੨੨. ਮਹਾਨਿਪਾਤੋ

੫੩੮. ਮੂਗਪਕ੍ਖਜਾਤਕਂ (੧)

੧. ‘‘ਮਾ ਪਣ੍ਡਿਚ੍ਚਯਂ [ਪਣ੍ਡਿਤਿਯਂ (ਸੀ.), ਪਣ੍ਡਿਚ੍ਚਿਯਂ (ਪੀ.)] ਵਿਭਾਵਯ, ਬਾਲਮਤੋ ਭਵ ਸਬ੍ਬਪਾਣਿਨਂ;

ਸਬ੍ਬੋ ਤਂ ਜਨੋ ਓਚਿਨਾਯਤੁ, ਏਵਂ ਤਵ ਅਤ੍ਥੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ’’.

੨. ‘‘ਕਰੋਮਿ ਤੇ ਤਂ ਵਚਨਂ, ਯਂ ਮਂ ਭਣਸਿ ਦੇਵਤੇ;

ਅਤ੍ਥਕਾਮਾਸਿ ਮੇ ਅਮ੍ਮ, ਹਿਤਕਾਮਾਸਿ ਦੇਵਤੇ’’.

੩. ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਸਨ੍ਤਰਮਾਨੋਵ, ਕਾਸੁਂ ਖਣਸਿ ਸਾਰਥਿ;

ਪੁਟ੍ਠੋ ਮੇ ਸਮ੍ਮ ਅਕ੍ਖਾਹਿ, ਕਿਂ ਕਾਸੁਯਾ ਕਰਿਸ੍ਸਸਿ’’.

੪. ‘‘ਰਞ੍ਞੋ ਮੂਗੋ ਚ ਪਕ੍ਖੋ ਚ, ਪੁਤ੍ਤੋ ਜਾਤੋ ਅਚੇਤਸੋ;

ਸੋਮ੍ਹਿ ਰਞ੍ਞਾ ਸਮਜ੍ਝਿਟ੍ਠੋ, ਪੁਤ੍ਤਂ ਮੇ ਨਿਖਣਂ ਵਨੇ’’.

੫. ‘‘ਨ ਬਧਿਰੋ ਨ ਮੂਗੋਸ੍ਮਿ, ਨ ਪਕ੍ਖੋ ਨ ਚ ਵੀਕਲੋ [ਨਪਿ ਪਙ੍ਗੁਲੋ (ਸੀ. ਪੀ.), ਨ ਚ ਪਿਙ੍ਗਲੋ (ਸ੍ਯਾ.)];

ਅਧਮ੍ਮਂ ਸਾਰਥਿ ਕਯਿਰਾ, ਮਂ ਚੇ ਤ੍ਵਂ ਨਿਖਣਂ ਵਨੇ’’.

੬. ‘‘ਊਰੂ ਬਾਹੁਂ [ਬਾਹੂ (ਸੀ. ਕ.)] ਚ ਮੇ ਪਸ੍ਸ, ਭਾਸਿਤਞ੍ਚ ਸੁਣੋਹਿ ਮੇ;

ਅਧਮ੍ਮਂ ਸਾਰਥਿ ਕਯਿਰਾ, ਮਂ ਚੇ ਤ੍ਵਂ ਨਿਖਣਂ ਵਨੇ’’.

੭. ‘‘ਦੇਵਤਾ ਨੁਸਿ ਗਨ੍ਧਬ੍ਬੋ, ਅਦੁ [ਆਦੁ (ਸੀ.), ਆਦੂ (ਸ੍ਯਾ.)] ਸਕ੍ਕੋ ਪੁਰਿਨ੍ਦਦੋ;

ਕੋ ਵਾ ਤ੍ਵਂ ਕਸ੍ਸ ਵਾ ਪੁਤ੍ਤੋ, ਕਥਂ ਜਾਨੇਮੁ ਤਂ ਮਯਂ’’.

੮. ‘‘ਨਮ੍ਹਿ ਦੇਵੋ ਨ ਗਨ੍ਧਬ੍ਬੋ, ਨਾਪਿ ਸਕ੍ਕੋ ਪੁਰਿਨ੍ਦਦੋ;

ਕਾਸਿਰਞ੍ਞੋ ਅਹਂ ਪੁਤ੍ਤੋ, ਯਂ ਕਾਸੁਯਾ ਨਿਖਞ੍ਞਸਿ [ਨਿਘਞ੍ਞਸਿ (ਸੀ. ਪੀ.), ਨਿਖਞ੍ਛਸਿ (?)].

੯. ‘‘ਤਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞੋ ਅਹਂ ਪੁਤ੍ਤੋ, ਯਂ ਤ੍ਵਂ ਸਮ੍ਮੂਪਜੀਵਸਿ [ਸਮੁਪਜੀਵਸਿ (ਸੀ. ਪੀ.)];

ਅਧਮ੍ਮਂ ਸਾਰਥਿ ਕਯਿਰਾ, ਮਂ ਚੇ ਤ੍ਵਂ ਨਿਖਣਂ ਵਨੇ.

੧੦. ‘‘ਯਸ੍ਸ ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਛਾਯਾਯ, ਨਿਸੀਦੇਯ੍ਯ ਸਯੇਯ੍ਯ ਵਾ;

ਨ ਤਸ੍ਸ ਸਾਖਂ ਭਞ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਮਿਤ੍ਤਦੁਬ੍ਭੋ [ਮਿਤ੍ਤਦੂਭੋ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਹਿ ਪਾਪਕੋ.

੧੧. ‘‘ਯਥਾ ਰੁਕ੍ਖੋ ਤਥਾ ਰਾਜਾ, ਯਥਾ ਸਾਖਾ ਤਥਾ ਅਹਂ;

ਯਥਾ ਛਾਯੂਪਗੋ ਪੋਸੋ, ਏਵਂ ਤ੍ਵਮਸਿ ਸਾਰਥਿ;

ਅਧਮ੍ਮਂ ਸਾਰਥਿ ਕਯਿਰਾ, ਮਂ ਚੇ ਤ੍ਵਂ ਨਿਖਣਂ ਵਨੇ.

੧੨. ‘‘ਪਹੂਤਭਕ੍ਖੋ [ਬਹੁਤ੍ਤਭਕ੍ਖੋ (ਕ.)] ਭਵਤਿ, ਵਿਪ੍ਪਵੁਟ੍ਠੋ [ਵਿਪ੍ਪਵੁਤ੍ਥੋ (ਸੀ. ਪੀ.), ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤੋ (ਕ.)] ਸਕਂ [ਸਕਾ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਘਰਾ;

ਬਹੂ ਨਂ ਉਪਜੀਵਨ੍ਤਿ, ਯੋ ਮਿਤ੍ਤਾਨਂ ਨ ਦੁਬ੍ਭਤਿ.

੧੩. ‘‘ਯਂ ਯਂ ਜਨਪਦਂ ਯਾਤਿ, ਨਿਗਮੇ ਰਾਜਧਾਨਿਯੋ;

ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਪੂਜਿਤੋ ਹੋਤਿ, ਯੋ ਮਿਤ੍ਤਾਨਂ ਨ ਦੁਬ੍ਭਤਿ.

੧੪. ‘‘ਨਾਸ੍ਸ ਚੋਰਾ ਪਸਾਹਨ੍ਤਿ [ਪਸਹਨ੍ਤਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)], ਨਾਤਿਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਖਤ੍ਤਿਯਾ [ਨਾਤਿਮਞ੍ਞੇਤਿ ਖਤ੍ਤਿਯੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)];

ਸਬ੍ਬੇ ਅਮਿਤ੍ਤੇ ਤਰਤਿ, ਯੋ ਮਿਤ੍ਤਾਨਂ ਨ ਦੁਬ੍ਭਤਿ.

੧੫. ‘‘ਅਕ੍ਕੁਦ੍ਧੋ ਸਘਰਂ ਏਤਿ, ਸਭਾਯਂ [ਸਭਾਯ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਪਟਿਨਨ੍ਦਿਤੋ;

ਞਾਤੀਨਂ ਉਤ੍ਤਮੋ ਹੋਤਿ, ਯੋ ਮਿਤ੍ਤਾਨਂ ਨ ਦੁਬ੍ਭਤਿ.

੧੬. ‘‘ਸਕ੍ਕਤ੍ਵਾ ਸਕ੍ਕਤੋ ਹੋਤਿ, ਗਰੁ ਹੋਤਿ ਸਗਾਰਵੋ [ਗਰੁਕੋ ਹੋਤਿ ਗਾਰਵੋ (ਕ.)];

ਵਣ੍ਣਕਿਤ੍ਤਿਭਤੋ ਹੋਤਿ, ਯੋ ਮਿਤ੍ਤਾਨਂ ਨ ਦੁਬ੍ਭਤਿ.

੧੭. ‘‘ਪੂਜਕੋ ਲਭਤੇ ਪੂਜਂ, ਵਨ੍ਦਕੋ ਪਟਿਵਨ੍ਦਨਂ;

ਯਸੋ ਕਿਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਪਪ੍ਪੋਤਿ, ਯੋ ਮਿਤ੍ਤਾਨਂ ਨ ਦੁਬ੍ਭਤਿ.

੧੮. ‘‘ਅਗ੍ਗਿ ਯਥਾ ਪਜ੍ਜਲਤਿ, ਦੇਵਤਾਵ ਵਿਰੋਚਤਿ;

ਸਿਰਿਯਾ ਅਜਹਿਤੋ ਹੋਤਿ, ਯੋ ਮਿਤ੍ਤਾਨਂ ਨ ਦੁਬ੍ਭਤਿ.

੧੯. ‘‘ਗਾਵੋ ਤਸ੍ਸ ਪਜਾਯਨ੍ਤਿ, ਖੇਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਂ ਵਿਰੂਹਤਿ;

ਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਫਲਮਸ੍ਨਾਤਿ, ਯੋ ਮਿਤ੍ਤਾਨਂ ਨ ਦੁਬ੍ਭਤਿ.

੨੦. ‘‘ਦਰਿਤੋ ਪਬ੍ਬਤਾਤੋ ਵਾ, ਰੁਕ੍ਖਤੋ ਪਤਿਤੋ ਨਰੋ;

ਚੁਤੋ ਪਤਿਟ੍ਠਂ ਲਭਤਿ, ਯੋ ਮਿਤ੍ਤਾਨਂ ਨ ਦੁਬ੍ਭਤਿ.

੨੧. ‘‘ਵਿਰੂਲ਼੍ਹਮੂਲਸਨ੍ਤਾਨਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧਮਿਵ ਮਾਲੁਤੋ;

ਅਮਿਤ੍ਤਾ ਨਪ੍ਪਸਾਹਨ੍ਤਿ, ਯੋ ਮਿਤ੍ਤਾਨਂ ਨ ਦੁਬ੍ਭਤਿ’’.

੨੨. ‘‘ਏਹਿ ਤਂ ਪਟਿਨੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਰਾਜਪੁਤ੍ਤ ਸਕਂ ਘਰਂ;

ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਹਿ ਭਦ੍ਦਨ੍ਤੇ, ਕਿਂ ਅਰਞ੍ਞੇ ਕਰਿਸ੍ਸਸਿ’’.

੨੩. ‘‘ਅਲਂ ਮੇ ਤੇਨ ਰਜ੍ਜੇਨ, ਞਾਤਕੇਹਿ [ਞਾਤਕੇਨ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)] ਧਨੇਨ ਵਾ;

ਯਂ ਮੇ ਅਧਮ੍ਮਚਰਿਯਾਯ, ਰਜ੍ਜਂ ਲਬ੍ਭੇਥ ਸਾਰਥਿ’’.

੨੪. ‘‘ਪੁਣ੍ਣਪਤ੍ਤਂ ਮਂ ਲਾਭੇਹਿ [ਪਲਾਭੇਹਿ (ਸੀ. ਪੀ.)], ਰਾਜਪੁਤ੍ਤ ਇਤੋ ਗਤੋ;

ਪਿਤਾ ਮਾਤਾ ਚ ਮੇ ਦਜ੍ਜੁਂ, ਰਾਜਪੁਤ੍ਤ ਤਯੀ ਗਤੇ.

੨੫. ‘‘ਓਰੋਧਾ ਚ ਕੁਮਾਰਾ ਚ, ਵੇਸਿਯਾਨਾ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ;

ਤੇਪਿ ਅਤ੍ਤਮਨਾ ਦਜ੍ਜੁਂ, ਰਾਜਪੁਤ੍ਤ ਤਯੀ ਗਤੇ.

੨੬. ‘‘ਹਤ੍ਥਾਰੋਹਾ [ਹਤ੍ਥਾਰੂਹਾ (ਸੀ. ਪੀ.) ਏਵਮੁਪਰਿਪਿ] ਅਨੀਕਟ੍ਠਾ, ਰਥਿਕਾ ਪਤ੍ਤਿਕਾਰਕਾ;

ਤੇਪਿ ਅਤ੍ਤਮਨਾ ਦਜ੍ਜੁਂ [ਤੇਪਿ ਦਜ੍ਜੁਂ ਪਤੀਤਾਮੇ (ਸੀ. ਪੀ.)], ਰਾਜਪੁਤ੍ਤ ਤਯੀ ਗਤੇ.

੨੭. ‘‘ਬਹੁਧਞ੍ਞਾ ਜਾਨਪਦਾ [ਬਹੂ ਜਾਨਪਦਾ ਚਞ੍ਞੇ (ਸੀ.), ਬਹੂ ਜਨਪਦਾ ਚਞ੍ਞੇ (ਪੀ.)], ਨੇਗਮਾ ਚ ਸਮਾਗਤਾ;

ਉਪਾਯਨਾਨਿ ਮੇ ਦਜ੍ਜੁਂ, ਰਾਜਪੁਤ੍ਤ ਤਯੀ ਗਤੇ’’.

੨੮. ‘‘ਪਿਤੁ ਮਾਤੁ ਚਹਂ ਚਤ੍ਤੋ, ਰਟ੍ਠਸ੍ਸ ਨਿਗਮਸ੍ਸ ਚ;

ਅਥੋ ਸਬ੍ਬਕੁਮਾਰਾਨਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਮਯ੍ਹਂ ਸਕਂ ਘਰਂ.

੨੯. ‘‘ਅਨੁਞ੍ਞਾਤੋ ਅਹਂ ਮਤ੍ਯਾ, ਸਞ੍ਚਤ੍ਤੋ ਪਿਤਰਾ ਮਹਂ;

ਏਕੋਰਞ੍ਞੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ, ਨ ਕਾਮੇ ਅਭਿਪਤ੍ਥਯੇ.

੩੦. ‘‘ਅਪਿ ਅਤਰਮਾਨਾਨਂ, ਫਲਾਸਾਵ ਸਮਿਜ੍ਝਤਿ;

ਵਿਪਕ੍ਕਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯੋਸ੍ਮਿ, ਏਵਂ ਜਾਨਾਹਿ ਸਾਰਥਿ.

੩੧. ‘‘ਅਪਿ ਅਤਰਮਾਨਾਨਂ, ਸਮ੍ਮਦਤ੍ਥੋ ਵਿਪਚ੍ਚਤਿ;

ਵਿਪਕ੍ਕਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯੋਸ੍ਮਿ, ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਅਕੁਤੋਭਯੋ’’.

੩੨. ‘‘ਏਵਂ ਵਗ੍ਗੁਕਥੋ ਸਨ੍ਤੋ, ਵਿਸਟ੍ਠਵਚਨੋ ਚਸਿ [ਚ ਸੋ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)];

ਕਸ੍ਮਾ ਪਿਤੁ ਚ ਮਾਤੁਚ੍ਚ, ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਨ ਭਣੀ ਤਦਾ’’.

੩੩. ‘‘ਨਾਹਂ ਅਸਨ੍ਧਿਤਾ [ਅਸਤ੍ਥਿਤਾ (ਸੀ.)] ਪਕ੍ਖੋ, ਨ ਬਧਿਰੋ ਅਸੋਤਤਾ;

ਨਾਹਂ ਅਜਿਵ੍ਹਤਾ ਮੂਗੋ, ਮਾ ਮਂ ਮੂਗਮਧਾਰਯਿ [ਮੂਗੋ ਅਧਾਰਯਿ (ਸੀ.)].

੩੪. ‘‘ਪੁਰਿਮਂ ਸਰਾਮਹਂ ਜਾਤਿਂ, ਯਤ੍ਥ ਰਜ੍ਜਮਕਾਰਯਿਂ;

ਕਾਰਯਿਤ੍ਵਾ ਤਹਿਂ ਰਜ੍ਜਂ, ਪਾਪਤ੍ਥਂ ਨਿਰਯਂ ਭੁਸਂ.

੩੫. ‘‘ਵੀਸਤਿਞ੍ਚੇਵ ਵਸ੍ਸਾਨਿ, ਤਹਿਂ ਰਜ੍ਜਮਕਾਰਯਿਂ;

ਅਸੀਤਿਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ, ਨਿਰਯਮ੍ਹਿ ਅਪਚ੍ਚਿਸਂ [ਅਪਚ੍ਚਸਿਂ (ਸ੍ਯਾ.), ਅਪਚ੍ਚਯਿਂ (ਪੀ.)].

੩੬. ‘‘ਤਸ੍ਸ ਰਜ੍ਜਸ੍ਸਹਂ ਭੀਤੋ, ਮਾ ਮਂ ਰਜ੍ਜਾਭਿਸੇਚਯੁਂ [ਰਜ੍ਜੇਭਿਸੇਚਯੁਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)];

ਤਸ੍ਮਾ ਪਿਤੁ ਚ ਮਾਤੁਚ੍ਚ, ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਨ ਭਣਿਂ ਤਦਾ.

੩੭. ‘‘ਉਚ੍ਛਙ੍ਗੇ ਮਂ ਨਿਸਾਦੇਤ੍ਵਾ, ਪਿਤਾ ਅਤ੍ਥਾਨੁਸਾਸਤਿ;

ਏਕਂ ਹਨਥ ਬਨ੍ਧਥ, ਏਕਂ ਖਾਰਾਪਤਚ੍ਛਿਕਂ [ਖਰਾਪਤਿਚ੍ਛਕਂ (ਸ੍ਯਾ.), ਖਰਾਪਟਿਚ੍ਛਕਂ (ਕ.)];

ਏਕਂ ਸੂਲਸ੍ਮਿਂ ਉਪ੍ਪੇਥ [ਅਪ੍ਪੇਥ (ਸੀ.), ਉਬ੍ਬੇਥ (ਸ੍ਯਾ.), ਅਚ੍ਚੇਥ (ਪੀ.)], ਇਚ੍ਚਸ੍ਸ ਮਨੁਸਾਸਤਿ.

੩੮. ‘‘ਤਾਯਾਹਂ [ਤਸ੍ਸਾਹਂ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਫਰੁਸਂ ਸੁਤ੍ਵਾ, ਵਾਚਾਯੋ ਸਮੁਦੀਰਿਤਾ;

ਅਮੂਗੋ ਮੂਗਵਣ੍ਣੇਨ, ਅਪਕ੍ਖੋ ਪਕ੍ਖਸਮ੍ਮਤੋ;

ਸਕੇ ਮੁਤ੍ਤਕਰੀਸਸ੍ਮਿਂ, ਅਚ੍ਛਾਹਂ ਸਮ੍ਪਰਿਪ੍ਲੁਤੋ.

੩੯. ‘‘ਕਸਿਰਞ੍ਚ ਪਰਿਤ੍ਤਞ੍ਚ, ਤਞ੍ਚ ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਸਂਯੁਤਂ;

ਕੋਮਂ [ਕੋ ਤਂ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਜੀਵਿਤਮਾਗਮ੍ਮ, ਵੇਰਂ ਕਯਿਰਾਥ ਕੇਨਚਿ.

੪੦. ‘‘ਪਞ੍ਞਾਯ ਚ ਅਲਾਭੇਨ, ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਚ ਅਦਸ੍ਸਨਾ;

ਕੋਮਂ [ਕੋ ਤਂ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਜੀਵਿਤਮਾਗਮ੍ਮ, ਵੇਰਂ ਕਯਿਰਾਥ ਕੇਨਚਿ.

੪੧. ‘‘ਅਪਿ ਅਤਰਮਾਨਾਨਂ, ਫਲਾਸਾਵ ਸਮਿਜ੍ਝਤਿ;

ਵਿਪਕ੍ਕਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯੋਸ੍ਮਿ, ਏਵਂ ਜਾਨਾਹਿ ਸਾਰਥਿ.

੪੨. ‘‘ਅਪਿ ਅਤਰਮਾਨਾਨਂ, ਸਮ੍ਮਦਤ੍ਥੋ ਵਿਪਚ੍ਚਤਿ;

ਵਿਪਕ੍ਕਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯੋਸ੍ਮਿ, ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਅਕੁਤੋਭਯੋ’’.

੪੩. ‘‘ਅਹਮ੍ਪਿ ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਰਾਜਪੁਤ੍ਤ ਤਵਨ੍ਤਿਕੇ;

ਅਵ੍ਹਾਯਸ੍ਸੁ [ਅਵ੍ਹਯਸ੍ਸੁ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਮਂ ਭਦ੍ਦਨ੍ਤੇ, ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਮਮ ਰੁਚ੍ਚਤਿ’’.

੪੪. ‘‘ਰਥਂ ਨਿਯ੍ਯਾਦਯਿਤ੍ਵਾਨ, ਅਨਣੋ ਏਹਿ ਸਾਰਥਿ;

ਅਨਣਸ੍ਸ ਹਿ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ, ਏਤਂ ਇਸੀਹਿ ਵਣ੍ਣਿਤਂ’’.

੪੫. ‘‘ਯਦੇਵ ਤ੍ਯਾਹਂ ਵਚਨਂ, ਅਕਰਂ ਭਦ੍ਦਮਤ੍ਥੁ ਤੇ;

ਤਦੇਵ ਮੇ ਤ੍ਵਂ ਵਚਨਂ, ਯਾਚਿਤੋ ਕਤ੍ਤੁਮਰਹਸਿ.

੪੬. ‘‘ਇਧੇਵ ਤਾਵ ਅਚ੍ਛਸ੍ਸੁ, ਯਾਵ ਰਾਜਾਨਮਾਨਯੇ;

ਅਪ੍ਪੇਵ ਤੇ ਪਿਤਾ ਦਿਸ੍ਵਾ, ਪਤੀਤੋ ਸੁਮਨੋ ਸਿਯਾ’’.

੪੭. ‘‘ਕਰੋਮਿ ਤੇਤਂ ਵਚਨਂ, ਯਂ ਮਂ ਭਣਸਿ ਸਾਰਥਿ;

ਅਹਮ੍ਪਿ ਦਟ੍ਠੁਕਾਮੋਸ੍ਮਿ, ਪਿਤਰਂ ਮੇ ਇਧਾਗਤਂ.

੪੮. ‘‘ਏਹਿ ਸਮ੍ਮ ਨਿਵਤ੍ਤਸ੍ਸੁ, ਕੁਸਲਂ ਵਜ੍ਜਾਸਿ ਞਾਤਿਨਂ;

ਮਾਤਰਂ ਪਿਤਰਂ ਮਯ੍ਹਂ, ਵੁਤ੍ਤੋ ਵਜ੍ਜਾਸਿ ਵਨ੍ਦਨਂ’’.

੪੯. ਤਸ੍ਸ ਪਾਦੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾਨ, ਕਤ੍ਵਾ ਚ ਨਂ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ;

ਸਾਰਥਿ ਰਥਮਾਰੁਯ੍ਹ, ਰਾਜਦ੍ਵਾਰਂ ਉਪਾਗਮਿ.

੫੦. ‘‘ਸੁਞ੍ਞਂ ਮਾਤਾ ਰਥਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ਏਕਂ ਸਾਰਥਿਮਾਗਤਂ;

ਅਸ੍ਸੁਪੁਣ੍ਣੇਹਿ ਨੇਤ੍ਤੇਹਿ, ਰੋਦਨ੍ਤੀ ਨਂ ਉਦਿਕ੍ਖਤਿ.

੫੧. ‘‘ਅਯਂ ਸੋ ਸਾਰਥਿ ਏਤਿ, ਨਿਹਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਮ ਅਤ੍ਰਜਂ;

ਨਿਹਤੋ ਨੂਨ ਮੇ ਪੁਤ੍ਤੋ, ਪਥਬ੍ਯਾ ਭੂਮਿਵਡ੍ਢਨੋ.

੫੨. ‘‘ਅਮਿਤ੍ਤਾ ਨੂਨ ਨਨ੍ਦਨ੍ਤਿ, ਪਤੀਤਾ ਨੂਨ ਵੇਰਿਨੋ;

ਆਗਤਂ ਸਾਰਥਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ਨਿਹਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਮ ਅਤ੍ਰਜਂ.

੫੩. ‘‘ਸੁਞ੍ਞਂ ਮਾਤਾ ਰਥਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ਏਕਂ ਸਾਰਥਿਮਾਗਤਂ;

ਅਸ੍ਸੁਪੁਣ੍ਣੇਹਿ ਨੇਤ੍ਤੇਹਿ, ਰੋਦਨ੍ਤੀ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਿ ਨਂ [ਰੋਦਨ੍ਤੀ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਤਿ (ਸੀ. ਪੀ.), ਰੋਦਨ੍ਤੀ ਨਂ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਤਿ (ਸ੍ਯਾ.)].

੫੪. ‘‘ਕਿਨ੍ਨੁ ਮੂਗੋ ਕਿਂ ਨੁ ਪਕ੍ਖੋ, ਕਿਨ੍ਨੁ ਸੋ ਵਿਲਪੀ ਤਦਾ;

ਨਿਹਞ੍ਞਮਾਨੋ ਭੂਮਿਯਾ, ਤਂ ਮੇ ਅਕ੍ਖਾਹਿ ਸਾਰਥਿ.

੫੫. ‘‘ਕਥਂ ਹਤ੍ਥੇਹਿ ਪਾਦੇਹਿ, ਮੂਗਪਕ੍ਖੋ ਵਿਵਜ੍ਜਯਿ;

ਨਿਹਞ੍ਞਮਾਨੋ ਭੂਮਿਯਾ, ਤਂ ਮੇ ਅਕ੍ਖਾਹਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤੋ’’.

੫੬. ‘‘ਅਕ੍ਖੇਯ੍ਯਂ [ਅਕ੍ਖਿਸ੍ਸਂ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਤੇ ਅਹਂ ਅਯ੍ਯੇ, ਦਜ੍ਜਾਸਿ ਅਭਯਂ ਮਮ;

ਯਂ ਮੇ ਸੁਤਂ ਵਾ ਦਿਟ੍ਠਂ ਵਾ, ਰਾਜਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ’’.

੫੭. ‘‘ਅਭਯਂ ਸਮ੍ਮ ਤੇ ਦਮ੍ਮਿ, ਅਭੀਤੋ ਭਣ ਸਾਰਥਿ;

ਯਂ ਤੇ ਸੁਤਂ ਵਾ ਦਿਟ੍ਠਂ ਵਾ, ਰਾਜਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ’’.

੫੮. ‘‘ਨ ਸੋ ਮੂਗੋ ਨ ਸੋ ਪਕ੍ਖੋ, ਵਿਸਟ੍ਠਵਚਨੋ ਚ ਸੋ;

ਰਜ੍ਜਸ੍ਸ ਕਿਰ ਸੋ ਭੀਤੋ, ਅਕਰਾ [ਅਕਰੀ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਆਲਯੇ ਬਹੂ.

੫੯. ‘‘ਪੁਰਿਮਂ ਸਰਤਿ ਸੋ ਜਾਤਿਂ, ਯਤ੍ਥ ਰਜ੍ਜਮਕਾਰਯਿ;

ਕਾਰਯਿਤ੍ਵਾ ਤਹਿਂ ਰਜ੍ਜਂ, ਪਾਪਤ੍ਥ ਨਿਰਯਂ ਭੁਸਂ.

੬੦. ‘‘ਵੀਸਤਿਞ੍ਚੇਵ ਵਸ੍ਸਾਨਿ, ਤਹਿਂ ਰਜ੍ਜਮਕਾਰਯਿ;

ਅਸੀਤਿਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ, ਨਿਰਯਮ੍ਹਿ ਅਪਚ੍ਚਿ ਸੋ.

੬੧. ‘‘ਤਸ੍ਸ ਰਜ੍ਜਸ੍ਸ ਸੋ ਭੀਤੋ, ਮਾ ਮਂ ਰਜ੍ਜਾਭਿਸੇਚਯੁਂ;

ਤਸ੍ਮਾ ਪਿਤੁ ਚ ਮਾਤੁਚ੍ਚ, ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਨ ਭਣੀ ਤਦਾ.

੬੨. ‘‘ਅਙ੍ਗਪਚ੍ਚਙ੍ਗਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਆਰੋਹਪਰਿਣਾਹਵਾ;

ਵਿਸਟ੍ਠਵਚਨੋ ਪਞ੍ਞੋ, ਮਗ੍ਗੇ ਸਗ੍ਗਸ੍ਸ ਤਿਟ੍ਠਤਿ.

੬੩. ‘‘ਸਚੇ ਤ੍ਵਂ ਦਟ੍ਠੁਕਾਮਾਸਿ, ਰਾਜਪੁਤ੍ਤਂ [ਰਾਜਪੁਤ੍ਤਿ (ਸੀ.)] ਤਵਤ੍ਰਜਂ;

ਏਹਿ ਤਂ ਪਾਪਯਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਯਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮਤਿ ਤੇਮਿਯੋ’’.

੬੪. ‘‘ਯੋਜਯਨ੍ਤੁ ਰਥੇ ਅਸ੍ਸੇ, ਕਚ੍ਛਂ ਨਾਗਾਨ [ਨਾਗਾਨਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)] ਬਨ੍ਧਥ;

ਉਦੀਰਯਨ੍ਤੁ ਸਙ੍ਖਪਣਵਾ, ਵਾਦਨ੍ਤੁ [ਵਦਨ੍ਤੁ (ਸੀ.), ਨਦਨ੍ਤੁ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.), ਵਦਤਂ (ਪੀ.)] ਏਕਪੋਕ੍ਖਰਾ.

੬੫. ‘‘ਵਾਦਨ੍ਤੁ [ਨਦਨ੍ਤੁ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਭੇਰੀ ਸਨ੍ਨਦ੍ਧਾ, ਵਗ੍ਗੂ ਵਾਦਨ੍ਤੁ ਦੁਨ੍ਦੁਭੀ;

ਨੇਗਮਾ ਚ ਮਂ ਅਨ੍ਵੇਨ੍ਤੁ, ਗਚ੍ਛਂ ਪੁਤ੍ਤਨਿਵੇਦਕੋ [ਨਿਵਾਦਕੋ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)].

੬੬. ‘‘ਓਰੋਧਾ ਚ ਕੁਮਾਰਾ ਚ, ਵੇਸਿਯਾਨਾ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ;

ਖਿਪ੍ਪਂ ਯਾਨਾਨਿ ਯੋਜੇਨ੍ਤੁ, ਗਚ੍ਛਂ ਪੁਤ੍ਤਨਿਵੇਦਕੋ [ਨਿਵਾਦਕੋ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)].

੬੭. ‘‘ਹਤ੍ਥਾਰੋਹਾ ਅਨੀਕਟ੍ਠਾ, ਰਥਿਕਾ ਪਤ੍ਤਿਕਾਰਕਾ;

ਖਿਪ੍ਪਂ ਯਾਨਾਨਿ ਯੋਜੇਨ੍ਤੁ, ਗਚ੍ਛਂ ਪੁਤ੍ਤਨਿਵੇਦਕੋ [ਨਿਵਾਦਕੋ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)].

੬੮. ‘‘ਸਮਾਗਤਾ ਜਾਨਪਦਾ, ਨੇਗਮਾ ਚ ਸਮਾਗਤਾ;

ਖਿਪ੍ਪਂ ਯਾਨਾਨਿ ਯੋਜੇਨ੍ਤੁ, ਗਚ੍ਛਂ ਪੁਤ੍ਤਨਿਵੇਦਕੋ’’ [ਨਿਵਾਦਕੋ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)].

੬੯. ‘‘ਅਸ੍ਸੇ ਚ ਸਾਰਥੀ ਯੁਤ੍ਤੇ, ਸਿਨ੍ਧਵੇ ਸੀਘਵਾਹਨੇ;

ਰਾਜਦ੍ਵਾਰਂ ਉਪਾਗਚ੍ਛੁਂ, ਯੁਤ੍ਤਾ ਦੇਵ ਇਮੇ ਹਯਾ’’.

੭੦. ‘‘ਥੂਲਾ ਜਵੇਨ ਹਾਯਨ੍ਤਿ, ਕਿਸਾ ਹਾਯਨ੍ਤਿ ਥਾਮੁਨਾ;

ਕਿਸੇ ਥੂਲੇ ਵਿਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ, ਸਂਸਟ੍ਠਾ ਯੋਜਿਤਾ ਹਯਾ’’.

੭੧. ‘‘ਤਤੋ ਰਾਜਾ ਤਰਮਾਨੋ, ਯੁਤ੍ਤਮਾਰੁਯ੍ਹ ਸਨ੍ਦਨਂ;

ਇਤ੍ਥਾਗਾਰਂ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ [ਅਭਾਸਥ (ਕ.)], ਸਬ੍ਬਾਵ ਅਨੁਯਾਥ ਮਂ.

੭੨. ‘‘ਵਾਲਬੀਜਨਿਮੁਣ੍ਹੀਸਂ, ਖਗ੍ਗਂ ਛਤ੍ਤਞ੍ਚ ਪਣ੍ਡਰਂ;

ਉਪਾਧਿ ਰਥਮਾਰੁਯ੍ਹ [ਉਪਾਦਿਰਥਮਾਰੁਯ੍ਹ (ਸੀ.), ਉਪਾਧੀ ਰਥਮਾਰੁਯ੍ਹ (ਸ੍ਯਾ.)], ਸੁਵਣ੍ਣੇਹਿ ਅਲਙ੍ਕਤਾ.

੭੩. ‘‘ਤਤੋ ਸ [ਚ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਰਾਜਾ ਪਾਯਾਸਿ, ਪੁਰਕ੍ਖਤ੍ਵਾਨ ਸਾਰਥਿਂ;