੧੩. ਤੇਵਿਜ੍ਜਸੁਤ੍ਤਂ

੫੧੮. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਕੋਸਲੇਸੁ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਮਾਨੋ ਮਹਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਞ੍ਚਮਤ੍ਤੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤੇਹਿ ਯੇਨ ਮਨਸਾਕਟਂ ਨਾਮ ਕੋਸਲਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਾਮੋ ਤਦਵਸਰਿ. ਤਤ੍ਰ ਸੁਦਂ ਭਗਵਾ ਮਨਸਾਕਟੇ ਵਿਹਰਤਿ ਉਤ੍ਤਰੇਨ ਮਨਸਾਕਟਸ੍ਸ ਅਚਿਰਵਤਿਯਾ ਨਦਿਯਾ ਤੀਰੇ ਅਮ੍ਬਵਨੇ.

੫੧੯. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲਾ ਮਨਸਾਕਟੇ ਪਟਿਵਸਨ੍ਤਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਚਙ੍ਕੀ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਤਾਰੁਕ੍ਖੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਪੋਕ੍ਖਰਸਾਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਜਾਣੁਸੋਣਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਤੋਦੇਯ੍ਯੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਅਞ੍ਞੇ ਚ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲਾ.

੫੨੦. ਅਥ ਖੋ ਵਾਸੇਟ੍ਠਭਾਰਦ੍ਵਾਜਾਨਂ ਮਾਣਵਾਨਂ ਜਙ੍ਘਵਿਹਾਰਂ ਅਨੁਚਙ੍ਕਮਨ੍ਤਾਨਂ ਅਨੁਵਿਚਰਨ੍ਤਾਨਂ ਮਗ੍ਗਾਮਗ੍ਗੇ ਕਥਾ ਉਦਪਾਦਿ. ਅਥ ਖੋ ਵਾਸੇਟ੍ਠੋ ਮਾਣਵੋ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਅਯਮੇਵ ਉਜੁਮਗ੍ਗੋ, ਅਯਮਞ੍ਜਸਾਯਨੋ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੋ ਨਿਯ੍ਯਾਤਿ ਤਕ੍ਕਰਸ੍ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਹਬ੍ਯਤਾਯ, ਯ੍ਵਾਯਂ ਅਕ੍ਖਾਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਨ ਪੋਕ੍ਖਰਸਾਤਿਨਾ’’ਤਿ. ਭਾਰਦ੍ਵਾਜੋਪਿ ਮਾਣਵੋ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਅਯਮੇਵ ਉਜੁਮਗ੍ਗੋ, ਅਯਮਞ੍ਜਸਾਯਨੋ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੋ, ਨਿਯ੍ਯਾਤਿ ਤਕ੍ਕਰਸ੍ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਹਬ੍ਯਤਾਯ, ਯ੍ਵਾਯਂ ਅਕ੍ਖਾਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਨ ਤਾਰੁਕ੍ਖੇਨਾ’’ਤਿ. ਨੇਵ ਖੋ ਅਸਕ੍ਖਿ ਵਾਸੇਟ੍ਠੋ ਮਾਣਵੋ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜਂ ਮਾਣਵਂ ਸਞ੍ਞਾਪੇਤੁਂ, ਨ ਪਨ ਅਸਕ੍ਖਿ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜੋ ਮਾਣਵੋਪਿ ਵਾਸੇਟ੍ਠਂ ਮਾਣਵਂ ਸਞ੍ਞਾਪੇਤੁਂ.

੫੨੧. ਅਥ ਖੋ ਵਾਸੇਟ੍ਠੋ ਮਾਣਵੋ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜਂ ਮਾਣਵਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ, ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ, ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤੋ ਸਕ੍ਯਕੁਲਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਮਨਸਾਕਟੇ ਵਿਹਰਤਿ ਉਤ੍ਤਰੇਨ ਮਨਸਾਕਟਸ੍ਸ ਅਚਿਰਵਤਿਯਾ ਨਦਿਯਾ ਤੀਰੇ ਅਮ੍ਬਵਨੇ. ਤਂ ਖੋ ਪਨ ਭਵਨ੍ਤਂ ਗੋਤਮਂ ਏਵਂ ਕਲ੍ਯਾਣੋ ਕਿਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦੋ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਤੋ – ‘‘ਇਤਿਪਿ ਸੋ ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਵਿਜ੍ਜਾਚਰਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਸੁਗਤੋ ਲੋਕਵਿਦੂ ਅਨੁਤ੍ਤਰੋ ਪੁਰਿਸਦਮ੍ਮਸਾਰਥਿ ਸਤ੍ਥਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਆਯਾਮ, ਭੋ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ, ਯੇਨ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਸ੍ਸਾਮ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮ. ਯਥਾ ਨੋ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਬ੍ਯਾਕਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਥਾ ਨਂ ਧਾਰੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ, ਭੋ’’ਤਿ ਖੋ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜੋ ਮਾਣਵੋ ਵਾਸੇਟ੍ਠਸ੍ਸ ਮਾਣਵਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸਿ.

ਮਗ੍ਗਾਮਗ੍ਗਕਥਾ

੫੨੨. ਅਥ ਖੋ ਵਾਸੇਟ੍ਠਭਾਰਦ੍ਵਾਜਾ ਮਾਣਵਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਮੋਦਿਂਸੁ. ਸਮ੍ਮੋਦਨੀਯਂ ਕਥਂ ਸਾਰਣੀਯਂ ਵੀਤਿਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਵਾਸੇਟ੍ਠੋ ਮਾਣਵੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਇਧ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਜਙ੍ਘਵਿਹਾਰਂ ਅਨੁਚਙ੍ਕਮਨ੍ਤਾਨਂ ਅਨੁਵਿਚਰਨ੍ਤਾਨਂ ਮਗ੍ਗਾਮਗ੍ਗੇ ਕਥਾ ਉਦਪਾਦਿ. ਅਹਂ ਏਵਂ ਵਦਾਮਿ – ‘ਅਯਮੇਵ ਉਜੁਮਗ੍ਗੋ, ਅਯਮਞ੍ਜਸਾਯਨੋ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੋ ਨਿਯ੍ਯਾਤਿ ਤਕ੍ਕਰਸ੍ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਹਬ੍ਯਤਾਯ, ਯ੍ਵਾਯਂ ਅਕ੍ਖਾਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਨ ਪੋਕ੍ਖਰਸਾਤਿਨਾ’ਤਿ. ਭਾਰਦ੍ਵਾਜੋ ਮਾਣਵੋ ਏਵਮਾਹ – ‘ਅਯਮੇਵ ਉਜੁਮਗ੍ਗੋ ਅਯਮਞ੍ਜਸਾਯਨੋ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੋ ਨਿਯ੍ਯਾਤਿ ਤਕ੍ਕਰਸ੍ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਹਬ੍ਯਤਾਯ, ਯ੍ਵਾਯਂ ਅਕ੍ਖਾਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਨ ਤਾਰੁਕ੍ਖੇਨਾ’ਤਿ. ਏਤ੍ਥ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਅਤ੍ਥੇਵ ਵਿਗ੍ਗਹੋ, ਅਤ੍ਥਿ ਵਿਵਾਦੋ, ਅਤ੍ਥਿ ਨਾਨਾਵਾਦੋ’’ਤਿ.

੫੨੩. ‘‘ਇਤਿ ਕਿਰ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਤ੍ਵਂ ਏਵਂ ਵਦੇਸਿ – ‘‘ਅਯਮੇਵ ਉਜੁਮਗ੍ਗੋ, ਅਯਮਞ੍ਜਸਾਯਨੋ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੋ ਨਿਯ੍ਯਾਤਿ ਤਕ੍ਕਰਸ੍ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਹਬ੍ਯਤਾਯ, ਯ੍ਵਾਯਂ ਅਕ੍ਖਾਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਨ ਪੋਕ੍ਖਰਸਾਤਿਨਾ’’ਤਿ. ਭਾਰਦ੍ਵਾਜੋ ਮਾਣਵੋ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਅਯਮੇਵ ਉਜੁਮਗ੍ਗੋ ਅਯਮਞ੍ਜਸਾਯਨੋ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੋ ਨਿਯ੍ਯਾਤਿ ਤਕ੍ਕਰਸ੍ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਹਬ੍ਯਤਾਯ, ਯ੍ਵਾਯਂ ਅਕ੍ਖਾਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਨ ਤਾਰੁਕ੍ਖੇਨਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਵੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਵਿਗ੍ਗਹੋ, ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਵਿਵਾਦੋ, ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਨਾਨਾਵਾਦੋ’’ਤਿ?

੫੨੪. ‘‘ਮਗ੍ਗਾਮਗ੍ਗੇ, ਭੋ ਗੋਤਮ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਨਾਨਾਮਗ੍ਗੇ ਪਞ੍ਞਪੇਨ੍ਤਿ, ਅਦ੍ਧਰਿਯਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਤਿਤ੍ਤਿਰਿਯਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਛਨ੍ਦੋਕਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਬਵ੍ਹਾਰਿਜ੍ਝਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ, ਅਥ ਖੋ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਤਾਨਿ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਾ ਨਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਤਕ੍ਕਰਸ੍ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਹਬ੍ਯਤਾਯ.

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਗਾਮਸ੍ਸ ਵਾ ਨਿਗਮਸ੍ਸ ਵਾ ਅਵਿਦੂਰੇ ਬਹੂਨਿ ਚੇਪਿ ਨਾਨਾਮਗ੍ਗਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਤਾਨਿ ਗਾਮਸਮੋਸਰਣਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ; ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਨਾਨਾਮਗ੍ਗੇ ਪਞ੍ਞਪੇਨ੍ਤਿ, ਅਦ੍ਧਰਿਯਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਤਿਤ੍ਤਿਰਿਯਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਛਨ੍ਦੋਕਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਬਵ੍ਹਾਰਿਜ੍ਝਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ, ਅਥ ਖੋ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਤਾਨਿ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਾ ਨਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਤਕ੍ਕਰਸ੍ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਹਬ੍ਯਤਾਯਾ’’ਤਿ.

ਵਾਸੇਟ੍ਠਮਾਣਵਾਨੁਯੋਗੋ

੫੨੫. ‘‘ਨਿਯ੍ਯਨ੍ਤੀਤਿ ਵਾਸੇਟ੍ਠ ਵਦੇਸਿ’’? ‘‘ਨਿਯ੍ਯਨ੍ਤੀਤਿ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਵਦਾਮਿ’’. ‘‘ਨਿਯ੍ਯਨ੍ਤੀਤਿ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਵਦੇਸਿ’’? ‘‘ਨਿਯ੍ਯਨ੍ਤੀਤਿ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਵਦਾਮਿ’’. ‘‘ਨਿਯ੍ਯਨ੍ਤੀਤਿ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਵਦੇਸਿ’’? ‘‘ਨਿਯ੍ਯਨ੍ਤੀ’’ਤਿ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਵਦਾਮਿ’’.

‘‘ਕਿਂ ਪਨ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਅਤ੍ਥਿ ਕੋਚਿ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਏਕਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਪਿ, ਯੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਕ੍ਖਿਦਿਟ੍ਠੋ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹਿਦਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ’’.

‘‘ਕਿਂ ਪਨ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਅਤ੍ਥਿ ਕੋਚਿ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਏਕਾਚਰਿਯੋਪਿ, ਯੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਕ੍ਖਿਦਿਟ੍ਠੋ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹਿਦਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ’’.

‘‘ਕਿਂ ਪਨ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਅਤ੍ਥਿ ਕੋਚਿ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਏਕਾਚਰਿਯਪਾਚਰਿਯੋਪਿ, ਯੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਕ੍ਖਿਦਿਟ੍ਠੋ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹਿਦਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ’’.

‘‘ਕਿਂ ਪਨ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਅਤ੍ਥਿ ਕੋਚਿ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਯਾਵ ਸਤ੍ਤਮਾ ਆਚਰਿਯਾਮਹਯੁਗਾ [ਸਤ੍ਤਮਾਚਰਿਯਮਹਯੁਗਾ (ਸ੍ਯਾ.)] ਯੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਕ੍ਖਿਦਿਟ੍ਠੋ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹਿਦਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ’’.

੫੨੬. ‘‘ਕਿਂ ਪਨ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਯੇਪਿ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਪੁਬ੍ਬਕਾ ਇਸਯੋ ਮਨ੍ਤਾਨਂ ਕਤ੍ਤਾਰੋ ਮਨ੍ਤਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਾਰੋ, ਯੇਸਮਿਦਂ ਏਤਰਹਿ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਪੋਰਾਣਂ ਮਨ੍ਤਪਦਂ ਗੀਤਂ ਪਵੁਤ੍ਤਂ ਸਮਿਹਿਤਂ [ਸਮੀਹਿਤਂ (ਸ੍ਯਾ.)], ਤਦਨੁਗਾਯਨ੍ਤਿ, ਤਦਨੁਭਾਸਨ੍ਤਿ, ਭਾਸਿਤਮਨੁਭਾਸਨ੍ਤਿ, ਵਾਚਿਤਮਨੁਵਾਚੇਨ੍ਤਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਅਟ੍ਠਕੋ ਵਾਮਕੋ ਵਾਮਦੇਵੋ ਵੇਸ੍ਸਾਮਿਤ੍ਤੋ ਯਮਤਗ੍ਗਿ ਅਙ੍ਗੀਰਸੋ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜੋ ਵਾਸੇਟ੍ਠੋ ਕਸ੍ਸਪੋ ਭਗੁ. ਤੇਪਿ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਮਯਮੇਤਂ ਜਾਨਾਮ, ਮਯਮੇਤਂ ਪਸ੍ਸਾਮ, ਯਤ੍ਥ ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ, ਯੇਨ ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ, ਯਹਿਂ ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ’’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹਿਦਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ’’.

੫੨੭. ‘‘ਇਤਿ ਕਿਰ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਨਤ੍ਥਿ ਕੋਚਿ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਏਕਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਪਿ, ਯੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਕ੍ਖਿਦਿਟ੍ਠੋ. ਨਤ੍ਥਿ ਕੋਚਿ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਏਕਾਚਰਿਯੋਪਿ, ਯੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਕ੍ਖਿਦਿਟ੍ਠੋ. ਨਤ੍ਥਿ ਕੋਚਿ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਏਕਾਚਰਿਯਪਾਚਰਿਯੋਪਿ, ਯੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਕ੍ਖਿਦਿਟ੍ਠੋ. ਨਤ੍ਥਿ ਕੋਚਿ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਯਾਵ ਸਤ੍ਤਮਾ ਆਚਰਿਯਾਮਹਯੁਗਾ ਯੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਕ੍ਖਿਦਿਟ੍ਠੋ. ਯੇਪਿ ਕਿਰ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਪੁਬ੍ਬਕਾ ਇਸਯੋ ਮਨ੍ਤਾਨਂ ਕਤ੍ਤਾਰੋ ਮਨ੍ਤਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਾਰੋ, ਯੇਸਮਿਦਂ ਏਤਰਹਿ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਪੋਰਾਣਂ ਮਨ੍ਤਪਦਂ ਗੀਤਂ ਪਵੁਤ੍ਤਂ ਸਮਿਹਿਤਂ, ਤਦਨੁਗਾਯਨ੍ਤਿ, ਤਦਨੁਭਾਸਨ੍ਤਿ, ਭਾਸਿਤਮਨੁਭਾਸਨ੍ਤਿ, ਵਾਚਿਤਮਨੁਵਾਚੇਨ੍ਤਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਅਟ੍ਠਕੋ ਵਾਮਕੋ ਵਾਮਦੇਵੋ ਵੇਸ੍ਸਾਮਿਤ੍ਤੋ ਯਮਤਗ੍ਗਿ ਅਙ੍ਗੀਰਸੋ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜੋ ਵਾਸੇਟ੍ਠੋ ਕਸ੍ਸਪੋ ਭਗੁ, ਤੇਪਿ ਨ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਮਯਮੇਤਂ ਜਾਨਾਮ, ਮਯਮੇਤਂ ਪਸ੍ਸਾਮ, ਯਤ੍ਥ ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ, ਯੇਨ ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ, ਯਹਿਂ ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ’ਤਿ. ਤੇਵ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਯਂ ਨ ਜਾਨਾਮ, ਯਂ ਨ ਪਸ੍ਸਾਮ, ਤਸ੍ਸ ਸਹਬ੍ਯਤਾਯ ਮਗ੍ਗਂ ਦੇਸੇਮ. ਅਯਮੇਵ ਉਜੁਮਗ੍ਗੋ ਅਯਮਞ੍ਜਸਾਯਨੋ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੋ, ਨਿਯ੍ਯਾਤਿ ਤਕ੍ਕਰਸ੍ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਹਬ੍ਯਤਾਯਾ’’’ਤਿ.

੫੨੮. ‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਨਨੁ ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਅਪ੍ਪਾਟਿਹੀਰਕਤਂ ਭਾਸਿਤਂ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਅਦ੍ਧਾ ਖੋ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਅਪ੍ਪਾਟਿਹੀਰਕਤਂ ਭਾਸਿਤਂ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ.

‘‘ਸਾਧੁ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਤੇ ਵਤ [ਤੇਵ (ਕ.)], ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਤੇਵਿਜ੍ਜਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਯਂ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਯਂ ਨ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਸਹਬ੍ਯਤਾਯ ਮਗ੍ਗਂ ਦੇਸੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ‘ਅਯਮੇਵ ਉਜੁਮਗ੍ਗੋ, ਅਯਮਞ੍ਜਸਾਯਨੋ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੋ, ਨਿਯ੍ਯਾਤਿ ਤਕ੍ਕਰਸ੍ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਹਬ੍ਯਤਾਯਾ’ਤਿ, ਨੇਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ.

੫੨੯. ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਅਨ੍ਧਵੇਣਿ ਪਰਮ੍ਪਰਸਂਸਤ੍ਤਾ ਪੁਰਿਮੋਪਿ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਮਜ੍ਝਿਮੋਪਿ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਪਚ੍ਛਿਮੋਪਿ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਅਨ੍ਧਵੇਣੂਪਮਂ ਮਞ੍ਞੇ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਭਾਸਿਤਂ, ਪੁਰਿਮੋਪਿ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਮਜ੍ਝਿਮੋਪਿ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਪਚ੍ਛਿਮੋਪਿ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਤੇਸਮਿਦਂ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਭਾਸਿਤਂ ਹਸ੍ਸਕਞ੍ਞੇਵ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਨਾਮਕਞ੍ਞੇਵ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਰਿਤ੍ਤਕਞ੍ਞੇਵ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤੁਚ੍ਛਕਞ੍ਞੇਵ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ.

੫੩੦. ‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯੇ, ਅਞ੍ਞੇ ਚਾਪਿ ਬਹੁਜਨਾ, ਯਤੋ ਚ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯਾ ਉਗ੍ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਯਤ੍ਥ ਚ ਓਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਆਯਾਚਨ੍ਤਿ ਥੋਮਯਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਜਲਿਕਾ ਨਮਸ੍ਸਮਾਨਾ ਅਨੁਪਰਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀ’’ਤਿ?

‘‘ਏਵਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯੇ, ਅਞ੍ਞੇ ਚਾਪਿ ਬਹੁਜਨਾ, ਯਤੋ ਚ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯਾ ਉਗ੍ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਯਤ੍ਥ ਚ ਓਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਆਯਾਚਨ੍ਤਿ ਥੋਮਯਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਜਲਿਕਾ ਨਮਸ੍ਸਮਾਨਾ ਅਨੁਪਰਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.

੫੩੧. ‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਯਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯੇ, ਅਞ੍ਞੇ ਚਾਪਿ ਬਹੁਜਨਾ, ਯਤੋ ਚ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯਾ ਉਗ੍ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਯਤ੍ਥ ਚ ਓਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਆਯਾਚਨ੍ਤਿ ਥੋਮਯਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਜਲਿਕਾ ਨਮਸ੍ਸਮਾਨਾ ਅਨੁਪਰਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਪਹੋਨ੍ਤਿ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਾਯ ਮਗ੍ਗਂ ਦੇਸੇਤੁਂ – ‘‘ਅਯਮੇਵ ਉਜੁਮਗ੍ਗੋ, ਅਯਮਞ੍ਜਸਾਯਨੋ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੋ, ਨਿਯ੍ਯਾਤਿ ਤਕ੍ਕਰਸ੍ਸ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਾਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹਿਦਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ’’.

‘‘ਇਤਿ ਕਿਰ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਯਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯੇ, ਅਞ੍ਞੇ ਚਾਪਿ ਬਹੁਜਨਾ, ਯਤੋ ਚ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯਾ ਉਗ੍ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਯਤ੍ਥ ਚ ਓਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਆਯਾਚਨ੍ਤਿ ਥੋਮਯਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਜਲਿਕਾ ਨਮਸ੍ਸਮਾਨਾ ਅਨੁਪਰਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਨਪ੍ਪਹੋਨ੍ਤਿ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਾਯ ਮਗ੍ਗਂ ਦੇਸੇਤੁਂ – ‘‘ਅਯਮੇਵ ਉਜੁਮਗ੍ਗੋ, ਅਯਮਞ੍ਜਸਾਯਨੋ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੋ, ਨਿਯ੍ਯਾਤਿ ਤਕ੍ਕਰਸ੍ਸ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਾਯਾ’’ਤਿ.

੫੩੨. ‘‘ਇਤਿ ਪਨ [ਕਿਂ ਪਨ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਨ ਕਿਰ ਤੇਵਿਜ੍ਜੇਹਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਹਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਕ੍ਖਿਦਿਟ੍ਠੋ. ਨਪਿ ਕਿਰ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਆਚਰਿਯੇਹਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਕ੍ਖਿਦਿਟ੍ਠੋ. ਨਪਿ ਕਿਰ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਆਚਰਿਯਪਾਚਰਿਯੇਹਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਕ੍ਖਿਦਿਟ੍ਠੋ. ਨਪਿ ਕਿਰ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਯਾਵ ਸਤ੍ਤਮਾ [ਸਤ੍ਤਮੇਹਿ (?)] ਆਚਰਿਯਾਮਹਯੁਗੇਹਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਕ੍ਖਿਦਿਟ੍ਠੋ. ਯੇਪਿ ਕਿਰ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਪੁਬ੍ਬਕਾ ਇਸਯੋ ਮਨ੍ਤਾਨਂ ਕਤ੍ਤਾਰੋ ਮਨ੍ਤਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਾਰੋ, ਯੇਸਮਿਦਂ ਏਤਰਹਿ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਪੋਰਾਣਂ ਮਨ੍ਤਪਦਂ ਗੀਤਂ ਪਵੁਤ੍ਤਂ ਸਮਿਹਿਤਂ, ਤਦਨੁਗਾਯਨ੍ਤਿ, ਤਦਨੁਭਾਸਨ੍ਤਿ, ਭਾਸਿਤਮਨੁਭਾਸਨ੍ਤਿ, ਵਾਚਿਤਮਨੁਵਾਚੇਨ੍ਤਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਅਟ੍ਠਕੋ ਵਾਮਕੋ ਵਾਮਦੇਵੋ ਵੇਸ੍ਸਾਮਿਤ੍ਤੋ ਯਮਤਗ੍ਗਿ ਅਙ੍ਗੀਰਸੋ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜੋ ਵਾਸੇਟ੍ਠੋ ਕਸ੍ਸਪੋ ਭਗੁ, ਤੇਪਿ ਨ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਮਯਮੇਤਂ ਜਾਨਾਮ, ਮਯਮੇਤਂ ਪਸ੍ਸਾਮ, ਯਤ੍ਥ ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ, ਯੇਨ ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ, ਯਹਿਂ ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ’’ਤਿ. ਤੇਵ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਯਂ ਨ ਜਾਨਾਮ, ਯਂ ਨ ਪਸ੍ਸਾਮ, ਤਸ੍ਸ ਸਹਬ੍ਯਤਾਯ ਮਗ੍ਗਂ ਦੇਸੇਮ – ਅਯਮੇਵ ਉਜੁਮਗ੍ਗੋ ਅਯਮਞ੍ਜਸਾਯਨੋ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੋ ਨਿਯ੍ਯਾਤਿ ਤਕ੍ਕਰਸ੍ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਹਬ੍ਯਤਾਯਾ’’ਤਿ.

੫੩੩. ‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਨਨੁ ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਅਪ੍ਪਾਟਿਹੀਰਕਤਂ ਭਾਸਿਤਂ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਅਦ੍ਧਾ ਖੋ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਅਪ੍ਪਾਟਿਹੀਰਕਤਂ ਭਾਸਿਤਂ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ.

‘‘ਸਾਧੁ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਤੇ ਵਤ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਤੇਵਿਜ੍ਜਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਯਂ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਯਂ ਨ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਸਹਬ੍ਯਤਾਯ ਮਗ੍ਗਂ ਦੇਸੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ – ‘‘ਅਯਮੇਵ ਉਜੁਮਗ੍ਗੋ, ਅਯਮਞ੍ਜਸਾਯਨੋ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੋ, ਨਿਯ੍ਯਾਤਿ ਤਕ੍ਕਰਸ੍ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਹਬ੍ਯਤਾਯਾ’’ਤਿ, ਨੇਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ.

ਜਨਪਦਕਲ੍ਯਾਣੀਉਪਮਾ

੫੩੪. ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਪੁਰਿਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘‘ਅਹਂ ਯਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਜਨਪਦੇ ਜਨਪਦਕਲ੍ਯਾਣੀ, ਤਂ ਇਚ੍ਛਾਮਿ, ਤਂ ਕਾਮੇਮੀ’’ਤਿ. ਤਮੇਨਂ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ – ‘‘ਅਮ੍ਭੋ ਪੁਰਿਸ, ਯਂ ਤ੍ਵਂ ਜਨਪਦਕਲ੍ਯਾਣਿਂ ਇਚ੍ਛਸਿ ਕਾਮੇਸਿ, ਜਾਨਾਸਿ ਤਂ ਜਨਪਦਕਲ੍ਯਾਣਿਂ – ਖਤ੍ਤਿਯੀ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀ ਵਾ ਵੇਸ੍ਸੀ ਵਾ ਸੁਦ੍ਦੀ ਵਾ’’ਤਿ? ਇਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ‘‘ਨੋ’’ਤਿ ਵਦੇਯ੍ਯ.

‘‘ਤਮੇਨਂ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ – ‘‘ਅਮ੍ਭੋ ਪੁਰਿਸ, ਯਂ ਤ੍ਵਂ ਜਨਪਦਕਲ੍ਯਾਣਿਂ ਇਚ੍ਛਸਿ ਕਾਮੇਸਿ, ਜਾਨਾਸਿ ਤਂ ਜਨਪਦਕਲ੍ਯਾਣਿਂ – ਏਵਂਨਾਮਾ ਏਵਂਗੋਤ੍ਤਾਤਿ ਵਾ, ਦੀਘਾ ਵਾ ਰਸ੍ਸਾ ਵਾ ਮਜ੍ਝਿਮਾ ਵਾ ਕਾਲ਼ੀ ਵਾ ਸਾਮਾ ਵਾ ਮਙ੍ਗੁਰਚ੍ਛਵੀ ਵਾਤਿ, ਅਮੁਕਸ੍ਮਿਂ ਗਾਮੇ ਵਾ ਨਿਗਮੇ ਵਾ ਨਗਰੇ ਵਾ’’ਤਿ? ਇਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ‘ਨੋ’ਤਿ ਵਦੇਯ੍ਯ. ਤਮੇਨਂ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ – ‘‘ਅਮ੍ਭੋ ਪੁਰਿਸ, ਯਂ ਤ੍ਵਂ ਨ ਜਾਨਾਸਿ ਨ ਪਸ੍ਸਸਿ, ਤਂ ਤ੍ਵਂ ਇਚ੍ਛਸਿ ਕਾਮੇਸੀ’’ਤਿ? ਇਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ‘‘ਆਮਾ’’ਤਿ ਵਦੇਯ੍ਯ.

੫੩੫. ‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਨਨੁ ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਾਟਿਹੀਰਕਤਂ ਭਾਸਿਤਂ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਅਦ੍ਧਾ ਖੋ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਾਟਿਹੀਰਕਤਂ ਭਾਸਿਤਂ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ.

੫੩੬. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਨ ਕਿਰ ਤੇਵਿਜ੍ਜੇਹਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਹਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਕ੍ਖਿਦਿਟ੍ਠੋ, ਨਪਿ ਕਿਰ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਆਚਰਿਯੇਹਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਕ੍ਖਿਦਿਟ੍ਠੋ, ਨਪਿ ਕਿਰ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਆਚਰਿਯਪਾਚਰਿਯੇਹਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਕ੍ਖਿਦਿਟ੍ਠੋ. ਨਪਿ ਕਿਰ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਯਾਵ ਸਤ੍ਤਮਾ ਆਚਰਿਯਾਮਹਯੁਗੇਹਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਕ੍ਖਿਦਿਟ੍ਠੋ. ਯੇਪਿ ਕਿਰ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਪੁਬ੍ਬਕਾ ਇਸਯੋ ਮਨ੍ਤਾਨਂ ਕਤ੍ਤਾਰੋ ਮਨ੍ਤਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਾਰੋ, ਯੇਸਮਿਦਂ ਏਤਰਹਿ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਪੋਰਾਣਂ ਮਨ੍ਤਪਦਂ ਗੀਤਂ ਪਵੁਤ੍ਤਂ ਸਮਿਹਿਤਂ, ਤਦਨੁਗਾਯਨ੍ਤਿ, ਤਦਨੁਭਾਸਨ੍ਤਿ, ਭਾਸਿਤਮਨੁਭਾਸਨ੍ਤਿ, ਵਾਚਿਤਮਨੁਵਾਚੇਨ੍ਤਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਅਟ੍ਠਕੋ ਵਾਮਕੋ ਵਾਮਦੇਵੋ ਵੇਸ੍ਸਾਮਿਤ੍ਤੋ ਯਮਤਗ੍ਗਿ ਅਙ੍ਗੀਰਸੋ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜੋ ਵਾਸੇਟ੍ਠੋ ਕਸ੍ਸਪੋ ਭਗੁ, ਤੇਪਿ ਨ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਮਯਮੇਤਂ ਜਾਨਾਮ, ਮਯਮੇਤਂ ਪਸ੍ਸਾਮ, ਯਤ੍ਥ ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ, ਯੇਨ ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ, ਯਹਿਂ ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ’’ਤਿ. ਤੇਵ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਯਂ ਨ ਜਾਨਾਮ, ਯਂ ਨ ਪਸ੍ਸਾਮ, ਤਸ੍ਸ ਸਹਬ੍ਯਤਾਯ ਮਗ੍ਗਂ ਦੇਸੇਮ – ਅਯਮੇਵ ਉਜੁਮਗ੍ਗੋ ਅਯਮਞ੍ਜਸਾਯਨੋ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੋ ਨਿਯ੍ਯਾਤਿ ਤਕ੍ਕਰਸ੍ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਹਬ੍ਯਤਾਯਾ’’ਤਿ.

੫੩੭. ‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਨਨੁ ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਅਪ੍ਪਾਟਿਹੀਰਕਤਂ ਭਾਸਿਤਂ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਅਦ੍ਧਾ ਖੋ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਅਪ੍ਪਾਟਿਹੀਰਕਤਂ ਭਾਸਿਤਂ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ.

‘‘ਸਾਧੁ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਤੇ ਵਤ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਤੇਵਿਜ੍ਜਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਯਂ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਯਂ ਨ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਸਹਬ੍ਯਤਾਯ ਮਗ੍ਗਂ ਦੇਸੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ – ਅਯਮੇਵ ਉਜੁਮਗ੍ਗੋ ਅਯਮਞ੍ਜਸਾਯਨੋ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੋ ਨਿਯ੍ਯਾਤਿ ਤਕ੍ਕਰਸ੍ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਹਬ੍ਯਤਾਯਾਤਿ ਨੇਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ.

ਨਿਸ੍ਸੇਣੀਉਪਮਾ

੫੩੮. ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਪੁਰਿਸੋ ਚਾਤੁਮਹਾਪਥੇ ਨਿਸ੍ਸੇਣਿਂ ਕਰੇਯ੍ਯ – ਪਾਸਾਦਸ੍ਸ ਆਰੋਹਣਾਯ. ਤਮੇਨਂ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ – ‘‘ਅਮ੍ਭੋ ਪੁਰਿਸ, ਯਸ੍ਸ ਤ੍ਵਂ [ਯਂ ਤ੍ਵਂ (ਸ੍ਯਾ.)] ਪਾਸਾਦਸ੍ਸ ਆਰੋਹਣਾਯ ਨਿਸ੍ਸੇਣਿਂ ਕਰੋਸਿ, ਜਾਨਾਸਿ ਤਂ ਪਾਸਾਦਂ – ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਾਯ ਵਾ ਦਿਸਾਯ ਦਕ੍ਖਿਣਾਯ ਵਾ ਦਿਸਾਯ ਪਚ੍ਛਿਮਾਯ ਵਾ ਦਿਸਾਯ ਉਤ੍ਤਰਾਯ ਵਾ ਦਿਸਾਯ ਉਚ੍ਚੋ ਵਾ ਨੀਚੋ ਵਾ ਮਜ੍ਝਿਮੋ ਵਾ’’ਤਿ? ਇਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ‘‘ਨੋ’’ਤਿ ਵਦੇਯ੍ਯ.

‘‘ਤਮੇਨਂ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ – ‘‘ਅਮ੍ਭੋ ਪੁਰਿਸ, ਯਂ ਤ੍ਵਂ ਨ ਜਾਨਾਸਿ, ਨ ਪਸ੍ਸਸਿ, ਤਸ੍ਸ ਤ੍ਵਂ ਪਾਸਾਦਸ੍ਸ ਆਰੋਹਣਾਯ ਨਿਸ੍ਸੇਣਿਂ ਕਰੋਸੀ’’ਤਿ? ਇਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ‘‘ਆਮਾ’’ਤਿ ਵਦੇਯ੍ਯ.

੫੩੯. ‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਨਨੁ ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਾਟਿਹੀਰਕਤਂ ਭਾਸਿਤਂ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਅਦ੍ਧਾ ਖੋ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਾਟਿਹੀਰਕਤਂ ਭਾਸਿਤਂ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ.

੫੪੦. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਨ ਕਿਰ ਤੇਵਿਜ੍ਜੇਹਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਹਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਕ੍ਖਿਦਿਟ੍ਠੋ, ਨਪਿ ਕਿਰ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਆਚਰਿਯੇਹਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਕ੍ਖਿਦਿਟ੍ਠੋ, ਨਪਿ ਕਿਰ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਆਚਰਿਯਪਾਚਰਿਯੇਹਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਕ੍ਖਿਦਿਟ੍ਠੋ, ਨਪਿ ਕਿਰ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਯਾਵ ਸਤ੍ਤਮਾ ਆਚਰਿਯਾਮਹਯੁਗੇਹਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਕ੍ਖਿਦਿਟ੍ਠੋ. ਯੇਪਿ ਕਿਰ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਪੁਬ੍ਬਕਾ ਇਸਯੋ ਮਨ੍ਤਾਨਂ ਕਤ੍ਤਾਰੋ ਮਨ੍ਤਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਾਰੋ, ਯੇਸਮਿਦਂ ਏਤਰਹਿ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਪੋਰਾਣਂ ਮਨ੍ਤਪਦਂ ਗੀਤਂ ਪਵੁਤ੍ਤਂ ਸਮਿਹਿਤਂ, ਤਦਨੁਗਾਯਨ੍ਤਿ, ਤਦਨੁਭਾਸਨ੍ਤਿ, ਭਾਸਿਤਮਨੁਭਾਸਨ੍ਤਿ, ਵਾਚਿਤਮਨੁਵਾਚੇਨ੍ਤਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਅਟ੍ਠਕੋ ਵਾਮਕੋ ਵਾਮਦੇਵੋ ਵੇਸ੍ਸਾਮਿਤ੍ਤੋ ਯਮਤਗ੍ਗਿ ਅਙ੍ਗੀਰਸੋ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜੋ ਵਾਸੇਟ੍ਠੋ ਕਸ੍ਸਪੋ ਭਗੁ, ਤੇਪਿ ਨ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ਮਯਮੇਤਂ ਜਾਨਾਮ, ਮਯਮੇਤਂ ਪਸ੍ਸਾਮ, ਯਤ੍ਥ ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ, ਯੇਨ ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ, ਯਹਿਂ ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਤਿ. ਤੇਵ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਯਂ ਨ ਜਾਨਾਮ, ਯਂ ਨ ਪਸ੍ਸਾਮ, ਤਸ੍ਸ ਸਹਬ੍ਯਤਾਯ ਮਗ੍ਗਂ ਦੇਸੇਮ, ਅਯਮੇਵ ਉਜੁਮਗ੍ਗੋ ਅਯਮਞ੍ਜਸਾਯਨੋ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੋ ਨਿਯ੍ਯਾਤਿ ਤਕ੍ਕਰਸ੍ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਹਬ੍ਯਤਾਯਾ’’ਤਿ.

੫੪੧. ‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਨਨੁ ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਅਪ੍ਪਾਟਿਹੀਰਕਤਂ ਭਾਸਿਤਂ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਅਦ੍ਧਾ ਖੋ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਅਪ੍ਪਾਟਿਹੀਰਕਤਂ ਭਾਸਿਤਂ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ.

‘‘ਸਾਧੁ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ. ਤੇ ਵਤ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਤੇਵਿਜ੍ਜਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਯਂ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਯਂ ਨ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਸਹਬ੍ਯਤਾਯ ਮਗ੍ਗਂ ਦੇਸੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਅਯਮੇਵ ਉਜੁਮਗ੍ਗੋ ਅਯਮਞ੍ਜਸਾਯਨੋ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੋ ਨਿਯ੍ਯਾਤਿ ਤਕ੍ਕਰਸ੍ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਬ੍ਯਤਾਯਾਤਿ, ਨੇਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ.

ਅਚਿਰਵਤੀਨਦੀਉਪਮਾ

੫੪੨. ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਅਯਂ ਅਚਿਰਵਤੀ ਨਦੀ ਪੂਰਾ ਉਦਕਸ੍ਸ ਸਮਤਿਤ੍ਤਿਕਾ ਕਾਕਪੇਯ੍ਯਾ. ਅਥ ਪੁਰਿਸੋ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਪਾਰਤ੍ਥਿਕੋ ਪਾਰਗਵੇਸੀ ਪਾਰਗਾਮੀ ਪਾਰਂ ਤਰਿਤੁਕਾਮੋ. ਸੋ ਓਰਿਮੇ ਤੀਰੇ ਠਿਤੋ ਪਾਰਿਮਂ ਤੀਰਂ ਅਵ੍ਹੇਯ੍ਯ – ‘‘ਏਹਿ ਪਾਰਾਪਾਰਂ, ਏਹਿ ਪਾਰਾਪਾਰ’’ਨ੍ਤਿ.

੫੪੩. ‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਅਪਿ ਨੁ ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਅਵ੍ਹਾਯਨਹੇਤੁ ਵਾ ਆਯਾਚਨਹੇਤੁ ਵਾ ਪਤ੍ਥਨਹੇਤੁ ਵਾ ਅਭਿਨਨ੍ਦਨਹੇਤੁ ਵਾ ਅਚਿਰਵਤਿਯਾ ਨਦਿਯਾ ਪਾਰਿਮਂ ਤੀਰਂ ਓਰਿਮਂ ਤੀਰਂ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹਿਦਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ’’.

੫੪੪. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਤੇਵਿਜ੍ਜਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕਾਰਕਾ ਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਪਹਾਯ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾ, ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕਾਰਕਾ ਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਸਮਾਦਾਯ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਇਨ੍ਦਮਵ੍ਹਯਾਮ, ਸੋਮਮਵ੍ਹਯਾਮ, ਵਰੁਣਮਵ੍ਹਯਾਮ, ਈਸਾਨਮਵ੍ਹਯਾਮ, ਪਜਾਪਤਿਮਵ੍ਹਯਾਮ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਮਵ੍ਹਯਾਮ, ਮਹਿਦ੍ਧਿਮਵ੍ਹਯਾਮ, ਯਮਮਵ੍ਹਯਾਮਾ’’ਤਿ.

‘‘ਤੇ ਵਤ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਤੇਵਿਜ੍ਜਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕਾਰਕਾ ਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਪਹਾਯ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾ, ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕਾਰਕਾ ਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਸਮਾਦਾਯ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾ ਅਵ੍ਹਾਯਨਹੇਤੁ ਵਾ ਆਯਾਚਨਹੇਤੁ ਵਾ ਪਤ੍ਥਨਹੇਤੁ ਵਾ ਅਭਿਨਨ੍ਦਨਹੇਤੁ ਵਾ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯੂਪਗਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ, ਨੇਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ.

੫੪੫. ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਅਯਂ ਅਚਿਰਵਤੀ ਨਦੀ ਪੂਰਾ ਉਦਕਸ੍ਸ ਸਮਤਿਤ੍ਤਿਕਾ ਕਾਕਪੇਯ੍ਯਾ. ਅਥ ਪੁਰਿਸੋ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਪਾਰਤ੍ਥਿਕੋ ਪਾਰਗਵੇਸੀ ਪਾਰਗਾਮੀ ਪਾਰਂ ਤਰਿਤੁਕਾਮੋ. ਸੋ ਓਰਿਮੇ ਤੀਰੇ ਦਲ਼੍ਹਾਯ ਅਨ੍ਦੁਯਾ ਪਚ੍ਛਾਬਾਹਂ ਗਾਲ਼੍ਹਬਨ੍ਧਨਂ ਬਦ੍ਧੋ.

‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਅਪਿ ਨੁ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਅਚਿਰਵਤਿਯਾ ਨਦਿਯਾ ਓਰਿਮਾ ਤੀਰਾ ਪਾਰਿਮਂ ਤੀਰਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹਿਦਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ’’.

੫੪੬. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਪਞ੍ਚਿਮੇ ਕਾਮਗੁਣਾ ਅਰਿਯਸ੍ਸ ਵਿਨਯੇ ਅਨ੍ਦੂਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਬਨ੍ਧਨਨ੍ਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਕਤਮੇ ਪਞ੍ਚ? ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਰੂਪਾ ਇਟ੍ਠਾ ਕਨ੍ਤਾ ਮਨਾਪਾ ਪਿਯਰੂਪਾ ਕਾਮੂਪਸਂਹਿਤਾ ਰਜਨੀਯਾ. ਸੋਤਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਸਦ੍ਦਾ…ਪੇ… ਘਾਨਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਗਨ੍ਧਾ… ਜਿਵ੍ਹਾਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਰਸਾ… ਕਾਯਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾ ਇਟ੍ਠਾ ਕਨ੍ਤਾ ਮਨਾਪਾ ਪਿਯਰੂਪਾ ਕਾਮੂਪਸਂਹਿਤਾ ਰਜਨੀਯਾ.

‘‘ਇਮੇ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣਾ ਅਰਿਯਸ੍ਸ ਵਿਨਯੇ ਅਨ੍ਦੂਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਬਨ੍ਧਨਨ੍ਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਇਮੇ ਖੋ ਵਾਸੇਟ੍ਠ ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣੇ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਗਧਿਤਾ ਮੁਚ੍ਛਿਤਾ ਅਜ੍ਝੋਪਨ੍ਨਾ ਅਨਾਦੀਨਵਦਸ੍ਸਾਵਿਨੋ ਅਨਿਸ੍ਸਰਣਪਞ੍ਞਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਵਤ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਤੇਵਿਜ੍ਜਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕਾਰਕਾ, ਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਪਹਾਯ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾ, ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕਾਰਕਾ, ਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਸਮਾਦਾਯ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾ ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣੇ ਗਧਿਤਾ ਮੁਚ੍ਛਿਤਾ ਅਜ੍ਝੋਪਨ੍ਨਾ ਅਨਾਦੀਨਵਦਸ੍ਸਾਵਿਨੋ ਅਨਿਸ੍ਸਰਣਪਞ੍ਞਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਾ ਕਾਮਨ੍ਦੁਬਨ੍ਧਨਬਦ੍ਧਾ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯੂਪਗਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ, ਨੇਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ.

੫੪੭. ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਅਯਂ ਅਚਿਰਵਤੀ ਨਦੀ ਪੂਰਾ ਉਦਕਸ੍ਸ ਸਮਤਿਤ੍ਤਿਕਾ ਕਾਕਪੇਯ੍ਯਾ. ਅਥ ਪੁਰਿਸੋ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਪਾਰਤ੍ਥਿਕੋ ਪਾਰਗਵੇਸੀ ਪਾਰਗਾਮੀ ਪਾਰਂ ਤਰਿਤੁਕਾਮੋ. ਸੋ ਓਰਿਮੇ ਤੀਰੇ ਸਸੀਸਂ ਪਾਰੁਪਿਤ੍ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ.

‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਅਪਿ ਨੁ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਅਚਿਰਵਤਿਯਾ ਨਦਿਯਾ ਓਰਿਮਾ ਤੀਰਾ ਪਾਰਿਮਂ ਤੀਰਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹਿਦਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ’’.

੫੪੮. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਪਞ੍ਚਿਮੇ ਨੀਵਰਣਾ ਅਰਿਯਸ੍ਸ ਵਿਨਯੇ ਆਵਰਣਾਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਨੀਵਰਣਾਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਓਨਾਹਨਾਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਪਰਿਯੋਨਾਹਨਾਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਕਤਮੇ ਪਞ੍ਚ? ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਨੀਵਰਣਂ, ਬ੍ਯਾਪਾਦਨੀਵਰਣਂ, ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਨੀਵਰਣਂ, ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਨੀਵਰਣਂ, ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਨੀਵਰਣਂ. ਇਮੇ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਪਞ੍ਚ ਨੀਵਰਣਾ ਅਰਿਯਸ੍ਸ ਵਿਨਯੇ ਆਵਰਣਾਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਨੀਵਰਣਾਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਓਨਾਹਨਾਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਪਰਿਯੋਨਾਹਨਾਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ.

੫੪੯. ‘‘ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਪਞ੍ਚਹਿ ਨੀਵਰਣੇਹਿ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਆਵੁਟਾ ਨਿਵੁਟਾ ਓਨਦ੍ਧਾ [ਓਫੁਟਾ (ਸੀ. ਕ.), ਓਫੁਤਾ (ਸ੍ਯਾ.)] ਪਰਿਯੋਨਦ੍ਧਾ. ਤੇ ਵਤ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਤੇਵਿਜ੍ਜਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕਾਰਕਾ ਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਪਹਾਯ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾ, ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕਾਰਕਾ ਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਸਮਾਦਾਯ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾ ਪਞ੍ਚਹਿ ਨੀਵਰਣੇਹਿ ਆਵੁਟਾ ਨਿਵੁਟਾ ਓਨਦ੍ਧਾ ਪਰਿਯੋਨਦ੍ਧਾ [ਪਰਿਯੋਨਦ੍ਧਾ, ਤੇ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)] ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯੂਪਗਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ, ਨੇਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ.

ਸਂਸਨ੍ਦਨਕਥਾ

੫੫੦. ‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਕਿਨ੍ਤਿ ਤੇ ਸੁਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਵੁਦ੍ਧਾਨਂ ਮਹਲ੍ਲਕਾਨਂ ਆਚਰਿਯਪਾਚਰਿਯਾਨਂ ਭਾਸਮਾਨਾਨਂ, ਸਪਰਿਗ੍ਗਹੋ ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਅਪਰਿਗ੍ਗਹੋ ਵਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਪਰਿਗ੍ਗਹੋ, ਭੋ ਗੋਤਮ’’. ‘‘ਸਵੇਰਚਿਤ੍ਤੋ ਵਾ ਅਵੇਰਚਿਤ੍ਤੋ ਵਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਵੇਰਚਿਤ੍ਤੋ, ਭੋ ਗੋਤਮ’’. ‘‘ਸਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਚਿਤ੍ਤੋ ਵਾ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਚਿਤ੍ਤੋ ਵਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਚਿਤ੍ਤੋ, ਭੋ ਗੋਤਮ’’. ‘‘ਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੋ ਵਾ ਅਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੋ ਵਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੋ, ਭੋ ਗੋਤਮ’’. ‘‘ਵਸਵਤ੍ਤੀ ਵਾ ਅਵਸਵਤ੍ਤੀ ਵਾ’’ਤਿ? ‘‘ਵਸਵਤ੍ਤੀ, ਭੋ ਗੋਤਮ’’.

‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਸਪਰਿਗ੍ਗਹਾ ਵਾ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਅਪਰਿਗ੍ਗਹਾ ਵਾ’’ਤਿ? ‘‘ਸਪਰਿਗ੍ਗਹਾ, ਭੋ ਗੋਤਮ’’. ‘‘ਸਵੇਰਚਿਤ੍ਤਾ ਵਾ ਅਵੇਰਚਿਤ੍ਤਾ ਵਾ’’ਤਿ? ‘‘ਸਵੇਰਚਿਤ੍ਤਾ, ਭੋ ਗੋਤਮ’’. ‘‘ਸਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਚਿਤ੍ਤਾ ਵਾ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਚਿਤ੍ਤਾ ਵਾ’’ਤਿ? ‘‘ਸਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਚਿਤ੍ਤਾ, ਭੋ ਗੋਤਮ’’. ‘‘ਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤਾ ਵਾ ਅਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤਾ ਵਾ’’ਤਿ? ‘‘ਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤਾ, ਭੋ ਗੋਤਮ’’. ‘‘ਵਸਵਤ੍ਤੀ ਵਾ ਅਵਸਵਤ੍ਤੀ ਵਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਵਸਵਤ੍ਤੀ, ਭੋ ਗੋਤਮ’’.

੫੫੧. ‘‘ਇਤਿ ਕਿਰ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਸਪਰਿਗ੍ਗਹਾ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਅਪਰਿਗ੍ਗਹੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ. ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ ਸਪਰਿਗ੍ਗਹਾਨਂ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਅਪਰਿਗ੍ਗਹੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਸਨ੍ਦਤਿ ਸਮੇਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹਿਦਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ’’. ‘‘ਸਾਧੁ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਤੇ ਵਤ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਸਪਰਿਗ੍ਗਹਾ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਅਪਰਿਗ੍ਗਹਸ੍ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨੋ ਸਹਬ੍ਯੂਪਗਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ, ਨੇਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ.

‘‘ਇਤਿ ਕਿਰ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਸਵੇਰਚਿਤ੍ਤਾ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ, ਅਵੇਰਚਿਤ੍ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ…ਪੇ… ਸਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਚਿਤ੍ਤਾ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਚਿਤ੍ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ… ਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤਾ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਅਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ… ਅਵਸਵਤ੍ਤੀ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਸਵਤ੍ਤੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ, ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ ਅਵਸਵਤ੍ਤੀਨਂ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਵਸਵਤ੍ਤਿਨਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਸਨ੍ਦਤਿ ਸਮੇਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹਿਦਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ’’. ‘‘ਸਾਧੁ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਤੇ ਵਤ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਅਵਸਵਤ੍ਤੀ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਵਸਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨੋ ਸਹਬ੍ਯੂਪਗਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ, ਨੇਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ.

੫੫੨. ‘‘ਇਧ ਖੋ ਪਨ ਤੇ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਤੇਵਿਜ੍ਜਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਆਸੀਦਿਤ੍ਵਾ [ਆਦਿਸਿਤ੍ਵਾ (ਕ.)] ਸਂਸੀਦਨ੍ਤਿ, ਸਂਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਵਿਸਾਰਂ [ਵਿਸਾਦਂ (ਸੀ. ਪੀ.), ਵਿਸਤ੍ਤਂ (ਸ੍ਯਾ.)] ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿ, ਸੁਕ੍ਖਤਰਂ [ਸੁਕ੍ਖਤਰਣਂ (ਕ.)] ਮਞ੍ਞੇ ਤਰਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਇਦਂ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾਇਰਿਣਨ੍ਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤੇਵਿਜ੍ਜਾਵਿਵਨਨ੍ਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤੇਵਿਜ੍ਜਾਬ੍ਯਸਨਨ੍ਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ.

੫੫੩. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਵਾਸੇਟ੍ਠੋ ਮਾਣਵੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸੁਤਂ ਮੇਤਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਾਯ ਮਗ੍ਗਂ ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ. ਆਸਨ੍ਨੇ ਇਤੋ ਮਨਸਾਕਟਂ, ਨ ਇਤੋ ਦੂਰੇ ਮਨਸਾਕਟ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਏਵਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਆਸਨ੍ਨੇ ਇਤੋ ਮਨਸਾਕਟਂ, ਨ ਇਤੋ ਦੂਰੇ ਮਨਸਾਕਟ’’ਨ੍ਤਿ.

੫੫੪. ‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਇਧਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸੋ ਮਨਸਾਕਟੇ ਜਾਤਸਂਵਦ੍ਧੋ. ਤਮੇਨਂ ਮਨਸਾਕਟਤੋ ਤਾਵਦੇਵ ਅਵਸਟਂ ਮਨਸਾਕਟਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਂ ਪੁਚ੍ਛੇਯ੍ਯੁਂ. ਸਿਯਾ ਨੁ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਮਨਸਾਕਟੇ ਜਾਤਸਂਵਦ੍ਧਸ੍ਸ ਮਨਸਾਕਟਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਂ ਪੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ਦਨ੍ਧਾਯਿਤਤ੍ਤਂ ਵਾ ਵਿਤ੍ਥਾਯਿਤਤ੍ਤਂ ਵਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹਿਦਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ’’. ‘‘ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ’’? ‘‘ਅਮੁ ਹਿ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਪੁਰਿਸੋ ਮਨਸਾਕਟੇ ਜਾਤਸਂਵਦ੍ਧੋ, ਤਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਾਨੇਵ ਮਨਸਾਕਟਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਾਨਿ ਸੁਵਿਦਿਤਾਨੀ’’ਤਿ.

‘‘ਸਿਯਾ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਮਨਸਾਕਟੇ ਜਾਤਸਂਵਦ੍ਧਸ੍ਸ ਮਨਸਾਕਟਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਂ ਪੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ਦਨ੍ਧਾਯਿਤਤ੍ਤਂ ਵਾ ਵਿਤ੍ਥਾਯਿਤਤ੍ਤਂ ਵਾ, ਨ ਤ੍ਵੇਵ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਗਾਮਿਨਿਯਾ ਵਾ ਪਟਿਪਦਾਯ ਪੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ਦਨ੍ਧਾਯਿਤਤ੍ਤਂ ਵਾ ਵਿਤ੍ਥਾਯਿਤਤ੍ਤਂ ਵਾ. ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਂ ਚਾਹਂ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਪਜਾਨਾਮਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਞ੍ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਗਾਮਿਨਿਞ੍ਚ ਪਟਿਪਦਂ, ਯਥਾ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਉਪਪਨ੍ਨੋ, ਤਞ੍ਚ ਪਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ.

੫੫੫. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਵਾਸੇਟ੍ਠੋ ਮਾਣਵੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸੁਤਂ ਮੇਤਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਾਯ ਮਗ੍ਗਂ ਦੇਸੇਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸਾਧੁ ਨੋ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਾਯ ਮਗ੍ਗਂ ਦੇਸੇਤੁ ਉਲ੍ਲੁਮ੍ਪਤੁ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਂ ਪਜ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਸੁਣਾਹਿ; ਸਾਧੁਕਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਹਿ; ਭਾਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ ਭੋ’’ਤਿ ਖੋ ਵਾਸੇਟ੍ਠੋ ਮਾਣਵੋ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸਿ.

ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਮਗ੍ਗਦੇਸਨਾ

੫੫੬. ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਇਧ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਤਥਾਗਤੋ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਅਰਹਂ, ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ…ਪੇ… (ਯਥਾ ੧੯੦-੨੧੨ ਅਨੁਚ੍ਛੇਦੇਸੁ ਏਵਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤਬ੍ਬਂ). ਏਵਂ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਤਸ੍ਸਿਮੇ ਪਞ੍ਚ ਨੀਵਰਣੇ ਪਹੀਨੇ ਅਤ੍ਤਨਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤੋ ਪਾਮੋਜ੍ਜਂ ਜਾਯਤਿ, ਪਮੁਦਿਤਸ੍ਸ ਪੀਤਿ ਜਾਯਤਿ, ਪੀਤਿਮਨਸ੍ਸ ਕਾਯੋ ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਤਿ, ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਕਾਯੋ ਸੁਖਂ ਵੇਦੇਤਿ, ਸੁਖਿਨੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਾਧਿਯਤਿ.

‘‘ਸੋ ਮੇਤ੍ਤਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਏਕਂ ਦਿਸਂ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ. ਤਥਾ ਦੁਤਿਯਂ. ਤਥਾ ਤਤਿਯਂ. ਤਥਾ ਚਤੁਤ੍ਥਂ. ਇਤਿ ਉਦ੍ਧਮਧੋ ਤਿਰਿਯਂ ਸਬ੍ਬਧਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਤਤਾਯ ਸਬ੍ਬਾਵਨ੍ਤਂ ਲੋਕਂ ਮੇਤ੍ਤਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਪੁਲੇਨ ਮਹਗ੍ਗਤੇਨ ਅਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਅਵੇਰੇਨ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜੇਨ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ.

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਬਲਵਾ ਸਙ੍ਖਧਮੋ ਅਪ੍ਪਕਸਿਰੇਨੇਵ ਚਤੁਦ੍ਦਿਸਾ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਯ੍ਯ; ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਏਵਂ ਭਾਵਿਤਾਯ ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਯਂ ਪਮਾਣਕਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਨ ਤਂ ਤਤ੍ਰਾਵਸਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਤਂ ਤਤ੍ਰਾਵਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਾਯ ਮਗ੍ਗੋ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਕਰੁਣਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ…ਪੇ… ਮੁਦਿਤਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ…ਪੇ… ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਏਕਂ ਦਿਸਂ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ. ਤਥਾ ਦੁਤਿਯਂ. ਤਥਾ ਤਤਿਯਂ. ਤਥਾ ਚਤੁਤ੍ਥਂ. ਇਤਿ ਉਦ੍ਧਮਧੋ ਤਿਰਿਯਂ ਸਬ੍ਬਧਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਤਤਾਯ ਸਬ੍ਬਾਵਨ੍ਤਂ ਲੋਕਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਪੁਲੇਨ ਮਹਗ੍ਗਤੇਨ ਅਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਅਵੇਰੇਨ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜੇਨ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ.

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਬਲਵਾ ਸਙ੍ਖਧਮੋ ਅਪ੍ਪਕਸਿਰੇਨੇਵ ਚਤੁਦ੍ਦਿਸਾ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਯ੍ਯ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਏਵਂ ਭਾਵਿਤਾਯ ਉਪੇਕ੍ਖਾਯ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਯਂ ਪਮਾਣਕਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਨ ਤਂ ਤਤ੍ਰਾਵਸਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਤਂ ਤਤ੍ਰਾਵਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਅਯਂ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਾਯ ਮਗ੍ਗੋ.

੫੫੭. ‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਏਵਂਵਿਹਾਰੀ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਪਰਿਗ੍ਗਹੋ ਵਾ ਅਪਰਿਗ੍ਗਹੋ ਵਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਪਰਿਗ੍ਗਹੋ, ਭੋ ਗੋਤਮ’’. ‘‘ਸਵੇਰਚਿਤ੍ਤੋ ਵਾ ਅਵੇਰਚਿਤ੍ਤੋ ਵਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਵੇਰਚਿਤ੍ਤੋ, ਭੋ ਗੋਤਮ’’. ‘‘ਸਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਚਿਤ੍ਤੋ ਵਾ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਚਿਤ੍ਤੋ ਵਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਚਿਤ੍ਤੋ, ਭੋ ਗੋਤਮ’’. ‘‘ਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੋ ਵਾ ਅਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੋ ਵਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੋ, ਭੋ ਗੋਤਮ’’. ‘‘ਵਸਵਤ੍ਤੀ ਵਾ ਅਵਸਵਤ੍ਤੀ ਵਾ’’ਤਿ? ‘‘ਵਸਵਤ੍ਤੀ, ਭੋ ਗੋਤਮ’’.

‘‘ਇਤਿ ਕਿਰ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਅਪਰਿਗ੍ਗਹੋ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਅਪਰਿਗ੍ਗਹੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ. ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ ਅਪਰਿਗ੍ਗਹਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਪਰਿਗ੍ਗਹੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਸਨ੍ਦਤਿ ਸਮੇਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਏਵਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ’’. ‘‘ਸਾਧੁ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਸੋ ਵਤ ਵਾਸੇਟ੍ਠ ਅਪਰਿਗ੍ਗਹੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਅਪਰਿਗ੍ਗਹਸ੍ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨੋ ਸਹਬ੍ਯੂਪਗੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ, ਠਾਨਮੇਤਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ.

੫੫੮. ‘‘ਇਤਿ ਕਿਰ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਅਵੇਰਚਿਤ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਅਵੇਰਚਿਤ੍ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ…ਪੇ… ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਚਿਤ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਚਿਤ੍ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ… ਅਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਅਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ… ਵਸਵਤ੍ਤੀ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਵਸਵਤ੍ਤੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ, ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ ਵਸਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਵਸਵਤ੍ਤਿਨਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਸਨ੍ਦਤਿ ਸਮੇਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਏਵਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ’’. ‘‘ਸਾਧੁ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਸੋ ਵਤ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਵਸਵਤ੍ਤੀ ਭਿਕ੍ਖੁ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਵਸਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨੋ ਸਹਬ੍ਯੂਪਗੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ, ਠਾਨਮੇਤਂ ਵਿਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ.

੫੫੯. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਵਾਸੇਟ੍ਠਭਾਰਦ੍ਵਾਜਾ ਮਾਣਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ! ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਨਿਕ੍ਕੁਜ੍ਜਿਤਂ ਵਾ ਉਕ੍ਕੁਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਵਾ ਵਿਵਰੇਯ੍ਯ, ਮੂਲ਼੍ਹਸ੍ਸ ਵਾ ਮਗ੍ਗਂ ਆਚਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯ, ਅਨ੍ਧਕਾਰੇ ਵਾ ਤੇਲਪਜ੍ਜੋਤਂ ਧਾਰੇਯ੍ਯ ‘ਚਕ੍ਖੁਮਨ੍ਤੋ ਰੂਪਾਨਿ ਦਕ੍ਖਨ੍ਤੀ’ਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਭੋਤਾ ਗੋਤਮੇਨ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਧਮ੍ਮੋ ਪਕਾਸਿਤੋ. ਏਤੇ ਮਯਂ ਭਵਨ੍ਤਂ ਗੋਤਮਂ ਸਰਣਂ ਗਚ੍ਛਾਮ, ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਞ੍ਚ. ਉਪਾਸਕੇ ਨੋ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ ਧਾਰੇਤੁ ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਪਾਣੁਪੇਤੇ ਸਰਣਂ ਗਤੇ’’ਤਿ.

ਤੇਵਿਜ੍ਜਸੁਤ੍ਤਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਤੇਰਸਮਂ.