੧੩. ਮਹਾਵਿਯੂਹਸੁਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦੇਸੋ
ਅਥ ਮਹਾਵਿਯੂਹਸੁਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦੇਸਂ ਵਕ੍ਖਤਿ –
੧੩੦. ਯੇ ਕੇਚਿਮੇ ਦਿਟ੍ਠਿਪਰਿਬ੍ਬਸਾਨਾ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਚ ਵਾਦਯਨ੍ਤਿ [ਸਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਪਵਾਦਯਨ੍ਤਿ (ਸ੍ਯਾ.)] ;
ਸਬ੍ਬੇਵ ਤੇ ਨਿਨ੍ਦਮਨ੍ਵਾਨਯਨ੍ਤਿ, ਅਥੋ ਪਸਂਸਮ੍ਪਿ ਲਭਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ਥ.
ਯੇ ਕੇਚਿਮੇ ਦਿਟ੍ਠਿਪਰਿਬ੍ਬਸਾਨਾਤਿ. ਯੇ ਕੇਚੀਤਿ ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਸਬ੍ਬਥਾ ਸਬ੍ਬਂ ਅਸੇਸਂ ਨਿਸ੍ਸੇਸਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਨਵਚਨਮੇਤਂ – ਯੇ ਕੇਚੀਤਿ. ਦਿਟ੍ਠਿਪਰਿਬ੍ਬਸਾਨਾਤਿ. ਸਨ੍ਤੇਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕਾ; ਤੇ ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿਯਾ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਞ੍ਞਤਰਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਉਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਪਰਾਮਸਿਤ੍ਵਾ ਅਭਿਨਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਸਕਾਯ ਸਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਵਸਨ੍ਤਿ ਸਂਵਸਨ੍ਤਿ ਆਵਸਨ੍ਤਿ ਪਰਿਵਸਨ੍ਤਿ. ਯਥਾ ਅਗਾਰਿਕਾ ਵਾ ਘਰੇਸੁ ਵਸਨ੍ਤਿ, ਸਾਪਤ੍ਤਿਕਾ ਵਾ ਆਪਤ੍ਤੀਸੁ ਵਸਨ੍ਤਿ, ਸਕਿਲੇਸਾ ਵਾ ਕਿਲੇਸੇਸੁ ਵਸਨ੍ਤਿ; ਏਵਮੇਵ ਸਨ੍ਤੇਕੇ…ਪੇ… ਪਰਿਵਸਨ੍ਤੀਤਿ – ਯੇ ਕੇਚਿਮੇ ਦਿਟ੍ਠਿਪਰਿਬ੍ਬਸਾਨਾ.
ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਚ ਵਾਦਯਨ੍ਤੀਤਿ. ‘‘ਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ ਕਥੇਨ੍ਤਿ ਭਣਨ੍ਤਿ ਦੀਪਯਨ੍ਤਿ ਵੋਹਰਨ੍ਤਿ. ‘‘ਅਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ…ਪੇ… ਨੇਵ ਹੋਤਿ ਨ ਨ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ ਕਥੇਨ੍ਤਿ ਭਣਨ੍ਤਿ ਦੀਪਯਨ੍ਤਿ ਵੋਹਰਨ੍ਤੀਤਿ – ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਚ ਵਾਦਯਨ੍ਤਿ.
ਸਬ੍ਬੇਵ ਤੇ ਨਿਨ੍ਦਮਨ੍ਵਾਨਯਨ੍ਤੀਤਿ. ਸਬ੍ਬੇਵ ਤੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਨਿਨ੍ਦਮੇਵ ਅਨ੍ਵੇਨ੍ਤਿ, ਗਰਹਮੇਵ ਅਨ੍ਵੇਨ੍ਤਿ, ਅਕਿਤ੍ਤਿਮੇਵ ਅਨ੍ਵੇਨ੍ਤਿ; ਸਬ੍ਬੇ ਨਿਨ੍ਦਿਤਾਯੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਗਰਹਿਤਾਯੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਕਿਤ੍ਤਿਤਾਯੇਵ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ – ਸਬ੍ਬੇਵ ਤੇ ਨਿਨ੍ਦਮਨ੍ਵਾਨਯਨ੍ਤਿ.
ਅਥੋ ਪਸਂਸਮ੍ਪਿ ਲਭਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ਥਾਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਕਾਯ ਖਨ੍ਤਿਯਾ ਸਕਾਯ ਰੁਚਿਯਾ ਸਕਾਯ ਲਦ੍ਧਿਯਾ ਪਸਂਸਂ ਥੋਮਨਂ ਕਿਤ੍ਤਿਂ ਵਣ੍ਣਹਾਰਿਕਂ ਲਭਨ੍ਤਿ ਪਟਿਲਭਨ੍ਤਿ ਉਪਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਵਿਨ੍ਦਨ੍ਤੀਤਿ – ਅਥੋ ਪਸਂਸਮ੍ਪਿ ਲਭਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ਥ.
ਤੇਨਾਹ ਸੋ ਨਿਮ੍ਮਿਤੋ –
‘‘ਯੇ ਕੇਚਿਮੇ ਦਿਟ੍ਠਿਪਰਿਬ੍ਬਸਾਨਾ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਚ ਵਾਦਯਨ੍ਤਿ;
ਸਬ੍ਬੇਵ ਤੇ ਨਿਨ੍ਦਮਨ੍ਵਾਨਯਨ੍ਤਿ, ਅਥੋ ਪਸਂਸਮ੍ਪਿ ਲਭਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿ.
੧੩੧. ਅਪ੍ਪਞ੍ਹਿ ਏਤਂ ਨ ਅਲਂ ਸਮਾਯ, ਦੁਵੇ ਵਿਵਾਦਸ੍ਸ ਫਲਾਨਿ ਬ੍ਰੂਮਿ;
ਏਤਮ੍ਪਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਨ ਵਿਵਾਦਯੇਥ, ਖੇਮਾਭਿਪਸ੍ਸਂ ਅਵਿਵਾਦਭੂਮਿਂ.
ਅਪ੍ਪਞ੍ਹਿ ਏਤਂ ਨ ਅਲਂ ਸਮਾਯਾਤਿ. ਅਪ੍ਪਞ੍ਹਿ ਏਤਨ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਕਂ ਏਤਂ, ਓਮਕਂ ਏਤਂ, ਥੋਕਕਂ ਏਤਂ, ਲਾਮਕਂ ਏਤਂ, ਛਤੁਕ੍ਕਂ ਏਤਂ, ਪਰਿਤ੍ਤਕਂ ਏਤਨ੍ਤਿ – ਅਪ੍ਪਞ੍ਹਿ ਏਤਂ. ਨ ਅਲਂ ਸਮਾਯਾਤਿ ਨਾਲਂ ਰਾਗਸ੍ਸ ਸਮਾਯ, ਦੋਸਸ੍ਸ ਸਮਾਯ, ਮੋਹਸ੍ਸ ਸਮਾਯ, ਕੋਧਸ੍ਸ… ਉਪਨਾਹਸ੍ਸ… ਮਕ੍ਖਸ੍ਸ… ਪਲ਼ਾਸਸ੍ਸ… ਇਸ੍ਸਾਯ… ਮਚ੍ਛਰਿਯਸ੍ਸ… ਮਾਯਾਯ… ਸਾਠੇਯ੍ਯਸ੍ਸ… ਥਮ੍ਭਸ੍ਸ… ਸਾਰਮ੍ਭਸ੍ਸ… ਮਾਨਸ੍ਸ… ਅਤਿਮਾਨਸ੍ਸ… ਮਦਸ੍ਸ… ਪਮਾਦਸ੍ਸ… ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸਾਨਂ… ਸਬ੍ਬਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਨਂ… ਸਬ੍ਬਦਰਥਾਨਂ … ਸਬ੍ਬਪਰਿਲ਼ਾਹਾਨਂ… ਸਬ੍ਬਸਨ੍ਤਾਪਾਨਂ… ਸਬ੍ਬਾਕੁਸਲਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਸਮਾਯ ਉਪਸਮਾਯ ਵੂਪਸਮਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਯ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਯ ਪਟਿਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਾਤਿ – ਅਪ੍ਪਞ੍ਹਿ ਏਤਂ ਨ ਅਲਂ ਸਮਾਯ.
ਦੁਵੇ ਵਿਵਾਦਸ੍ਸ ਫਲਾਨਿ ਬ੍ਰੂਮੀਤਿ. ਦਿਟ੍ਠਿਕਲਹਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਿਭਣ੍ਡਨਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਗ੍ਗਹਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਵਾਦਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਿਮੇਧਗਸ੍ਸ ਦ੍ਵੇ ਫਲਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ – ਜਯਪਰਾਜਯੋ ਹੋਤਿ, ਲਾਭਾਲਾਭੋ ਹੋਤਿ, ਯਸਾਯਸੋ ਹੋਤਿ, ਨਿਨ੍ਦਾਪਸਂਸੋ ਹੋਤਿ, ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਂ ਹੋਤਿ, ਸੋਮਨਸ੍ਸਦੋਮਨਸ੍ਸਂ ਹੋਤਿ, ਇਟ੍ਠਾਨਿਟ੍ਠਂ ਹੋਤਿ, ਅਨੁਨਯਪਟਿਘਂ ਹੋਤਿ, ਉਗ੍ਘਾਤਿਨਿਗ੍ਘਾਤਿ ਹੋਤਿ, ਅਨੁਰੋਧਵਿਰੋਧੋ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਨਿਰਯਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਂ, ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਂ, ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਨ੍ਤਿ ਬ੍ਰੂਮਿ ਆਚਿਕ੍ਖਾਮਿ ਦੇਸੇਮਿ ਪਞ੍ਞਪੇਮਿ ਪਟ੍ਠਪੇਮਿ ਵਿਵਰਾਮਿ ਵਿਭਜਾਮਿ ਉਤ੍ਤਾਨੀਕਰੋਮਿ ਪਕਾਸੇਮੀਤਿ – ਦੁਵੇ ਵਿਵਾਦਸ੍ਸ ਫਲਾਨਿ ਬ੍ਰੂਮਿ.
ਏਤਮ੍ਪਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਨ ਵਿਵਾਦਯੇਥਾਤਿ. ਏਤਮ੍ਪਿ ਦਿਸ੍ਵਾਤਿ ਏਤਂ ਆਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਤੁਲਯਿਤ੍ਵਾ ਤੀਰਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਭਾਵਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਭੂਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਿਟ੍ਠਿਕਲਹੇਸੁ ਦਿਟ੍ਠਿਭਣ੍ਡਨੇਸੁ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਗ੍ਗਹੇਸੁ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਵਾਦੇਸੁ ਦਿਟ੍ਠਿਮੇਧਗੇਸੂਤਿ – ਏਤਮ੍ਪਿ ਦਿਸ੍ਵਾ. ਨ ਵਿਵਾਦਯੇਥਾਤਿ ਨ ਕਲਹਂ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਨ ਭਣ੍ਡਨਂ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਨ ਵਿਗ੍ਗਹਂ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਨ ਵਿਵਾਦਂ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਨ ਮੇਧਗਂ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਕਲਹਂ ਭਣ੍ਡਨਂ ਵਿਗ੍ਗਹਂ ਵਿਵਾਦਂ ਮੇਧਗਂ ਪਜਹੇਯ੍ਯ ਵਿਨੋਦੇਯ੍ਯ ਬ੍ਯਨ੍ਤਿਂ ਕਰੇਯ੍ਯ ਅਨਭਾਵਂ ਗਮੇਯ੍ਯ, ਕਲਹਾ ਭਣ੍ਡਨਾ ਵਿਗ੍ਗਹਾ ਵਿਵਾਦਾ ਮੇਧਗਾ ਆਰਤੋ ਅਸ੍ਸ ਵਿਰਤੋ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਨਿਸ੍ਸਟੋ ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤੋ ਵਿਸਞ੍ਞੁਤ੍ਤੋ ਵਿਮਰਿਯਾਦਿਕਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯਾਤਿ – ਏਤਮ੍ਪਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਨ ਵਿਵਾਦਯੇਥ.
ਖੇਮਾਭਿਪਸ੍ਸਂ ਅਵਿਵਾਦਭੂਮਿਨ੍ਤਿ. ਅਵਿਵਾਦਭੂਮਿਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਅਮਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਯੋ ਸੋ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਸਮਥੋ ਸਬ੍ਬੂਪਧਿਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗੋ ਤਣ੍ਹਕ੍ਖਯੋ ਵਿਰਾਗੋ ਨਿਰੋਧੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਏਤਂ ਅਵਿਵਾਦਭੂਮਿਂ ਖੇਮਤੋ ਤਾਣਤੋ ਲੇਣਤੋ ਸਰਣਤੋ ਅਭਯਤੋ ਅਚ੍ਚੁਤਤੋ ਅਮਤਤੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਤੋ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਦਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਨਿਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤੋ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋਤਿ – ਖੇਮਾਭਿਪਸ੍ਸਂ ਅਵਿਵਾਦਭੂਮਿਂ.
ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –
‘‘ਅਪ੍ਪਞ੍ਹਿ ਏਤਂ ਨ ਅਲਂ ਸਮਾਯ, ਦੁਵੇ ਵਿਵਾਦਸ੍ਸ ਫਲਾਨਿ ਬ੍ਰੂਮਿ;
ਏਤਮ੍ਪਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਨ ਵਿਵਾਦਯੇਥ, ਖੇਮਾਭਿਪਸ੍ਸਂ ਅਵਿਵਾਦਭੂਮਿ’’ਨ੍ਤਿ.
੧੩੨. ਯਾ ਕਾਚਿਮਾ ਸਮ੍ਮੁਤਿਯੋ ਪੁਥੁਜ੍ਜਾ, ਸਬ੍ਬਾਵ ਏਤਾ ਨ ਉਪੇਤਿ ਵਿਦ੍ਵਾ;
ਅਨੂਪਯੋ ਸੋ ਉਪਯਂ ਕਿਮੇਯ੍ਯ, ਦਿਟ੍ਠੇ ਸੁਤੇ ਖਨ੍ਤਿਮਕੁਬ੍ਬਮਾਨੋ.
ਯਾ ਕਾਚਿਮਾ ਸਮ੍ਮੁਤਿਯੋ ਪੁਥੁਜ੍ਜਾਤਿ. ਯਾ ਕਾਚੀਤਿ ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਸਬ੍ਬਥਾ ਸਬ੍ਬਂ ਅਸੇਸਂ ਨਿਸ੍ਸੇਸਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਨਵਚਨਮੇਤਂ – ਯਾ ਕਾਚੀਤਿ. ਸਮ੍ਮੁਤਿਯੋਤਿ. ਸਮ੍ਮੁਤਿਯੋ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨਿ ਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਮੁਤਿਯੋ. ਪੁਥੁਜ੍ਜਾਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੇਹਿ ਜਨਿਤਾ ਸਮ੍ਮੁਤਿਯੋਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਾ, ਪੁਥੁ ਨਾਨਾਜਨੇਹਿ ਜਨਿਤਾ ਵਾ ਸਮ੍ਮੁਤਿਯੋਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਾਤਿ – ਯਾ ਕਾਚਿਮਾ ਸਮ੍ਮੁਤਿਯੋ ਪੁਥੁਜ੍ਜਾ.
ਸਬ੍ਬਾਵ ਏਤਾ ਨ ਉਪੇਤਿ ਵਿਦ੍ਵਾਤਿ. ਵਿਦ੍ਵਾ ਵਿਜ੍ਜਾਗਤੋ ਞਾਣੀ ਵਿਭਾਵੀ ਮੇਧਾਵੀ. ਸਬ੍ਬਾਵ ਏਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਮੁਤਿਯੋ ਨੇਤਿ ਨ ਉਪੇਤਿ ਨ ਉਪਗਚ੍ਛਤਿ ਨ ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਨ ਪਰਾਮਸਤਿ ਨਾਭਿਨਿਵਿਸਤੀਤਿ – ਸਬ੍ਬਾਵ ਏਤਾ ਨ ਉਪੇਤਿ ਵਿਦ੍ਵਾ.
ਅਨੂਪਯੋ ਸੋ ਉਪਯਂ ਕਿਮੇਯ੍ਯਾਤਿ. ਉਪਯੋਤਿ ਦ੍ਵੇ ਉਪਯਾ – ਤਣ੍ਹੂਪਯੋ ਚ ਦਿਟ੍ਠੂਪਯੋ ਚ…ਪੇ… ਅਯਂ ਤਣ੍ਹੂਪਯੋ…ਪੇ… ਅਯਂ ਦਿਟ੍ਠੂਪਯੋ. ਤਸ੍ਸ ਤਣ੍ਹੂਪਯੋ ਪਹੀਨੋ, ਦਿਟ੍ਠੂਪਯੋ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠੋ; ਤਣ੍ਹੂਪਯਸ੍ਸ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ, ਦਿਟ੍ਠੂਪਯਸ੍ਸ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਅਨੂਪਯੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਕਿਂ ਰੂਪਂ ਉਪੇਯ੍ਯ ਉਪਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯ ਪਰਾਮਸੇਯ੍ਯ ਅਭਿਨਿਵਿਸੇਯ੍ਯ ਅਤ੍ਤਾ ਮੇਤਿ. ਕਿਂ ਵੇਦਨਂ… ਕਿਂ ਸਞ੍ਞਂ… ਕਿਂ ਸਙ੍ਖਾਰੇ… ਕਿਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ… ਕਿਂ ਗਤਿਂ… ਕਿਂ ਉਪਪਤ੍ਤਿਂ… ਕਿਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ… ਕਿਂ ਭਵਂ … ਕਿਂ ਸਂਸਾਰਂ… ਕਿਂ ਵਟ੍ਟਂ ਉਪੇਯ੍ਯ ਉਪਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯ ਪਰਾਮਸੇਯ੍ਯ ਅਭਿਨਿਵੇਸੇਯ੍ਯਾਤਿ – ਅਨੂਪਯੋ ਸੋ ਉਪਯਂ ਕਿਮੇਯ੍ਯ.
ਦਿਟ੍ਠੇ ਸੁਤੇ ਖਨ੍ਤਿਮਕੁਬ੍ਬਮਾਨੋਤਿ. ਦਿਟ੍ਠੇ ਵਾ ਦਿਟ੍ਠਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਵਾ ਸੁਤੇ ਵਾ ਸੁਤਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਵਾ ਮੁਤੇ ਵਾ ਮੁਤਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਵਾ ਖਨ੍ਤਿਂ ਅਕੁਬ੍ਬਮਾਨੋ ਛਨ੍ਦਂ ਅਕੁਬ੍ਬਮਾਨੋ ਪੇਮਂ ਅਕੁਬ੍ਬਮਾਨੋ ਰਾਗਂ ਅਕੁਬ੍ਬਮਾਨੋ ਅਜਨਯਮਾਨੋ ਅਸਞ੍ਜਨਯਮਾਨੋ ਅਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਯਮਾਨੋ ਅਨਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਯਮਾਨੋਤਿ – ਦਿਟ੍ਠੇ ਸੁਤੇ ਖਨ੍ਤਿਮਕੁਬ੍ਬਮਾਨੋ.
ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –
‘‘ਯਾ ਕਾਚਿਮਾ ਸਮ੍ਮੁਤਿਯੋ ਪੁਥੁਜ੍ਜਾ, ਸਬ੍ਬਾਵ ਏਤਾ ਨ ਉਪੇਤਿ ਵਿਦ੍ਵਾ;
ਅਨੂਪਯੋ ਸੋ ਉਪਯਂ ਕਿਮੇਯ੍ਯ, ਦਿਟ੍ਠੇ ਸੁਤੇ ਖਨ੍ਤਿਮਕੁਬ੍ਬਮਾਨੋ’’ਤਿ.
੧੩੩. ਸੀਲੁਤ੍ਤਮਾ ਸਞ੍ਞਮੇਨਾਹੁ ਸੁਦ੍ਧਿਂ, ਵਤਂ ਸਮਾਦਾਯ ਉਪਟ੍ਠਿਤਾਸੇ;
ਇਧੇਵ ਸਿਕ੍ਖੇਮ ਅਥਸ੍ਸ ਸੁਦ੍ਧਿਂ, ਭਵੂਪਨੀਤਾ ਕੁਸਲਾਵਦਾਨਾ.
ਸੀਲੁਤ੍ਤਮਾ ਸਞ੍ਞਮੇਨਾਹੁ ਸੁਦ੍ਧਿਨ੍ਤਿ. ਸਨ੍ਤੇਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਸੀਲੁਤ੍ਤਮਵਾਦਾ; ਤੇ ਸੀਲਮਤ੍ਤੇਨ ਸਞ੍ਞਮਮਤ੍ਤੇਨ ਸਂਵਰਮਤ੍ਤੇਨ ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮਮਤ੍ਤੇਨ ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਪਰਿਵਿਸੁਦ੍ਧਿਂ, ਮੁਤ੍ਤਿਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਰਿਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਆਹੁ [ਆਹਂਸੁ (ਸੀ. ਕ.)] ਵਦਨ੍ਤਿ ਕਥੇਨ੍ਤਿ ਭਣਨ੍ਤਿ ਦੀਪਯਨ੍ਤਿ ਵੋਹਰਨ੍ਤਿ.
ਸਮਣਮੁਣ੍ਡਿਕਾਪੁਤ੍ਤੋ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਚਤੂਹਿ ਖੋ ਅਹਂ, ਗਹਪਤਿ, ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲਂ ਪਞ੍ਞਪੇਮਿ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਕੁਸਲਂ ਪਰਮਕੁਸਲਂ ਉਤ੍ਤਮਪਤ੍ਤਿਪਤ੍ਤਂ ਸਮਣਂ ਅਯੋਜ੍ਝਂ. ਕਤਮੇਹਿ ਚਤੂਹਿ? ਇਧ, ਗਹਪਤਿ, ਨ ਕਾਯੇਨ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤਿ, ਨ ਪਾਪਿਕਂ [ਪਾਪਕਂ (ਸੀ.)] ਵਾਚਂ ਭਾਸਤਿ, ਨ ਪਾਪਕਂ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਂ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪੇਤਿ, ਨ ਪਾਪਕਂ ਆਜੀਵਂ ਆਜੀਵਤਿ. ਇਮੇਹਿ ਖੋ ਅਹਂ, ਗਹਪਤਿ, ਚਤੂਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲਂ ਪਞ੍ਞਪੇਮਿ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਕੁਸਲਂ ਪਰਮਕੁਸਲਂ ਉਤ੍ਤਮਪਤ੍ਤਿਪਤ੍ਤਂ ਸਮਣਂ ਅਯੋਜ੍ਝਂ; ਏਵਮੇਵ ਸਨ੍ਤੇਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਸੀਲੁਤ੍ਤਮਵਾਦਾ; ਤੇ ਸੀਲਮਤ੍ਤੇਨ ਸਞ੍ਞਮਮਤ੍ਤੇਨ ਸਂਵਰਮਤ੍ਤੇਨ ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮਮਤ੍ਤੇਨ ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਿਂ, ਮੁਤ੍ਤਿਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਰਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਆਹੁ ਵਦਨ੍ਤਿ ਕਥੇਨ੍ਤਿ ਭਣਨ੍ਤਿ ਦੀਪਯਨ੍ਤਿ ਵੋਹਰਨ੍ਤੀ’’ਤਿ – ਸੀਲੁਤ੍ਤਮਾ ਸਞ੍ਞਮੇਨਾਹੁ ਸੁਦ੍ਧਿਂ.
ਵਤਂ ਸਮਾਦਾਯ ਉਪਟ੍ਠਿਤਾਸੇਤਿ. ਵਤਨ੍ਤਿ ਹਤ੍ਥਿਵਤਂ ਵਾ ਅਸ੍ਸਵਤਂ ਵਾ ਗੋਵਤਂ ਵਾ ਕੁਕ੍ਕੁਰਵਤਂ ਵਾ ਕਾਕਵਤਂ ਵਾ ਵਾਸੁਦੇਵਵਤਂ ਵਾ ਬਲਦੇਵਵਤਂ ਵਾ ਪੁਣ੍ਣਭਦ੍ਦਵਤਂ ਵਾ ਮਣਿਭਦ੍ਦਵਤਂ ਵਾ ਅਗ੍ਗਿਵਤਂ ਵਾ ਨਾਗਵਤਂ ਵਾ ਸੁਪਣ੍ਣਵਤਂ ਵਾ ਯਕ੍ਖਵਤਂ ਵਾ ਅਸੁਰਵਤਂ ਵਾ ਗਨ੍ਧਬ੍ਬਵਤਂ ਵਾ ਮਹਾਰਾਜਵਤਂ ਵਾ ਚਨ੍ਦਵਤਂ ਵਾ ਸੂਰਿਯਵਤਂ ਵਾ ਇਨ੍ਦਵਤਂ ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਤਂ ਵਾ ਦੇਵਵਤਂ ਵਾ ਦਿਸਾਵਤਂ ਵਾ ਆਦਾਯ ਸਮਾਦਾਯ ਆਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਸਮਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਪਰਾਮਸਿਤ੍ਵਾ ਅਭਿਨਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਿਤਾ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤਾ ਅਲ੍ਲੀਨਾ ਉਪਗਤਾ ਅਜ੍ਝੋਸਿਤਾ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਾਤਿ – ਵਤਂ ਸਮਾਦਾਯ ਉਪਟ੍ਠਿਤਾਸੇ.
ਇਧੇਵ ਸਿਕ੍ਖੇਮ ਅਥਸ੍ਸ ਸੁਦ੍ਧਿਨ੍ਤਿ. ਇਧਾਤਿ ਸਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਕਾਯ ਖਨ੍ਤਿਯਾ ਸਕਾਯ ਰੁਚਿਯਾ ਸਕਾਯ ਲਦ੍ਧਿਯਾ. ਸਿਕ੍ਖੇਮਾਤਿ ਸਿਕ੍ਖੇਮ ਆਚਰੇਮ ਸਮਾਚਰੇਮ ਸਮਾਦਾਯ ਵਤ੍ਤੇਮਾਤਿ – ਇਧੇਵ ਸਿਕ੍ਖੇਮ. ਅਥਸ੍ਸ ਸੁਦ੍ਧਿਨ੍ਤਿ ਅਥਸ੍ਸ ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਿਂ, ਮੁਤ੍ਤਿਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਰਿਮੁਤ੍ਤਿਨ੍ਤਿ – ਇਧੇਵ ਸਿਕ੍ਖੇਮ ਅਥਸ੍ਸ ਸੁਦ੍ਧਿਂ.
ਭਵੂਪਨੀਤਾ ਕੁਸਲਾਵਦਾਨਾਤਿ. ਭਵੂਪਨੀਤਾਤਿ ਭਵੂਪਨੀਤਾ ਭਵੂਪਗਤਾ ਭਵਜ੍ਝੋਸਿਤਾ ਭਵਾਧਿਮੁਤ੍ਤਾਤਿ – ਭਵੂਪਨੀਤਾ. ਕੁਸਲਾਵਦਾਨਾਤਿ ਕੁਸਲਵਾਦਾ ਪਣ੍ਡਿਤਵਾਦਾ ਥਿਰਵਾਦਾ ਞਾਯਵਾਦਾ ਹੇਤੁਵਾਦਾ ਲਕ੍ਖਣਵਾਦਾ ਕਾਰਣਵਾਦਾ ਠਾਨਵਾਦਾ ਸਕਾਯ ਲਦ੍ਧਿਯਾਤਿ – ਭਵੂਪਨੀਤਾ ਕੁਸਲਾਵਦਾਨਾ.
ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –
‘‘ਸੀਲੁਤ੍ਤਮਾ ਸਞ੍ਞਮੇਨਾਹੁ ਸੁਦ੍ਧਿਂ, ਵਤਂ ਸਮਾਦਾਯ ਉਪਟ੍ਠਿਤਾਸੇ;
ਇਧੇਵ ਸਿਕ੍ਖੇਮ ਅਥਸ੍ਸ ਸੁਦ੍ਧਿਂ, ਭਵੂਪਨੀਤਾ ਕੁਸਲਾਵਦਾਨਾ’’ਤਿ.
੧੩੪. ਸਚੇ ਚੁਤੋ ਸੀਲਵਤਤੋ ਹੋਤਿ, ਪਵੇਧਤੀ [ਸ ਵੇਧਤੀ (ਸੀ ਸ੍ਯਾ.)] ਕਮ੍ਮਵਿਰਾਧਯਿਤ੍ਵਾ;
ਪਜਪ੍ਪਤੀ [ਸ ਜਪ੍ਪਤੀ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਪਤ੍ਥਯਤੀ ਚ ਸੁਦ੍ਧਿਂ, ਸਤ੍ਥਾਵ ਹੀਨੋ ਪਵਸਂ ਘਰਮ੍ਹਾ.
ਸਚੇ ਚੁਤੋ ਸੀਲਵਤਤੋ ਹੋਤੀਤਿ. ਦ੍ਵੀਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਸੀਲਵਤਤੋ ਚਵਤਿ – ਪਰਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨਾਯ ਵਾ ਚਵਤਿ, ਅਨਭਿਸਮ੍ਭੁਣਨ੍ਤੋ ਵਾ ਚਵਤਿ. ਕਥਂ ਪਰਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨਾਯ ਚਵਤਿ? ਪਰੋ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਤਿ ਸੋ ਸਤ੍ਥਾ ਨ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੂ, ਧਮ੍ਮੋ ਨ ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋ, ਗਣੋ ਨ ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ, ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਭਦ੍ਦਿਕਾ, ਪਟਿਪਦਾ ਨ ਸੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾ, ਮਗ੍ਗੋ ਨ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੋ, ਨਤ੍ਥੇਤ੍ਥ ਸੁਦ੍ਧਿ ਵਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਵਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਿ ਵਾ, ਮੁਤ੍ਤਿ ਵਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਵਾ ਪਰਿਮੁਤ੍ਤਿ ਵਾ, ਨਤ੍ਥੇਤ੍ਥ ਸੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਵਾ ਵਿਸੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਵਾ ਪਰਿਸੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਵਾ, ਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਵਾ ਵਿਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਵਾ, ਪਰਿਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਵਾ, ਹੀਨਾ ਨਿਹੀਨਾ ਓਮਕਾ ਲਾਮਕਾ ਛਤੁਕ੍ਕਾ ਪਰਿਤ੍ਤਾਤਿ. ਏਵਂ ਪਰੋ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਤਿ. ਏਵਂ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਯਮਾਨੋ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਚਵਤਿ, ਧਮ੍ਮਕ੍ਖਾਨਾ ਚਵਤਿ, ਗਣਾ ਚਵਤਿ, ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਚਵਤਿ, ਪਟਿਪਦਾਯ ਚਵਤਿ, ਮਗ੍ਗਤੋ ਚਵਤਿ. ਏਵਂ ਪਰਿਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨਾਯ ਚਵਤਿ. ਕਥਂ ਅਨਭਿਸਮ੍ਭੁਣਨ੍ਤੋ ਚਵਤਿ? ਸੀਲਂ ਅਨਭਿਸਮ੍ਭੁਣਨ੍ਤੋ ਸੀਲਤੋ ਚਵਤਿ, ਵਤਂ ਅਨਭਿਸਮ੍ਭੁਣਨ੍ਤੋ ਵਤਤੋ ਚਵਤਿ, ਸੀਲਬ੍ਬਤਂ ਅਨਭਿਸਮ੍ਭੁਣਨ੍ਤੋ ਸੀਲਬ੍ਬਤਤੋ ਚਵਤਿ. ਏਵਂ ਅਨਭਿਸਮ੍ਭੁਣਨ੍ਤੋ ਚਵਤੀਤਿ – ਸਚੇ ਚੁਤੋ ਸੀਲਵਤਤੋ ਹੋਤਿ.
ਪਵੇਧਤਿ ਕਮ੍ਮਵਿਰਾਧਯਿਤ੍ਵਾਤਿ. ਪਵੇਧਤੀਤਿ ਸੀਲਂ ਵਾ ਵਤਂ ਵਾ ਸੀਲਬ੍ਬਤਂ ਵਾ ‘‘ਵਿਰਦ੍ਧਂ ਮਯਾ, ਅਪਰਦ੍ਧਂ ਮਯਾ, ਖਲਿਤਂ ਮਯਾ, ਗਲਿਤਂ ਮਯਾ, ਅਞ੍ਞਾਯ ਅਪਰਦ੍ਧੋ ਅਹ’’ਨ੍ਤਿ ਵੇਧਤਿ ਪਵੇਧਤਿ ਸਮ੍ਪਵੇਧਤੀਤਿ – ਪਵੇਧਤਿ. ਕਮ੍ਮਵਿਰਾਧਯਿਤ੍ਵਾਤਿ ਪੁਞ੍ਞਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਂ ਵਾ ਅਪੁਞ੍ਞਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਂ ਵਾ ਆਨੇਞ੍ਜਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਂ ਵਾ ‘‘ਵਿਰਦ੍ਧਂ ਮਯਾ, ਅਪਰਦ੍ਧਂ ਮਯਾ, ਖਲਿਤਂ ਮਯਾ, ਗਲਿਤਂ ਮਯਾ, ਅਞ੍ਞਾਯ ਅਪਰਦ੍ਧੋ ਅਹ’’ਨ੍ਤਿ ਵੇਧਤਿ ਪਵੇਧਤਿ ਸਮ੍ਪਵੇਧਤੀਤਿ – ਪਵੇਧਤਿ ਕਮ੍ਮਵਿਰਾਧਯਿਤ੍ਵਾ.
ਪਜਪ੍ਪਤੀ ਪਤ੍ਥਯਤੀ ਚ ਸੁਦ੍ਧਿਨ੍ਤਿ. ਪਜਪ੍ਪਤੀਤਿ ਸੀਲਂ ਵਾ ਜਪ੍ਪਤਿ, ਵਤਂ ਵਾ ਜਪ੍ਪਤਿ, ਸੀਲਬ੍ਬਤਂ ਵਾ ਜਪ੍ਪਤਿ ਪਜਪ੍ਪਤਿ ਅਭਿਜਪ੍ਪਤੀਤਿ – ਪਜਪ੍ਪਤਿ. ਪਤ੍ਥਯਤੀ ਚ ਸੁਦ੍ਧਿਨ੍ਤਿ ਸੀਲਸੁਦ੍ਧਿਂ ਵਾ ਪਤ੍ਥੇਤਿ, ਵਤਸੁਦ੍ਧਿਂ ਵਾ ਪਤ੍ਥੇਤਿ, ਸੀਲਬ੍ਬਤਸੁਦ੍ਧਿਂ ਵਾ ਪਤ੍ਥੇਤਿ ਪਿਹੇਤਿ ਅਭਿਜਪ੍ਪਤੀਤਿ – ਪਜਪ੍ਪਤੀ ਪਤ੍ਥਯਤੀ ਚ ਸੁਦ੍ਧਿਂ.
ਸਤ੍ਥਾਵ ਹੀਨੋ ਪਵਸਂ ਘਰਮ੍ਹਾਤਿ. ਯਥਾ ਪੁਰਿਸੋ ਘਰਤੋ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥੇਨ ਪਵਸਂ ਵਸਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥਾ ਓਹੀਨੋ, ਤਂ ਵਾ ਸਤ੍ਥਂ ਅਨੁਬਨ੍ਧਤਿ ਸਕਂ ਵਾ ਘਰਂ ਪਚ੍ਚਾਗਚ੍ਛਤਿ; ਏਵਮੇਵ ਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕੋ ਤਂ ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਅਞ੍ਞਂ ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਤਂ ਵਾ ਧਮ੍ਮਕ੍ਖਾਨਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਅਞ੍ਞਂ ਵਾ ਧਮ੍ਮਕ੍ਖਾਨਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਤਂ ਵਾ ਗਣਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਅਞ੍ਞਂ ਵਾ ਗਣਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਤਂ ਵਾ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਅਞ੍ਞਂ ਵਾ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਤਂ ਵਾ ਪਟਿਪਦਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਅਞ੍ਞਂ ਵਾ ਪਟਿਪਦਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਤਂ ਵਾ ਮਗ੍ਗਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਅਞ੍ਞਂ ਵਾ ਮਗ੍ਗਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਪਰਾਮਸਤਿ ਅਭਿਨਿਵਿਸਤੀਤਿ – ਸਤ੍ਥਾਵ ਹੀਨੋ ਪਵਸਂ ਘਰਮ੍ਹਾ.
ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –
‘‘ਸਚੇ ਚੁਤੋ ਸੀਲਵਤਤੋ ਹੋਤਿ, ਪਵੇਧਤੀ ਕਮ੍ਮਵਿਰਾਧਯਿਤ੍ਵਾ;
ਪਜਪ੍ਪਤੀ ਪਤ੍ਥਯਤੀ ਚ ਸੁਦ੍ਧਿਂ, ਸਤ੍ਥਾਵ ਹੀਨੋ ਪਵਸਂ ਘਰਮ੍ਹਾ’’ਤਿ.
੧੩੫. ਸੀਲਬ੍ਬਤਂ ਵਾਪਿ ਪਹਾਯ ਸਬ੍ਬਂ, ਕਮ੍ਮਞ੍ਚ ਸਾਵਜ੍ਜਨਵਜ੍ਜਮੇਤਂ;
ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਅਸੁਦ੍ਧਿਨ੍ਤਿ ਅਪਤ੍ਥਯਾਨੋ, ਵਿਰਤੋ ਚਰੇ ਸਨ੍ਤਿਮਨੁਗ੍ਗਹਾਯ.
ਸੀਲਬ੍ਬਤਂ ਵਾਪਿ ਪਹਾਯ ਸਬ੍ਬਨ੍ਤਿ. ਸਬ੍ਬਾ ਸੀਲਸੁਦ੍ਧਿਯੋ ਪਹਾਯ ਪਜਹਿਤ੍ਵਾ ਵਿਨੋਦੇਤ੍ਵਾ ਬ੍ਯਨ੍ਤਿਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਅਨਭਾਵਂ ਗਮੇਤ੍ਵਾ, ਸਬ੍ਬਾ ਵਤਸੁਦ੍ਧਿਯੋ ਪਹਾਯ ਪਜਹਿਤ੍ਵਾ ਵਿਨੋਦੇਤ੍ਵਾ ਬ੍ਯਨ੍ਤਿਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਅਨਭਾਵਂ ਗਮੇਤ੍ਵਾ, ਸਬ੍ਬਾ ਸੀਲਬ੍ਬਤਸੁਦ੍ਧਿਯੋ ਪਹਾਯ ਪਜਹਿਤ੍ਵਾ ਵਿਨੋਦੇਤ੍ਵਾ ਬ੍ਯਨ੍ਤਿਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਅਨਭਾਵਂ ਗਮੇਤ੍ਵਾਤਿ – ਸੀਲਬ੍ਬਤਂ ਵਾਪਿ ਪਹਾਯ ਸਬ੍ਬਂ.
ਕਮ੍ਮਞ੍ਚ ਸਾਵਜ੍ਜਨਵਜ੍ਜਮੇਤਨ੍ਤਿ. ਸਾਵਜ੍ਜਕਮ੍ਮਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ਕਣ੍ਹਂ ਕਣ੍ਹਵਿਪਾਕਂ. ਅਨਵਜ੍ਜਕਮ੍ਮਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ਸੁਕ੍ਕਂ ਸੁਕ੍ਕਵਿਪਾਕਂ. ਸਾਵਜ੍ਜਞ੍ਚ ਕਮ੍ਮਂ ਅਨਵਜ੍ਜਞ੍ਚ ਕਮ੍ਮਂ ਪਹਾਯ ਪਜਹਿਤ੍ਵਾ ਵਿਨੋਦੇਤ੍ਵਾ ਬ੍ਯਨ੍ਤਿਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਅਨਭਾਵਂ ਗਮੇਤ੍ਵਾਤਿ – ਕਮ੍ਮਞ੍ਚ ਸਾਵਜ੍ਜਨਵਜ੍ਜਮੇਤਂ.
ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਅਸੁਦ੍ਧਿਨ੍ਤਿ ਅਪਤ੍ਥਯਾਨੋਤਿ. ਅਸੁਦ੍ਧਿਨ੍ਤਿ ਅਸੁਦ੍ਧਿਂ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤਿ, ਅਕੁਸਲੇ ਧਮ੍ਮੇ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤਿ. ਸੁਦ੍ਧਿਨ੍ਤਿ ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤਿ, ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣੇ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤਿ; ਅਸੁਦ੍ਧਿਂ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤਿ, ਅਕੁਸਲੇ ਧਮ੍ਮੇ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤਿ, ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣੇ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤਿ; ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤਿ, ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨਿ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤਿ, ਅਸੁਦ੍ਧਿਂ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤਿ, ਅਕੁਸਲੇ ਧਮ੍ਮੇ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤਿ, ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣੇ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤਿ, ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨਿ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤਿ; ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤਿ, ਤੇਧਾਤੁਕੇ ਕੁਸਲੇ ਧਮ੍ਮੇ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤਿ, ਅਸੁਦ੍ਧਿਂ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤਿ, ਅਕੁਸਲੇ ਧਮ੍ਮੇ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤਿ, ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣੇ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤਿ, ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨਿ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤਿ, ਤੇਧਾਤੁਕੇ ਕੁਸਲੇ ਧਮ੍ਮੇ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤਿ; ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤਿ, ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਕਲ੍ਯਾਣਕਾ [ਕਲ੍ਯਾਣਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ (ਸ੍ਯਾ.) ਏਵਮੀਦਿਸੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ] ਨਿਯਾਮਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿਂ [ਨਿਯਾਮਾਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿਂ (ਕ.)] ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤਿ. ਸੇਕ੍ਖਾ ਅਗ੍ਗਧਮ੍ਮਂ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤਿ. ਅਰਹਤ੍ਤੇ ਪਤ੍ਤੇ ਅਰਹਾ ਨੇਵ ਅਕੁਸਲੇ ਧਮ੍ਮੇ ਪਤ੍ਥੇਤਿ, ਨਪਿ ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣੇ ਪਤ੍ਥੇਤਿ, ਨਪਿ ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨਿ ਪਤ੍ਥੇਤਿ, ਨਪਿ ਤੇਧਾਤੁਕੇ ਕੁਸਲੇ ਧਮ੍ਮੇ ਪਤ੍ਥੇਤਿ, ਨਪਿ ਨਿਯਾਮਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿਂ ਪਤ੍ਥੇਤਿ, ਨਪਿ ਅਗ੍ਗਧਮ੍ਮਂ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਥੇਤਿ. ਪਤ੍ਥਨਾ ਸਮਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਅਰਹਾ ਵੁਦ੍ਧਿਪਾਰਿਹਾਨਿਵੀਤਿਵਤ੍ਤੋ [ਵੁਦ੍ਧਿਪਾਰਿਹਾਨਿਂ ਵੀਤਿਵਤ੍ਤੋ (ਸੀ.)]. ਸੋ ਵੁਟ੍ਠਵਾਸੋ ਚਿਣ੍ਣਚਰਣੋ…ਪੇ… ਜਾਤਿਜਰਾਮਰਣਸਂਸਾਰੋ ਨਤ੍ਥਿ ਤਸ੍ਸ ਪੁਨਬ੍ਭਵੋਤਿ – ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਅਸੁਦ੍ਧਿਨ੍ਤਿ ਅਪਤ੍ਥਯਾਨੋ.
ਵਿਰਤੋ ਚਰੇ ਸਨ੍ਤਿਮਨੁਗ੍ਗਹਾਯਾਤਿ. ਵਿਰਤੋਤਿ ਸੁਦ੍ਧਿਅਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਆਰਤੋ ਅਸ੍ਸ ਵਿਰਤੋ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਨਿਸ੍ਸਟੋ ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤੋ ਵਿਸਞ੍ਞੁਤ੍ਤੋ, ਵਿਮਰਿਯਾਦਿਕਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਹਰਤੀਤਿ – ਵਿਰਤੋ. ਚਰੇਤਿ ਚਰੇਯ੍ਯ ਵਿਚਰੇਯ੍ਯ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯ ਇਰਿਯੇਯ੍ਯ ਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯ ਪਾਲੇਯ੍ਯ ਯਪੇਯ੍ਯ ਯਾਪੇਯ੍ਯਾਤਿ – ਵਿਰਤੋ ਚਰੇ. ਸਨ੍ਤਿਮਨੁਗ੍ਗਹਾਯਾਤਿ ਸਨ੍ਤਿਯੋ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨਿ ਦਿਟ੍ਠਿਸਨ੍ਤਿਯੋ ਅਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਅਪਰਾਮਸਨ੍ਤੋ ਅਨਭਿਨਿਵਿਸਨ੍ਤੋਤਿ – ਵਿਰਤੋ ਚਰੇ ਸਨ੍ਤਿਮਨੁਗ੍ਗਹਾਯ.
ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –
‘‘ਸੀਲਬ੍ਬਤਂ ਵਾਪਿ ਪਹਾਯ ਸਬ੍ਬਂ, ਕਮ੍ਮਞ੍ਚ ਸਾਵਜ੍ਜਨਵਜ੍ਜਮੇਤਂ;
ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਅਸੁਦ੍ਧਿਨ੍ਤਿ ਅਪਤ੍ਥਯਾਨੋ, ਵਿਰਤੋ ਚਰੇ ਸਨ੍ਤਿਮਨੁਗ੍ਗਹਾਯਾ’’ਤਿ.
੧੩੬. ਤਮੂਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਜਿਗੁਚ੍ਛਿਤਂ ਵਾ, ਅਥ ਵਾਪਿ ਦਿਟ੍ਠਂ ਵ ਸੁਤਂ ਮੁਤਂ ਵਾ;
ਉਦ੍ਧਂਸਰਾ ਸੁਦ੍ਧਿਮਨੁਤ੍ਥੁਨਨ੍ਤਿ, ਅਵੀਤਤਣ੍ਹਾਸੇ ਭਵਾਭਵੇਸੁ.
ਤਮੂਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਜਿਗੁਚ੍ਛਿਤਂ ਵਾਤਿ. ਸਨ੍ਤੇਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਤਪੋਜਿਗੁਚ੍ਛਵਾਦਾ ਤਪੋਜਿਗੁਚ੍ਛਸਾਰਾ ਤਪੋਜਿਗੁਚ੍ਛਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਆਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਅਲ੍ਲੀਨਾ ਉਪਗਤਾ ਅਜ੍ਝੋਸਿਤਾ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਾਤਿ – ਤਮੂਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਜਿਗੁਚ੍ਛਿਤਂ ਵਾ.
ਅਥ ਵਾਪਿ ਦਿਟ੍ਠਂ ਵ ਸੁਤਂ ਮੁਤਂ ਵਾਤਿ. ਦਿਟ੍ਠਂ ਵਾ ਦਿਟ੍ਠਸੁਦ੍ਧਿਂ ਵਾ ਸੁਤਂ ਵਾ ਸੁਤਸੁਦ੍ਧਿਂ ਵਾ ਮੁਤਂ ਵਾ ਮੁਤਸੁਦ੍ਧਿਂ ਵਾ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਪਰਾਮਸਿਤ੍ਵਾ ਅਭਿਨਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾਤਿ – ਅਥ ਵਾਪਿ ਦਿਟ੍ਠਂ ਵ ਸੁਤਂ ਮੁਤਂ ਵਾ.
ਉਦ੍ਧਂਸਰਾ ਸੁਦ੍ਧਿਮਨੁਤ੍ਥੁਨਨ੍ਤੀਤਿ. ਸਨ੍ਤੇਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਉਦ੍ਧਂਸਰਾਵਾਦਾ. ਕਤਮੇ ਤੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਉਦ੍ਧਂਸਰਾਵਾਦਾ? ਯੇ ਤੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਸੁਦ੍ਧਿਕਾ, ਸਂਸਾਰਸੁਦ੍ਧਿਕਾ, ਅਕਿਰਿਯਦਿਟ੍ਠਿਕਾ, ਸਸ੍ਸਤਵਾਦਾ – ਇਮੇ ਤੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਉਦ੍ਧਂਸਰਾਵਾਦਾ. ਤੇ ਸਂਸਾਰੇ ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਿਂ, ਮੁਤ੍ਤਿਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਰਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਥੁਨਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ ਕਥੇਨ੍ਤਿ ਭਣਨ੍ਤਿ ਦੀਪਯਨ੍ਤਿ ਵੋਹਰਨ੍ਤੀਤਿ – ਉਦ੍ਧਂਸਰਾ ਸੁਦ੍ਧਿਮਨੁਤ੍ਥੁਨਨ੍ਤਿ.
ਅਵੀਤਤਣ੍ਹਾਸੇ ਭਵਾਭਵੇਸੂਤਿ. ਤਣ੍ਹਾਤਿ ਰੂਪਤਣ੍ਹਾ ਸਦ੍ਦਤਣ੍ਹਾ ਗਨ੍ਧਤਣ੍ਹਾ ਰਸਤਣ੍ਹਾ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਤਣ੍ਹਾ ਧਮ੍ਮਤਣ੍ਹਾ. ਭਵਾਭਵੇਸੂਤਿ ਭਵਾਭਵੇ ਕਮ੍ਮਭਵੇ ਪੁਨਬ੍ਭਵੇ ਕਾਮਭਵੇ, ਕਮ੍ਮਭਵੇ ਕਾਮਭਵੇ ਪੁਨਬ੍ਭਵੇ ਰੂਪਭਵੇ, ਕਮ੍ਮਭਵੇ ਰੂਪਭਵੇ ਪੁਨਬ੍ਭਵੇ ਅਰੂਪਭਵੇ, ਕਮ੍ਮਭਵੇ ਅਰੂਪਭਵੇ ਪੁਨਬ੍ਭਵੇ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਬ੍ਭਵੇ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਗਤਿਯਾ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਉਪਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਾ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਅਤ੍ਤਭਾਵਾਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਯਾ ਅਵੀਤਤਣ੍ਹਾ ਅਵਿਗਤਤਣ੍ਹਾ ਅਚਤ੍ਤਤਣ੍ਹਾ ਅਵਨ੍ਤਤਣ੍ਹਾ ਅਮੁਤ੍ਤਤਣ੍ਹਾ ਅਪ੍ਪਹੀਨਤਣ੍ਹਾ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠਤਣ੍ਹਾਤਿ – ਅਵੀਤਤਣ੍ਹਾਸੇ ਭਵਾਭਵੇਸੁ.
ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –
‘‘ਤਮੂਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਜਿਗੁਚ੍ਛਿਤਂ ਵਾ, ਅਥ ਵਾਪਿ ਦਿਟ੍ਠਂ ਵ ਸੁਤਂ ਮੁਤਂ ਵਾ;
ਉਦ੍ਧਂਸਰਾ ਸੁਦ੍ਧਿਮਨੁਤ੍ਥੁਨਨ੍ਤਿ, ਅਵੀਤਤਣ੍ਹਾਸੇ ਭਵਾਭਵੇਸੂ’’ਤਿ.
੧੩੭. ਪਤ੍ਥਯਮਾਨਸ੍ਸ ਹਿ ਜਪ੍ਪਿਤਾਨਿ, ਪਵੇਧਿਤਂ ਵਾਪਿ ਪਕਪ੍ਪਿਤੇਸੁ;
ਚੁਤੂਪਪਾਤੋ ਇਧ ਯਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥਿ, ਸ ਕੇਨ ਵੇਧੇਯ੍ਯ ਕੁਹਿਂ ਵ ਜਪ੍ਪੇ.
ਪਤ੍ਥਯਮਾਨਸ੍ਸ ਹਿ ਜਪ੍ਪਿਤਾਨੀਤਿ. ਪਤ੍ਥਨਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਤਣ੍ਹਾ. ਯੋ ਰਾਗੋ ਸਾਰਾਗੋ…ਪੇ… ਅਭਿਜ੍ਝਾ ਲੋਭੋ ਅਕੁਸਲਮੂਲਂ. ਪਤ੍ਥਯਮਾਨਸ੍ਸਾਤਿ ਪਤ੍ਥਯਮਾਨਸ੍ਸ ਇਚ੍ਛਮਾਨਸ੍ਸ ਸਾਦਿਯਮਾਨਸ੍ਸ ਪਿਹਯਮਾਨਸ੍ਸ ਅਭਿਜਪ੍ਪਯਮਾਨਸ੍ਸਾਤਿ – ਪਤ੍ਥਯਮਾਨਸ੍ਸ ਹਿ. ਜਪ੍ਪਿਤਾਨੀਤਿ. ਜਪ੍ਪਨਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਤਣ੍ਹਾ. ਯੋ ਰਾਗੋ ਸਾਰਾਗੋ…ਪੇ… ਅਭਿਜ੍ਝਾ ਲੋਭੋ ਅਕੁਸਲਮੂਲਨ੍ਤਿ – ਪਤ੍ਥਯਮਾਨਸ੍ਸ ਹਿ ਜਪ੍ਪਿਤਾਨਿ.
ਪਵੇਧਿਤਂ ਵਾਪਿ ਪਕਪ੍ਪਿਤੇਸੂਤਿ. ਪਕਪ੍ਪਨਾਤਿ ਦ੍ਵੇ ਪਕਪ੍ਪਨਾ – ਤਣ੍ਹਾਪਕਪ੍ਪਨਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਪਕਪ੍ਪਨਾ ਚ…ਪੇ… ਅਯਂ ਤਣ੍ਹਾਪਕਪ੍ਪਨਾ…ਪੇ… ਅਯਂ ਦਿਟ੍ਠਿਪਕਪ੍ਪਨਾ. ਪਵੇਧਿਤਂ ਵਾਪਿ ਪਕਪ੍ਪਿਤੇਸੂਤਿ. ਪਕਪ੍ਪਿਤਂ ਵਤ੍ਥੁਂ ਅਚ੍ਛੇਦਸਙ੍ਕਿਨੋਪਿ ਵੇਧੇਨ੍ਤਿ, ਅਚ੍ਛਿਜ੍ਜਨ੍ਤੇਪਿ ਵੇਧੇਨ੍ਤਿ, ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇਪਿ ਵੇਧੇਨ੍ਤਿ; ਪਕਪ੍ਪਿਤਂ ਵਤ੍ਥੁਂ ਵਿਪਰਿਣਾਮਸਙ੍ਕਿਨੋਪਿ ਵੇਧੇਨ੍ਤਿ, ਵਿਪਰਿਣਮਨ੍ਤੇਪਿ ਵੇਧੇਨ੍ਤਿ, ਵਿਪਰਿਣਤੇਪਿ ਵੇਧੇਨ੍ਤਿ ਪਵੇਧੇਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਪਵੇਧੇਨ੍ਤੀਤਿ – ਪਵੇਧਿਤਂ ਵਾਪਿ ਪਕਪ੍ਪਿਤੇਸੁ.
ਚੁਤੂਪਪਾਤੋ ਇਧ ਯਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥੀਤਿ. ਯਸ੍ਸਾਤਿ ਅਰਹਤੋ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ. ਯਸ੍ਸ ਗਮਨਂ ਆਗਮਨਂ ਗਮਨਾਗਮਨਂ ਕਾਲਂਗਤਿ ਭਵਾਭਵੋ ਚੁਤਿ ਚ ਉਪਪਤ੍ਤਿ ਚ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ ਚ ਭੇਦੋ ਚ ਜਾਤਿ ਚ ਜਰਾਮਰਣਞ੍ਚ ਨਤ੍ਥਿ ਨ ਸਨ੍ਤਿ ਨ ਸਂਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਨੁਪਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਪਹੀਨਾ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾ ਵੂਪਸਨ੍ਤਾ ਪਟਿਪਸ੍ਸਦ੍ਧਾ ਅਭਬ੍ਬੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾ ਞਾਣਗ੍ਗਿਨਾ ਦਡ੍ਢਾਤਿ – ਚੁਤੂਪਪਾਤੋ ਇਧ ਯਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥਿ.
ਸ ਕੇਨ ਵੇਧੇਯ੍ਯ ਕੁਹਿਂ ਵ ਜਪ੍ਪੇਤਿ. ਸੋ ਕੇਨ ਰਾਗੇਨ ਵੇਧੇਯ੍ਯ, ਕੇਨ ਦੋਸੇਨ ਵੇਧੇਯ੍ਯ, ਕੇਨ ਮੋਹੇਨ ਵੇਧੇਯ੍ਯ, ਕੇਨ ਮਾਨੇਨ ਵੇਧੇਯ੍ਯ, ਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਵੇਧੇਯ੍ਯ, ਕੇਨ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚੇਨ ਵੇਧੇਯ੍ਯ, ਕਾਯ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਯ ਵੇਧੇਯ੍ਯ, ਕੇਹਿ ਅਨੁਸਯੇਹਿ ਵੇਧੇਯ੍ਯ – ਰਤ੍ਤੋਤਿ ਵਾ ਦੁਟ੍ਠੋਤਿ ਵਾ ਮੂਲ਼੍ਹੋਤਿ ਵਾ ਵਿਨਿਬਦ੍ਧੋਤਿ ਵਾ ਪਰਾਮਟ੍ਠੋਤਿ ਵਾ ਵਿਕ੍ਖੇਪਗਤੋਤਿ ਵਾ ਅਨਿਟ੍ਠਙ੍ਗਤੋਤਿ ਵਾ ਥਾਮਗਤੋਤਿ ਵਾ. ਤੇ ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਾ ਪਹੀਨਾ; ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਗਤਿਯਾ ਕੇਨ ਵੇਧੇਯ੍ਯ – ਨੇਰਯਿਕੋਤਿ ਵਾ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਕੋਤਿ ਵਾ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯਿਕੋਤਿ ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸੋਤਿ ਵਾ ਦੇਵੋਤਿ ਵਾ ਰੂਪੀਤਿ ਵਾ ਅਰੂਪੀਤਿ ਵਾ ਸਞ੍ਞੀਤਿ ਵਾ ਅਸਞ੍ਞੀਤਿ ਵਾ ਨੇਵਸਞ੍ਞੀਨਾਸਞ੍ਞੀਤਿ ਵਾ, ਸੋ ਹੇਤੁ ਨਤ੍ਥਿ ਪਚ੍ਚਯੋ ਨਤ੍ਥਿ ਕਾਰਣਂ ਨਤ੍ਥਿ ਯੇਨ ਵੇਧੇਯ੍ਯ ਪਵੇਧੇਯ੍ਯ ਸਮ੍ਪਵੇਧੇਯ੍ਯਾਤਿ – ਸ ਕੇਨ ਵੇਧੇਯ੍ਯ. ਕੁਹਿਂਵ ਜਪ੍ਪੇਤਿ ਕੁਹਿਂ ਵਾ ਜਪ੍ਪੇਯ੍ਯ ਕਿਮ੍ਹਿ ਜਪ੍ਪੇਯ੍ਯ, ਕਤ੍ਥ ਜਪ੍ਪੇਯ੍ਯ ਪਜਪ੍ਪੇਯ੍ਯ ਅਭਿਜਪ੍ਪੇਯ੍ਯਾਤਿ – ਸ ਕੇਨ ਵੇਧੇਯ੍ਯ ਕੁਹਿਂ ਵ ਜਪ੍ਪੇ.
ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –
‘‘ਪਤ੍ਥਯਮਾਨਸ੍ਸ ਹਿ ਜਪ੍ਪਿਤਾਨਿ, ਪਵੇਧਿਤਂ ਵਾਪਿ ਪਕਪ੍ਪਿਤੇਸੁ;
ਚੁਤੂਪਪਾਤੋ ਇਧ ਯਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥਿ, ਸ ਕੇਨ ਵੇਧੇਯ੍ਯ ਕੁਹਿਂ ਵ ਜਪ੍ਪੇ’’ਤਿ.
੧੩੮. ਯਮਾਹੁ ਧਮ੍ਮਂ ਪਰਮਨ੍ਤਿ ਏਕੇ, ਤਮੇਵ ਹੀਨਨ੍ਤਿ ਪਨਾਹੁ ਅਞ੍ਞੇ;
ਸਚ੍ਚੋ ਨੁ ਵਾਦੋ ਕਤਮੋ ਇਮੇਸਂ, ਸਬ੍ਬੇਵ ਹੀਮੇ ਕੁਸਲਾਵਦਾਨਾ.
ਯਮਾਹੁ ਧਮ੍ਮਂ ਪਰਮਨ੍ਤਿ ਏਕੇਤਿ. ਯਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਪਟਿਪਦਂ ਮਗ੍ਗਂ ਏਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ‘‘ਇਦਂ ਪਰਮਂ ਅਗ੍ਗਂ ਸੇਟ੍ਠਂ ਵਿਸਿਟ੍ਠਂ ਪਾਮੋਕ੍ਖਂ ਉਤ੍ਤਮਂ ਪਵਰ’’ਨ੍ਤਿ, ਏਵਮਾਹਂਸੁ ਏਵਂ ਕਥੇਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਭਣਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਦੀਪਯਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਵੋਹਰਨ੍ਤੀਤਿ – ਯਮਾਹੁ ਧਮ੍ਮਂ ਪਰਮਨ੍ਤਿ ਏਕੇ.
ਤਮੇਵ ਹੀਨਨ੍ਤਿ ਪਨਾਹੁ ਅਞ੍ਞੇਤਿ ਤਮੇਵ ਧਮ੍ਮਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਪਟਿਪਦਂ ਮਗ੍ਗਂ ਏਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ‘‘ਹੀਨਂ ਏਤਂ, ਨਿਹੀਨਂ ਏਤਂ, ਓਮਕਂ ਏਤਂ, ਲਾਮਕਂ ਏਤਂ, ਛਤੁਕ੍ਕਂ ਏਤਂ, ਪਰਿਤ੍ਤਕਂ ਏਤ’’ਨ੍ਤਿ, ਏਵਮਾਹਂਸੁ ਏਵਂ ਕਥੇਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਭਣਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਦੀਪਯਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਵੋਹਰਨ੍ਤੀਤਿ – ਤਮੇਵ ਹੀਨਨ੍ਤਿ ਪਨਾਹੁ ਅਞ੍ਞੇ.
ਸਚ੍ਚੋ ਨੁ ਵਾਦੋ ਕਤਮੋ ਇਮੇਸਨ੍ਤਿ. ਇਮੇਸਂ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਵਾਦੋ ਕਤਮੋ ਸਚ੍ਚੋ ਤਚ੍ਛੋ ਤਥੋ ਭੂਤੋ ਯਾਥਾਵੋ ਅਵਿਪਰੀਤੋਤਿ – ਸਚ੍ਚੋ ਨੁ ਵਾਦੋ ਕਤਮੋ ਇਮੇਸਂ.
ਸਬ੍ਬੇਵ ਹੀਮੇ ਕੁਸਲਾਵਦਾਨਾਤਿ. ਸਬ੍ਬੇਵਿਮੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਕੁਸਲਵਾਦਾ ਪਣ੍ਡਿਤਵਾਦਾ ਥਿਰਵਾਦਾ ਞਾਯਵਾਦਾ ਹੇਤੁਵਾਦਾ ਲਕ੍ਖਣਵਾਦਾ ਕਾਰਣਵਾਦਾ ਠਾਨਵਾਦਾ ਸਕਾਯ ਲਦ੍ਧਿਯਾਤਿ – ਸਬ੍ਬੇਵ ਹੀਮੇ ਕੁਸਲਾਵਦਾਨਾ.
ਤੇਨਾਹ ਸੋ ਨਿਮ੍ਮਿਤੋ –
‘‘ਯਮਾਹੁ ਧਮ੍ਮਂ ਪਰਮਨ੍ਤਿ ਏਕੇ, ਤਮੇਵ ਹੀਨਨ੍ਤਿ ਪਨਾਹੁ ਅਞ੍ਞੇ;
ਸਚ੍ਚੋ ਨੁ ਵਾਦੋ ਕਤਮੋ ਇਮੇਸਂ, ਸਬ੍ਬੇਵ ਹੀਮੇ ਕੁਸਲਾਵਦਾਨਾ’’ਤਿ.
੧੩੯. ਸਕਞ੍ਹਿ ਧਮ੍ਮਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਮਾਹੁ, ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਂ ਪਨ ਹੀਨਮਾਹੁ;
ਏਵਮ੍ਪਿ ਵਿਗ੍ਗਯ੍ਹ ਵਿਵਾਦਯਨ੍ਤਿ, ਸਕਂ ਸਕਂ ਸਮ੍ਮੁਤਿਮਾਹੁ ਸਚ੍ਚਂ.
ਸਕਞ੍ਹਿ ਧਮ੍ਮਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਮਾਹੂਤਿ ਸਕਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਪਟਿਪਦਂ ਮਗ੍ਗਂ ਏਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ‘‘ਇਦਂ ਸਮਤ੍ਤਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਅਨੋਮ’’ਨ੍ਤਿ, ਏਵਮਾਹਂਸੁ…ਪੇ… ਏਵਂ ਵੋਹਰਨ੍ਤੀਤਿ – ਸਕਞ੍ਹਿ ਧਮ੍ਮਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਮਾਹੁ.
ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਂ ਪਨ ਹੀਨਮਾਹੂਤਿ. ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਪਟਿਪਦਂ ਮਗ੍ਗਂ ਏਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ‘‘ਹੀਨਂ ਏਤਂ, ਨਿਹੀਨਂ ਏਤਂ, ਓਮਕਂ ਏਤਂ, ਲਾਮਕਂ ਏਤਂ, ਛਤੁਕ੍ਕਂ ਏਤਂ, ਪਰਿਤ੍ਤਕਂ ਏਤ’’ਨ੍ਤਿ, ਏਵਮਾਹਂਸੁ ਏਵਂ ਕਥੇਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਭਣਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਦੀਪਯਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਵੋਹਰਨ੍ਤੀਤਿ – ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਂ ਪਨ ਹੀਨਮਾਹੁ.
ਏਵਮ੍ਪਿ ਵਿਗ੍ਗਯ੍ਹ ਵਿਵਾਦਯਨ੍ਤੀਤਿ ਏਵਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਉਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਪਰਾਮਸਿਤ੍ਵਾ ਅਭਿਨਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਵਿਵਾਦਯਨ੍ਤਿ, ਕਲਹਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਭਣ੍ਡਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਵਿਗ੍ਗਹਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਵਿਵਾਦਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਮੇਧਗਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ – ‘‘ਨ ਤ੍ਵਂ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯਂ ਆਜਾਨਾਸਿ…ਪੇ… ਨਿਬ੍ਬੇਠੇਹਿ ਵਾ ਸਚੇ ਪਹੋਸੀ’’ਤਿ – ਏਵਮ੍ਪਿ ਵਿਗ੍ਗਯ੍ਹ ਵਿਵਾਦਯਨ੍ਤਿ.
ਸਕਂ ਸਕਂ ਸਮ੍ਮੁਤਿਮਾਹੁ ਸਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ‘‘ਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿ – ਸਕਂ ਸਕਂ ਸਮ੍ਮੁਤਿਮਾਹੁ ਸਚ੍ਚਂ. ‘‘ਅਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ …ਪੇ… ਨੇਵ ਹੋਤਿ ਨ ਨ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿ – ਸਕਂ ਸਕਂ ਸਮ੍ਮੁਤਿਮਾਹੁ ਸਚ੍ਚਂ.
ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –
‘‘ਸਕਞ੍ਹਿ ਧਮ੍ਮਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਮਾਹੁ, ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਂ ਪਨ ਹੀਨਮਾਹੁ;
ਏਵਮ੍ਪਿ ਵਿਗ੍ਗਯ੍ਹ ਵਿਵਾਦਯਨ੍ਤਿ, ਸਕਂ ਸਕਂ ਸਮ੍ਮੁਤਿਮਾਹੁ ਸਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ.
੧੪੦. ਪਰਸ੍ਸ ਚੇ ਵਮ੍ਭਯਿਤੇਨ ਹੀਨੋ, ਨ ਕੋਚਿ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਵਿਸੇਸਿ ਅਸ੍ਸ;
ਪੁਥੂ ਹਿ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਵਦਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਂ, ਨਿਹੀਨਤੋ ਸਮ੍ਹਿ ਦਲ਼੍ਹਂ ਵਦਾਨਾ.
ਪਰਸ੍ਸ ਚੇ ਵਮ੍ਭਯਿਤੇਨ ਹੀਨੋਤਿ ਪਰਸ੍ਸ ਚੇ ਵਮ੍ਭਯਿਤਕਾਰਣਾ ਨਿਨ੍ਦਿਤਕਾਰਣਾ ਗਰਹਿਤਕਾਰਣਾ ਉਪਵਦਿਤਕਾਰਣਾ ਪਰੋ ਬਾਲੋ ਹੋਤਿ ਹੀਨੋ ਨਿਹੀਨੋ ਓਮਕੋ ਲਾਮਕੋ ਛਤੁਕ੍ਕੋ ਪਰਿਤ੍ਤੋਤਿ – ਪਰਸ੍ਸ ਚੇ ਵਮ੍ਭਯਿਤੇਨ ਹੀਨੋ.
ਨ ਕੋਚਿ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਵਿਸੇਸਿ ਅਸ੍ਸਾਤਿ. ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਨ ਕੋਚਿ ਅਗ੍ਗੋ ਸੇਟ੍ਠੋ ਵਿਸਿਟ੍ਠੋ ਪਾਮੋਕ੍ਖੋ ਉਤ੍ਤਮੋ ਪਵਰੋ ਅਸ੍ਸਾਤਿ – ਨ ਕੋਚਿ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਵਿਸੇਸਿ ਅਸ੍ਸ.
ਪੁਥੂ ਹਿ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਵਦਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਂ, ਨਿਹੀਨਤੋਤਿ. ਬਹੁਕਾਪਿ ਬਹੂਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਵਦਨ੍ਤਿ ਉਪਵਦਨ੍ਤਿ ਨਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਗਰਹਨ੍ਤਿ ਹੀਨਤੋ ਨਿਹੀਨਤੋ ਓਮਕਤੋ ਲਾਮਕਤੋ ਛਤੁਕ੍ਕਤੋ ਪਰਿਤ੍ਤਤੋ, ਬਹੁਕਾਪਿ ਏਕਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਂ ਵਦਨ੍ਤਿ ਉਪਵਦਨ੍ਤਿ ਨਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਗਰਹਨ੍ਤਿ ਹੀਨਤੋ ਨਿਹੀਨਤੋ ਓਮਕਤੋ ਲਾਮਕਤੋ ਛਤੁਕ੍ਕਤੋ ਪਰਿਤ੍ਤਤੋ, ਏਕੋਪਿ ਬਹੂਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਵਦਤਿ ਉਪਵਦਤਿ ਨਿਨ੍ਦਤਿ ਗਰਹਤਿ ਹੀਨਤੋ ਨਿਹੀਨਤੋ ਓਮਕਤੋ ਲਾਮਕਤੋ ਛਤੁਕ੍ਕਤੋ ਪਰਿਤ੍ਤਤੋ, ਏਕੋਪਿ ਏਕਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਂ ਵਦਤਿ ਉਪਵਦਤਿ ਨਿਨ੍ਦਤਿ ਗਰਹਤਿ ਹੀਨਤੋ ਨਿਹੀਨਤੋ ਓਮਕਤੋ ਲਾਮਕਤੋ ਛਤੁਕ੍ਕਤੋ ਪਰਿਤ੍ਤਤੋਤਿ – ਪੁਥੂ ਹਿ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਵਦਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਂ.
ਨਿਹੀਨਤੋ ਸਮ੍ਹਿ ਦਲ਼੍ਹਂ ਵਦਾਨਾਤਿ. ਧਮ੍ਮੋ ਸਕਾਯਨਂ, ਦਿਟ੍ਠਿ ਸਕਾਯਨਂ, ਪਟਿਪਦਾ ਸਕਾਯਨਂ, ਮਗ੍ਗੋ ਸਕਾਯਨਂ, ਸਕਾਯਨੇ ਦਲ਼੍ਹਵਾਦਾ ਥਿਰਵਾਦਾ ਬਲਿਕਵਾਦਾ ਅਟ੍ਠਿਤਵਾਦਾਤਿ – ਨਿਹੀਨਤੋ ਸਮ੍ਹਿ ਦਲ਼੍ਹਂ ਵਦਾਨਾ.
ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –
‘‘ਪਰਸ੍ਸ ਚੇ ਵਮ੍ਭਯਿਤੇਨ ਹੀਨੋ, ਨ ਕੋਚਿ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਵਿਸੇਸਿ ਅਸ੍ਸ;
ਪੁਥੂ ਹਿ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਵਦਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਂ, ਨਿਹੀਨਤੋ ਸਮ੍ਹਿ ਦਲ਼੍ਹਂ ਵਦਾਨਾ’’ਤਿ.
੧੪੧. ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਪੂਜਾਪਿ [ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਪੂਜਾ ਚ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਪਨਾ ਤਥੇਵ, ਯਥਾ ਪਸਂਸਨ੍ਤਿ ਸਕਾਯਨਾਨਿ;
ਸਬ੍ਬੇਵ ਵਾਦਾ [ਸਬ੍ਬੇ ਪਵਾਦਾ (ਸ੍ਯਾ.)] ਤਥਿਯਾ [ਤਥਿ ਵਾ (ਬਹੂਸੁ)] ਭਵੇਯ੍ਯੁਂ, ਸੁਦ੍ਧੀ ਹਿ ਨੇਸਂ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਮੇਵ.
ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਪੂਜਾਪਿ ਪਨਾ ਤਥੇਵਾਤਿ. ਕਤਮਾ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਪੂਜਾ? ਸਕਂ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਸਕ੍ਕਰੋਤਿ ਗਰੁਂ ਕਰੋਤਿ ਮਾਨੇਤਿ ਪੂਜੇਤਿ ‘‘ਅਯਂ ਸਤ੍ਥਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੂ’’ਤਿ – ਅਯਂ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਪੂਜਾ. ਸਕਂ ਧਮ੍ਮਕ੍ਖਾਨਂ ਸਕਂ ਗਣਂ ਸਕਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਸਕਂ ਪਟਿਪਦਂ ਸਕਂ ਮਗ੍ਗਂ ਸਕ੍ਕਰੋਤਿ ਗਰੁਂ ਕਰੋਤਿ ਮਾਨੇਤਿ ਪੂਜੇਤਿ ‘‘ਅਯਂ ਮਗ੍ਗੋ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੋ’’ਤਿ – ਅਯਂ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਪੂਜਾ. ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਪੂਜਾਪਿ ਪਨਾ ਤਥੇਵਾਤਿ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਪੂਜਾ ਤਥਾ ਤਚ੍ਛਾ ਭੂਤਾ ਯਾਥਾਵਾ ਅਵਿਪਰੀਤਾਤਿ – ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਪੂਜਾਪਿ ਪਨਾ ਤਥੇਵ.
ਯਥਾ ਪਸਂਸਨ੍ਤਿ ਸਕਾਯਨਾਨੀਤਿ. ਧਮ੍ਮੋ ਸਕਾਯਨਂ ਦਿਟ੍ਠਿ ਸਕਾਯਨਂ ਪਟਿਪਦਾ ਸਕਾਯਨਂ ਮਗ੍ਗੋ ਸਕਾਯਨਂ, ਸਕਾਯਨਾਨਿ ਪਸਂਸਨ੍ਤਿ ਥੋਮੇਨ੍ਤਿ ਕਿਤ੍ਤੇਨ੍ਤਿ ਵਣ੍ਣੇਨ੍ਤੀਤਿ – ਯਥਾ ਪਸਂਸਨ੍ਤਿ ਸਕਾਯਨਾਨਿ.
ਸਬ੍ਬੇਵ ਵਾਦਾ ਤਥਿਯਾ ਭਵੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬੇਵ ਵਾਦਾ ਤਥਾ ਤਚ੍ਛਾ ਭੂਤਾ ਯਾਥਾਵਾ ਅਵਿਪਰੀਤਾ ਭਵੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ – ਸਬ੍ਬੇਵ ਵਾਦਾ ਤਥਿਯਾ ਭਵੇਯ੍ਯੁਂ.
ਸੁਦ੍ਧੀ ਹਿ ਨੇਸਂ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਮੇਵਾਤਿ. ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਮੇਵ ਤੇਸਂ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਸੁਦ੍ਧਿ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਿ, ਮੁਤ੍ਤਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਪਰਿਮੁਤ੍ਤੀਤਿ – ਸੁਦ੍ਧੀ ਹਿ ਨੇਸਂ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਮੇਵ.
ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –
‘‘ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਪੂਜਾਪਿ ਪਨਾ ਤਥੇਵ, ਯਥਾ ਪਸਂਸਨ੍ਤਿ ਸਕਾਯਨਾਨਿ;
ਸਬ੍ਬੇਵ ਵਾਦਾ ਤਥਿਯਾ ਭਵੇਯ੍ਯੁਂ, ਸੁਦ੍ਧੀ ਹਿ ਨੇਸਂ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਮੇਵਾ’’ਤਿ.
੧੪੨. ਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਪਰਨੇਯ੍ਯਮਤ੍ਥਿ, ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਨਿਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਸਮੁਗ੍ਗਹੀਤਂ;
ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਵਾਦਾਨਿ ਉਪਾਤਿਵਤ੍ਤੋ, ਨ ਹਿ ਸੇਟ੍ਠਤੋ ਪਸ੍ਸਤਿ ਧਮ੍ਮਮਞ੍ਞਂ.
ਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਪਰਨੇਯ੍ਯਮਤ੍ਥੀਤਿ. ਨਾਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਤਿ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਬਾਹਿਤਤ੍ਤਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ…ਪੇ… ਅਸਿਤੋ ਤਾਦਿ ਪਵੁਚ੍ਚਤੇ ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ. ਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਪਰਨੇਯ੍ਯਮਤ੍ਥੀਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਪਰਨੇਯ੍ਯਤਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਨ ਪਰਨੇਯ੍ਯੋ, ਨ ਪਰਪਤ੍ਤਿਯੋ, ਨ ਪਰਪਚ੍ਚਯੋ, ਨ ਪਰਪਟਿਬਦ੍ਧਗੂ [ਪਰਪਟਿਬਨ੍ਧਗੂ (ਕ.)] ਜਾਨਾਤਿ ਪਸ੍ਸਤਿ ਅਸਮ੍ਮੂਲ਼੍ਹੋ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਪਟਿਸ੍ਸਤੋ. ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਪਰਨੇਯ੍ਯਤਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਨ ਪਰਨੇਯ੍ਯੋ, ਨ ਪਰਪਤ੍ਤਿਯੋ, ਨ ਪਰਪਚ੍ਚਯੋ, ਨ ਪਰਪਟਿਬਦ੍ਧਗੂ ਜਾਨਾਤਿ ਪਸ੍ਸਤਿ ਅਸਮ੍ਮੂਲ਼੍ਹੋ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਪਟਿਸ੍ਸਤੋ. ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਦੁਕ੍ਖਾ’’ਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਸਮੁਦਯਧਮ੍ਮਂ ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਨਿਰੋਧਧਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਪਰਨੇਯ੍ਯਤਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਨ ਪਰਨੇਯ੍ਯੋ, ਨ ਪਰਪਤ੍ਤਿਯੋ, ਨ ਪਰਪਚ੍ਚਯੋ, ਨ ਪਰਪਟਿਬਦ੍ਧਗੂ ਜਾਨਾਤਿ ਪਸ੍ਸਤਿ ਅਸਮ੍ਮੂਲ਼੍ਹੋ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਪਟਿਸ੍ਸਤੋਤਿ – ਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਪਰਨੇਯ੍ਯਮਤ੍ਥਿ.
ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਨਿਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਸਮੁਗ੍ਗਹੀਤਨ੍ਤਿ. ਧਮ੍ਮੇਸੂਤਿ ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿਯਾ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤੇਸੁ. ਨਿਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਤਿ ਨਿਚ੍ਛਿਨਿਤ੍ਵਾ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਨਿਤ੍ਵਾ ਵਿਚਿਨਿਤ੍ਵਾ ਪਵਿਚਿਨਿਤ੍ਵਾ ਤੁਲਯਿਤ੍ਵਾ ਤੀਰਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਭਾਵਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਭੂਤਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਓਧਿਗ੍ਗਾਹੋ ਬਿਲਗ੍ਗਾਹੋ ਵਰਗ੍ਗਾਹੋ ਕੋਟ੍ਠਾਸਗ੍ਗਾਹੋ ਉਚ੍ਚਯਗ੍ਗਾਹੋ ਸਮੁਚ੍ਚਯਗ੍ਗਾਹੋ ‘‘ਇਦਂ ਸਚ੍ਚਂ ਤਥਂ ਭੂਤਂ ਯਾਥਾਵਂ ਅਵਿਪਰੀਤ’’ਨ੍ਤਿ ਗਹਿਤਂ ਪਰਾਮਟ੍ਠਂ ਅਭਿਨਿਵਿਟ੍ਠਂ ਅਜ੍ਝੋਸਿਤਂ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਂ ਨਤ੍ਥਿ ਨ ਸਨ੍ਤਿ ਨ ਸਂਵਿਜ੍ਜਤਿ ਨੁਪਲਬ੍ਭਤਿ, ਪਹੀਨਂ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਵੂਪਸਨ੍ਤਂ ਪਟਿਪਸ੍ਸਦ੍ਧਂ ਅਭਬ੍ਬੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਂ ਞਾਣਗ੍ਗਿਨਾ ਦਡ੍ਢਨ੍ਤਿ – ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਨਿਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਸਮੁਗ੍ਗਹੀਤਂ.
ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਵਾਦਾਨਿ ਉਪਾਤਿਵਤ੍ਤੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਤਸ੍ਮਾ ਤਂਕਾਰਣਾ ਤਂਹੇਤੁ ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਤਂਨਿਦਾਨਾ ਦਿਟ੍ਠਿਕਲਹਾਨਿ ਦਿਟ੍ਠਿਭਣ੍ਡਨਾਨਿ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਗ੍ਗਹਾਨਿ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਵਾਦਾਨਿ ਦਿਟ੍ਠਿਮੇਧਗਾਨਿ ਉਪਾਤਿਵਤ੍ਤੋ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਸਮਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਵੀਤਿਵਤ੍ਤੋਤਿ – ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਵਾਦਾਨਿ ਉਪਾਤਿਵਤ੍ਤੋ.
ਨ ਹਿ ਸੇਟ੍ਠਤੋ ਪਸ੍ਸਤਿ ਧਮ੍ਮਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ. ਅਞ੍ਞਂ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਧਮ੍ਮਕ੍ਖਾਨਂ ਗਣਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਪਟਿਪਦਂ ਮਗ੍ਗਂ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨੇਹਿ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨੇਹਿ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦੇਹਿ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਹਿ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਬਲੇਹਿ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੇਹਿ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਅਰਿਯਾ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕਾ ਮਗ੍ਗਾ, ਅਗ੍ਗਂ ਸੇਟ੍ਠਂ ਵਿਸਿਟ੍ਠਂ ਪਾਮੋਕ੍ਖਂ ਉਤ੍ਤਮਂ ਪਵਰਂ ਧਮ੍ਮਂ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ ਨ ਦਕ੍ਖਤਿ ਨ ਓਲੋਕੇਤਿ ਨ ਨਿਜ੍ਝਾਯਤਿ ਨ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਤੀਤਿ – ਨ ਹਿ ਸੇਟ੍ਠਤੋ ਪਸ੍ਸਤਿ ਧਮ੍ਮਮਞ੍ਞਂ.
ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –
‘‘ਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਪਰਨੇਯ੍ਯਮਤ੍ਥਿ, ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਨਿਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਸਮੁਗ੍ਗਹੀਤਂ;
ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਵਾਦਾਨਿ ਉਪਾਤਿਵਤ੍ਤੋ, ਨ ਹਿ ਸੇਟ੍ਠਤੋ ਪਸ੍ਸਤਿ ਧਮ੍ਮਮਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿ.
੧੪੩. ਜਾਨਾਮਿ ਪਸ੍ਸਾਮਿ ਤਥੇਵ ਏਤਂ, ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਏਕੇ ਪਚ੍ਚੇਨ੍ਤਿ ਸੁਦ੍ਧਿਂ;
ਅਦਕ੍ਖਿ ਚੇ ਕਿਞ੍ਹਿ ਤੁਮਸ੍ਸ ਤੇਨ, ਅਤਿਸਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞੇਨ ਵਦਨ੍ਤਿ ਸੁਦ੍ਧਿਂ.
ਜਾਨਾਮਿ ਪਸ੍ਸਾਮਿ ਤਥੇਵ ਏਤਨ੍ਤਿ. ਜਾਨਾਮੀਤਿ ਪਰਚਿਤ੍ਤਞਾਣੇਨ [ਪਰਚਿਤ੍ਤਵਿਜਾਨਨਞਾਣੇਨ (ਸੀ.) ਅਟ੍ਠਕਥਾ ਓਲੋਕੇਤਬ੍ਬਾ] ਵਾ ਜਾਨਾਮਿ, ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਨੁਸ੍ਸਤਿਞਾਣੇਨ ਵਾ ਜਾਨਾਮਿ. ਪਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਮਂਸਚਕ੍ਖੁਨਾ ਵਾ ਪਸ੍ਸਾਮਿ, ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਵਾ ਪਸ੍ਸਾਮਿ. ਤਥੇਵ ਏਤਨ੍ਤਿ ਏਤਂ ਤਥਂ ਤਚ੍ਛਂ ਭੂਤਂ ਯਾਥਾਵਂ ਅਵਿਪਰੀਤਨ੍ਤਿ – ਜਾਨਾਮਿ ਪਸ੍ਸਾਮਿ ਤਥੇਵ ਏਤਂ.
ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਏਕੇ ਪਚ੍ਚੇਨ੍ਤਿ ਸੁਦ੍ਧਿਨ੍ਤਿ. ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਏਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਿਂ, ਮੁਤ੍ਤਿਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਰਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਚ੍ਚੇਨ੍ਤਿ. ‘‘ਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਏਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਿਂ, ਮੁਤ੍ਤਿਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਰਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਚ੍ਚੇਨ੍ਤਿ. ‘‘ਅਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ…ਪੇ… ਨੇਵ ਹੋਤਿ ਨ ਨ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਏਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਿਂ, ਮੁਤ੍ਤਿਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਰਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਚ੍ਚੇਨ੍ਤੀਤਿ – ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਏਕੇ ਪਚ੍ਚੇਨ੍ਤਿ ਸੁਦ੍ਧਿਂ.
ਅਦਕ੍ਖਿ ਚੇ ਕਿਞ੍ਹਿ ਤੁਮਸ੍ਸ ਤੇਨਾਤਿ. ਅਦਕ੍ਖੀਤਿ ਪਰਚਿਤ੍ਤਞਾਣੇਨ ਵਾ ਅਦਕ੍ਖਿ, ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਨੁਸ੍ਸਤਿਞਾਣੇਨ ਵਾ ਅਦਕ੍ਖਿ, ਮਂਸਚਕ੍ਖੁਨਾ ਵਾ ਅਦਕ੍ਖਿ, ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਵਾ ਅਦਕ੍ਖੀਤਿ – ਅਦਕ੍ਖਿ ਚੇ. ਕਿਞ੍ਹਿ ਤੁਮਸ੍ਸ ਤੇਨਾਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਤੇਨ ਦਸ੍ਸਨੇਨ ਕਿਂ ਕਤਂ? ਨ ਦੁਕ੍ਖਪਰਿਞ੍ਞਾ ਅਤ੍ਥਿ, ਨ ਸਮੁਦਯਸ੍ਸ ਪਹਾਨਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਨ ਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾ ਅਤ੍ਥਿ, ਨ ਫਲਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾ ਅਤ੍ਥਿ, ਨ ਰਾਗਸ੍ਸ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਪਹਾਨਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਨ ਦੋਸਸ੍ਸ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਪਹਾਨਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਨ ਮੋਹਸ੍ਸ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਪਹਾਨਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਨ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਪਹਾਨਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਨ ਸਂਸਾਰਵਟ੍ਟਸ੍ਸ ਉਪਚ੍ਛੇਦੋ ਅਤ੍ਥੀਤਿ – ਅਦਕ੍ਖਿ ਚੇ ਕਿਞ੍ਹਿ ਤੁਮਸ੍ਸ ਤੇਨ.
ਅਤਿਸਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞੇਨ ਵਦਨ੍ਤਿ ਸੁਦ੍ਧਿਨ੍ਤਿ ਤੇ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗਂ ਵੋਦਾਤਮਗ੍ਗਂ ਪਰਿਵੋਦਾਤਮਗ੍ਗਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਵੀਤਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨੇਹਿ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨੇਹਿ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦੇਹਿ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਹਿ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਬਲੇਹਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੇਹਿ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਅਰਿਯਾ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕਾ ਮਗ੍ਗਾ ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਿਂ, ਮੁਤ੍ਤਿਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਰਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਵਦਨ੍ਤਿ ਕਥੇਨ੍ਤਿ ਭਣਨ੍ਤਿ ਦੀਪਯਨ੍ਤਿ ਵੋਹਰਨ੍ਤੀਤਿ. ਏਵਮ੍ਪਿ ਅਤਿਸਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞੇਨ ਵਦਨ੍ਤਿ ਸੁਦ੍ਧਿਂ.
ਅਥ ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਾ ਚ ਬੁਦ੍ਧਸਾਵਕਾ ਚ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾ ਚ ਤੇਸਂ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਅਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗਂ ਅਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗਂ ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗਂ ਅਵੋਦਾਤਮਗ੍ਗਂ ਅਪਰਿਵੋਦਾਤਮਗ੍ਗਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਵੀਤਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਚਤੂਹਿ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨੇਹਿ ਚਤੂਹਿ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨੇਹਿ ਚਤੂਹਿ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਬਲੇਹਿ ਸਤ੍ਤਹਿ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੇਹਿ ਅਰਿਯੇਨ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨ ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਿਂ, ਮੁਤ੍ਤਿਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਰਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਵਦਨ੍ਤਿ ਕਥੇਨ੍ਤਿ ਭਣਨ੍ਤਿ ਦੀਪਯਨ੍ਤਿ ਵੋਹਰਨ੍ਤੀਤਿ – ਏਵਮ੍ਪਿ ਅਤਿਸਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞੇਨ ਵਦਨ੍ਤਿ ਸੁਦ੍ਧਿਂ.
ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –
‘‘ਜਾਨਾਮਿ ਪਸ੍ਸਾਮਿ ਤਥੇਵ ਏਤਂ, ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਏਕੇ ਪਚ੍ਚੇਨ੍ਤਿ ਸੁਦ੍ਧਿਂ;
ਅਦਕ੍ਖਿ ਚੇ ਕਿਞ੍ਹਿ ਤੁਮਸ੍ਸ ਤੇਨ, ਅਤਿਸਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞੇਨ ਵਦਨ੍ਤਿ ਸੁਦ੍ਧਿ’’ਨ੍ਤਿ.
੧੪੪. ਪਸ੍ਸਂ ਨਰੋ ਦਕ੍ਖਤਿ ਨਾਮਰੂਪਂ, ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਵਾ ਞਾਯਤਿ [ਞਸ੍ਸਤਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਤਾਨਿਮੇਵ;
ਕਾਮਂ ਬਹੁਂ ਪਸ੍ਸਤੁ ਅਪ੍ਪਕਂ ਵਾ, ਨ ਹਿ ਤੇਨ ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਕੁਸਲਾ ਵਦਨ੍ਤਿ.
ਪਸ੍ਸਂ ਨਰੋ ਦਕ੍ਖਤਿ ਨਾਮਰੂਪਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਂ ਨਰੋ ਦਕ੍ਖਤਿ ਪਰਚਿਤ੍ਤਞਾਣੇਨ ਵਾ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ, ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਨੁਸ੍ਸਤਿਞਾਣੇਨ ਵਾ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ, ਮਂਸਚਕ੍ਖੁਨਾ ਵਾ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ, ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਵਾ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਨਾਮਰੂਪਂਯੇਵ ਦਕ੍ਖਤਿ ਨਿਚ੍ਚਤੋ ਸੁਖਤੋ ਅਤ੍ਤਤੋ, ਨ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਮੁਦਯਂ ਵਾ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਂ ਵਾ ਅਸ੍ਸਾਦਂ ਵਾ ਆਦੀਨਵਂ ਵਾ ਨਿਸ੍ਸਰਣਂ ਵਾ ਦਕ੍ਖਤੀਤਿ – ਪਸ੍ਸਂ ਨਰੋ ਦਕ੍ਖਤਿ ਨਾਮਰੂਪਂ.
ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਵਾ ਞਾਯਤਿ ਤਾਨਿਮੇਵਾਤਿ. ਦਿਸ੍ਵਾਤਿ ਪਰਚਿਤ੍ਤਞਾਣੇਨ ਵਾ ਦਿਸ੍ਵਾ, ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਨੁਸ੍ਸਤਿਞਾਣੇਨ ਵਾ ਦਿਸ੍ਵਾ, ਮਂਸਚਕ੍ਖੁਨਾ ਵਾ ਦਿਸ੍ਵਾ, ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਵਾ ਦਿਸ੍ਵਾ, ਨਾਮਰੂਪਂਯੇਵ ਦਿਸ੍ਵਾ ਞਾਯਤਿ ਨਿਚ੍ਚਤੋ ਸੁਖਤੋ ਅਤ੍ਤਤੋ, ਨ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਮੁਦਯਂ ਵਾ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਂ ਵਾ ਅਸ੍ਸਾਦਂ ਵਾ ਆਦੀਨਵਂ ਵਾ ਨਿਸ੍ਸਰਣਂ ਵਾ ਞਾਯਤੀਤਿ – ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਵਾ ਞਾਯਤਿ ਤਾਨਿਮੇਵ.
ਕਾਮਂ ਬਹੁਂ ਪਸ੍ਸਤੁ ਅਪ੍ਪਕਂ ਵਾਤਿ. ਕਾਮਂ ਬਹੁਕਂ ਵਾ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਨਾਮਰੂਪਂ ਅਪ੍ਪਕਂ ਵਾ ਨਿਚ੍ਚਤੋ ਸੁਖਤੋ ਅਤ੍ਤਤੋਤਿ – ਕਾਮਂ ਬਹੁਂ ਪਸ੍ਸਤੁ ਅਪ੍ਪਕਂ ਵਾ.
ਨ ਹਿ ਤੇਨ ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਕੁਸਲਾ ਵਦਨ੍ਤੀਤਿ. ਕੁਸਲਾਤਿ ਯੇ ਤੇ ਖਨ੍ਧਕੁਸਲਾ ਧਾਤੁਕੁਸਲਾ ਆਯਤਨਕੁਸਲਾ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਕੁਸਲਾ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਕੁਸਲਾ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਕੁਸਲਾ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਕੁਸਲਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਕੁਸਲਾ ਬਲਕੁਸਲਾ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਕੁਸਲਾ ਮਗ੍ਗਕੁਸਲਾ ਫਲਕੁਸਲਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਕੁਸਲਾ, ਤੇ ਕੁਸਲਾ ਪਰਚਿਤ੍ਤਞਾਣੇਨ ਵਾ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਨੁਸ੍ਸਤਿਞਾਣੇਨ ਵਾ ਮਂਸਚਕ੍ਖੁਨਾ ਵਾ ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਵਾ ਨਾਮਰੂਪਦਸ੍ਸਨੇਨ ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਮੁਤ੍ਤਿਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਰਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਨ ਵਦਨ੍ਤਿ ਨ ਕਥੇਨ੍ਤਿ ਨ ਭਣਨ੍ਤਿ ਨ ਦੀਪਯਨ੍ਤਿ ਨ ਵੋਹਰਨ੍ਤੀਤਿ – ਨ ਹਿ ਤੇਨ ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਕੁਸਲਾ ਵਦਨ੍ਤਿ.
ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –
‘‘ਪਸ੍ਸਂ ਨਰੋ ਦਕ੍ਖਤਿ ਨਾਮਰੂਪਂ, ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਵਾ ਞਾਯਤਿ ਤਾਨਿਮੇਵ;
ਕਾਮਂ ਬਹੁਂ ਪਸ੍ਸਤੁ ਅਪ੍ਪਕਂ ਵਾ, ਨ ਹਿ ਤੇਨ ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਕੁਸਲਾ ਵਦਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.
੧੪੫. ਨਿਵਿਸ੍ਸਵਾਦੀ ਨ ਹਿ ਸੁਬ੍ਬਿਨਾਯੋ, ਪਕਪ੍ਪਿਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਪੁਰੇਕ੍ਖਰਾਨੋ;
ਯਂ ਨਿਸ੍ਸਿਤੋ ਤਤ੍ਥ ਸੁਭਂ ਵਦਾਨੋ, ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਵਦੋ ਤਤ੍ਥ ਤਥਦ੍ਦਸਾ ਸੋ.
ਨਿਵਿਸ੍ਸਵਾਦੀ ਨ ਹਿ ਸੁਬ੍ਬਿਨਾਯੋਤਿ. ‘‘ਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿ ਨਿਵਿਸ੍ਸਵਾਦੀ, ‘‘ਅਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ…ਪੇ… ਨੇਵ ਹੋਤਿ ਨ ਨ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿ – ਨਿਵਿਸ੍ਸਵਾਦੀ. ਨ ਹਿ ਸੁਬ੍ਬਿਨਾਯੋਤਿ. ਨਿਵਿਸ੍ਸਵਾਦੀ ਦੁਬ੍ਬਿਨਯੋ ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞਾਪਯੋ [ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞਾਪਿਯੋ (ਸੀ.) ਏਵਮੀਦਿਸੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ] ਦੁਨ੍ਨਿਜ੍ਝਾਪਯੋ ਦੁਪ੍ਪੇਕ੍ਖਾਪਯੋ ਦੁਪ੍ਪਸਾਦਯੋਤਿ – ਨਿਵਿਸ੍ਸਵਾਦੀ ਨ ਹਿ ਸੁਬ੍ਬਿਨਾਯੋ.
ਪਕਪ੍ਪਿਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਪੁਰੇਕ੍ਖਰਾਨੋਤਿ. ਕਪ੍ਪਿਤਾ ਪਕਪ੍ਪਿਤਾ ਅਭਿਸਙ੍ਖਤਾ ਸਣ੍ਠਪਿਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਪੁਰੇਕ੍ਖਤੋ ਕਤ੍ਵਾ ਚਰਤਿ. ਦਿਟ੍ਠਿਧਜੋ ਦਿਟ੍ਠਿਕੇਤੁ ਦਿਟ੍ਠਾਧਿਪਤੇਯ੍ਯੋ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਰਿਵਾਰਿਤੋ ਚਰਤੀਤਿ – ਪਕਪ੍ਪਿਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਪੁਰੇਕ੍ਖਰਾਨੋ.
ਯਂ ਨਿਸ੍ਸਿਤੋ ਤਤ੍ਥ ਸੁਭਂ ਵਦਾਨੋਤਿ. ਯਂ ਨਿਸ੍ਸਿਤੋਤਿ ਯਂ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਧਮ੍ਮਕ੍ਖਾਨਂ ਗਣਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਪਟਿਪਦਂ ਮਗ੍ਗਂ ਨਿਸ੍ਸਿਤੋ ਆਨਿਸ੍ਸਿਤੋ ਅਲ੍ਲੀਨੋ ਉਪਗਤੋ ਅਜ੍ਝੋਸਿਤੋ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ – ਯਂ ਨਿਸ੍ਸਿਤੋ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਸਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਕਾਯ ਖਨ੍ਤਿਯਾ ਸਕਾਯ ਰੁਚਿਯਾ ਸਕਾਯ ਲਦ੍ਧਿਯਾ. ਸੁਭਂ ਵਦਾਨੋਤਿ ਸੁਭਵਾਦੋ ਸੋਭਨਵਾਦੋ ਪਣ੍ਡਿਤਵਾਦੋ ਥਿਰਵਾਦੋ ਞਾਯਵਾਦੋ ਹੇਤੁਵਾਦੋ ਲਕ੍ਖਣਵਾਦੋ ਕਾਰਣਵਾਦੋ ਠਾਨਵਾਦੋ ਸਕਾਯ ਲਦ੍ਧਿਯਾਤਿ – ਯਂ ਨਿਸ੍ਸਿਤੋ ਤਤ੍ਥ ਸੁਭਂ ਵਦਾਨੋ.
ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਵਦੋ ਤਤ੍ਥ ਤਥਦ੍ਦਸਾ ਸੋਤਿ. ਸੁਦ੍ਧਿਵਾਦੋ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਵਾਦੋ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਿਵਾਦੋ ਵੋਦਾਤਵਾਦੋ ਪਰਿਵੋਦਾਤਵਾਦੋ. ਅਥ ਵਾ ਸੁਦ੍ਧਿਦਸ੍ਸਨੋ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਦਸ੍ਸਨੋ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਿਦਸ੍ਸਨੋ ਵੋਦਾਤਦਸ੍ਸਨੋ ਪਰਿਵੋਦਾਤਦਸ੍ਸਨੋਤਿ – ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਵਾਦੋ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਸਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਕਾਯ ਖਨ੍ਤਿਯਾ ਸਕਾਯ ਰੁਚਿਯਾ ਸਕਾਯ ਲਦ੍ਧਿਯਾ ਤਥਂ ਤਚ੍ਛਂ ਭੂਤਂ ਯਾਥਾਵਂ ਅਵਿਪਰੀਤਨ੍ਤਿ ਅਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਦਕ੍ਖਿ ਅਪਸ੍ਸਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝੀਤਿ – ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਵਾਦੋ ਤਤ੍ਥ ਤਥਦ੍ਦਸਾ ਸੋ.
ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –
‘‘ਨਿਵਿਸ੍ਸਵਾਦੀ ਨ ਹਿ ਸੁਬ੍ਬਿਨਾਯੋ, ਪਕਪ੍ਪਿਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਪੁਰੇਕ੍ਖਰਾਨੋ;
ਯਂ ਨਿਸ੍ਸਿਤੋ ਤਤ੍ਥ ਸੁਭਂ ਵਦਾਨੋ, ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਵਦੋ ਤਤ੍ਥ ਤਥਦ੍ਦਸਾ ਸੋ’’ਤਿ.
੧੪੬. ਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਕਪ੍ਪਮੁਪੇਤਿ ਸਙ੍ਖਾ, ਨ ਦਿਟ੍ਠਿਸਾਰੀ ਨਪਿ ਞਾਣਬਨ੍ਧੁ;
ਞਤ੍ਵਾ ਚ ਸੋ ਸਮ੍ਮੁਤਿਯੋ ਪੁਥੁਜ੍ਜਾ, ਉਪੇਕ੍ਖਤੀ ਉਗ੍ਗਹਣਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞੇ.