੩. ਦੁਟ੍ਠਟ੍ਠਕਸੁਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦੇਸੋ

ਅਥ ਦੁਟ੍ਠਟ੍ਠਕਸੁਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦੇਸਂ ਵਕ੍ਖਤਿ –

੧੫. ਵਦਨ੍ਤਿ ਵੇ ਦੁਟ੍ਠਮਨਾਪਿ ਏਕੇ,ਅਥੋਪਿ [ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਤੇ (ਸੀ.), ਅਞ੍ਞੇਪਿ (ਸ੍ਯਾ.)] ਵੇ ਸਚ੍ਚਮਨਾ ਵਦਨ੍ਤਿ;

ਵਾਦਞ੍ਚ ਜਾਤਂ ਮੁਨਿ ਨੋ ਉਪੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਮੁਨੀ ਨਤ੍ਥਿ ਖਿਲੋ ਕੁਹਿਞ੍ਚਿ.

ਵਦਨ੍ਤਿ ਵੇ ਦੁਟ੍ਠਮਨਾਪਿ ਏਕੇਤਿ ਤੇ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਦੁਟ੍ਠਮਨਾ ਵਿਰੁਦ੍ਧਮਨਾ ਪਟਿਵਿਰੁਦ੍ਧਮਨਾ ਆਹਤਮਨਾ ਪਚ੍ਚਾਹਤਮਨਾ ਆਘਾਤਿਤਮਨਾ ਪਚ੍ਚਾਘਾਤਿਤਮਨਾ ਵਦਨ੍ਤਿ ਉਪਵਦਨ੍ਤਿ ਭਗਵਨ੍ਤਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਞ੍ਚ ਅਭੂਤੇਨਾਤਿ – ਵਦਨ੍ਤਿ ਵੇ ਦੁਟ੍ਠਮਨਾਪਿ ਏਕੇ.

ਅਥੋਪਿ ਵੇ ਸਚ੍ਚਮਨਾ ਵਦਨ੍ਤੀਤਿ ਯੇ ਤੇਸਂ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਸਦ੍ਦਹਨ੍ਤਾ ਓਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤਾ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਾ ਸਚ੍ਚਮਨਾ ਸਚ੍ਚਸਞ੍ਞਿਨੋ ਭੂਤਮਨਾ ਭੂਤਸਞ੍ਞਿਨੋ ਤਥਮਨਾ ਤਥਸਞ੍ਞਿਨੋ ਯਾਥਾਵਮਨਾ ਯਾਥਾਵਸਞ੍ਞਿਨੋ ਅਵਿਪਰੀਤਮਨਾ ਅਵਿਪਰੀਤਸਞ੍ਞਿਨੋ ਵਦਨ੍ਤਿ ਉਪਵਦਨ੍ਤਿ ਭਗਵਨ੍ਤਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਞ੍ਚ ਅਭੂਤੇਨਾਤਿ – ਅਥੋਪਿ ਵੇ ਸਚ੍ਚਮਨਾ ਵਦਨ੍ਤਿ.

ਵਾਦਞ੍ਚ ਜਾਤਂ ਮੁਨਿ ਨੋ ਉਪੇਤੀਤਿ. ਸੋ ਵਾਦੋ ਜਾਤੋ ਹੋਤਿ ਸਞ੍ਜਾਤੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ ਪਾਤੁਭੂਤੋ ਪਰਤੋਘੋਸੋ ਅਕ੍ਕੋਸੋ ਉਪਵਾਦੋ ਭਗਵਤੋ ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਚ ਅਭੂਤੇਨਾਤਿ – ਵਾਦਞ੍ਚ ਜਾਤਂ. ਮੁਨਿ ਨੋ ਉਪੇਤੀਤਿ. ਮੁਨੀਤਿ. ਮੋਨਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਞਾਣਂ. ਯਾ ਪਞ੍ਞਾ ਪਜਾਨਨਾ ਅਮੋਹੋ ਧਮ੍ਮਵਿਚਯੋ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ, ਤੇਨ ਞਾਣੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਮੁਨਿ ਮੋਨਪ੍ਪਤ੍ਤੋ…ਪੇ… ਸਙ੍ਗਜਾਲਮਤਿਚ੍ਚ ਸੋ ਮੁਨਿ. ਯੋ ਵਾਦਂ ਉਪੇਤਿ ਸੋ ਦ੍ਵੀਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਵਾਦਂ ਉਪੇਤਿ – ਕਾਰਕੋ ਕਾਰਕਤਾਯ ਵਾਦਂ ਉਪੇਤਿ, ਅਥ ਵਾ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਉਪਵਦਿਯਮਾਨੋ ਕੁਪ੍ਪਤਿ ਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਤਿ ਪਤਿਟ੍ਠਿਯਤਿ ਕੋਪਞ੍ਚ ਦੋਸਞ੍ਚ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯਞ੍ਚ ਪਾਤੁਕਰੋਤਿ. ਅਕਾਰਕੋਮ੍ਹੀਤਿ ਯੋ ਵਾਦਂ ਉਪੇਤਿ ਸੋ ਇਮੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਵਾਦਂ ਉਪੇਤਿ. ਮੁਨਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਵਾਦਂ ਨ ਉਪੇਤਿ – ਅਕਾਰਕੋ ਮੁਨਿ ਅਕਾਰਕਤਾਯ ਵਾਦਂ ਨ ਉਪੇਤਿ, ਅਥ ਵਾ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਉਪਵਦਿਯਮਾਨੋ ਨ ਕੁਪ੍ਪਤਿ ਨ ਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਤਿ ਨ ਪਤਿਟ੍ਠਿਯਤਿ ਨ ਕੋਪਞ੍ਚ ਦੋਸਞ੍ਚ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯਞ੍ਚ ਪਾਤੁਕਰੋਤਿ. ਅਕਾਰਕੋਮ੍ਹੀਤਿ ਮੁਨਿ ਇਮੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਵਾਦਂ ਨ ਉਪੇਤਿ ਨ ਉਪਗਚ੍ਛਤਿ ਨ ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਨ ਪਰਾਮਸਤਿ ਨ ਅਭਿਨਿਵਿਸਤੀਤਿ – ਵਾਦਞ੍ਚ ਜਾਤਂ ਮੁਨਿ ਨੋ ਉਪੇਤਿ.

ਤਸ੍ਮਾ ਮੁਨੀ ਨਤ੍ਥਿ ਖਿਲੋ ਕੁਹਿਞ੍ਚੀਤਿ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਤਸ੍ਮਾ ਤਂਕਾਰਣਾ ਤਂਹੇਤੁ ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਤਂਨਿਦਾਨਂ ਮੁਨਿਨੋ ਆਹਤਚਿਤ੍ਤਤਾ ਖਿਲਜਾਤਤਾਪਿ ਨਤ੍ਥਿ. ਪਞ੍ਚਪਿ ਚੇਤੋਖਿਲਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਯੋਪਿ ਖਿਲਾ ਨਤ੍ਥਿ. ਰਾਗਖਿਲੋ ਦੋਸਖਿਲੋ ਮੋਹਖਿਲੋ ਨਤ੍ਥਿ ਨ ਸਨ੍ਤਿ ਨ ਸਂਵਿਜ੍ਜਤਿ ਨੁਪਲਬ੍ਭਤਿ, ਪਹੀਨੋ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ ਵੂਪਸਨ੍ਤੋ ਪਟਿਪਸ੍ਸਦ੍ਧੋ ਅਭਬ੍ਬੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕੋ ਞਾਣਗ੍ਗਿਨਾ ਦਡ੍ਢੋ. ਕੁਹਿਞ੍ਚੀਤਿ ਕੁਹਿਞ੍ਚਿ ਕਿਮ੍ਹਿਚਿ ਕਤ੍ਥਚਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਵਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਾਤਿ – ਤਸ੍ਮਾ ਮੁਨੀ ਨਤ੍ਥਿ ਖਿਲੋ ਕੁਹਿਞ੍ਚੀਤਿ.

ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –

‘‘ਵਦਨ੍ਤਿ ਵੇ ਦੁਟ੍ਠਮਨਾਪਿ ਏਕੇ, ਅਥੋਪਿ ਵੇ ਸਚ੍ਚਮਨਾ ਵਦਨ੍ਤਿ;

ਵਾਦਞ੍ਚ ਜਾਤਂ ਮੁਨਿ ਨੋ ਉਪੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਮੁਨੀ ਨਤ੍ਥਿ ਖਿਲੋ ਕੁਹਿਞ੍ਚੀ’’ਤਿ.

੧੬. ਸਕਞ੍ਹਿ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਕਥਮਚ੍ਚਯੇਯ੍ਯ, ਛਨ੍ਦਾਨੁਨੀਤੋ ਰੁਚਿਯਾ ਨਿਵਿਟ੍ਠੋ;

ਸਯਂ ਸਮਤ੍ਤਾਨਿ ਪਕੁਬ੍ਬਮਾਨੋ, ਯਥਾ ਹਿ ਜਾਨੇਯ੍ਯ ਤਥਾ ਵਦੇਯ੍ਯ.

ਸਕਞ੍ਹਿ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਕਥਮਚ੍ਚਯੇਯ੍ਯਾਤਿ. ਯਂ ਤੇ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਸੁਨ੍ਦਰਿਪਰਿਬ੍ਬਾਜਿਕਂ ਹਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਮਣਾਨਂ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾਨਂ ਅਵਣ੍ਣਂ ਪਕਾਸਯਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਵਂ ਏਤਂ ਲਾਭਂ ਯਸਸਕ੍ਕਾਰਂ ਸਮ੍ਮਾਨਂ ਪਚ੍ਚਾਹਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਤੇ ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿਕਾ ਏਵਂਖਨ੍ਤਿਕਾ ਏਵਂਰੁਚਿਕਾ ਏਵਂਲਦ੍ਧਿਕਾ ਏਵਂਅਜ੍ਝਾਸਯਾ ਏਵਂਅਧਿਪ੍ਪਾਯਾ, ਤੇ ਨਾਸਕ੍ਖਿਂਸੁ ਸਕਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਸਕਂ ਖਨ੍ਤਿਂ ਸਕਂ ਰੁਚਿਂ ਸਕਂ ਲਦ੍ਧਿਂ ਸਕਂ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਸਕਂ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤੁਂ; ਅਥ ਖੋ ਸ੍ਵੇਵ ਅਯਸੋ ਤੇ ਪਚ੍ਚਾਗਤੋਤਿ, ਏਵਮ੍ਪਿ – ਸਕਞ੍ਹਿ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਕਥਮਚ੍ਚਯੇਯ੍ਯ. ਅਥ ਵਾ ‘‘ਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿ ਯੋ ਸੋ ਏਵਂਵਾਦੋ, ਸੋ ਸਕਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਸਕਂ ਖਨ੍ਤਿਂ ਸਕਂ ਰੁਚਿਂ ਸਕਂ ਲਦ੍ਧਿਂ ਸਕਂ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਸਕਂ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਕਥਂ ਅਚ੍ਚਯੇਯ੍ਯ ਅਤਿਕ੍ਕਮੇਯ੍ਯ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮੇਯ੍ਯ ਵੀਤਿਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯ? ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਤਸ੍ਸ ਸਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਤਥਾ ਸਮਤ੍ਤਾ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਾ ਗਹਿਤਾ ਪਰਾਮਟ੍ਠਾ ਅਭਿਨਿਵਿਟ੍ਠਾ ਅਜ੍ਝੋਸਿਤਾ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਾਤਿ. ਏਵਮ੍ਪਿ – ਸਕਞ੍ਹਿ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਕਥਮਚ੍ਚਯੇਯ੍ਯ? ‘‘ਅਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ…ਪੇ… ਅਨ੍ਤਵਾ ਲੋਕੋ… ਅਨਨ੍ਤਵਾ ਲੋਕੋ… ਤਂ ਜੀਵਂ ਤਂ ਸਰੀਰਂ… ਅਞ੍ਞਂ ਜੀਵਂ ਅਞ੍ਞਂ ਸਰੀਰਂ… ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ… ਨ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ… ਹੋਤਿ ਚ ਨ ਚ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ… ਨੇਵ ਹੋਤਿ ਨ ਨ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿ ਯੋ ਸੋ ਏਵਂ ਵਾਦੋ, ਸੋ ਸਕਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਸਕਂ ਖਨ੍ਤਿਂ ਸਕਂ ਰੁਚਿਂ ਸਕਂ ਲਦ੍ਧਿਂ ਸਕਂ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਸਕਂ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਕਥਂ ਅਚ੍ਚਯੇਯ੍ਯ ਅਤਿਕ੍ਕਮੇਯ੍ਯ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮੇਯ੍ਯ ਵੀਤਿਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯ? ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਤਸ੍ਸ ਸਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਤਥਾ ਸਮਤ੍ਤਾ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਾ ਗਹਿਤਾ ਪਰਾਮਟ੍ਠਾ ਅਭਿਨਿਵਿਟ੍ਠਾ ਅਜ੍ਝੋਸਿਤਾ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਾਤਿ. ਏਵਮ੍ਪਿ – ਸਕਞ੍ਹਿ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਕਥਮਚ੍ਚਯੇਯ੍ਯ.

ਛਨ੍ਦਾਨੁਨੀਤੋ ਰੁਚਿਯਾ ਨਿਵਿਟ੍ਠੋਤਿ. ਛਨ੍ਦਾਨੁਨੀਤੋਤਿ ਸਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਕਾਯ ਖਨ੍ਤਿਯਾ ਸਕਾਯ ਰੁਚਿਯਾ ਸਕਾਯ ਲਦ੍ਧਿਯਾ ਯਾਯਤਿ ਨਿਯ੍ਯਤਿ ਵੁਯ੍ਹਤਿ ਸਂਹਰੀਯਤਿ. ਯਥਾ ਹਤ੍ਥਿਯਾਨੇਨ ਵਾ ਅਸ੍ਸਯਾਨੇਨ ਵਾ ਰਥਯਾਨੇਨ ਵਾ ਗੋਯਾਨੇਨ ਵਾ ਅਜਯਾਨੇਨ ਵਾ ਮੇਣ੍ਡਯਾਨੇਨ ਵਾ ਓਟ੍ਠਯਾਨੇਨ ਵਾ ਖਰਯਾਨੇਨ ਵਾ ਯਾਯਤਿ ਨਿਯ੍ਯਤਿ ਵੁਯ੍ਹਤਿ ਸਂਹਰੀਯਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਸਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਕਾਯ ਖਨ੍ਤਿਯਾ ਸਕਾਯ ਰੁਚਿਯਾ ਸਕਾਯ ਲਦ੍ਧਿਯਾ ਯਾਯਤਿ ਨਿਯ੍ਯਤਿ ਵੁਯ੍ਹਤਿ ਸਂਹਰੀਯਤੀਤਿ – ਛਨ੍ਦਾਨੁਨੀਤੋ. ਰੁਚਿਯਾ ਨਿਵਿਟ੍ਠੋਤਿ ਸਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਕਾਯ ਰੁਚਿਯਾ ਸਕਾਯ ਲਦ੍ਧਿਯਾ ਨਿਵਿਟ੍ਠੋ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ ਅਲ੍ਲੀਨੋ ਉਪਗਤੋ ਅਜ੍ਝੋਸਿਤੋ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ – ਛਨ੍ਦਾਨੁਨੀਤੋ ਰੁਚਿਯਾ ਨਿਵਿਟ੍ਠੋ.

ਸਯਂ ਸਮਤ੍ਤਾਨਿ ਪਕੁਬ੍ਬਮਾਨੋਤਿ. ਸਯਂ ਸਮਤ੍ਤਂ ਕਰੋਤਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਕਰੋਤਿ ਅਨੋਮਂ ਕਰੋਤਿ ਅਗ੍ਗਂ ਸੇਟ੍ਠਂ ਵਿਸਿਟ੍ਠਂ ਪਾਮੋਕ੍ਖਂ ਉਤ੍ਤਮਂ ਪਵਰਂ ਕਰੋਤਿ. ‘‘ਅਯਂ ਸਤ੍ਥਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੂ’’ਤਿ ਸਯਂ ਸਮਤ੍ਤਂ ਕਰੋਤਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਕਰੋਤਿ ਅਨੋਮਂ ਕਰੋਤਿ ਅਗ੍ਗਂ ਸੇਟ੍ਠਂ ਵਿਸਿਟ੍ਠਂ ਪਾਮੋਕ੍ਖਂ ਉਤ੍ਤਮਂ ਪਵਰਂ ਕਰੋਤਿ. ‘‘ਅਯਂ ਧਮ੍ਮੋ ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋ…ਪੇ… ਅਯਂ ਗਣੋ ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ… ਅਯਂ ਦਿਟ੍ਠਿ ਭਦ੍ਦਿਕਾ… ਅਯਂ ਪਟਿਪਦਾ ਸੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾ… ਅਯਂ ਮਗ੍ਗੋ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੋ’’ਤਿ ਸਯਂ ਸਮਤ੍ਤਂ ਕਰੋਤਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਕਰੋਤਿ ਅਨੋਮਂ ਕਰੋਤਿ ਅਗ੍ਗਂ ਸੇਟ੍ਠਂ ਵਿਸਿਟ੍ਠਂ ਪਾਮੋਕ੍ਖਂ ਉਤ੍ਤਮਂ ਪਵਰਂ ਕਰੋਤਿ ਜਨੇਤਿ ਸਞ੍ਜਨੇਤਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਿ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤੀਤਿ – ਸਯਂ ਸਮਤ੍ਤਾਨਿ ਪਕੁਬ੍ਬਮਾਨੋ.

ਯਥਾ ਹਿ ਜਾਨੇਯ੍ਯ ਤਥਾ ਵਦੇਯ੍ਯਾਤਿ ਯਥਾ ਜਾਨੇਯ੍ਯ, ਤਥਾ ਵਦੇਯ੍ਯ ਕਥੇਯ੍ਯ ਭਣੇਯ੍ਯ ਦੀਪਯੇਯ੍ਯ ਵੋਹਰੇਯ੍ਯ. ‘‘ਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਜਾਨੇਯ੍ਯ, ਤਥਾ ਵਦੇਯ੍ਯ ਕਥੇਯ੍ਯ ਭਣੇਯ੍ਯ ਦੀਪਯੇਯ੍ਯ ਵੋਹਰੇਯ੍ਯ. ‘‘ਅਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ…ਪੇ… ਨੇਵ ਹੋਤਿ ਨ ਨ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਜਾਨੇਯ੍ਯ, ਤਥਾ ਵਦੇਯ੍ਯ ਕਥੇਯ੍ਯ ਭਣੇਯ੍ਯ ਦੀਪਯੇਯ੍ਯ ਵੋਹਰੇਯ੍ਯਾਤਿ – ਯਥਾ ਹਿ ਜਾਨੇਯ੍ਯ ਤਥਾ ਵਦੇਯ੍ਯ.

ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –

‘‘ਸਕਞ੍ਹਿ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਕਥਮਚ੍ਚਯੇਯ੍ਯ, ਛਨ੍ਦਾਨੁਨੀਤੋ ਰੁਚਿਯਾ ਨਿਵਿਟ੍ਠੋ;

ਸਯਂ ਸਮਤ੍ਤਾਨਿ ਪਕੁਬ੍ਬਮਾਨੋ, ਯਥਾ ਹਿ ਜਾਨੇਯ੍ਯ ਤਥਾ ਵਦੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ.

੧੭. ਯੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੀਲਵਤਾਨਿ ਜਨ੍ਤੁ, ਅਨਾਨੁਪੁਟ੍ਠੋਵ [ਅਨਾਨੁਪੁਟ੍ਠੋ ਚ (ਸ੍ਯਾ.)] ਪਰੇਸ ਪਾਵ ਪਾਵਾ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.) ;

ਅਨਰਿਯਧਮ੍ਮਂ ਕੁਸਲਾ ਤਮਾਹੁ, ਯੋ ਆਤੁਮਾਨਂ ਸਯਮੇਵ ਪਾਵ [ਪਾਵਾ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] .

ਯੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੀਲਵਤਾਨਿ ਜਨ੍ਤੂਤਿ. ਯੋਤਿ ਯੋ ਯਾਦਿਸੋ ਯਥਾਯੁਤ੍ਤੋ ਯਥਾਵਿਹਿਤੋ ਯਥਾਪਕਾਰੋ ਯਂਠਾਨਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਯਂਧਮ੍ਮਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵਾ ਵੇਸ੍ਸੋ ਵਾ ਸੁਦ੍ਦੋ ਵਾ ਗਹਟ੍ਠੋ ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਵਾ ਦੇਵੋ ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸੋ ਵਾ. ਸੀਲਵਤਾਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥਿ ਸੀਲਞ੍ਚੇਵ ਵਤਞ੍ਚ [ਵਤ੍ਤਞ੍ਚ (ਸ੍ਯਾ.), ਏਵਮੁਪਰਿਪਿ], ਅਤ੍ਥਿ ਵਤਂ ਨ ਸੀਲਂ. ਕਤਮਂ ਸੀਲਞ੍ਚੇਵ ਵਤਞ੍ਚ? ਇਧ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੀਲਵਾ ਹੋਤਿ, ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਸਂਵੁਤੋ ਵਿਹਰਤਿ ਆਚਾਰਗੋਚਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਅਣੁਮਤ੍ਤੇਸੁ ਵਜ੍ਜੇਸੁ ਭਯਦਸ੍ਸਾਵੀ, ਸਮਾਦਾਯ ਸਿਕ੍ਖਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ. ਯੋ ਤਤ੍ਥ ਸਂਯਮੋ ਸਂਵਰੋ ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋ, ਇਦਂ ਸੀਲਂ. ਯਂ ਸਮਾਦਾਨਂ ਤਂ ਵਤਂ. ਸਂਵਰਟ੍ਠੇਨ ਸੀਲਂ; ਸਮਾਦਾਨਟ੍ਠੇਨ ਵਤਂ – ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਸੀਲਞ੍ਚੇਵ ਵਤਞ੍ਚ. ਕਤਮਂ ਵਤਂ, ਨ ਸੀਲਂ? ਅਟ੍ਠ ਧੁਤਙ੍ਗਾਨਿ – ਆਰਞ੍ਞਿਕਙ੍ਗਂ, ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕਙ੍ਗਂ, ਪਂਸੁਕੂਲਿਕਙ੍ਗਂ, ਤੇਚੀਵਰਿਕਙ੍ਗਂ, ਸਪਦਾਨਚਾਰਿਕਙ੍ਗਂ, ਖਲੁਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਿਕਙ੍ਗਂ, ਨੇਸਜ੍ਜਿਕਙ੍ਗਂ, ਯਥਾਸਨ੍ਥਤਿਕਙ੍ਗਂ – ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਵਤਂ, ਨ ਸੀਲਂ. ਵੀਰਿਯਸਮਾਦਾਨਮ੍ਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਵਤਂ, ਨ ਸੀਲਂ. ‘‘ਕਾਮਂ ਤਚੋ ਚ ਨ੍ਹਾਰੁ [ਨਹਾਰੁ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਚ ਅਟ੍ਠਿ ਚ ਅਵਸਿਸ੍ਸਤੁ [ਅਵਸੁਸ੍ਸਤੁ (ਸ੍ਯਾ.)], ਸਰੀਰੇ ਉਪਸ੍ਸੁਸ੍ਸਤੁ ਮਂਸਲੋਹਿਤਂ. ਯਂ ਤਂ ਪੁਰਿਸਥਾਮੇਨ ਪੁਰਿਸਬਲੇਨ ਪੁਰਿਸਵੀਰਿਯੇਨ ਪੁਰਿਸਪਰਕ੍ਕਮੇਨ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਤਂ ਅਪਾਪੁਣਿਤ੍ਵਾ ਵੀਰਿਯਸ੍ਸ ਸਣ੍ਠਾਨਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ – ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਪਦਹਤਿ. ਏਵਰੂਪਂ ਵੀਰਿਯਸਮਾਦਾਨਂ – ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਵਤਂ, ਨ ਸੀਲਂ.

‘‘ਨਾਸਿਸ੍ਸਂ ਨ ਪਿਵਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਵਿਹਾਰਤੋ ਨ ਨਿਕ੍ਖਮੇ;

ਨਪਿ ਪਸ੍ਸਂ ਨਿਪਾਤੇਸ੍ਸਂ, ਤਣ੍ਹਾਸਲ੍ਲੇ ਅਨੂਹਤੇ’’ਤਿ.

ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਪਦਹਤਿ. ਏਵਰੂਪਮ੍ਪਿ ਵੀਰਿਯਸਮਾਦਾਨਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਵਤਂ, ਨ ਸੀਲਂ. ‘‘ਨ ਤਾਵਾਹਂ ਇਮਂ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਂ ਭਿਨ੍ਦਿਸ੍ਸਾਮਿ ਯਾਵ ਮੇ ਨ ਅਨੁਪਾਦਾਯ ਆਸਵੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ – ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਪਦਹਤਿ. ਏਵਰੂਪਮ੍ਪਿ ਵੀਰਿਯਸਮਾਦਾਨਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਵਤਂ, ਨ ਸੀਲਂ. ‘‘ਨ ਤਾਵਾਹਂ ਇਮਮ੍ਹਾ ਆਸਨਾ ਵੁਟ੍ਠਹਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਚਙ੍ਕਮਾ ਓਰੋਹਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਵਿਹਾਰਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਅਡ੍ਢਯੋਗਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਪਾਸਾਦਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਹਮ੍ਮਿਯਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਗੁਹਾਯ ਨਿਕ੍ਖਮਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਲੇਣਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਕੁਟਿਯਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਕੂਟਾਗਾਰਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਅਟ੍ਟਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਮਾਲ਼ਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਉਦ੍ਦਣ੍ਡਾ [ਉਟ੍ਟਣ੍ਡਾ (ਕ.)] ਨਿਕ੍ਖਮਿਸ੍ਸਾਮਿ ਉਪਟ੍ਠਾਨਸਾਲਾਯ ਨਿਕ੍ਖਮਿਸ੍ਸਾਮਿ ਮਣ੍ਡਪਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਸ੍ਸਾਮਿ ਯਾਵ ਮੇ ਨ ਅਨੁਪਾਦਾਯ ਆਸਵੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ – ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਪਦਹਤਿ. ਏਵਰੂਪਮ੍ਪਿ ਵੀਰਿਯਸਮਾਦਾਨਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਵਤਂ, ਨ ਸੀਲਂ. ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਞੇਵ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯਂ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਂ ਆਹਰਿਸ੍ਸਾਮਿ ਸਮਾਹਰਿਸ੍ਸਾਮਿ ਅਧਿਗਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮਿ ਫਸ੍ਸਯਿਸ੍ਸਾਮਿ ਸਚ੍ਛਿਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ – ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਪਦਹਤਿ. ਏਵਰੂਪਮ੍ਪਿ ਵੀਰਿਯਸਮਾਦਾਨਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਵਤਂ, ਨ ਸੀਲਂ. ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਞੇਵ ਮਜ੍ਝਨ੍ਹਿਕਸਮਯਂ, ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯਂ, ਪੁਰੇਭਤ੍ਤਂ, ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ, ਪੁਰਿਮਂ ਯਾਮਂ, ਮਜ੍ਝਿਮਂ ਯਾਮਂ, ਪਚ੍ਛਿਮਂ ਯਾਮਂ, ਕਾਲ਼ੇ, ਜੁਣ੍ਹੇ, ਵਸ੍ਸੇ, ਹੇਮਨ੍ਤੇ, ਗਿਮ੍ਹੇ, ਪੁਰਿਮੇ ਵਯੋਖਨ੍ਧੇ, ਮਜ੍ਝਿਮੇ ਵਯੋਖਨ੍ਧੇ, ਪਚ੍ਛਿਮੇ ਵਯੋਖਨ੍ਧੇ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਂ ਆਹਰਿਸ੍ਸਾਮਿ ਸਮਾਹਰਿਸ੍ਸਾਮਿ ਅਧਿਗਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮਿ ਫਸ੍ਸਯਿਸ੍ਸਾਮਿ ਸਚ੍ਛਿਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ – ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਪਦਹਤਿ. ਏਵਰੂਪਮ੍ਪਿ ਵੀਰਿਯਸਮਾਦਾਨਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਵਤਂ, ਨ ਸੀਲਂ. ਜਨ੍ਤੂਤਿ ਸਤ੍ਤੋ ਨਰੋ ਮਾਨਵੋ [ਮਾਣਵੋ (ਕ.)] ਪੋਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਜੀਵੋ ਜਾਗੁ ਜਨ੍ਤੁ ਇਨ੍ਦਗੁ ਮਨੁਜੋਤਿ – ਯੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੀਲਵਤਾਨਿ ਜਨ੍ਤੁ.

ਅਨਾਨੁਪੁਟ੍ਠੋਵ ਪਰੇਸ ਪਾਵਾਤਿ. ਪਰੇਸਨ੍ਤਿ ਪਰੇਸਂ ਖਤ੍ਤਿਯਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਵੇਸ੍ਸਾਨਂ ਸੁਦ੍ਦਾਨਂ ਗਹਟ੍ਠਾਨਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ. ਅਨਾਨੁਪੁਟ੍ਠੋਤਿ ਅਪੁਟ੍ਠੋ ਅਪੁਚ੍ਛਿਤੋ ਅਯਾਚਿਤੋ ਅਨਜ੍ਝੇਸਿਤੋ ਅਪਸਾਦਿਤੋ. ਪਾਵਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੀਲਂ ਵਾ ਵਤਂ ਵਾ ਸੀਲਬ੍ਬਤਂ ਵਾ ਪਾਵਦਤਿ. ਅਹਮਸ੍ਮਿ ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਵਾ, ਵਤਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਵਾ, ਸੀਲਬ੍ਬਤਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਵਾ ਜਾਤਿਯਾ ਵਾ ਗੋਤ੍ਤੇਨ ਵਾ ਕੋਲਪੁਤ੍ਤਿਯੇਨ ਵਾ ਵਣ੍ਣਪੋਕ੍ਖਰਤਾਯ ਵਾ ਧਨੇਨ ਵਾ ਅਜ੍ਝੇਨੇਨ ਵਾ ਕਮ੍ਮਾਯਤਨੇਨ ਵਾ ਸਿਪ੍ਪਾਯਤਨੇਨ ਵਾ ਵਿਜ੍ਜਾਟ੍ਠਾਨੇਨ [ਵਿਜ੍ਜਟ੍ਠਾਨੇਨ (ਸ੍ਯਾ.)] ਵਾ ਸੁਤੇਨ ਵਾ ਪਟਿਭਾਨੇਨ [ਪਟਿਭਾਣੇਨ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕ.)] ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਞ੍ਞਤਰੇਨ ਵਾ ਵਤ੍ਥੁਨਾ, ਉਚ੍ਚਾ ਕੁਲਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋਤਿ ਵਾ, ਮਹਾਕੁਲਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋਤਿ ਵਾ, ਮਹਾਭੋਗਕੁਲਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋਤਿ ਵਾ, ਉਲ਼ਾਰਭੋਗਕੁਲਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋਤਿ ਵਾ, ਞਾਤੋ ਯਸਸ੍ਸੀ ਸਗਹਟ੍ਠਪਬ੍ਬਜਿਤਾਨਨ੍ਤਿ ਵਾ, ਲਾਭਿਮ੍ਹਿ ਚੀਵਰਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸੇਨਾਸਨਗਿਲਾਨਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ, ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿਕੋਤਿ ਵਾ, ਵਿਨਯਧਰੋਤਿ ਵਾ, ਧਮ੍ਮਕਥਿਕੋਤਿ ਵਾ, ਆਰਞ੍ਞਿਕੋਤਿ ਵਾ, ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕੋਤਿ ਵਾ, ਪਂਸੁਕੂਲਿਕੋਤਿ ਵਾ, ਤੇਚੀਵਰਿਕੋਤਿ ਵਾ, ਸਪਦਾਨਚਾਰਿਕੋਤਿ ਵਾ, ਖਲੁਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਿਕੋਤਿ ਵਾ, ਨੇਸਜ੍ਜਿਕੋਤਿ ਵਾ, ਯਥਾਸਨ੍ਥਤਿਕੋਤਿ ਵਾ, ਪਠਮਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਲਾਭੀਤਿ ਵਾ, ਦੁਤਿਯਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਲਾਭੀਤਿ ਵਾ, ਤਤਿਯਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਲਾਭੀਤਿ ਵਾ, ਚਤੁਤ੍ਥਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਲਾਭੀਤਿ ਵਾ, ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਲਾਭੀਤਿ ਵਾ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਲਾਭੀਤਿ ਵਾ, ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਲਾਭੀਤਿ ਵਾ, ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਲਾਭੀਤਿ ਵਾ ਪਾਵਦਤਿ ਕਥੇਤਿ ਭਣਤਿ ਦੀਪਯਤਿ ਵੋਹਰਤੀਤਿ – ਅਨਾਨੁਪੁਟ੍ਠੋਵ ਪਰੇਸਂ ਪਾਵ.

ਅਨਰਿਯਧਮ੍ਮਂ ਕੁਸਲਾ ਤਮਾਹੂਤਿ. ਕੁਸਲਾਤਿ ਯੇ ਤੇ ਖਨ੍ਧਕੁਸਲਾ ਧਾਤੁਕੁਸਲਾ ਆਯਤਨਕੁਸਲਾ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਕੁਸਲਾ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਕੁਸਲਾ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਕੁਸਲਾ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਕੁਸਲਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਕੁਸਲਾ ਬਲਕੁਸਲਾ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਕੁਸਲਾ ਮਗ੍ਗਕੁਸਲਾ ਫਲਕੁਸਲਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਕੁਸਲਾ, ਤੇ ਕੁਸਲਾ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਅਨਰਿਯਾਨਂ ਏਸੋ ਧਮ੍ਮੋ, ਨੇਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਰਿਯਾਨਂ; ਬਾਲਾਨਂ ਏਸੋ ਧਮ੍ਮੋ, ਨੇਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਪਣ੍ਡਿਤਾਨਂ; ਅਸਪ੍ਪੁਰਿਸਾਨਂ ਏਸੋ ਧਮ੍ਮੋ, ਨੇਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਵਮਾਹਂਸੁ ਏਵਂ ਕਥੇਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਭਣਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਦੀਪਯਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਵੋਹਰਨ੍ਤੀਤਿ – ਅਨਰਿਯਧਮ੍ਮਂ ਕੁਸਲਾ ਤਮਾਹੁ.

ਯੋ ਆਤੁਮਾਨਂ ਸਯਮੇਵ ਪਾਵਾਤਿ. ਆਤੁਮਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਅਤ੍ਤਾ. ਸਯਮੇਵ ਪਾਵਾਤਿ ਸਯਮੇਵ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਾਵਦਤਿ – ‘‘ਅਹਮਸ੍ਮਿ ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਵਾ, ਵਤਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਵਾ, ਸੀਲਬ੍ਬਤਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਵਾ, ਜਾਤਿਯਾ ਵਾ ਗੋਤ੍ਤੇਨ ਵਾ ਕੋਲਪੁਤ੍ਤਿਯੇਨ ਵਾ ਵਣ੍ਣਪੋਕ੍ਖਰਤਾਯ ਵਾ ਧਨੇਨ ਵਾ ਅਜ੍ਝੇਨੇਨ ਵਾ ਕਮ੍ਮਾਯਤਨੇਨ ਵਾ ਸਿਪ੍ਪਾਯਤਨੇਨ ਵਾ ਵਿਜ੍ਜਾਟ੍ਠਾਨੇਨ ਵਾ ਸੁਤੇਨ ਵਾ ਪਟਿਭਾਨੇਨ ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਞ੍ਞਤਰੇਨ ਵਾ ਵਤ੍ਥੁਨਾ, ਉਚ੍ਚਾ ਕੁਲਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋਤਿ ਵਾ, ਮਹਾਕੁਲਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋਤਿ ਵਾ, ਮਹਾਭੋਗਕੁਲਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋਤਿ ਵਾ, ਉਲ਼ਾਰਭੋਗਕੁਲਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋਤਿ ਵਾ, ਞਾਤੋ ਯਸਸ੍ਸੀ ਸਗਹਟ੍ਠਪਬ੍ਬਜਿਤਾਨਨ੍ਤਿ ਵਾ, ਲਾਭਿਮ੍ਹਿ ਚੀਵਰਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸੇਨਾਸਨਗਿਲਾਨਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾਨਨ੍ਤਿ ਵਾ, ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿਕੋਤਿ ਵਾ, ਵਿਨਯਧਰੋਤਿ ਵਾ, ਧਮ੍ਮਕਥਿਕੋਤਿ ਵਾ, ਆਰਞ੍ਞਿਕੋਤਿ ਵਾ, ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕੋਤਿ ਵਾ, ਪਂਸੁਕੂਲਿਕੋਤਿ ਵਾ, ਤੇਚੀਵਰਿਕੋਤਿ ਵਾ, ਸਪਦਾਨਚਾਰਿਕੋਤਿ ਵਾ, ਖਲੁਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਿਕੋਤਿ ਵਾ, ਨੇਸਜ੍ਜਿਕੋਤਿ ਵਾ, ਯਥਾਸਨ੍ਥਤਿਕੋਤਿ ਵਾ, ਪਠਮਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਲਾਭੀਤਿ ਵਾ, ਦੁਤਿਯਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਲਾਭੀਤਿ ਵਾ, ਤਤਿਯਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਲਾਭੀਤਿ ਵਾ, ਚਤੁਤ੍ਥਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਲਾਭੀਤਿ ਵਾ, ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਲਾਭੀਤਿ ਵਾ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਲਾਭੀਤਿ ਵਾ,

ਵਿਭਵਞ੍ਚ ਭਵਞ੍ਚ ਵਿਪ੍ਪਹਾਯ, ਵੁਸਿਤਵਾ ਖੀਣਪੁਨਬ੍ਭਵੋ ਸ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ.

ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਲਾਭੀਤਿ ਵਾ, ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਲਾਭੀਤਿ ਵਾ’’ ਪਾਵਦਤਿ ਕਥੇਤਿ ਭਣਤਿ ਦੀਪਯਤਿ ਵੋਹਰਤੀਤਿ – ਯੋ ਆਤੁਮਾਨਂ ਸਯਮੇਵ ਪਾਵਾਤਿ.

ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –

‘‘ਯੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੀਲਵਤਾਨਿ ਜਨ੍ਤੁ, ਅਨਾਨੁਪੁਟ੍ਠੋਵ ਪਰੇਸ ਪਾਵ;

ਅਨਰਿਯਧਮ੍ਮਂ ਕੁਸਲਾ ਤਮਾਹੁ, ਯੋ ਆਤੁਮਾਨਂ ਸਯਮੇਵ ਪਾਵਾ’’ਤਿ.

੧੮. ਸਨ੍ਤੋ ਚ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬੁਤਤ੍ਤੋ,ਇਤਿਹਨ੍ਤਿ ਸੀਲੇਸੁ ਅਕਤ੍ਥਮਾਨੋ;

ਤਮਰਿਯਧਮ੍ਮਂ ਕੁਸਲਾ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਯਸ੍ਸੁਸ੍ਸਦਾ ਨਤ੍ਥਿ ਕੁਹਿਞ੍ਚਿ ਲੋਕੇ.

ਸਨ੍ਤੋ ਚ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬੁਤਤ੍ਤੋਤਿ. ਸਨ੍ਤੋਤਿ ਰਾਗਸ੍ਸ ਸਮਿਤਤ੍ਤਾ ਸਨ੍ਤੋ, ਦੋਸਸ੍ਸ ਸਮਿਤਤ੍ਤਾ ਸਨ੍ਤੋ, ਮੋਹਸ੍ਸ ਸਮਿਤਤ੍ਤਾ ਸਨ੍ਤੋ, ਕੋਧਸ੍ਸ…ਪੇ… ਉਪਨਾਹਸ੍ਸ… ਮਕ੍ਖਸ੍ਸ… ਪਲ਼ਾਸਸ੍ਸ [ਪਲਾਸਸ੍ਸ (ਸੀ. ਕ.)] … ਇਸ੍ਸਾਯ… ਮਚ੍ਛਰਿਯਸ੍ਸ… ਮਾਯਾਯ… ਸਾਠੇਯ੍ਯਸ੍ਸ… ਥਮ੍ਭਸ੍ਸ… ਸਾਰਮ੍ਭਸ੍ਸ… ਮਾਨਸ੍ਸ… ਅਤਿਮਾਨਸ੍ਸ… ਮਦਸ੍ਸ… ਪਮਾਦਸ੍ਸ… ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸਾਨਂ… ਸਬ੍ਬਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਨਂ… ਸਬ੍ਬਦਰਥਾਨਂ… ਸਬ੍ਬਪਰਿਲ਼ਾਹਾਨਂ… ਸਬ੍ਬਸਨ੍ਤਾਪਾਨਂ… ਸਬ੍ਬਾਕੁਸਲਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਸਨ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸਮਿਤਤ੍ਤਾ ਵੂਪਸਮਿਤਤ੍ਤਾ ਵਿਜ੍ਝਾਤਤ੍ਤਾ ਨਿਬ੍ਬੁਤਤ੍ਤਾ ਵਿਗਤਤ੍ਤਾ ਪਟਿਪਸ੍ਸਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਸਨ੍ਤੋ ਉਪਸਨ੍ਤੋ ਵੂਪਸਨ੍ਤੋ ਨਿਬ੍ਬੁਤੋ ਪਟਿਪਸ੍ਸਦ੍ਧੋਤਿ – ਸਨ੍ਤੋ. ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਭਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁ – ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿ ਭਿਨ੍ਨਾ ਹੋਤਿ, ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਭਿਨ੍ਨਾ ਹੋਤਿ, ਸੀਲਬ੍ਬਤਪਰਾਮਾਸੋ ਭਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ, ਰਾਗੋ ਭਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ, ਦੋਸੋ ਭਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ, ਮੋਹੋ ਭਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ, ਮਾਨੋ ਭਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਭਿਨ੍ਨਾਸ੍ਸ ਹੋਨ੍ਤਿ ਪਾਪਕਾ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਸਂਕਿਲੇਸਿਕਾ ਪੋਨੋਭਵਿਕਾ [ਪੋਨੋਬ੍ਭਵਿਕਾ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)] ਸਦਰਾ ਦੁਕ੍ਖਵਿਪਾਕਾ ਆਯਤਿਂ ਜਾਤਿਜਰਾਮਰਣਿਯਾ.

‘‘ਪਜ੍ਜੇਨ ਕਤੇਨ ਅਤ੍ਤਨਾ, [ਸਭਿਯਾਤਿ ਭਗਵਾ]

ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਗਤੋ ਵਿਤਿਣ੍ਣਕਙ੍ਖੋ;

ਵਿਭਵਞ੍ਚ [ਵਿਭਵਂ (ਸੀ. ਕ.) ਸੁ. ਨਿ. ੫੧੯] ਭਵਞ੍ਚ ਵਿਪ੍ਪਹਾਯ,

ਵੁਸਿਤਵਾ ਖੀਣਪੁਨਬ੍ਭਵੋ ਸ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ.

ਸਨ੍ਤੋ ਚ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬੁਤਤ੍ਤੋਤਿ ਰਾਗਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਾਪਿਤਤ੍ਤਾ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬੁਤਤ੍ਤੋ, ਦੋਸਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਾਪਿਤਤ੍ਤਾ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬੁਤਤ੍ਤੋ, ਮੋਹਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਾਪਿਤਤ੍ਤਾ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬੁਤਤ੍ਤੋ, ਕੋਧਸ੍ਸ…ਪੇ… ਉਪਨਾਹਸ੍ਸ… ਮਕ੍ਖਸ੍ਸ… ਪਲ਼ਾਸਸ੍ਸ… ਇਸ੍ਸਾਯ… ਮਚ੍ਛਰਿਯਸ੍ਸ… ਮਾਯਾਯ… ਸਾਠੇਯ੍ਯਸ੍ਸ… ਥਮ੍ਭਸ੍ਸ… ਸਾਰਮ੍ਭਸ੍ਸ… ਮਾਨਸ੍ਸ… ਅਤਿਮਾਨਸ੍ਸ… ਮਦਸ੍ਸ… ਪਮਾਦਸ੍ਸ… ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸਾਨਂ… ਸਬ੍ਬਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਨਂ… ਸਬ੍ਬਦਰਥਾਨਂ… ਸਬ੍ਬਪਰਿਲ਼ਾਹਾਨਂ… ਸਬ੍ਬਸਨ੍ਤਾਪਾਨਂ… ਸਬ੍ਬਾਕੁਸਲਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਾਪਿਤਤ੍ਤਾ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬੁਤਤ੍ਤੋਤਿ – ਸਨ੍ਤੋ ਚ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬੁਤਤ੍ਤੋ.

ਇਤਿਹਨ੍ਤਿ ਸੀਲੇਸੁ ਅਕਤ੍ਥਮਾਨੋਤਿ. ਇਤਿਹਨ੍ਤਿ ਪਦਸਨ੍ਧਿ ਪਦਸਂਸਗ੍ਗੋ ਪਦਪਾਰਿਪੂਰੀ ਅਕ੍ਖਰਸਮਵਾਯੋ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸਿਲਿਟ੍ਠਤਾ ਪਦਾਨੁਪੁਬ੍ਬਤਾਪੇਤਂ [ਪਦਾਨੁਪੁਬ੍ਬਤਾ ਮੇਤਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)] – ਇਤਿਹਨ੍ਤਿ. ਸੀਲੇਸੁ ਅਕਤ੍ਥਮਾਨੋਤਿ. ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਕਤ੍ਥੀ ਹੋਤਿ ਵਿਕਤ੍ਥੀ. ਸੋ ਕਤ੍ਥਤਿ ਵਿਕਤ੍ਥਤਿ. ਅਹਮਸ੍ਮਿ ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਵਾ, ਵਤਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਵਾ, ਸੀਲਬ੍ਬਤਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਵਾ, ਜਾਤਿਯਾ ਵਾ ਗੋਤ੍ਤੇਨ ਵਾ ਕੋਲਪੁਤ੍ਤਿਯੇਨ ਵਾ ਵਣ੍ਣਪੋਕ੍ਖਰਤਾਯ ਵਾ…ਪੇ… ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਲਾਭੀਤਿ ਵਾ ਕਤ੍ਥਤਿ ਵਿਕਤ੍ਥਤਿ. ਏਵਂ ਨ ਕਤ੍ਥਤਿ ਨ ਵਿਕਤ੍ਥਤਿ. ਕਤ੍ਥਨਾ ਆਰਤੋ ਵਿਰਤੋ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਨਿਸ੍ਸਟੋ ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤੋ ਵਿਸਞ੍ਞੁਤ੍ਤੋ ਵਿਮਰਿਯਾਦਿਕਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਹਰਤੀਤਿ – ਇਤਿਹਨ੍ਤਿ ਸੀਲੇਸੁ ਅਕਤ੍ਥਮਾਨੋ.

ਤਮਰਿਯਧਮ੍ਮਂ ਕੁਸਲਾ ਵਦਨ੍ਤੀਤਿ. ਕੁਸਲਾਤਿ ਯੇ ਤੇ ਖਨ੍ਧਕੁਸਲਾ ਧਾਤੁਕੁਸਲਾ ਆਯਤਨਕੁਸਲਾ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਕੁਸਲਾ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਕੁਸਲਾ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਕੁਸਲਾ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਕੁਸਲਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਕੁਸਲਾ ਬਲਕੁਸਲਾ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਕੁਸਲਾ ਮਗ੍ਗਕੁਸਲਾ ਫਲਕੁਸਲਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਕੁਸਲਾ, ਤੇ ਕੁਸਲਾ ਏਵਂ ਵਦਨ੍ਤਿ – ‘‘ਅਰਿਯਾਨਂ ਏਸੋ ਧਮ੍ਮੋ, ਨੇਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਨਰਿਯਾਨਂ; ਪਣ੍ਡਿਤਾਨਂ ਏਸੋ ਧਮ੍ਮੋ, ਨੇਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਬਾਲਾਨਂ; ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਾਨਂ ਏਸੋ ਧਮ੍ਮੋ, ਨੇਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਸਪ੍ਪੁਰਿਸਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਅਰਿਯਾਨਂ ਏਵਂ ਕਥੇਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਭਣਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਦੀਪਯਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਵੋਹਰਨ੍ਤੀਤਿ – ਤਮਰਿਯਧਮ੍ਮਂ ਕੁਸਲਾ ਵਦਨ੍ਤਿ.

ਯਸ੍ਸੁਸ੍ਸਦਾ ਨਤ੍ਥਿ ਕੁਹਿਞ੍ਚਿ ਲੋਕੇਤਿ. ਯਸ੍ਸਾਤਿ ਅਰਹਤੋ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ. ਉਸ੍ਸਦਾਤਿ ਸਤ੍ਤੁਸ੍ਸਦਾ – ਰਾਗੁਸ੍ਸਦੋ, ਦੋਸੁਸ੍ਸਦੋ, ਮੋਹੁਸ੍ਸਦੋ, ਮਾਨੁਸ੍ਸਦੋ, ਦਿਟ੍ਠੁਸ੍ਸਦੋ, ਕਿਲੇਸੁਸ੍ਸਦੋ, ਕਮ੍ਮੁਸ੍ਸਦੋ. ਯਸ੍ਸਿਮੇ [ਤਸ੍ਸਿਮੇ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਉਸ੍ਸਦਾ ਨਤ੍ਥਿ ਨ ਸਨ੍ਤਿ ਨ ਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਨੁਪਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਪਹੀਨਾ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾ ਵੂਪਸਨ੍ਤਾ ਪਟਿਪਸ੍ਸਦ੍ਧਾ ਅਭਬ੍ਬੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾ ਞਾਣਗ੍ਗਿਨਾ ਦਡ੍ਢਾ. ਕੁਹਿਞ੍ਚੀਤਿ ਕੁਹਿਞ੍ਚਿ ਕਿਮ੍ਹਿਚਿ ਕਤ੍ਥਚਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਵਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਾ. ਲੋਕੇਤਿ ਅਪਾਯਲੋਕੇ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੇ ਦੇਵਲੋਕੇ ਖਨ੍ਧਲੋਕੇ ਧਾਤੁਲੋਕੇ ਆਯਤਨਲੋਕੇਤਿ – ਯਸ੍ਸੁਸ੍ਸਦਾ ਨਤ੍ਥਿ ਕੁਹਿਞ੍ਚਿ ਲੋਕੇ.

ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –

‘‘ਸਨ੍ਤੋ ਚ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬੁਤਤ੍ਤੋ, ਇਤਿਹਨ੍ਤਿ ਸੀਲੇਸੁ ਅਕਤ੍ਥਮਾਨੋ;

ਤਮਰਿਯਧਮ੍ਮਂ ਕੁਸਲਾ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਯਸ੍ਸੁਸ੍ਸਦਾ ਨਤ੍ਥਿ ਕੁਹਿਞ੍ਚਿ ਲੋਕੇ’’ਤਿ.

੧੯. ਪਕਪ੍ਪਿਤਾ ਸਙ੍ਖਤਾ ਯਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਾ,ਪੁਰਕ੍ਖਤਾ [ਪੁਰੇਕ੍ਖਤਾ (ਸੀ. ਕ.)] ਸਨ੍ਤਿ ਅਵੀਵਦਾਤਾ;

ਯਦਤ੍ਤਨਿ ਪਸ੍ਸਤਿ ਆਨਿਸਂਸਂ, ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਿਤੋ ਕੁਪ੍ਪਪਟਿਚ੍ਚਸਨ੍ਤਿਂ.

ਪਕਪ੍ਪਿਤਾ ਸਙ੍ਖਤਾ ਯਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਾਤਿ. ਪਕਪ੍ਪਨਾਤਿ ਦ੍ਵੇ ਪਕਪ੍ਪਨਾ – ਤਣ੍ਹਾਪਕਪ੍ਪਨਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਪਕਪ੍ਪਨਾ ਚ…ਪੇ… ਅਯਂ ਤਣ੍ਹਾਪਕਪ੍ਪਨਾ…ਪੇ… ਅਯਂ ਦਿਟ੍ਠਿਪਕਪ੍ਪਨਾ. ਸਙ੍ਖਤਾਤਿ ਸਙ੍ਖਤਾ ਅਭਿਸਙ੍ਖਤਾ ਸਣ੍ਠਪਿਤਾਤਿਪਿ – ਸਙ੍ਖਤਾ. ਅਥ ਵਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾ ਸਙ੍ਖਤਾ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਖਯਧਮ੍ਮਾ ਵਯਧਮ੍ਮਾ ਵਿਰਾਗਧਮ੍ਮਾ ਨਿਰੋਧਧਮ੍ਮਾਤਿਪਿ – ਸਙ੍ਖਤਾ. ਯਸ੍ਸਾਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕਸ੍ਸ. ਧਮ੍ਮਾ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨੀਤਿ – ਪਕਪ੍ਪਿਤਾ ਸਙ੍ਖਤਾ ਯਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਾ.

ਪੁਰਕ੍ਖਤਾ ਸਨ੍ਤਿ ਅਵੀਵਦਾਤਾਤਿ. ਪੁਰਕ੍ਖਤਾਤਿ ਦ੍ਵੇ ਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰਾ – ਤਣ੍ਹਾਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰੋ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰੋ ਚ…ਪੇ… ਅਯਂ ਤਣ੍ਹਾਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰੋ…ਪੇ… ਅਯਂ ਦਿਟ੍ਠਿਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰੋ. ਤਸ੍ਸ ਤਣ੍ਹਾਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰੋ ਅਪ੍ਪਹੀਨੋ, ਦਿਟ੍ਠਿਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰੋ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠੋ. ਤਸ੍ਸ ਤਣ੍ਹਾਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ, ਦਿਟ੍ਠਿਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਸੋ ਤਣ੍ਹਂ ਵਾ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਵਾ ਪੁਰਤੋ ਕਤ੍ਵਾ ਚਰਤਿ ਤਣ੍ਹਾਧਜੋ ਤਣ੍ਹਾਕੇਤੁ ਤਣ੍ਹਾਧਿਪਤੇਯ੍ਯੋ, ਦਿਟ੍ਠਿਧਜੋ ਦਿਟ੍ਠਿਕੇਤੁ ਦਿਟ੍ਠਾਧਿਪਤੇਯ੍ਯੋ, ਤਣ੍ਹਾਯ ਵਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਵਾ ਪਰਿਵਾਰਿਤੋ ਚਰਤੀਤਿ – ਪੁਰਕ੍ਖਤਾ. ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਸਨ੍ਤਿ ਸਂਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਿ ਉਪਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ. ਅਵੀਵਦਾਤਾਤਿ ਅਵੇਵਦਾਤਾ ਅਵੋਦਾਤਾ ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ ਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਾ ਸਂਕਿਲੇਸਿਕਾਤਿ – ਪੁਰਕ੍ਖਤਾ ਸਨ੍ਤਿ ਅਵੀਵਦਾਤਾ.

ਯਦਤ੍ਤਨਿ ਪਸ੍ਸਤਿ ਆਨਿਸਂਸਨ੍ਤਿ. ਯਦਤ੍ਤਨੀਤਿ ਯਂ ਅਤ੍ਤਨਿ. ਅਤ੍ਤਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਦ੍ਵੇ ਆਨਿਸਂਸੇ ਪਸ੍ਸਤਿ – ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਞ੍ਚ ਆਨਿਸਂਸਂ, ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਞ੍ਚ ਆਨਿਸਂਸਂ. ਕਤਮੋ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕੋ ਆਨਿਸਂਸੋ? ਯਂਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਸਤ੍ਥਾ ਹੋਤਿ, ਤਂਦਿਟ੍ਠਿਕਾ ਸਾਵਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਂਦਿਟ੍ਠਿਕਂ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਸਾਵਕਾ ਸਕ੍ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਗਰੁਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ [ਗਰੁਕਰੋਨ੍ਤਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਮਾਨੇਨ੍ਤਿ ਪੂਜੇਨ੍ਤਿ ਅਪਚਿਤਿਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਲਭਤਿ ਚ ਤਤੋਨਿਦਾਨਂ ਚੀਵਰਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸੇਨਾਸਨਗਿਲਾਨਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ – ਅਯਂ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕੋ ਆਨਿਸਂਸੋ. ਕਤਮੋ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕੋ ਆਨਿਸਂਸੋ? ਅਯਂ ਦਿਟ੍ਠਿ ਅਲਂ ਨਾਗਤ੍ਤਾਯ ਵਾ ਸੁਪਣ੍ਣਤ੍ਤਾਯ ਵਾ ਯਕ੍ਖਤ੍ਤਾਯ ਵਾ ਅਸੁਰਤ੍ਤਾਯ ਵਾ ਗਨ੍ਧਬ੍ਬਤ੍ਤਾਯ ਵਾ ਮਹਾਰਾਜਤ੍ਤਾਯ ਵਾ ਇਨ੍ਦਤ੍ਤਾਯ ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤ੍ਤਾਯ ਵਾ ਦੇਵਤ੍ਤਾਯ ਵਾ. ਅਯਂ ਦਿਟ੍ਠਿ ਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ, ਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਪਰਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ. ਇਮਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਵਿਸੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਪਰਿਸੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਵਿਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਪਰਿਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਇਮਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸੁਜ੍ਝਿਸ੍ਸਾਮਿ ਵਿਸੁਜ੍ਝਿਸ੍ਸਾਮਿ ਪਰਿਸੁਜ੍ਝਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਮੁਚ੍ਚਿਸ੍ਸਾਮਿ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿਸ੍ਸਾਮਿ ਪਰਿਮੁਚ੍ਚਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਆਯਤਿਂ ਫਲਪਾਟਿਕਙ੍ਖੀ ਹੋਤਿ – ਅਯਂ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕੋ ਆਨਿਸਂਸੋ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਇਮੇ ਦ੍ਵੇ ਆਨਿਸਂਸੇ ਪਸ੍ਸਤਿ ਦਕ੍ਖਤਿ ਓਲੋਕੇਤਿ ਨਿਜ੍ਝਾਯਤਿ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਤੀਤਿ – ਯਦਤ੍ਤਨਿ ਪਸ੍ਸਤਿ ਆਨਿਸਂਸਂ.

ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਿਤੋ ਕੁਪ੍ਪਪਟਿਚ੍ਚਸਨ੍ਤਿਨ੍ਤਿ. ਤਿਸ੍ਸੋ ਸਨ੍ਤਿਯੋ – ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਸਨ੍ਤਿ, ਤਦਙ੍ਗਸਨ੍ਤਿ, ਸਮ੍ਮੁਤਿਸਨ੍ਤਿ. ਕਤਮਾ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਸਨ੍ਤਿ? ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਸਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਅਮਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਯੋ ਸੋ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਸਮਥੋ ਸਬ੍ਬੂਪਧਿਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗੋ ਤਣ੍ਹਕ੍ਖਯੋ ਵਿਰਾਗੋ ਨਿਰੋਧੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਅਯਂ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਸਨ੍ਤਿ. ਕਤਮਾ ਤਦਙ੍ਗਸਨ੍ਤਿ? ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਨੀਵਰਣਾ ਸਨ੍ਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ; ਦੁਤਿਯਂ ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਾ ਸਨ੍ਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ; ਤਤਿਯਂ ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪੀਤਿ ਸਨ੍ਤਾ ਹੋਤਿ; ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਾ ਸਨ੍ਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ; ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਰੂਪਸਞ੍ਞਾ ਪਟਿਘਸਞ੍ਞਾ ਨਾਨਤ੍ਤਸਞ੍ਞਾ ਸਨ੍ਤਾ ਹੋਤਿ; ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਸਞ੍ਞਾ ਸਨ੍ਤਾ ਹੋਤਿ; ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਸਞ੍ਞਾ ਸਨ੍ਤਾ ਹੋਤਿ; ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਸਞ੍ਞਾ ਸਨ੍ਤਾ ਹੋਤਿ. ਅਯਂ ਤਦਙ੍ਗਸਨ੍ਤਿ. ਕਤਮਾ ਸਮ੍ਮੁਤਿਸਨ੍ਤਿ? ਸਮ੍ਮੁਤਿਸਨ੍ਤਿਯੋ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨਿ ਦਿਟ੍ਠਿਸਨ੍ਤਿਯੋ. ਅਪਿ ਚ ਸਮ੍ਮੁਤਿਸਨ੍ਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਸਨ੍ਤੀਤਿ. ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਿਤੋ ਕੁਪ੍ਪਪਟਿਚ੍ਚਸਨ੍ਤਿਨ੍ਤਿ. ਕੁਪ੍ਪਸਨ੍ਤਿਂ ਪਕੁਪ੍ਪਸਨ੍ਤਿਂ ਏਰਿਤਸਨ੍ਤਿਂ ਸਮੇਰਿਤਸਨ੍ਤਿਂ ਚਲਿਤਸਨ੍ਤਿਂ ਘਟ੍ਟਿਤਸਨ੍ਤਿਂ ਕਪ੍ਪਿਤਸਨ੍ਤਿਂ ਪਕਪ੍ਪਿਤਸਨ੍ਤਿਂ ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਸਙ੍ਖਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਖਯਧਮ੍ਮਂ ਵਯਧਮ੍ਮਂ ਵਿਰਾਗਧਮ੍ਮਂ ਨਿਰੋਧਧਮ੍ਮਂ, ਸਨ੍ਤਿਂ ਨਿਸ੍ਸਿਤੋ ਅਸਿਤੋ ਅਲ੍ਲੀਨੋ ਉਪਗਤੋ ਅਜ੍ਝੋਸਿਤੋ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ – ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਿਤੋ ਕੁਪ੍ਪਪਟਿਚ੍ਚਸਨ੍ਤਿਂ.

ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –

‘‘ਪਕਪ੍ਪਿਤਾ ਸਙ੍ਖਤਾ ਯਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਾ, ਪੁਰਕ੍ਖਤਾ ਸਨ੍ਤਿ ਅਵੀਵਦਾਤਾ;

ਯਦਤ੍ਤਨਿ ਪਸ੍ਸਤਿ ਆਨਿਸਂਸਂ, ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਿਤੋ ਕੁਪ੍ਪਪਟਿਚ੍ਚਸਨ੍ਤਿ’’ਨ੍ਤਿ.

੨੦. ਦਿਟ੍ਠੀਨਿਵੇਸਾ ਨ ਹਿ ਸ੍ਵਾਤਿਵਤ੍ਤਾ, ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਨਿਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਸਮੁਗ੍ਗਹੀਤਂ;

ਤਸ੍ਮਾ ਨਰੋ ਤੇਸੁ ਨਿਵੇਸਨੇਸੁ, ਨਿਰਸ੍ਸਤੀ ਆਦਿਯਤੀ ਚ ਧਮ੍ਮਂ.

ਦਿਟ੍ਠੀਨਿਵੇਸਾ ਨ ਹਿ ਸ੍ਵਾਤਿਵਤ੍ਤਾਤਿ. ਦਿਟ੍ਠੀਨਿਵੇਸਾਤਿ ‘‘ਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿਨਿਵੇਸਨਂ. ‘‘ਅਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ…ਪੇ… ਅਨ੍ਤਵਾ ਲੋਕੋ… ਅਨਨ੍ਤਵਾ ਲੋਕੋ … ਤਂ ਜੀਵਂ ਤਂ ਸਰੀਰਂ… ਅਞ੍ਞਂ ਜੀਵਂ ਅਞ੍ਞਂ ਸਰੀਰਂ… ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ… ਨ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ… ਹੋਤਿ ਚ ਨ ਚ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ… ਨੇਵ ਹੋਤਿ ਨ ਨ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿਨਿਵੇਸਨਨ੍ਤਿ. ਦਿਟ੍ਠੀਨਿਵੇਸਾ ਨ ਹਿ ਸ੍ਵਾਤਿਵਤ੍ਤਾਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਨਿਵੇਸਾ ਨ ਹਿ ਸ੍ਵਾਤਿਵਤ੍ਤਾ ਦੁਰਤਿਵਤ੍ਤਾ ਦੁਤ੍ਤਰਾ ਦੁਪ੍ਪਤਰਾ ਦੁਸ੍ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਾ ਦੁਬ੍ਬਿਨਿਵਤ੍ਤਾਤਿ – [ਦੁਬ੍ਬੀਤਿਵਤ੍ਤਾਤਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕ.)] ਦਿਟ੍ਠੀਨਿਵੇਸਾ ਨ ਹਿ ਸ੍ਵਾਤਿਵਤ੍ਤਾ.

ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਨਿਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਸਮੁਗ੍ਗਹੀਤਨ੍ਤਿ. ਧਮ੍ਮੇਸੂਤਿ ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤੇਸੁ. ਨਿਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਤਿ ਨਿਚ੍ਛਿਨਿਤ੍ਵਾ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਨਿਤ੍ਵਾ ਵਿਚਿਨਿਤ੍ਵਾ ਪਵਿਚਿਨਿਤ੍ਵਾ ਤੁਲਯਿਤ੍ਵਾ ਤੀਰਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਭਾਵਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਭੂਤਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਸਮੁਗ੍ਗਹੀਤਨ੍ਤਿ ਨਿਵੇਸਨੇਸੁ ਓਧਿਗ੍ਗਾਹੋ ਬਿਲਗ੍ਗਾਹੋ ਵਰਗ੍ਗਾਹੋ ਕੋਟ੍ਠਾਸਗ੍ਗਾਹੋ ਉਚ੍ਚਯਗ੍ਗਾਹੋ ਸਮੁਚ੍ਚਯਗ੍ਗਾਹੋ. ਇਦਂ ਸਚ੍ਚਂ ਤਚ੍ਛਂ ਤਥਂ ਭੂਤਂ ਯਾਥਾਵਂ ਅਵਿਪਰੀਤਂ ਗਹਿਤਂ ਪਰਾਮਟ੍ਠਂ ਅਭਿਨਿਵਿਟ੍ਠਂ ਅਜ੍ਝੋਸਿਤਂ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ – ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਨਿਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਸਮੁਗ੍ਗਹੀਤਂ.

ਤਸ੍ਮਾ ਨਰੋ ਤੇਸੁ ਨਿਵੇਸਨੇਸੂਤਿ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਤਸ੍ਮਾ ਤਂਕਾਰਣਾ ਤਂਹੇਤੁ ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਤਂਨਿਦਾਨਂ. ਨਰੋਤਿ ਸਤ੍ਤੋ ਨਰੋ ਮਾਨਵੋ ਪੋਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਜੀਵੋ ਜਾਗੁ ਜਨ੍ਤੁ ਇਨ੍ਦਗੁ ਮਨੁਜੋ. ਤੇਸੁ ਨਿਵੇਸਨੇਸੂਤਿ ਤੇਸੁ ਦਿਟ੍ਠਿਨਿਵੇਸਨੇਸੂਤਿ – ਤਸ੍ਮਾ ਨਰੋ ਤੇਸੁ ਨਿਵੇਸਨੇਸੁ.

ਨਿਰਸ੍ਸਤੀ ਆਦਿਯਤੀ ਚ ਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ. ਨਿਰਸ੍ਸਤੀਤਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਨਿਰਸ੍ਸਤਿ – ਪਰਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨਾਯ ਵਾ ਨਿਰਸ੍ਸਤਿ, ਅਨਭਿਸਮ੍ਭੁਣਨ੍ਤੋ ਵਾ ਨਿਰਸ੍ਸਤਿ. ਕਥਂ ਪਰਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨਾਯ ਨਿਰਸ੍ਸਤਿ? ਪਰੋ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦੇਤਿ – ਸੋ ਸਤ੍ਥਾ ਨ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੂ, ਧਮ੍ਮੋ ਨ ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋ, ਗਣੋ ਨ ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ, ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਭਦ੍ਦਿਕਾ, ਪਟਿਪਦਾ ਨ ਸੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾ, ਮਗ੍ਗੋ ਨ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੋ, ਨਤ੍ਥੇਤ੍ਥ ਸੁਦ੍ਧਿ ਵਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਵਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਿ ਵਾ ਮੁਤ੍ਤਿ ਵਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਵਾ ਪਰਿਮੁਤ੍ਤਿ ਵਾ, ਨਤ੍ਥੇਤ੍ਥ ਸੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਵਾ ਵਿਸੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਵਾ ਪਰਿਸੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਵਾ ਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਵਾ ਵਿਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਵਾ ਪਰਿਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਵਾ, ਹੀਨਾ ਨਿਹੀਨਾ ਓਮਕਾ ਲਾਮਕਾ ਛਤੁਕ੍ਕਾ [ਜਤੁਕ੍ਕਾ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਪਰਿਤ੍ਤਾਤਿ – ਏਵਂ ਪਰੋ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦੇਤਿ. ਏਵਂ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਯਮਾਨੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਨਿਰਸ੍ਸਤਿ, ਧਮ੍ਮਕ੍ਖਾਨਂ ਨਿਰਸ੍ਸਤਿ, ਗਣਂ ਨਿਰਸ੍ਸਤਿ, ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਨਿਰਸ੍ਸਤਿ, ਪਟਿਪਦਂ ਨਿਰਸ੍ਸਤਿ, ਮਗ੍ਗਂ ਨਿਰਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਂ ਪਰਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨਾਯ ਨਿਰਸ੍ਸਤਿ. ਕਥਂ ਅਨਭਿਸਮ੍ਭੁਣਨ੍ਤੋ ਨਿਰਸ੍ਸਤਿ? ਸੀਲਂ ਅਨਭਿਸਮ੍ਭੁਣਨ੍ਤੋ ਸੀਲਂ ਨਿਰਸ੍ਸਤਿ, ਵਤਂ ਅਨਭਿਸਮ੍ਭੁਣਨ੍ਤੋ ਵਤਂ ਨਿਰਸ੍ਸਤਿ, ਸੀਲਬ੍ਬਤਂ ਅਨਭਿਸਮ੍ਭੁਣਨ੍ਤੋ ਸੀਲਬ੍ਬਤਂ ਨਿਰਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਂ ਅਨਭਿਸਮ੍ਭੁਣਨ੍ਤੋ ਨਿਰਸ੍ਸਤਿ. ਆਦਿਯਤੀ ਚ ਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਧਮ੍ਮਕ੍ਖਾਨਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਗਣਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਪਟਿਪਦਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਮਗ੍ਗਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਪਰਾਮਸਤਿ ਅਭਿਨਿਵਿਸਤੀਤਿ – ਨਿਰਸ੍ਸਤੀ ਆਦਿਯਤੀ ਚ ਧਮ੍ਮਂ.

ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –

‘‘ਦਿਟ੍ਠੀਨਿਵੇਸਾ ਨ ਹਿ ਸ੍ਵਾਤਿਵਤ੍ਤਾ, ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਨਿਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਸਮੁਗ੍ਗਹੀਤਂ;

ਤਸ੍ਮਾ ਨਰੋ ਤੇਸੁ ਨਿਵੇਸਨੇਸੁ, ਨਿਰਸ੍ਸਤੀ ਆਦਿਯਤੀ ਚ ਧਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ.

੨੧. ਧੋਨਸ੍ਸ ਹਿ ਨਤ੍ਥਿ ਕੁਹਿਞ੍ਚਿ ਲੋਕੇ,ਪਕਪ੍ਪਿਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਭਵਾਭਵੇਸੁ;

ਮਾਯਞ੍ਚ ਮਾਨਞ੍ਚ ਪਹਾਯ ਧੋਨੋ, ਸ ਕੇਨ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਅਨੂਪਯੋ ਸੋ.

ਧੋਨਸ੍ਸ ਹਿ ਨਤ੍ਥਿ ਕੁਹਿਞ੍ਚਿ ਲੋਕੇ ਪਕਪ੍ਪਿਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਭਵਾਭਵੇਸੂਤਿ. ਧੋਨੋਤਿ. ਧੋਨਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪਞ੍ਞਾ – ਯਾ ਪਞ੍ਞਾ ਪਜਾਨਨਾ ਵਿਚਯੋ ਪਵਿਚਯੋ ਧਮ੍ਮਵਿਚਯੋ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣਾ ਉਪਲਕ੍ਖਣਾ ਪਚ੍ਚੁਪਲਕ੍ਖਣਾ ਪਣ੍ਡਿਚ੍ਚਂ ਕੋਸਲ੍ਲਂ ਨੇਪੁਞ੍ਞਂ ਵੇਭਬ੍ਯਾ ਚਿਨ੍ਤਾ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਾ ਭੂਰਿ ਮੇਧਾ ਪਰਿਣਾਯਿਕਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਂ ਪਤੋਦੋ ਪਞ੍ਞਾ ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਪਞ੍ਞਾਬਲਂ ਪਞ੍ਞਾਸਤ੍ਥਂ ਪਞ੍ਞਾਪਾਸਾਦੋ ਪਞ੍ਞਾਆਲੋਕੋ ਪਞ੍ਞਾਓਭਾਸੋ ਪਞ੍ਞਾਪਜ੍ਜੋਤੋ ਪਞ੍ਞਾਰਤਨਂ ਅਮੋਹੋ ਧਮ੍ਮਵਿਚਯੋ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ. ਕਿਂਕਾਰਣਾ ਧੋਨਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪਞ੍ਞਾ? ਤਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਧੁਤਞ੍ਚ ਧੋਤਞ੍ਚ ਸਨ੍ਧੋਤਞ੍ਚ ਨਿਦ੍ਧੋਤਞ੍ਚ; ਵਚੀਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ… ਮਨੋਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਧੁਤਞ੍ਚ ਧੋਤਞ੍ਚ ਸਨ੍ਧੋਤਞ੍ਚ ਨਿਦ੍ਧੋਤਞ੍ਚ; ਰਾਗੋ ਧੁਤੋ ਚ ਧੋਤੋ ਚ ਸਨ੍ਧੋਤੋ ਚ ਨਿਦ੍ਧੋਤੋ ਚ; ਦੋਸੋ…ਪੇ… ਮੋਹੋ… ਕੋਧੋ… ਉਪਨਾਹੋ… ਮਕ੍ਖੋ… ਪਲ਼ਾਸੋ ਧੁਤੋ ਚ ਧੋਤੋ ਚ ਸਨ੍ਧੋਤੋ ਚ ਨਿਦ੍ਧੋਤੋ ਚ; ਇਸ੍ਸਾ ਧੁਤਾ ਚ ਧੋਤਾ ਚ ਸਨ੍ਧੋਤਾ ਚ ਨਿਦ੍ਧੋਤਾ ਚ; ਮਚ੍ਛਰਿਯਂ ਧੁਤਞ੍ਚ ਧੋਤਞ੍ਚ ਸਨ੍ਧੋਤਞ੍ਚ ਨਿਦ੍ਧੋਤਞ੍ਚ; ਮਾਯਾ ਧੁਤਾ ਚ ਧੋਤਾ ਚ ਸਨ੍ਧੋਤਾ ਚ ਨਿਦ੍ਧੋਤਾ ਚ; ਸਾਠੇਯ੍ਯਂ ਧੁਤਞ੍ਚ ਧੋਤਞ੍ਚ ਸਨ੍ਧੋਤਞ੍ਚ ਨਿਦ੍ਧੋਤਞ੍ਚ; ਥਮ੍ਭੋ ਧੁਤੋ ਚ ਧੋਤੋ ਚ ਸਨ੍ਧੋਤੋ ਚ ਨਿਦ੍ਧੋਤੋ ਚ; ਸਾਰਮ੍ਭੋ… ਮਾਨੋ… ਅਤਿਮਾਨੋ… ਮਦੋ… ਪਮਾਦੋ ਧੁਤੋ ਚ ਧੋਤੋ ਚ ਸਨ੍ਧੋਤੋ ਚ ਨਿਦ੍ਧੋਤੋ ਚ; ਸਬ੍ਬੇ ਕਿਲੇਸਾ, ਸਬ੍ਬੇ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾ, ਸਬ੍ਬੇ ਦਰਥਾ, ਸਬ੍ਬੇ ਪਰਿਲ਼ਾਹਾ, ਸਬ੍ਬੇ ਸਨ੍ਤਾਪਾ, ਸਬ੍ਬਾਕੁਸਲਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਾ ਧੁਤਾ ਚ ਧੋਤਾ ਚ ਸਨ੍ਧੋਤਾ ਚ ਨਿਦ੍ਧੋਤਾ ਚ. ਤਂਕਾਰਣਾ ਧੋਨਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪਞ੍ਞਾ.

ਅਥ ਵਾ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਧੁਤਾ ਚ ਧੋਤਾ ਚ ਸਨ੍ਧੋਤਾ ਚ ਨਿਦ੍ਧੋਤਾ ਚ; ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੇਨ ਮਿਚ੍ਛਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਧੁਤੋ ਚ ਧੋਤੋ ਚ ਸਨ੍ਧੋਤੋ ਚ ਨਿਦ੍ਧੋਤੋ ਚ; ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾਯ ਮਿਚ੍ਛਾਵਾਚਾ ਧੁਤਾ ਚ ਧੋਤਾ ਚ…ਪੇ… ਸਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤੇਨ ਮਿਚ੍ਛਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋ ਧੁਤੋ ਚ… ਸਮ੍ਮਾਆਜੀਵੇਨ ਮਿਚ੍ਛਾਆਜੀਵੋ ਧੁਤੋ ਚ… ਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮੇਨ ਮਿਚ੍ਛਾਵਾਯਾਮੋ ਧੁਤੋ ਚ… ਸਮ੍ਮਾਸਤਿਯਾ ਮਿਚ੍ਛਾਸਤਿ ਧੁਤਾ ਚ… ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿਨਾ ਮਿਚ੍ਛਾਸਮਾਧਿ ਧੁਤੋ ਚ ਧੋਤੋ ਚ ਸਨ੍ਧੋਤੋ ਚ ਨਿਦ੍ਧੋਤੋ ਚ; ਸਮ੍ਮਾਞਾਣੇਨ ਮਿਚ੍ਛਾਞਾਣਂ ਧੁਤਂ ਚ… ਸਮ੍ਮਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਮਿਚ੍ਛਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਧੁਤਾ ਚ ਧੋਤਾ ਚ ਸਨ੍ਧੋਤਾ ਚ ਨਿਦ੍ਧੋਤਾ ਚ.

ਅਥ ਵਾ ਅਰਿਯੇਨ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨ ਸਬ੍ਬੇ ਕਿਲੇਸਾ, ਸਬ੍ਬੇ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾ, ਸਬ੍ਬੇ ਦਰਥਾ, ਸਬ੍ਬੇ ਪਰਿਲ਼ਾਹਾ, ਸਬ੍ਬੇ ਸਨ੍ਤਾਪਾ, ਸਬ੍ਬਾਕੁਸਲਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਾ ਧੁਤਾ ਚ ਧੋਤਾ ਚ ਸਨ੍ਧੋਤਾ ਚ ਨਿਦ੍ਧੋਤਾ ਚ. ਅਰਹਾ ਇਮੇਹਿ ਧੋਨੇਯ੍ਯੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਉਪੇਤੋ ਸਮੁਪੇਤੋ ਉਪਗਤੋ ਸਮੁਪਗਤੋ ਉਪਪਨ੍ਨੋ ਸਮੁਪਪਨ੍ਨੋ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ; ਤਸ੍ਮਾ ਅਰਹਾ ਧੋਨੋ. ਸੋ ਧੁਤਰਾਗੋ ਧੁਤਪਾਪੋ ਧੁਤਕਿਲੇਸੋ ਧੁਤਪਰਿਲ਼ਾਹੋਤਿ – ਧੋਨੋ. ਕੁਹਿਞ੍ਚੀਤਿ ਕੁਹਿਞ੍ਚਿ ਕਿਮ੍ਹਿਚਿ ਕਤ੍ਥਚਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਵਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਾ. ਲੋਕੇਤਿ ਅਪਾਯਲੋਕੇ…ਪੇ… ਆਯਤਨਲੋਕੇ.

ਪਕਪ੍ਪਿਤਾਤਿ ਦ੍ਵੇ ਪਕਪ੍ਪਨਾ – ਤਣ੍ਹਾਪਕਪ੍ਪਨਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਪਕਪ੍ਪਨਾ ਚ…ਪੇ… ਅਯਂ ਤਣ੍ਹਾਪਕਪ੍ਪਨਾ…ਪੇ… ਅਯਂ ਦਿਟ੍ਠਿਪਕਪ੍ਪਨਾ. ਭਵਾਭਵੇਸੂਤਿ ਭਵਾਭਵੇ ਕਮ੍ਮਭਵੇ ਪੁਨਬ੍ਭਵੇ ਕਾਮਭਵੇ, ਕਮ੍ਮਭਵੇ ਕਾਮਭਵੇ ਪੁਨਬ੍ਭਵੇ ਰੂਪਭਵੇ, ਕਮ੍ਮਭਵੇ ਰੂਪਭਵੇ ਪੁਨਬ੍ਭਵੇ ਅਰੂਪਭਵੇ, ਕਮ੍ਮਭਵੇ ਅਰੂਪਭਵੇ ਪੁਨਬ੍ਭਵੇ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਭਵੇ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਗਤਿਯਾ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਉਪਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਾ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਅਤ੍ਤਭਾਵਾਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਯਾ. ਧੋਨਸ੍ਸ ਹਿ ਨਤ੍ਥਿ ਕੁਹਿਞ੍ਚਿ ਲੋਕੇ ਪਕਪ੍ਪਿਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਭਵਾਭਵੇਸੂਤਿ ਧੋਨਸ੍ਸ ਕੁਹਿਞ੍ਚਿ ਲੋਕੇ ਭਵਾਭਵੇਸੁ ਚ ਕਪ੍ਪਿਤਾ ਪਕਪ੍ਪਿਤਾ ਅਭਿਸਙ੍ਖਤਾ ਸਣ੍ਠਪਿਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਨਤ੍ਥਿ ਨ ਸਨ੍ਤਿ ਨ ਸਂਵਿਜ੍ਜਤਿ ਨੁਪਲਬ੍ਭਤਿ, ਪਹੀਨਾ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾ ਵੂਪਸਨ੍ਤਾ ਪਟਿਪਸ੍ਸਦ੍ਧਾ ਅਭਬ੍ਬੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾ ਞਾਣਗ੍ਗਿਨਾ ਦਡ੍ਢਾਤਿ – ਧੋਨਸ੍ਸ ਹਿ ਨਤ੍ਥਿ ਕੁਹਿਞ੍ਚਿ ਲੋਕੇ ਪਕਪ੍ਪਿਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਭਵਾਭਵੇਸੁ.

ਮਾਯਞ੍ਚ ਮਾਨਞ੍ਚ ਪਹਾਯ ਧੋਨੋਤਿ. ਮਾਯਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਵਞ੍ਚਨਿਕਾ ਚਰਿਯਾ. ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਕਾਯੇਨ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਚਰਿਤ੍ਵਾ, ਵਾਚਾਯ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਚਰਿਤ੍ਵਾ, ਮਨਸਾ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਹੇਤੁ ਪਾਪਿਕਂ ਇਚ੍ਛਂ ਪਣਿਦਹਤਿ – ‘‘ਮਾ ਮਂ ਜਞ੍ਞਾ’’ਤਿ ਇਚ੍ਛਤਿ, ‘‘ਮਾ ਮਂ ਜਞ੍ਞਾ’’ਤਿ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪੇਤਿ, ‘‘ਮਾ ਮਂ ਜਞ੍ਞਾ’’ਤਿ ਵਾਚਂ ਭਾਸਤਿ, ‘‘ਮਾ ਮਂ ਜਞ੍ਞਾ’’ਤਿ ਕਾਯੇਨ ਪਰਕ੍ਕਮਤਿ. ਯਾ ਏਵਰੂਪਾ ਮਾਯਾ ਮਾਯਾਵਿਤਾ ਅਚ੍ਚਸਰਾ ਵਞ੍ਚਨਾ ਨਿਕਤਿ ਨਿਕਿਰਣਾ ਪਰਿਹਰਣਾ ਗੂਹਨਾ ਪਰਿਗੂਹਨਾ ਛਾਦਨਾ ਪਰਿਚ੍ਛਾਦਨਾ ਅਨੁਤ੍ਤਾਨਿਕਮ੍ਮਂ ਅਨਾਵਿਕਮ੍ਮਂ ਵੋਚ੍ਛਾਦਨਾ ਪਾਪਕਿਰਿਯਾ, ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਮਾਯਾ.

ਮਾਨੋਤਿ ਏਕਵਿਧੇਨ ਮਾਨੋ – ਯਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਨ੍ਨਤਿ [ਉਣ੍ਣਤਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)]. ਦੁਵਿਧੇਨ ਮਾਨੋ – ਅਤ੍ਤੁਕ੍ਕਂਸਨਮਾਨੋ, ਪਰਵਮ੍ਭਨਮਾਨੋ. ਤਿਵਿਧੇਨ ਮਾਨੋ – ‘‘ਸੇਯ੍ਯੋਹਮਸ੍ਮੀ’’ਤਿ ਮਾਨੋ, ‘‘ਸਦਿਸੋਹਮਸ੍ਮੀ’’ਤਿ ਮਾਨੋ, ‘‘ਹੀਨੋਹਮਸ੍ਮੀ’’ਤਿ ਮਾਨੋ. ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੇਨ ਮਾਨੋ – ਲਾਭੇਨ ਮਾਨਂ ਜਨੇਤਿ, ਯਸੇਨ ਮਾਨਂ ਜਨੇਤਿ, ਪਸਂਸਾਯ ਮਾਨਂ ਜਨੇਤਿ, ਸੁਖੇਨ ਮਾਨਂ ਜਨੇਤਿ. ਪਞ੍ਚਵਿਧੇਨ ਮਾਨੋ – ‘‘ਲਾਭਿਮ੍ਹਿ ਮਨਾਪਿਕਾਨਂ ਰੂਪਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਮਾਨਂ ਜਨੇਤਿ, ‘‘ਲਾਭਿਮ੍ਹਿ ਮਨਾਪਿਕਾਨਂ ਸਦ੍ਦਾਨਂ…ਪੇ… ਗਨ੍ਧਾਨਂ… ਰਸਾਨਂ… ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਮਾਨਂ ਜਨੇਤਿ. ਛਬ੍ਬਿਧੇਨ ਮਾਨੋ – ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਪਦਾਯ ਮਾਨਂ ਜਨੇਤਿ, ਸੋਤਸਮ੍ਪਦਾਯ… ਘਾਨਸਮ੍ਪਦਾਯ… ਜਿਵ੍ਹਾਸਮ੍ਪਦਾਯ… ਕਾਯਸਮ੍ਪਦਾਯ… ਮਨੋਸਮ੍ਪਦਾਯ ਮਾਨਂ ਜਨੇਤਿ. ਸਤ੍ਤਵਿਧੇਨ ਮਾਨੋ – ਮਾਨੋ, ਅਤਿਮਾਨੋ, ਮਾਨਾਤਿਮਾਨੋ, ਓਮਾਨੋ, ਅਧਿਮਾਨੋ, ਅਸ੍ਮਿਮਾਨੋ, ਮਿਚ੍ਛਾਮਾਨੋ. ਅਟ੍ਠਵਿਧੇਨ ਮਾਨੋ – ਲਾਭੇਨ ਮਾਨਂ ਜਨੇਤਿ, ਅਲਾਭੇਨ ਓਮਾਨਂ ਜਨੇਤਿ, ਯਸੇਨ ਮਾਨਂ ਜਨੇਤਿ, ਅਯਸੇਨ ਓਮਾਨਂ ਜਨੇਤਿ, ਪਸਂਸਾਯ ਮਾਨਂ ਜਨੇਤਿ, ਨਿਨ੍ਦਾਯ ਓਮਾਨਂ ਜਨੇਤਿ, ਸੁਖੇਨ ਮਾਨਂ ਜਨੇਤਿ, ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਓਮਾਨਂ ਜਨੇਤਿ. ਨਵਵਿਧੇਨ ਮਾਨੋ – ਸੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਸੇਯ੍ਯੋਹਮਸ੍ਮੀਤਿ ਮਾਨੋ, ਸੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਸਦਿਸੋਹਮਸ੍ਮੀਤਿ ਮਾਨੋ, ਸੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਹੀਨੋਹਮਸ੍ਮੀਤਿ ਮਾਨੋ, ਸਦਿਸਸ੍ਸ ਸੇਯ੍ਯੋਹਮਸ੍ਮੀਤਿ ਮਾਨੋ, ਸਦਿਸਸ੍ਸ ਸਦਿਸੋਹਮਸ੍ਮੀਤਿ ਮਾਨੋ, ਸਦਿਸਸ੍ਸ ਹੀਨੋਹਮਸ੍ਮੀਤਿ ਮਾਨੋ, ਹੀਨਸ੍ਸ ਸੇਯ੍ਯੋਹਮਸ੍ਮੀਤਿ ਮਾਨੋ, ਹੀਨਸ੍ਸ ਸਦਿਸੋਹਮਸ੍ਮੀਤਿ ਮਾਨੋ, ਹੀਨਸ੍ਸ ਹੀਨੋਹਮਸ੍ਮੀਤਿ ਮਾਨੋ. ਦਸਵਿਧੇਨ ਮਾਨੋ – ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਮਾਨਂ ਜਨੇਤਿ ਜਾਤਿਯਾ ਵਾ ਗੋਤ੍ਤੇਨ ਵਾ ਕੋਲਪੁਤ੍ਤਿਯੇਨ ਵਾ ਵਣ੍ਣਪੋਕ੍ਖਰਤਾਯ ਵਾ ਧਨੇਨ ਵਾ ਅਜ੍ਝੇਨੇਨ ਵਾ ਕਮ੍ਮਾਯਤਨੇਨ ਵਾ ਸਿਪ੍ਪਾਯਤਨੇਨ ਵਾ ਵਿਜ੍ਜਾਟ੍ਠਾਨੇਨ ਵਾ ਸੁਤੇਨ ਵਾ ਪਟਿਭਾਨੇਨ ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਞ੍ਞਤਰੇਨ ਵਾ ਵਤ੍ਥੁਨਾ. ਯੋ ਏਵਰੂਪੋ ਮਾਨੋ ਮਞ੍ਞਨਾ ਮਞ੍ਞਿਤਤ੍ਤਂ ਉਨ੍ਨਤਿ ਉਨ੍ਨਾਮੋ [ਉਣ੍ਣਮੋ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)] ਧਜੋ ਸਮ੍ਪਗ੍ਗਾਹੋ ਕੇਤੁਕਮ੍ਯਤਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ – ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਮਾਨੋ. ਮਾਯਞ੍ਚ ਮਾਨਞ੍ਚ ਪਹਾਯ ਧੋਨੋਤਿ. ਧੋਨੋ ਮਾਯਞ੍ਚ ਮਾਨਞ੍ਚ ਪਹਾਯ ਪਜਹਿਤ੍ਵਾ ਵਿਨੋਦੇਤ੍ਵਾ ਬ੍ਯਨ੍ਤਿਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਅਨਭਾਵਂ ਗਮੇਤ੍ਵਾਤਿ – ਮਾਯਞ੍ਚ ਮਾਨਞ੍ਚ ਪਹਾਯ ਧੋਨੋ.

ਸ ਕੇਨ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਅਨੂਪਯੋ ਸੋਤਿ. ਉਪਯਾਤਿ ਦ੍ਵੇ ਉਪਯਾ – ਤਣ੍ਹੂਪਯੋ ਚ ਦਿਟ੍ਠੂਪਯੋ ਚ…ਪੇ… ਅਯਂ ਤਣ੍ਹੂਪਯੋ…ਪੇ… ਅਯਂ ਦਿਟ੍ਠੂਪਯੋ. ਤਸ੍ਸ ਤਣ੍ਹੂਪਯੋ ਪਹੀਨੋ, ਦਿਟ੍ਠੂਪਯੋ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠੋ. ਤਣ੍ਹੂਪਯਸ੍ਸ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ, ਦਿਟ੍ਠੂਪਯਸ੍ਸ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਅਨੂਪਯੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਕੇਨ ਰਾਗੇਨ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਕੇਨ ਦੋਸੇਨ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਕੇਨ ਮੋਹੇਨ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਕੇਨ ਮਾਨੇਨ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਕੇਨ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚੇਨ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਕਾਯ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਯ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਕੇਹਿ ਅਨੁਸਯੇਹਿ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ – ਰਤ੍ਤੋਤਿ ਵਾ ਦੁਟ੍ਠੋਤਿ ਵਾ ਮੂਲ਼੍ਹੋਤਿ ਵਾ ਵਿਨਿਬਦ੍ਧੋਤਿ ਵਾ ਪਰਾਮਟ੍ਠੋਤਿ ਵਾ ਵਿਕ੍ਖੇਪਗਤੋਤਿ ਵਾ ਅਨਿਟ੍ਠਙ੍ਗਤੋਤਿ ਵਾ ਥਾਮਗਤੋਤਿ ਵਾ. ਤੇ ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਾ ਪਹੀਨਾ. ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਗਤਿਯੋ ਕੇਨ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ – ਨੇਰਯਿਕੋਤਿ ਵਾ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਕੋਤਿ ਵਾ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯਿਕੋਤਿ ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸੋਤਿ ਵਾ ਦੇਵੋਤਿ ਵਾ ਰੂਪੀਤਿ ਵਾ ਅਰੂਪੀਤਿ ਵਾ ਸਞ੍ਞੀਤਿ ਵਾ ਅਸਞ੍ਞੀਤਿ ਵਾ ਨੇਵਸਞ੍ਞੀਨਾਸਞ੍ਞੀਤਿ ਵਾ. ਸੋ ਹੇਤੁ ਨਤ੍ਥਿ ਪਚ੍ਚਯੋ ਨਤ੍ਥਿ ਕਾਰਣਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਯੇਨ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਤਿ – ਸ ਕੇਨ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਅਨੂਪਯੋ ਸੋ.

ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –

‘‘ਧੋਨਸ੍ਸ ਹਿ ਨਤ੍ਥਿ ਕੁਹਿਞ੍ਚਿ ਲੋਕੇ, ਪਕਪ੍ਪਿਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਭਵਾਭਵੇਸੁ;

ਮਾਯਞ੍ਚ ਮਾਨਞ੍ਚ ਪਹਾਯ ਧੋਨੋ, ਸ ਕੇਨ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਅਨੂਪਯੋ ਸੋ’’ਤਿ.

੨੨. ਉਪਯੋ ਹਿ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਉਪੇਤਿ ਵਾਦਂ,ਅਨੂਪਯਂ ਕੇਨ ਕਥਂ ਵਦੇਯ੍ਯ;

ਅਤ੍ਤਾ ਨਿਰਤ੍ਤਾ ਨ ਹਿ ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਿ, ਅਧੋਸਿ ਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿਮਿਧੇਵ ਸਬ੍ਬਂ.

ਉਪਯੋ ਹਿ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਉਪੇਤਿ ਵਾਦਨ੍ਤਿ. ਉਪਯਾਤਿ ਦ੍ਵੇ ਉਪਯਾ – ਤਣ੍ਹੂਪਯੋ ਚ ਦਿਟ੍ਠੂਪਯੋ ਚ…ਪੇ… ਅਯਂ ਤਣ੍ਹੂਪਯੋ…ਪੇ… ਅਯਂ ਦਿਟ੍ਠੂਪਯੋ. ਤਸ੍ਸ ਤਣ੍ਹੂਪਯੋ ਅਪ੍ਪਹੀਨੋ, ਦਿਟ੍ਠੂਪਯੋ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠੋ. ਤਣ੍ਹੂਪਯਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ, ਦਿਟ੍ਠੂਪਯਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਵਾਦਂ ਉਪੇਤਿ – ਰਤ੍ਤੋਤਿ ਵਾ ਦੁਟ੍ਠੋਤਿ ਵਾ ਮੂਲ਼੍ਹੋਤਿ ਵਾ ਵਿਨਿਬਦ੍ਧੋਤਿ ਵਾ ਪਰਾਮਟ੍ਠੋਤਿ ਵਾ ਵਿਕ੍ਖੇਪਗਤੋਤਿ ਵਾ ਅਨਿਟ੍ਠਙ੍ਗਤੋਤਿ ਵਾ ਥਾਮਗਤੋਤਿ ਵਾ. ਤੇ ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਾ ਅਪ੍ਪਹੀਨਾ. ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਅਪ੍ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਗਤਿਯਾ ਵਾਦਂ ਉਪੇਤਿ. ਨੇਰਯਿਕੋਤਿ ਵਾ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਕੋਤਿ ਵਾ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯਿਕੋਤਿ ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸੋਤਿ ਵਾ ਦੇਵੋਤਿ ਵਾ ਰੂਪੀਤਿ ਵਾ ਅਰੂਪੀਤਿ ਵਾ ਸਞ੍ਞੀਤਿ ਵਾ ਅਸਞ੍ਞੀਤਿ ਵਾ ਨੇਵਸਞ੍ਞੀਨਾਸਞ੍ਞੀਤਿ ਵਾ ਵਾਦਂ ਉਪੇਤਿ ਉਪਗਚ੍ਛਤਿ ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਪਰਾਮਸਤਿ ਅਭਿਨਿਵਿਸਤੀਤਿ – ਉਪਯੋ ਹਿ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਉਪੇਤਿ ਵਾਦਂ.

ਅਨੂਪਯਂ ਕੇਨ ਕਥਂ ਵਦੇਯ੍ਯਾਤਿ. ਉਪਯਾਤਿ ਦ੍ਵੇ ਉਪਯਾ – ਤਣ੍ਹੂਪਯੋ ਚ ਦਿਟ੍ਠੂਪਯੋ ਚ…ਪੇ… ਅਯਂ ਤਣ੍ਹੂਪਯੋ…ਪੇ… ਅਯਂ ਦਿਟ੍ਠੂਪਯੋ. ਤਸ੍ਸ ਤਣ੍ਹੂਪਯੋ ਪਹੀਨੋ, ਦਿਟ੍ਠੂਪਯੋ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠੋ. ਤਣ੍ਹੂਪਯਸ੍ਸ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ, ਦਿਟ੍ਠੂਪਯਸ੍ਸ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਅਨੂਪਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਕੇਨ ਰਾਗੇਨ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਕੇਨ ਦੋਸੇਨ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਕੇਨ ਮੋਹੇਨ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਕੇਨ ਮਾਨੇਨ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਕੇਨ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚੇਨ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਕਾਯ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਯ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਕੇਹਿ ਅਨੁਸਯੇਹਿ ਵਦੇਯ੍ਯ – ਰਤ੍ਤੋਤਿ ਵਾ ਦੁਟ੍ਠੋਤਿ ਵਾ ਮੂਲ਼੍ਹੋਤਿ ਵਾ ਵਿਨਿਬਦ੍ਧੋਤਿ ਵਾ ਪਰਾਮਟ੍ਠੋਤਿ ਵਾ ਵਿਕ੍ਖੇਪਗਤੋਤਿ ਵਾ ਅਨਿਟ੍ਠਙ੍ਗਤੋਤਿ ਵਾ ਥਾਮਗਤੋਤਿ ਵਾ. ਤੇ ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਾ ਪਹੀਨਾ. ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਗਤਿਯੋ ਕੇਨ ਵਦੇਯ੍ਯ – ਨੇਰਯਿਕੋਤਿ ਵਾ…ਪੇ… ਨੇਵਸਞ੍ਞੀਨਾਸਞ੍ਞੀਤਿ ਵਾ. ਸੋ ਹੇਤੁ ਨਤ੍ਥਿ, ਪਚ੍ਚਯੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਕਾਰਣਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਯੇਨ ਵਦੇਯ੍ਯ ਕਥੇਯ੍ਯ ਭਣੇਯ੍ਯ ਦੀਪਯੇਯ੍ਯ ਵੋਹਰੇਯ੍ਯਾਤਿ – ਅਨੂਪਯਂ ਕੇਨ ਕਥਂ ਵਦੇਯ੍ਯ.

ਅਤ੍ਤਾ ਨਿਰਤ੍ਤਾ ਨ ਹਿ ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ. ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ ਨਤ੍ਥਿ. ਨਿਰਤ੍ਤਾਤਿ ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿ ਨਤ੍ਥਿ. ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਗਹਿਤਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਨਿਰਤ੍ਤਾਤਿ ਮੁਞ੍ਚਿਤਬ੍ਬਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਯਸ੍ਸਤ੍ਥਿ ਗਹਿਤਂ, ਤਸ੍ਸਤ੍ਥਿ ਮੁਞ੍ਚਿਤਬ੍ਬਂ; ਯਸ੍ਸਤ੍ਥਿ ਮੁਞ੍ਚਿਤਬ੍ਬਂ, ਤਸ੍ਸਤ੍ਥਿ ਗਹਿਤਂ. ਗਹਣਂ ਮੁਞ੍ਚਨਾ ਸਮਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਅਰਹਾ ਬੁਦ੍ਧਿਪਰਿਹਾਨਿਵੀਤਿਵਤ੍ਤੋ. ਸੋ ਵੁਟ੍ਠਵਾਸੋ ਚਿਣ੍ਣਚਰਣੋ ਗਤਦ੍ਧੋ ਗਤਦਿਸੋ ਜਾਤਿਮਰਣਸਂਸਾਰੋ, ਨਤ੍ਥਿ ਤਸ੍ਸ ਪੁਨਬ੍ਭਵੋਤਿ – ਅਤ੍ਤਾ ਨਿਰਤ੍ਤਾ ਨ ਹਿ ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਿ.

ਅਧੋਸਿ ਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿਮਿਧੇਵ ਸਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨਿ ਪਹੀਨਾਨਿ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਨਿ ਵੂਪਸਨ੍ਤਾਨਿ ਪਟਿਪਸ੍ਸਦ੍ਧਾਨਿ ਅਭਬ੍ਬੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾਨਿ ਞਾਣਗ੍ਗਿਨਾ ਦਡ੍ਢਾਨਿ. ਸੋ ਸਬ੍ਬਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ ਇਧੇਵ ਅਧੋਸਿ ਧੁਨਿ ਸਨ੍ਧੁਨਿ ਨਿਦ੍ਧੁਨਿ ਪਜਹਿ ਵਿਨੋਦੇਸਿ ਬ੍ਯਨ੍ਤਿਂ ਅਕਾਸਿ ਅਨਭਾਵਂ ਗਮੇਸੀਤਿ – ਅਧੋਸਿ ਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿਮਿਧੇਵ ਸਬ੍ਬਂ.

ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –

‘‘ਉਪਯੋ ਹਿ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਉਪੇਤਿ ਵਾਦਂ, ਅਨੂਪਯਂ ਕੇਨ ਕਥਂ ਵਦੇਯ੍ਯ;

ਅਤ੍ਤਾ ਨਿਰਤ੍ਤਾ ਨ ਹਿ ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਿ, ਅਧੋਸਿ ਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿਮਿਧੇਵ ਸਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ.

ਦੁਟ੍ਠਟ੍ਠਕਸੁਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਤਤਿਯੋ.