ ਅਹੁ;

ਤਤੋ ਜਾਤੇਨ ਆਯੇਨ, ਮਹਾਯਞ੍ਞਮਕਪ੍ਪਯਿ.

੪. ਮਹਾਯਞ੍ਞਂ ਯਜਿਤ੍ਵਾਨ, ਪੁਨ ਪਾਵਿਸਿ ਅਸ੍ਸਮਂ;

ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਟਿਪਵਿਟ੍ਠਮ੍ਹਿ, ਅਞ੍ਞੋ ਆਗਞ੍ਛਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ.

੫. ਉਗ੍ਘਟ੍ਟਪਾਦੋ ਤਸਿਤੋ [ਤਸ੍ਸਿਤੋ (ਕ.)], ਪਙ੍ਕਦਨ੍ਤੋ ਰਜਸ੍ਸਿਰੋ;

ਸੋ ਚ ਨਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮ੍ਮ, ਸਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਯਾਚਤਿ.

੬. ਤਮੇਨਂ ਬਾਵਰੀ ਦਿਸ੍ਵਾ, ਆਸਨੇਨ ਨਿਮਨ੍ਤਯਿ;

ਸੁਖਞ੍ਚ ਕੁਸਲਂ ਪੁਚ੍ਛਿ, ਇਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵਿ [ਵਚਨਮਬ੍ਰੁਵਿ (ਸੀ.)].

੭. ‘‘ਯਂ ਖੋ ਮਮ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਂ, ਸਬ੍ਬਂ ਵਿਸਜ੍ਜਿਤਂ ਮਯਾ;

ਅਨੁਜਾਨਾਹਿ ਮੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮੇ, ਨਤ੍ਥਿ ਪਞ੍ਚਸਤਾਨਿ ਮੇ’’.

੮. ‘‘ਸਚੇ ਮੇ ਯਾਚਮਾਨਸ੍ਸ, ਭਵਂ ਨਾਨੁਪਦਸ੍ਸਤਿ [ਪਦੇਸ੍ਸਤਿ (ਕ.)];

ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਤੁਯ੍ਹਂ, ਮੁਦ੍ਧਾ ਫਲਤੁ ਸਤ੍ਤਧਾ’’.

੯. ਅਭਿਸਙ੍ਖਰਿਤ੍ਵਾ ਕੁਹਕੋ, ਭੇਰਵਂ ਸੋ ਅਕਿਤ੍ਤਯਿ;

ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ, ਬਾਵਰੀ ਦੁਕ੍ਖਿਤੋ ਅਹੁ.

੧੦. ਉਸ੍ਸੁਸ੍ਸਤਿ ਅਨਾਹਾਰੋ, ਸੋਕਸਲ੍ਲਸਮਪ੍ਪਿਤੋ;

ਅਥੋਪਿ ਏਵਂ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਝਾਨੇ ਨ ਰਮਤੀ ਮਨੋ.

੧੧. ਉਤ੍ਰਸ੍ਤਂ ਦੁਕ੍ਖਿਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ਦੇਵਤਾ ਅਤ੍ਥਕਾਮਿਨੀ;

ਬਾਵਰਿਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮ੍ਮ, ਇਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵਿ.

੧੨. ‘‘ਨ ਸੋ ਮੁਦ੍ਧਂ ਪਜਾਨਾਤਿ, ਕੁਹਕੋ ਸੋ ਧਨਤ੍ਥਿਕੋ;

ਮੁਦ੍ਧਨਿ ਮੁਦ੍ਧਪਾਤੇ [ਮੁਦ੍ਧਨਿਮ੍ਮੁਦ੍ਧਪਾਤੇ (ਕ.)] ਵਾ, ਞਾਣਂ ਤਸ੍ਸ ਨ ਵਿਜ੍ਜਤਿ’’.

੧੩. ‘‘ਭੋਤੀ [ਭੋਤਿ (ਕ.)] ਚਰਹਿ ਜਾਨਾਤਿ, ਤਂ ਮੇ ਅਕ੍ਖਾਹਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਾ;

ਮੁਦ੍ਧਂ ਮੁਦ੍ਧਾਧਿਪਾਤਞ੍ਚ [ਮੁਦ੍ਧਾਤਿਪਾਤਞ੍ਚ (ਕ.)], ਤਂ ਸੁਣੋਮ ਵਚੋ ਤਵ’’.

੧੪. ‘‘ਅਹਮ੍ਪੇਤਂ ਨ ਜਾਨਾਮਿ, ਞਾਣਂ ਮੇਤ੍ਥ ਨ ਵਿਜ੍ਜਤਿ;

ਮੁਦ੍ਧਨਿ ਮੁਦ੍ਧਾਧਿਪਾਤੇ ਚ, ਜਿਨਾਨਞ੍ਹੇਤ੍ਥ [ਜਨਾਨਞ੍ਹੇਤ੍ਥ (ਕ.)] ਦਸ੍ਸਨਂ’’.

੧੫. ‘‘ਅਥ ਕੋ ਚਰਹਿ [ਯੋ ਚਰਤਿ (ਕ.)] ਜਾਨਾਤਿ, ਅਸ੍ਮਿਂ ਪਥਵਿਮਣ੍ਡਲੇ [ਪੁਥਵਿਮਣ੍ਡਲੇ (ਸੀ.)];

ਮੁਦ੍ਧਂ ਮੁਦ੍ਧਾਧਿਪਾਤਞ੍ਚ, ਤਂ ਮੇ ਅਕ੍ਖਾਹਿ ਦੇਵਤੇ’’.

੧੬. ‘‘ਪੁਰਾ ਕਪਿਲਵਤ੍ਥੁਮ੍ਹਾ, ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਲੋਕਨਾਯਕੋ;

ਅਪਚ੍ਚੋ ਓਕ੍ਕਾਕਰਾਜਸ੍ਸ, ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤੋ ਪਭਙ੍ਕਰੋ.

੧੭. ‘‘ਸੋ ਹਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ, ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਾਨ ਪਾਰਗੂ;

ਸਬ੍ਬਾਭਿਞ੍ਞਾਬਲਪ੍ਪਤ੍ਤੋ [ਫਲਪ੍ਪਤ੍ਤੋ (ਕ.)], ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮੇਸੁ ਚਕ੍ਖੁਮਾ;

ਸਬ੍ਬਕਮ੍ਮਕ੍ਖਯਂ ਪਤ੍ਤੋ, ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਉਪਧਿਕ੍ਖਯੇ.

੧੮. ‘‘ਬੁਦ੍ਧੋ ਸੋ ਭਗਵਾ ਲੋਕੇ, ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ ਚਕ੍ਖੁਮਾ;

ਤਂ ਤ੍ਵਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾਨ ਪੁਚ੍ਛਸ੍ਸੁ, ਸੋ ਤੇ ਤਂ ਬ੍ਯਾਕਰਿਸ੍ਸਤਿ’’.

੧੯. ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਵਚੋ ਸੁਤ੍ਵਾ, ਉਦਗ੍ਗੋ ਬਾਵਰੀ ਅਹੁ;

ਸੋਕਸ੍ਸ ਤਨੁਕੋ ਆਸਿ, ਪੀਤਿਞ੍ਚ ਵਿਪੁਲਂ ਲਭਿ.

੨੦. ਸੋ ਬਾਵਰੀ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਉਦਗ੍ਗੋ, ਤਂ ਦੇਵਤਂ ਪੁਚ੍ਛਤਿ ਵੇਦਜਾਤੋ;

‘‘ਕਤਮਮ੍ਹਿ ਗਾਮੇ ਨਿਗਮਮ੍ਹਿ ਵਾ ਪਨ, ਕਤਮਮ੍ਹਿ ਵਾ ਜਨਪਦੇ ਲੋਕਨਾਥੋ;

ਯਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾਨ ਪਸ੍ਸੇਮੁ, ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ ਦ੍ਵਿਪਦੁਤ੍ਤਮਂ’’.

੨੧. ‘‘ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਕੋਸਲਮਨ੍ਦਿਰੇ ਜਿਨੋ, ਪਹੂਤਪਞ੍ਞੋ ਵਰਭੂਰਿਮੇਧਸੋ;

ਸੋ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤੋ ਵਿਧੁਰੋ ਅਨਾਸਵੋ, ਮੁਦ੍ਧਾਧਿਪਾਤਸ੍ਸ ਵਿਦੂ ਨਰਾਸਭੋ’’.

੨੨. ਤਤੋ ਆਮਨ੍ਤਯੀ ਸਿਸ੍ਸੇ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਮਨ੍ਤਪਾਰਗੂ [ਪਾਰਗੇ (ਸ੍ਯਾ.)];

‘‘ਏਥ ਮਾਣਵਾ ਅਕ੍ਖਿਸ੍ਸਂ, ਸੁਣਾਥ ਵਚਨਂ ਮਮ.

੨੩. ‘‘ਯਸ੍ਸੇਸੋ ਦੁਲ੍ਲਭੋ ਲੋਕੇ, ਪਾਤੁਭਾਵੋ ਅਭਿਣ੍ਹਸੋ;

ਸ੍ਵਾਜ੍ਜ ਲੋਕਮ੍ਹਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਇਤਿ ਵਿਸ੍ਸੁਤੋ;

ਖਿਪ੍ਪਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾਨ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ, ਪਸ੍ਸਵ੍ਹੋ ਦ੍ਵਿਪਦੁਤ੍ਤਮਂ’’.

੨੪. ‘‘ਕਥਂ ਚਰਹਿ ਜਾਨੇਮੁ, ਦਿਸ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ;

ਅਜਾਨਤਂ ਨੋ ਪਬ੍ਰੂਹਿ, ਯਥਾ ਜਾਨੇਮੁ ਤਂ ਮਯਂ’’.

੨੫. ‘‘ਆਗਤਾਨਿ ਹਿ ਮਨ੍ਤੇਸੁ, ਮਹਾਪੁਰਿਸਲਕ੍ਖਣਾ;

ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਾਨਿ ਚ ਬ੍ਯਾਕ੍ਖਾਤਾ, ਸਮਤ੍ਤਾ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਸੋ.

੨੬. ‘‘ਯਸ੍ਸੇਤੇ ਹੋਨ੍ਤਿ ਗਤ੍ਤੇਸੁ, ਮਹਾਪੁਰਿਸਲਕ੍ਖਣਾ;

ਦ੍ਵੇਯੇਵ ਤਸ੍ਸ ਗਤਿਯੋ, ਤਤਿਯਾ ਹਿ ਨ ਵਿਜ੍ਜਤਿ.

੨੭. ‘‘ਸਚੇ ਅਗਾਰਂ ਆਵਸਤਿ, ਵਿਜੇਯ੍ਯ ਪਥਵਿਂ ਇਮਂ;

ਅਦਣ੍ਡੇਨ ਅਸਤ੍ਥੇਨ, ਧਮ੍ਮੇਨ ਅਨੁਸਾਸਤਿ.

੨੮. ‘‘ਸਚੇ ਚ ਸੋ ਪਬ੍ਬਜਤਿ, ਅਗਾਰਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ;

ਵਿਵਟ੍ਟਚ੍ਛਦੋ [ਵਿਵਤ੍ਤਚ੍ਛਦ੍ਦੋ (ਸੀ.)] ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ, ਅਰਹਾ ਭਵਤਿ ਅਨੁਤ੍ਤਰੋ.

੨੯. ‘‘ਜਾਤਿਂ ਗੋਤ੍ਤਞ੍ਚ ਲਕ੍ਖਣਂ, ਮਨ੍ਤੇ ਸਿਸ੍ਸੇ ਪੁਨਾਪਰੇ;

ਮੁਦ੍ਧਂ ਮੁਦ੍ਧਾਧਿਪਾਤਞ੍ਚ, ਮਨਸਾਯੇਵ ਪੁਚ੍ਛਥ.

੩੦. ‘‘ਅਨਾਵਰਣਦਸ੍ਸਾਵੀ, ਯਦਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ;

ਮਨਸਾ ਪੁਚ੍ਛਿਤੇ ਪਞ੍ਹੇ, ਵਾਚਾਯ ਵਿਸਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ’’ [ਵਿਸ੍ਸਜਿਸ੍ਸਤਿ (ਕ.)].

੩੧. ਬਾਵਰਿਸ੍ਸ ਵਚੋ ਸੁਤ੍ਵਾ, ਸਿਸ੍ਸਾ ਸੋਲ਼ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ;

ਅਜਿਤੋ ਤਿਸ੍ਸਮੇਤ੍ਤੇਯ੍ਯੋ, ਪੁਣ੍ਣਕੋ ਅਥ ਮੇਤ੍ਤਗੂ.

੩੨. ਧੋਤਕੋ ਉਪਸੀਵੋ ਚ, ਨਨ੍ਦੋ ਚ ਅਥ ਹੇਮਕੋ;

ਤੋਦੇਯ੍ਯ-ਕਪ੍ਪਾ ਦੁਭਯੋ, ਜਤੁਕਣ੍ਣੀ ਚ ਪਣ੍ਡਿਤੋ.

੩੩. ਭਦ੍ਰਾਵੁਧੋ ਉਦਯੋ ਚ, ਪੋਸਾਲੋ ਚਾਪਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ;

ਮੋਘਰਾਜਾ ਚ ਮੇਧਾਵੀ, ਪਿਙ੍ਗਿਯੋ ਚ ਮਹਾਇਸਿ.

੩੪. ਪਚ੍ਚੇਕਗਣਿਨੋ ਸਬ੍ਬੇ, ਸਬ੍ਬਲੋਕਸ੍ਸ ਵਿਸ੍ਸੁਤਾ;

ਝਾਯੀ ਝਾਨਰਤਾ ਧੀਰਾ, ਪੁਬ੍ਬਵਾਸਨਵਾਸਿਤਾ.

੩੫. ਬਾਵਰਿਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ, ਕਤ੍ਵਾ ਚ ਨਂ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ;

ਜਟਾਜਿਨਧਰਾ ਸਬ੍ਬੇ, ਪਕ੍ਕਾਮੁਂ ਉਤ੍ਤਰਾਮੁਖਾ.

੩੬. ਮਲ਼ਕਸ੍ਸ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਂ, ਪੁਰਮਾਹਿਸ੍ਸਤਿਂ [ਪੁਰਮਾਹਿਯਤਿ (ਕ.)] ਤਦਾ [ਸਦਾ (ਕ.)];

ਉਜ੍ਜੇਨਿਞ੍ਚਾਪਿ ਗੋਨਦ੍ਧਂ, ਵੇਦਿਸਂ ਵਨਸਵ੍ਹਯਂ.

੩੭. ਕੋਸਮ੍ਬਿਞ੍ਚਾਪਿ ਸਾਕੇਤਂ, ਸਾਵਤ੍ਥਿਞ੍ਚ ਪੁਰੁਤ੍ਤਮਂ;

ਸੇਤਬ੍ਯਂ ਕਪਿਲਵਤ੍ਥੁਂ, ਕੁਸਿਨਾਰਞ੍ਚ ਮਨ੍ਦਿਰਂ.

੩੮. ਪਾਵਞ੍ਚ ਭੋਗਨਗਰਂ, ਵੇਸਾਲਿਂ ਮਾਗਧਂ ਪੁਰਂ;

ਪਾਸਾਣਕਂ ਚੇਤਿਯਞ੍ਚ, ਰਮਣੀਯਂ ਮਨੋਰਮਂ.

੩੯. ਤਸਿਤੋਵੁਦਕਂ ਸੀਤਂ, ਮਹਾਲਾਭਂਵ ਵਾਣਿਜੋ;

ਛਾਯਂ ਘਮ੍ਮਾਭਿਤਤ੍ਤੋਵ ਤੁਰਿਤਾ ਪਬ੍ਬਤਮਾਰੁਹੁਂ.

੪੦. ਭਗਵਾ ਤਮ੍ਹਿ ਸਮਯੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਪੁਰਕ੍ਖਤੋ;

ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ, ਸੀਹੋਵ ਨਦਤੀ ਵਨੇ.

੪੧. ਅਜਿਤੋ ਅਦ੍ਦਸ ਬੁਦ੍ਧਂ, ਪੀਤਰਂਸਿਂਵ [ਜਿਤਰਂਸਿਂ ਸੀਤਰਂਸਿਂ (ਕ.), ਵੀਤਰਂਸਿਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਭਾਣੁਮਂ;

ਚਨ੍ਦਂ ਯਥਾ ਪਨ੍ਨਰਸੇ, ਪਰਿਪੂਰਂ [ਪਾਰਿਪੂਰਿਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਉਪਾਗਤਂ.

੪੨. ਅਥਸ੍ਸ ਗਤ੍ਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾਨ, ਪਰਿਪੂਰਞ੍ਚ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ;

ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਠਿਤੋ ਹਟ੍ਠੋ, ਮਨੋਪਞ੍ਹੇ ਅਪੁਚ੍ਛਥ.

੪੩. ‘‘ਆਦਿਸ੍ਸ ਜਮ੍ਮਨਂ ਬ੍ਰੂਹਿ, ਗੋਤ੍ਤਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਸਲਕ੍ਖਣਂ;

ਮਨ੍ਤੇਸੁ ਪਾਰਮਿਂ ਬ੍ਰੂਹਿ, ਕਤਿ ਵਾਚੇਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ’’.

੪੪. ‘‘ਵੀਸਂ ਵਸ੍ਸਸਤਂ ਆਯੁ, ਸੋ ਚ ਗੋਤ੍ਤੇਨ ਬਾਵਰੀ;

ਤੀਣਿਸ੍ਸ ਲਕ੍ਖਣਾ ਗਤ੍ਤੇ, ਤਿਣ੍ਣਂ ਵੇਦਾਨ ਪਾਰਗੂ.

੪੫. ‘‘ਲਕ੍ਖਣੇ ਇਤਿਹਾਸੇ ਚ, ਸਨਿਘਣ੍ਡੁਸਕੇਟੁਭੇ;

ਪਞ੍ਚਸਤਾਨਿ ਵਾਚੇਤਿ, ਸਧਮ੍ਮੇ ਪਾਰਮਿਂ ਗਤੋ’’.

੪੬. ‘‘ਲਕ੍ਖਣਾਨਂ ਪਵਿਚਯਂ, ਬਾਵਰਿਸ੍ਸ ਨਰੁਤ੍ਤਮ;

ਤਣ੍ਹਚ੍ਛਿਦ [ਕਙ੍ਖਚ੍ਛਿਦ (ਕ.)] ਪਕਾਸੇਹਿ, ਮਾ ਨੋ ਕਙ੍ਖਾਯਿਤਂ ਅਹੁ’’.

੪੭. ‘‘ਮੁਖਂ ਜਿਵ੍ਹਾਯ ਛਾਦੇਤਿ, ਉਣ੍ਣਸ੍ਸ ਭਮੁਕਨ੍ਤਰੇ;

ਕੋਸੋਹਿਤਂ ਵਤ੍ਥਗੁਯ੍ਹਂ, ਏਵਂ ਜਾਨਾਹਿ ਮਾਣਵ’’.

੪੮. ਪੁਚ੍ਛਞ੍ਹਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਸੁਣਨ੍ਤੋ, ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਹੇ ਵਿਯਾਕਤੇ;

ਵਿਚਿਨ੍ਤੇਤਿ ਜਨੋ ਸਬ੍ਬੋ, ਵੇਦਜਾਤੋ ਕਤਞ੍ਜਲੀ.

੪੯. ‘‘ਕੋ ਨੁ ਦੇਵੋ ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵਾ, ਇਨ੍ਦੋ ਵਾਪਿ ਸੁਜਮ੍ਪਤਿ;

ਮਨਸਾ ਪੁਚ੍ਛਿਤੇ ਪਞ੍ਹੇ, ਕਮੇਤਂ ਪਟਿਭਾਸਤਿ.

੫੦. ‘‘ਮੁਦ੍ਧਂ ਮੁਦ੍ਧਾਧਿਪਾਤਞ੍ਚ, ਬਾਵਰੀ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਤਿ;

ਤਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਹਿ ਭਗਵਾ, ਕਙ੍ਖਂ ਵਿਨਯ ਨੋ ਇਸੇ’’.

੫੧. ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਮੁਦ੍ਧਾਤਿ ਜਾਨਾਹਿ, ਵਿਜ੍ਜਾ ਮੁਦ੍ਧਾਧਿਪਾਤਿਨੀ;

ਸਦ੍ਧਾਸਤਿਸਮਾਧੀਹਿ, ਛਨ੍ਦਵੀਰਿਯੇਨ ਸਂਯੁਤਾ’’.

੫੨. ਤਤੋ ਵੇਦੇਨ ਮਹਤਾ, ਸਨ੍ਥਮ੍ਭੇਤ੍ਵਾਨ ਮਾਣਵੋ;

ਏਕਂਸਂ ਅਜਿਨਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਪਾਦੇਸੁ ਸਿਰਸਾ ਪਤਿ.

੫੩. ‘‘ਬਾਵਰੀ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭੋਤੋ, ਸਹ ਸਿਸ੍ਸੇਹਿ ਮਾਰਿਸ;

ਉਦਗ੍ਗਚਿਤ੍ਤੋ ਸੁਮਨੋ, ਪਾਦੇ ਵਨ੍ਦਤਿ ਚਕ੍ਖੁਮ’’.

੫੪. ‘‘ਸੁਖਿਤੋ ਬਾਵਰੀ ਹੋਤੁ, ਸਹ ਸਿਸ੍ਸੇਹਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ;

ਤ੍ਵਞ੍ਚਾਪਿ ਸੁਖਿਤੋ ਹੋਹਿ, ਚਿਰਂ ਜੀਵਾਹਿ ਮਾਣਵ.

੫੫. ‘‘ਬਾਵਰਿਸ੍ਸ ਚ ਤੁਯ੍ਹਂ ਵਾ, ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਸਬ੍ਬਸਂਸਯਂ;

ਕਤਾਵਕਾਸਾ ਪੁਚ੍ਛਵ੍ਹੋ, ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਮਨਸਿਚ੍ਛਥ’’.

੫੬. ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਕਤੋਕਾਸੋ, ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾਨ ਪਞ੍ਜਲੀ;

ਅਜਿਤੋ ਪਠਮਂ ਪਞ੍ਹਂ, ਤਤ੍ਥ ਪੁਚ੍ਛਿ ਤਥਾਗਤਂ.

ਵਤ੍ਥੁਗਾਥਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੧. ਅਜਿਤਮਾਣਵਪੁਚ੍ਛਾ

੫੭. ‘‘ਕੇਨਸ੍ਸੁ ਨਿਵੁਤੋ ਲੋਕੋ, [ਇਚ੍ਚਾਯਸ੍ਮਾ ਅਜਿਤੋ]

ਕੇਨਸ੍ਸੁ ਨਪ੍ਪਕਾਸਤਿ;

ਕਿਸ੍ਸਾਭਿਲੇਪਨਂ ਬ੍ਰੂਸਿ, ਕਿਂਸੁ ਤਸ੍ਸ ਮਹਬ੍ਭਯਂ’’.

੫੮. ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਨਿਵੁਤੋ ਲੋਕੋ, [ਅਜਿਤਾਤਿ ਭਗਵਾ]

ਵੇਵਿਚ੍ਛਾ ਪਮਾਦਾ ਨਪ੍ਪਕਾਸਤਿ;

ਜਪ੍ਪਾਭਿਲੇਪਨਂ ਬ੍ਰੂਮਿ, ਦੁਕ੍ਖਮਸ੍ਸ ਮਹਬ੍ਭਯਂ’’.

੫੯. ‘‘ਸਵਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਧਿ ਸੋਤਾ, [ਇਚ੍ਚਾਯਸ੍ਮਾ ਅਜਿਤੋ]

ਸੋਤਾਨਂ ਕਿਂ ਨਿਵਾਰਣਂ;

ਸੋਤਾਨਂ ਸਂਵਰਂ ਬ੍ਰੂਹਿ, ਕੇਨ ਸੋਤਾ ਪਿਧਿਯ੍ਯਰੇ’’.

੬੦. ‘‘ਯਾਨਿ ਸੋਤਾਨਿ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ, [ਅਜਿਤਾਤਿ ਭਗਵਾ]

ਸਤਿ ਤੇਸਂ ਨਿਵਾਰਣਂ;

ਸੋਤਾਨਂ ਸਂਵਰਂ ਬ੍ਰੂਮਿ, ਪਞ੍ਞਾਯੇਤੇ ਪਿਧਿਯ੍ਯਰੇ’’.

੬੧. ‘‘ਪਞ੍ਞਾ ਚੇਵ ਸਤਿ ਚਾਪਿ [ਸਤੀ ਚੇਵ (ਸੀ.)], [ਇਚ੍ਚਾਯਸ੍ਮਾ ਅਜਿਤੋ]

ਨਾਮਰੂਪਞ੍ਚ ਮਾਰਿਸ;

ਏਤਂ ਮੇ ਪੁਟ੍ਠੋ ਪਬ੍ਰੂਹਿ, ਕਤ੍ਥੇਤਂ ਉਪਰੁਜ੍ਝਤਿ’’.

੬੨. ‘‘ਯਮੇਤਂ ਪਞ੍ਹਂ ਅਪੁਚ੍ਛਿ, ਅਜਿਤ ਤਂ ਵਦਾਮਿ ਤੇ;

ਯਤ੍ਥ ਨਾਮਞ੍ਚ ਰੂਪਞ੍ਚ, ਅਸੇਸਂ ਉਪਰੁਜ੍ਝਤਿ;

ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਨਿਰੋਧੇਨ, ਏਤ੍ਥੇਤਂ ਉਪਰੁਜ੍ਝਤਿ’’.

੬੩. ‘‘ਯੇ ਚ ਸਙ੍ਖਾਤਧਮ੍ਮਾਸੇ, ਯੇ ਚ ਸੇਖਾ [ਸੇਕ੍ਖਾ (ਕ.)] ਪੁਥੂ ਇਧ;

ਤੇਸਂ ਮੇ ਨਿਪਕੋ ਇਰਿਯਂ, ਪੁਟ੍ਠੋ ਪਬ੍ਰੂਹਿ ਮਾਰਿਸ’’.

੬੪. ‘‘ਕਾਮੇਸੁ ਨਾਭਿਗਿਜ੍ਝੇਯ੍ਯ, ਮਨਸਾਨਾਵਿਲੋ ਸਿਯਾ;

ਕੁਸਲੋ ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਾਨਂ, ਸਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਰਿਬ੍ਬਜੇ’’ਤਿ.

ਅਜਿਤਮਾਣਵਪੁਚ੍ਛਾ ਪਠਮਾ.

੨. ਤਿਸ੍ਸਮੇਤ੍ਤੇਯ੍ਯਮਾਣਵਪੁਚ੍ਛਾ

੬੫. ‘‘ਕੋਧ ਸਨ੍ਤੁਸਿਤੋ ਲੋਕੇ, [ਇਚ੍ਚਾਯਸ੍ਮਾ ਤਿਸ੍ਸਮੇਤ੍ਤੇਯ੍ਯੋ]

ਕਸ੍ਸ ਨੋ ਸਨ੍ਤਿ ਇਞ੍ਜਿਤਾ;

ਕੋ ਉਭਨ੍ਤਮਭਿਞ੍ਞਾਯ, ਮਜ੍ਝੇ ਮਨ੍ਤਾ ਨ ਲਿਪ੍ਪਤਿ [ਨ ਪਿਮ੍ਪਤਿ (ਬਹੂਸੁ)];

ਕਂ ਬ੍ਰੂਸਿ ਮਹਾਪੁਰਿਸੋਤਿ, ਕੋ ਇਧ ਸਿਬ੍ਬਿਨਿਮਚ੍ਚਗਾ’’ਤਿ [ਸਿਬ੍ਬਨਿਮਚ੍ਚਗਾ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)].