੧. ਲਸੁਣਵਗ੍ਗੋ

੧. ਪਠਮਲਸੁਣਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਤਿਂਸਕਾਨਨ੍ਤਰਂ ਧਮ੍ਮਾ, ਛਸਟ੍ਠਿਸਤਸਙ੍ਗਹਾ;

ਸਙ੍ਗੀਤਾ ਯੇ ਅਯਂ ਦਾਨਿ, ਹੋਤਿ ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਵਣ੍ਣਨਾ.

੭੯੩. ਤਤ੍ਥ ਲਸੁਣਵਗ੍ਗਸ੍ਸ ਤਾਵ ਪਠਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ – ਦ੍ਵੇ ਤਯੋ ਭਣ੍ਡਿਕੇਤਿ ਦ੍ਵੇ ਵਾ ਤਯੋ ਵਾ ਪੋਟ੍ਟਲਿਕੇ; ਸਮ੍ਪੁਣ੍ਣਮਿਞ੍ਜਾਨਮੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਨ ਮਤ੍ਤਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾਤਿ ਪਮਾਣਂ ਅਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਖੇਤ੍ਤਪਾਲਸ੍ਸ ਵਾਰੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਬਹੁਂ ਲਸੁਣਂ ਹਰਾਪੇਸਿ.

ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਹਂਸਯੋਨਿਨ੍ਤਿ ਸੁਵਣ੍ਣਹਂਸਯੋਨਿਂ. ਸੋ ਤਾਸਂ ਏਕੇਕਨ੍ਤਿ ਸੋ ਹਂਸੋ ਜਾਤਿਸ੍ਸਰੋ ਅਹੋਸਿ, ਅਥ ਪੁਬ੍ਬਸਿਨੇਹੇਨ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਾਸਂ ਏਕੇਕਂ ਪਤ੍ਤਂ ਦੇਤਿ, ਤਂ ਤਾਪਨਤਾਲਨਚ੍ਛੇਦਨਕ੍ਖਮਂ ਸੁਵਣ੍ਣਮੇਵ ਹੋਤਿ.

੭੯੫. ਮਾਗਧਕਨ੍ਤਿ ਮਗਧੇਸੁ ਜਾਤਂ. ਮਗਧਰਟ੍ਠੇ ਜਾਤਲਸੁਣਮੇਵ ਹਿ ਇਧ ਲਸੁਣਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ, ਤਮ੍ਪਿ ਭਣ੍ਡਿਕਲਸੁਣਮੇਵ, ਨ ਏਕਦ੍ਵਿਤਿਮਿਞ੍ਜਕਂ. ਕੁਰੁਨ੍ਦਿਯਂ ਪਨ ਜਾਤਦੇਸਂ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਾਗਧਕਂ ਨਾਮ ਭਣ੍ਡਿਕਲਸੁਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਜ੍ਝੋਹਾਰੇ ਅਜ੍ਝੋਹਾਰੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਚੇ ਦ੍ਵੇ ਤਯੋ ਭਣ੍ਡਿਕੇ ਏਕਤੋਯੇਵ ਸਙ੍ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਅਜ੍ਝੋਹਰਤਿ, ਏਕਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਕੇਕਂ ਮਿਞ੍ਜਂ ਖਾਦਨ੍ਤਿਯਾ ਪਨ ਪਯੋਗਗਣਨਾਯ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਾਨੀਤਿ.

੭੯੭. ਪਲਣ੍ਡੁਕਾਦੀਨਂ ਵਣ੍ਣੇਨ ਵਾ ਮਿਞ੍ਜਾਯ ਵਾ ਨਾਨਤ੍ਤਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ – ਵਣ੍ਣੇਨ ਤਾਵ ਪਲਣ੍ਡੁਕੋ ਪਣ੍ਡੁਵਣ੍ਣੋ ਹੋਤਿ. ਭਞ੍ਜਨਕੋ ਲੋਹਿਤਵਣ੍ਣੋ. ਹਰਿਤਕੋ ਹਰਿਤਪਣ੍ਣਵਣ੍ਣੋ. ਮਿਞ੍ਜਾਯ ਪਨ ਪਲਣ੍ਡੁਕਸ੍ਸ ਏਕਾ ਮਿਞ੍ਜਾ ਹੋਤਿ, ਭਞ੍ਜਨਕਸ੍ਸ ਦ੍ਵੇ, ਹਰਿਤਕਸ੍ਸ ਤਿਸ੍ਸੋ. ਚਾਪਲਸੁਣੋ ਅਮਿਞ੍ਜਕੋ, ਅਙ੍ਕੁਰਮਤ੍ਤਮੇਵ ਹਿ ਤਸ੍ਸ ਹੋਤਿ. ਮਹਾਪਚ੍ਚਰਿਯਾਦੀਸੁ ਪਨ ‘‘ਪਲਣ੍ਡੁਕਸ੍ਸ ਤੀਣਿ ਮਿਞ੍ਜਾਨਿ, ਭਞ੍ਜਨਕਸ੍ਸ ਦ੍ਵੇ, ਹਰਿਤਕਸ੍ਸ ਏਕ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤੇ ਪਲਣ੍ਡੁਕਾਦਯੋ ਸਭਾਵੇਨੇਵ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ. ਸੂਪਸਮ੍ਪਾਕਾਦੀਸੁ ਪਨ ਮਾਗਧਕਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਤਞ੍ਹਿ ਪਚ੍ਚਮਾਨੇਸੁ ਮੁਗ੍ਗਸੂਪਾਦੀਸੁ ਵਾ ਮਚ੍ਛਮਂਸਵਿਕਤਿਯਾ ਵਾ ਤੇਲਾਦੀਸੁ ਵਾ ਬਦਰਸਾਲ਼ਵਾਦੀਸੁ ਵਾ ਅਮ੍ਬਿਲਸਾਕਾਦੀਸੁ ਵਾ ਉਤ੍ਤਰਿਭਙ੍ਗੇਸੁ ਵਾ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਯਾਗੁਭਤ੍ਤੇਪਿ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ.

ਏਲ਼ਕਲੋਮਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ – ਕਿਰਿਯਂ, ਨੋਸਞ੍ਞਾਵਿਮੋਕ੍ਖਂ, ਅਚਿਤ੍ਤਕਂ, ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜਂ, ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ, ਤਿਚਿਤ੍ਤਂ, ਤਿਵੇਦਨਨ੍ਤਿ.

ਲਸੁਣਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਠਮਂ.

੨. ਦੁਤਿਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

੭੯੯. ਦੁਤਿਯੇ – ਸਮ੍ਬਾਧੇਤਿ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੋਕਾਸੇ. ਤਸ੍ਸ ਵਿਭਾਗਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਪਨ ‘‘ਉਭੋ ਉਪਕਚ੍ਛਕਾ ਮੁਤ੍ਤਕਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਕਮ੍ਪਿ ਲੋਮਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਤਰਿਯਾ ਵਾ ਸਣ੍ਡਾਸਕੇਨ ਵਾ ਖੁਰੇਨ ਵਾ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਏਕਪਯੋਗੇਨ ਵਾ ਨਾਨਾਪਯੋਗੇਨ ਵਾ ਏਕਂ ਵਾ ਬਹੂਨਿ ਵਾ ਸਂਹਰਾਪੇਨ੍ਤਿਯਾ ਪਯੋਗਗਣਨਾਯ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਾਨਿ, ਨ ਲੋਮਗਣਨਾਯ.

੮੦੧. ਆਬਾਧਪਚ੍ਚਯਾਤਿ ਕਣ੍ਡੁਕਚ੍ਛੁਆਦਿਆਬਾਧਪਚ੍ਚਯਾ ਸਂਹਰਾਪੇਨ੍ਤਿਯਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਸੇਸਂ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ. ਚਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ – ਕਾਯਤੋ ਕਾਯਵਾਚਤੋ ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਤੋ ਕਾਯਵਾਚਾਚਿਤ੍ਤਤੋ ਚ ਸਮੁਟ੍ਠਾਤਿ, ਕਿਰਿਯਂ, ਨੋਸਞ੍ਞਾਵਿਮੋਕ੍ਖਂ, ਅਚਿਤ੍ਤਕਂ, ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜਂ, ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ, ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ, ਤਿਚਿਤ੍ਤਂ, ਤਿਵੇਦਨਨ੍ਤਿ.

ਦੁਤਿਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ.

੩. ਤਤਿਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

੮੦੩-੪. ਤਤਿਯੇ – ਤਲਘਾਤਕੇਤਿ ਮੁਤ੍ਤਕਰਣਤਲਘਾਤਨੇ. ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਉਪ੍ਪਲਪਤ੍ਤੇਨਾਪੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਤ੍ਤਂ ਤਾਵ ਮਹਨ੍ਤਂ, ਕੇਸਰੇਨਾਪਿ ਪਹਾਰਂ ਦੇਨ੍ਤਿਯਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯੇਵ.

੮੦੫. ਆਬਾਧਪਚ੍ਚਯਾਤਿ ਗਣ੍ਡਂ ਵਾ ਵਣਂ ਵਾ ਪਹਰਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਸੇਸਂ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ. ਪਠਮਪਾਰਾਜਿਕਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ – ਕਿਰਿਯਂ, ਸਞ੍ਞਾਵਿਮੋਕ੍ਖਂ, ਸਚਿਤ੍ਤਕਂ, ਲੋਕਵਜ੍ਜਂ, ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ, ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਂ, ਤਿਵੇਦਨਨ੍ਤਿ.

ਤਤਿਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ.

੪. ਚਤੁਤ੍ਥਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

੮੦੬. ਚਤੁਤ੍ਥੇ – ਪੁਰਾਣਰਾਜੋਰੋਧਾਤਿ ਪੁਰਾਣੇ ਗਿਹਿਭਾਵੇ ਰਞ੍ਞੋ ਓਰੋਧਾ. ਚਿਰਾਚਿਰਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਚਿਰੇਨ ਚਿਰੇਨ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਧਾਰੇਥਾਤਿ ਸਕ੍ਕੋਥ. ਕਸ੍ਸਿਦਂ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਅਨਾਰੋਚਿਤੇਪਿ ਏਤਾ ਮਯਿ ਆਸਙ੍ਕਂ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨਾ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਮਯ੍ਹਿਦਂ ਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ.

੮੦੭. ਜਤੁਮਟ੍ਠਕੇਤਿ ਜਤੁਨਾ ਕਤੇ ਮਟ੍ਠਦਣ੍ਡਕੇ. ਵਤ੍ਥੁਵਸੇਨੇਵੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਪਨ ਦਣ੍ਡਕਂ ਪਵੇਸੇਨ੍ਤਿਯਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯੇਵ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਉਪ੍ਪਲਪਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਮੁਤ੍ਤਕਰਣਂ ਪਵੇਸੇਤੀ’’ਤਿ. ਏਤਮ੍ਪਿ ਚ ਅਤਿਮਹਨ੍ਤਂ, ਕੇਸਰਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਪਨ ਪਵੇਸੇਨ੍ਤਿਯਾ ਆਪਤ੍ਤਿ ਏਵ. ਸੇਸਂ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ. ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਦੀਨਿ ਤਲਘਾਤਕੇ ਵੁਤ੍ਤਸਦਿਸਾਨੇਵਾਤਿ.

ਚਤੁਤ੍ਥਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ.

੫. ਪਞ੍ਚਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

੮੧੦. ਪਞ੍ਚਮੇ – ਅਤਿਗਮ੍ਭੀਰਂ ਉਦਕਸੁਦ੍ਧਿਕਂ ਆਦਿਯਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤਿਅਨ੍ਤੋ ਪਵੇਸੇਤ੍ਵਾ ਉਦਕੇਨ ਧੋਵਨਂ ਕੁਰੁਮਾਨਾ.

੮੧੨. ਕੇਸਗ੍ਗਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਤੀਤਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਤਤਿਯਂ ਵਾ ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਵਾ ਅਙ੍ਗੁਲਂ ਗਮ੍ਭੀਰਤੋ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਪਬ੍ਬਾਨਂ ਉਪਰਿ ਕੇਸਗ੍ਗਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਪਵੇਸੇਨ੍ਤਿਯਾ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਮਹਾਪਚ੍ਚਰਿਯਂ – ‘‘ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਅਙ੍ਗੁਲਿਯਾ ਤੀਣਿ ਪਬ੍ਬਾਨਿ ਆਦਾਤੁਂ ਨ ਲਭਤਿ, ਤਿਣ੍ਣਂ ਵਾ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਵਾ ਏਕੇਕਮ੍ਪਿ ਪਬ੍ਬਂ ਆਦਾਤੁਂ ਨ ਲਭਤੀ’’ਤਿ. ਸੇਸਂ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ. ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਦੀਨਿਪਿ ਤਲਘਾਤਕੇ ਵੁਤ੍ਤਸਦਿਸਾਨੇਵਾਤਿ.

ਪਞ੍ਚਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ.

੬. ਛਟ੍ਠਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

੮੧੫. ਛਟ੍ਠੇ – ਭਤ੍ਤਵਿਸ੍ਸਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਂ. ਪਾਨੀਯੇਨ ਚ ਵਿਧੂਪਨੇਨ ਚ ਉਪਤਿਟ੍ਠਿਤ੍ਵਾਤਿ ਏਕੇਨ ਹਤ੍ਥੇਨ ਪਾਨੀਯਥਾਲਕਂ ਏਕੇਨ ਬੀਜਨਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਬੀਜਮਾਨਾ ਸਮੀਪੇ ਠਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਚ੍ਚਾਵਦਤੀਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਤੁਮ੍ਹੇ ਏਵਂ ਭੁਞ੍ਜਥ, ਅਹਂ ਏਵਂ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਕਰੋਮੀ’’ਤਿ ਪਬ੍ਬਜਿਤਚਾਰਿਤ੍ਤਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਗੇਹਸ੍ਸਿਤਕਥਂ ਕਥੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੮੧੭. ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਪਾਨੀਯਨ੍ਤਿ ਸੁਦ੍ਧਉਦਕਂ ਵਾ ਹੋਤੁ, ਤਕ੍ਕਦਧਿਮਤ੍ਥੁਰਸਖੀਰਾਦੀਨਂ ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਂ. ਯਾ ਕਾਚਿ ਬੀਜਨੀਤਿ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਚੀਵਰਕਣ੍ਣੋਪਿ. ਹਤ੍ਥਪਾਸੇ ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸਾਤਿ ਇਧ ਠਾਨਪਚ੍ਚਯਾਵ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਹਾਰਪਚ੍ਚਯਾ ਪਨ ਖਨ੍ਧਕੇ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ.

੮੧੯. ਦੇਤਿ ਦਾਪੇਤੀਤਿ ਪਾਨੀਯਂ ਵਾ ਸੂਪਾਦਿਂ ਵਾ ਇਮਂ ਪਿਵਥ, ਇਮਿਨਾ ਭੁਞ੍ਜਥਾਤਿ ਦੇਤਿ; ਤਾਲਵਣ੍ਟਂ ਇਮਿਨਾ ਬੀਜਨ੍ਤਾ ਭੁਞ੍ਜਥਾਤਿ ਦੇਤਿ; ਅਞ੍ਞੇਨ ਵਾ ਉਭਯਮ੍ਪਿ ਦਾਪੇਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਆਣਾਪੇਤੀਤਿ ਉਪਤਿਟ੍ਠਨਤ੍ਥਂ ਸਾਮਣੇਰਿਂ ਆਣਾਪੇਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਸੇਸਂ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ.

ਏਲ਼ਕਲੋਮਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ – ਕਿਰਿਯਂ, ਨੋਸਞ੍ਞਾਵਿਮੋਕ੍ਖਂ, ਅਚਿਤ੍ਤਕਂ, ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜਂ, ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ, ਤਿਚਿਤ੍ਤਂ, ਤਿਵੇਦਨਨ੍ਤਿ.

ਛਟ੍ਠਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ.

੭. ਸਤ੍ਤਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

੮੨੨. ਸਤ੍ਤਮੇ – ਭੁਞ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾਤਿ ਇਦਂ ਪਯੋਗਦੁਕ੍ਕਟਂ ਨਾਮ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਕੇਵਲਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹਣੇਯੇਵ ਹੋਤਿ, ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਪਨ ਅਰਞ੍ਞਤੋ ਆਹਰਣੇਪਿ ਸੁਕ੍ਖਾਪਨੇਪਿ ਵਦ੍ਦਲਿਦਿਵਸੇ ਭਜ੍ਜਨਤ੍ਥਾਯ ਉਦ੍ਧਨਸਜ੍ਜਨੇਪਿ ਕਪਲ੍ਲਸਜ੍ਜਨੇਪਿ ਦਬ੍ਬਿਸਜ੍ਜਨੇਪਿ ਦਾਰੂਨਿ ਆਦਾਯ ਅਗ੍ਗਿਕਰਣੇਪਿ ਕਪਲ੍ਲਮ੍ਹਿ ਧਞ੍ਞਪਕ੍ਖਿਪਨੇਪਿ ਦਬ੍ਬਿਯਾ ਸਙ੍ਘਟ੍ਟਨੇਸੁਪਿ ਕੋਟ੍ਟਨਤ੍ਥਂ ਉਦੁਕ੍ਖਲਮੁਸਲਾਦਿਸਜ੍ਜਨੇਸੁਪਿ ਕੋਟ੍ਟਨਪਪ੍ਫੋਟਨਧੋਵਨਾਦੀਸੁਪਿ ਯਾਵ ਮੁਖੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਜ੍ਝੋਹਰਣਤ੍ਥਂ ਦਨ੍ਤੇਹਿ ਸਙ੍ਖਾਦਤਿ, ਤਾਵ ਸਬ੍ਬਪਯੋਗੇਸੁ ਦੁਕ੍ਕਟਾਨਿ, ਅਜ੍ਝੋਹਰਣਕਾਲੇ ਪਨ ਅਜ੍ਝੋਹਰਣਗਣਨਾਯ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਾਨਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਚੇਵ ਭੋਜਨਞ੍ਚ ਪਮਾਣਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਸਯਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਾਯ ਭਜ੍ਜਨਕੋਟ੍ਟਨਪਚਨਾਨਿ ਕਾਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿਯਾਪਿ ਆਪਤ੍ਤਿ. ਅਞ੍ਞਾਯ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਯਂ ਭਜ੍ਜਨਾਦੀਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿਯਾਪਿ ਆਪਤ੍ਤਿ. ਮਹਾਪਚ੍ਚਰਿਯਂ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਇਦਂ ਆਮਕਧਞ੍ਞਂ ਨਾਮ ਮਾਤਰਮ੍ਪਿ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿਯਾ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਮੇਵ, ਅਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਲਦ੍ਧਂ ਸਯਂ ਭਜ੍ਜਨਾਦੀਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵਾ ਕਾਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿਯਾ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਅਞ੍ਞਾਯ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਲਦ੍ਧਂ ਸਯਂ ਵਾ ਭਜ੍ਜਨਾਦੀਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਤਾਯ ਵਾ ਕਾਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਾਯ ਵਾ ਕਾਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿਯਾਪਿ ਦੁਕ੍ਕਟਮੇਵਾ’’ਤਿ. ਪੁਨਪਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਞ੍ਞਾਯ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਲਦ੍ਧਂ, ਸਯਂ ਭਜ੍ਜਨਾਦੀਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿਯਾ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਮੇਵ. ਭਜ੍ਜਨਾਦੀਨਿ ਕਾਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿਯਾ ਪਨ ਦੁਕ੍ਕਟ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਵਿਰੁਦ੍ਧਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਹਿ ਭਜ੍ਜਨਾਦੀਨਂ ਕਰਣੇ ਵਾ ਕਾਰਾਪਨੇ ਵਾ ਵਿਸੇਸੋ ਅਤ੍ਥਿ. ਮਹਾਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ‘‘ਅਞ੍ਞਾਯ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿਯਾ ਦੁਕ੍ਕਟ’’ਨ੍ਤਿ ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ.

੮੨੩. ਆਬਾਧਪਚ੍ਚਯਾਤਿ ਸੇਦਕਮ੍ਮਾਦੀਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਧਞ੍ਞਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ‘‘ਅਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਲਬ੍ਭਮਾਨਂ ਪਨ ਨਵਕਮ੍ਮਤ੍ਥਾਯ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਮਹਾਪਚ੍ਚਰਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਪਰਣ੍ਣਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤੀਤਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤ ਧਞ੍ਞਾਨਿ ਮੁਗ੍ਗਮਾਸਾਦਿਂ ਵਾ ਲਾਬੁਕੁਮ੍ਭਣ੍ਡਾਦਿਂ ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਞਾਤਕਪਵਾਰਿਤਟ੍ਠਾਨੇ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਨ੍ਤਿਯਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਆਮਕਧਞ੍ਞਂ ਪਨ ਞਾਤਕਪਵਾਰਿਤਟ੍ਠਾਨੇ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਸੇਸਂ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ.

ਚਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ – ਕਾਯਤੋ ਕਾਯਵਾਚਤੋ ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਤੋ ਕਾਯਵਾਚਾਚਿਤ੍ਤਤੋ ਚ ਸਮੁਟ੍ਠਾਤਿ, ਕਿਰਿਯਂ, ਨੋਸਞ੍ਞਾਵਿਮੋਕ੍ਖਂ, ਅਚਿਤ੍ਤਕਂ, ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜਂ, ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ, ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ, ਤਿਚਿਤ੍ਤਂ, ਤਿਵੇਦਨਨ੍ਤਿ.

ਸਤ੍ਤਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ.

੮. ਅਟ੍ਠਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

੮੨੪. ਅਟ੍ਠਮੇ – ਨਿਬ੍ਬਿਟ੍ਠੋ ਰਾਜਭਟੋ ਰਞ੍ਞੋ ਭਤਿ ਕੇਣਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਨਿਬ੍ਬਿਟ੍ਠਰਾਜਭਟੋ, ਏਕਂ ਠਾਨਨ੍ਤਰਂ ਕੇਣਿਯਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਲਦ੍ਧਉਦਯੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਞ੍ਞੇਵ ਭਟਪਥਂ ਯਾਚਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਰਞ੍ਞੋ ਕੇਣਿਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਤਂਯੇਵ ਠਾਨਨ੍ਤਰਂ ਯਾਚਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤੋ. ਪਰਿਭਾਸੀਤਿ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ‘‘ਮਾ ਪੁਨ ਏਵਂ ਕਰਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਸਨ੍ਤਜ੍ਜੇਸਿ.

੮੨੬. ਸਯਂ ਛਡ੍ਡੇਤੀਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿਪਿ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਏਕਪਯੋਗੇਨ ਛਡ੍ਡੇਨ੍ਤਿਯਾ ਏਕਾਵ ਆਪਤ੍ਤਿ, ਪਾਟੇਕ੍ਕਂ ਛਡ੍ਡੇਨ੍ਤਿਯਾ ਵਤ੍ਥੁਗਣਨਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿਯੋ. ਆਣਤ੍ਤਿਯਮ੍ਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਦਨ੍ਤਕਟ੍ਠਛਡ੍ਡਨੇਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਮੇਵ. ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਸੇਸਂ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ.

ਛਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ – ਕਿਰਿਯਾਕਿਰਿਯਂ, ਨੋਸਞ੍ਞਾਵਿਮੋਕ੍ਖਂ, ਅਚਿਤ੍ਤਕਂ, ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜਂ, ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ, ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ, ਤਿਚਿਤ੍ਤਂ, ਤਿਵੇਦਨਨ੍ਤਿ.

ਅਟ੍ਠਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ.

੯. ਨਵਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

੮੩੦-੨. ਨਵਮੇ – ਯਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਉਪਭੋਗਪਰਿਭੋਗਂ ਰੋਪਿਮਨ੍ਤਿ ਖੇਤ੍ਤਂ ਵਾ ਹੋਤੁ ਨਾਲ਼ਿਕੇਰਾਦਿਆਰਾਮੋ ਵਾ, ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਰੋਪਿਮਹਰਿਤਟ੍ਠਾਨੇ ਏਤਾਨਿ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਛਡ੍ਡੇਨ੍ਤਿਯਾ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਆਪਤ੍ਤਿਭੇਦੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਖੇਤ੍ਤੇ ਵਾ ਆਰਾਮੇ ਵਾ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਮਾਨਾ ਉਚ੍ਛੁਆਦੀਨਿ ਵਾ ਖਾਦਨ੍ਤੀ; ਗਚ੍ਛਮਾਨਾ ਉਚ੍ਛਿਟ੍ਠੋਦਕਚਲਕਾਦੀਨਿ ਹਰਿਤਟ੍ਠਾਨੇ ਛਡ੍ਡੇਤਿ, ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਉਦਕਂ ਪਿਵਿਤ੍ਵਾ ਮਤ੍ਥਕਚ੍ਛਿਨ੍ਨਨਾਲ਼ਿਕੇਰਮ੍ਪਿ ਛਡ੍ਡੇਤਿ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਮੇਵ. ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਕਸਿਤਟ੍ਠਾਨੇ ਪਨ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਬੀਜੇ ਯਾਵ ਅਙ੍ਕੁਰਂ ਨ ਉਟ੍ਠਹਤਿ, ਤਾਵ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਅਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਬੀਜੇਸੁ ਖੇਤ੍ਤਕੋਣਾਦੀਸੁ ਵਾ ਅਸਞ੍ਜਾਤਰੋਪਿਮੇਸੁ ਖੇਤ੍ਤਮਰਿਯਾਦਾਦੀਸੁ ਵਾ ਛਡ੍ਡੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਕਚਵਰਛਡ੍ਡਨਟ੍ਠਾਨੇਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਛਡ੍ਡਿਤਖੇਤ੍ਤੇਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਸ੍ਸਂ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਗਤੇਸੁ ਛਡ੍ਡਿਤਖੇਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਯਤ੍ਥ ਪਨ ਲਾਯਿਤਮ੍ਪਿ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਣਾਦਿ ਪੁਨ ਉਟ੍ਠਹਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਯਥਾਵਤ੍ਥੁਕਮੇਵ. ਸੇਸਂ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ. ਛਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ – ਕਿਰਿਯਾਕਿਰਿਯਂ…ਪੇ… ਤਿਵੇਦਨਨ੍ਤਿ.

ਨਵਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ.

੧੦. ਦਸਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

੮੩੫. ਦਸਮੇ – ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਨਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਨਟਾਦਯੋ ਵਾ ਨਚ੍ਚਨ੍ਤੁ ਸੋਣ੍ਡਾ ਵਾ, ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਮੋਰਸੁਵਮਕ੍ਕਟਾਦਯੋਪਿ, ਸਬ੍ਬਮ੍ਪੇਤਂ ਨਚ੍ਚਮੇਵ. ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਗੀਤਨ੍ਤਿ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਨਟਾਦੀਨਂ ਵਾ ਗੀਤਂ ਹੋਤੁ, ਅਰਿਯਾਨਂ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਕਾਲੇ ਰਤਨਤ੍ਤਯਗੁਣੂਪਸਂਹਿਤਂ ਸਾਧੁਕੀਲ਼ਿਤਗੀਤਂ ਵਾ ਅਸਂਯਤਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਧਮ੍ਮਭਾਣਕਗੀਤਂ ਵਾ, ਸਬ੍ਬਮ੍ਪੇਤਂ ਗੀਤਮੇਵ. ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਵਾਦਿਤਨ੍ਤਿ ਤਨ੍ਤਿਬਦ੍ਧਾਦਿਵਾਦਨੀਯਭਣ੍ਡਵਾਦਿਤਂ ਵਾ ਹੋਤੁ, ਕੁਟਭੇਰਿਵਾਦਿਤਂ ਵਾ, ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਉਦਕਭੇਰਿਵਾਦਿਤਮ੍ਪਿ, ਸਬ੍ਬਮ੍ਪੇਤਂ ਵਾਦਿਤਮੇਵ.

੮੩੬. ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਗਚ੍ਛਤਿ ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾਤਿ ਪਦਵਾਰਗਣਨਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਯਤ੍ਥ ਠਿਤਾ ਪਸ੍ਸਤਿ ਵਾ ਸੁਣਾਤਿ ਵਾਤਿ ਏਕਪਯੋਗੇਨ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੀ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਤੇਸਂਯੇਵ ਗੀਤਵਾਦਿਤਂ ਸੁਣਾਤਿ, ਏਕਮੇਵ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਸਚੇ ਪਨ ਏਕਂ ਦਿਸਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਨਚ੍ਚਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਪੁਨ ਅਞ੍ਞਤੋ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਗਾਯਨ੍ਤੇ ਪਸ੍ਸਤਿ ਅਞ੍ਞਤੋ ਵਾਦੇਨ੍ਤੇ, ਪਾਟੇਕ੍ਕਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯੋ. ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਸਯਮ੍ਪਿ ਨਚ੍ਚਿਤੁਂ ਵਾ ਗਾਯਿਤੁਂ ਵਾ ਵਾਦਿਤੁਂ ਵਾ ਨ ਲਭਤਿ, ਅਞ੍ਞੇ ‘‘ਨਚ੍ਚ, ਗਾਯ, ਵਾਦੇਹੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਮ੍ਪਿ ਨ ਲਭਤਿ. ‘‘ਚੇਤਿਯਸ੍ਸ ਉਪਹਾਰਂ ਦੇਥ, ਉਪਾਸਕਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਮ੍ਪਿ ‘‘ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਚੇਤਿਯਸ੍ਸ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਕਰੋਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤੁਮ੍ਪਿ ਨ ਲਭਤਿ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਅਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ‘‘ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਚੇਤਿਯਸ੍ਸ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਕਰੋਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਪਨ ‘‘ਉਪਟ੍ਠਾਨਕਰਣਂ ਨਾਮ ਸੁਨ੍ਦਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ.

੮੩੭. ਆਰਾਮੇ ਠਿਤਾਤਿ ਆਰਾਮੇ ਠਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤਰਾਰਾਮੇ ਵਾ ਬਹਿਆਰਾਮੇ ਵਾ ਨਚ੍ਚਾਦੀਨਿ ਪਸ੍ਸਤਿ ਵਾ ਸੁਣਾਤਿ ਵਾ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਸਤਿ ਕਰਣੀਯੇਤਿ ਸਲਾਕਭਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਵਾ ਅਤ੍ਥਾਯ ਅਞ੍ਞੇਨ ਵਾ ਕੇਨਚਿ ਕਰਣੀਯੇਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਗਤਟ੍ਠਾਨੇ ਪਸ੍ਸਤਿ ਵਾ ਸੁਣਾਤਿ ਵਾ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਆਪਦਾਸੂਤਿ ਤਾਦਿਸੇਨ ਉਪਦ੍ਦਵੇਨ ਉਪਦ੍ਦੁਤਾ ਸਮਜ੍ਜਟ੍ਠਾਨਂ ਪਵਿਸਤਿ, ਏਵਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿਯਾ ਵਾ ਸੁਣਨ੍ਤਿਯਾ ਵਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਸੇਸਂ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ.

ਏਲ਼ਕਲੋਮਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ – ਕਿਰਿਯਂ, ਨੋਸਞ੍ਞਾਵਿਮੋਕ੍ਖਂ, ਅਚਿਤ੍ਤਕਂ, ਲੋਕਵਜ੍ਜਂ, ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ, ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਂ, ਤਿਵੇਦਨਨ੍ਤਿ.

ਦਸਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ.

ਲਸੁਣਵਗ੍ਗੋ ਪਠਮੋ.