ਤਥਾਗਤਵਾਰਅਟ੍ਠਮਨਯਵਣ੍ਣਨਾ
੧੩. ਨਨ੍ਦੀ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਮੂਲਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਚ ਨਨ੍ਦੀਤਿ ਪੁਰਿਮਤਣ੍ਹਾ. ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ. ਮੂਲਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਇਤਿਵਿਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਤਂ ਪੁਰਿਮਭਵਨਨ੍ਦਿਂ ‘‘ਇਮਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਮੂਲ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ. ਭਵਾਤਿ ਕਮ੍ਮਭਵਤੋ. ਜਾਤੀਤਿ ਵਿਪਾਕਕ੍ਖਨ੍ਧਾ. ਤੇ ਹਿ ਯਸ੍ਮਾ ਜਾਯਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਜਾਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਜਾਤਿਸੀਸੇਨ ਵਾ ਅਯਂ ਦੇਸਨਾ. ਏਤਮ੍ਪਿ ‘‘ਇਤਿ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਏਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ‘‘ਕਮ੍ਮਭਵਤੋ ਉਪਪਤ੍ਤਿਭਵੋ ਹੋਤੀਤਿ ਏਵਞ੍ਚ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਭੂਤਸ੍ਸਾਤਿ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ. ਜਰਾਮਰਣਨ੍ਤਿ ਜਰਾ ਚ ਮਰਣਞ੍ਚ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਤੇਨ ਉਪਪਤ੍ਤਿਭਵੇਨ ਭੂਤਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਜਰਾਮਰਣਂ ਹੋਤੀਤਿ ਏਵਞ੍ਚ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾਤਿ.
ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਯਂ ਬੋਧਿਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਅਪਰਾਜਿਤਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਸਮ੍ਮਸਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਸ੍ਸ ਪਟਿਵੇਧਾ ਮਞ੍ਞਨਾਨਂ ਅਭਾਵਕਾਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਚਤੁਸਙ੍ਖੇਪਂ ਤਿਸਨ੍ਧਿਂ ਤਿਯਦ੍ਧਂ ਵੀਸਤਾਕਾਰਂ ਤਮੇਵ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
ਕਥਂ ਪਨ ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਏਸ ਸਬ੍ਬੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ ਹੋਤੀਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਨਨ੍ਦੀਤਿ ਅਯਂ ਏਕੋ ਸਙ੍ਖੇਪੋ. ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਾਤਿ ਵਚਨਤੋ ਦੁਕ੍ਖਂ ਦੁਤਿਯੋ, ਭਵਾ ਜਾਤੀਤਿ ਵਚਨਤੋ ਭਵੋ ਤਤਿਯੋ, ਜਾਤਿਜਰਾਮਰਣਂ ਚਤੁਤ੍ਥੋ. ਏਵਂ ਤਾਵ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਙ੍ਖੇਪਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ, ਕੋਟ੍ਠਾਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਣ੍ਹਾਦੁਕ੍ਖਾਨਂ ਪਨ ਅਨ੍ਤਰਂ ਏਕੋ ਸਨ੍ਧਿ, ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਚ ਭਵਸ੍ਸ ਚ ਅਨ੍ਤਰਂ ਦੁਤਿਯੋ, ਭਵਸ੍ਸ ਚ ਜਾਤਿਯਾ ਚ ਅਨ੍ਤਰਂ ਤਤਿਯੋ. ਏਵਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਅਙ੍ਗੁਲੀਨਂ ਅਨ੍ਤਰਸਦਿਸਾ ਚਤੁਸਙ੍ਖੇਪਨ੍ਤਰਾ ਤਯੋ ਸਨ੍ਧੀ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
ਤਤ੍ਥ ਨਨ੍ਦੀਤਿ ਅਤੀਤੋ ਅਦ੍ਧਾ, ਜਾਤਿਜਰਾਮਰਣਂ ਅਨਾਗਤੋ, ਦੁਕ੍ਖਞ੍ਚ ਭਵੋ ਚ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਏਵਂ ਤਯੋ ਅਦ੍ਧਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਅਤੀਤੇ ਪਨ ਪਞ੍ਚਸੁ ਆਕਾਰੇਸੁ ਨਨ੍ਦੀਵਚਨੇਨ ਤਣ੍ਹਾ ਏਕਾ ਆਗਤਾ, ਤਾਯ ਅਨਾਗਤਾਪਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਙ੍ਖਾਰਉਪਾਦਾਨਭਵਾ ਪਚ੍ਚਯਲਕ੍ਖਣੇਨ ਗਹਿਤਾਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਜਾਤਿਜਰਾਮਰਣਵਚਨੇਨ ਪਨ ਯੇਸਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਤਜ੍ਜਾਤਿਜਰਾਮਰਣਂ, ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਾ ਯੇਵਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਆਯਤਿਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਨਾਮਰੂਪਸਲ਼ਾਯਤਨਫਸ੍ਸਵੇਦਨਾ ਗਹਿਤਾਵ ਹੋਨ੍ਤਿ.
ਏਵਮੇਤੇ ‘‘ਪੁਰਿਮਕਮ੍ਮਭਵਸ੍ਮਿਂ ਮੋਹੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾ, ਆਯੂਹਨਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾ, ਨਿਕਨ੍ਤਿ ਤਣ੍ਹਾ, ਉਪਗਮਨਂ ਉਪਾਦਾਨਂ, ਚੇਤਨਾ ਭਵੋ ਇਤਿ ਇਮੇ ਪਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਾ ਪੁਰਿਮਕਮ੍ਮਭਵਸ੍ਮਿਂ ਇਧ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯਾ. ਇਧ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਓਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਨਾਮਰੂਪਂ, ਪਸਾਦੋ ਆਯਤਨਂ, ਫੁਟ੍ਠੋ ਫਸ੍ਸੋ, ਵੇਦਯਿਤਂ ਵੇਦਨਾ ਇਤਿ ਇਮੇ ਪਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਾ ਇਧੂਪਪਤ੍ਤਿਭਵਸ੍ਮਿਂ ਪੁਰੇਕਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਾ. ਇਧ ਪਰਿਪਕ੍ਕਤ੍ਤਾ ਆਯਤਨਾਨਂ ਮੋਹੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾ, ਆਯੂਹਨਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾ, ਨਿਕਨ੍ਤਿ ਤਣ੍ਹਾ, ਉਪਗਮਨਮੁਪਾਦਾਨਂ, ਚੇਤਨਾ ਭਵੋ ਇਤਿ ਇਮੇ ਪਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਾ ਇਧ ਕਮ੍ਮਭਵਸ੍ਮਿਂ ਆਯਤਿਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯਾ. ਆਯਤਿਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਓਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਨਾਮਰੂਪਂ, ਪਸਾਦੋ ਆਯਤਨਂ, ਫੁਟ੍ਠੋ ਫਸ੍ਸੋ, ਵੇਦਯਿਤਂ ਵੇਦਨਾ ਇਤਿ ਇਮੇ ਪਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਾ ਆਯਤਿਂ ਉਪਪਤ੍ਤਿਭਵਸ੍ਮਿਂ ਇਧ ਕਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਲਕ੍ਖਣਾ ਵੀਸਤਿ ਆਕਾਰਾ ਇਧ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਏਵਂ ‘‘ਨਨ੍ਦੀ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਮੂਲਨ੍ਤਿ ਇਤਿ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਭਵਾ ਜਾਤਿ, ਭੂਤਸ੍ਸ ਜਰਾਮਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਏਸ ਸਬ੍ਬੋਪਿ ਚਤੁਸਙ੍ਖੇਪੋ ਤਿਸਨ੍ਧਿ ਤਿਯਦ੍ਧੋ ਵੀਸਤਾਕਾਰੋ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਇਦਾਨਿ ਤਸ੍ਮਾ ਤਿਹ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ…ਪੇ… ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਵਦਾਮੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਪੁਬ੍ਬਪਦਵਣ੍ਣਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਦਯੋਜਨਾਯ ਅਤ੍ਥਨਿਗਮਨਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਿਹਾਤਿ ਤਸ੍ਮਾ ਇਚ੍ਚੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤਿਕਾਰਹਕਾਰਾ ਹਿ ਨਿਪਾਤਾ. ਸਬ੍ਬਸੋਤਿ ਅਨਵਸੇਸਵਚਨਮੇਤਂ. ਤਣ੍ਹਾਨਨ੍ਤਿ ਨਨ੍ਦੀਤਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਸਬ੍ਬਤਣ੍ਹਾਨਂ. ਖਯਾਤਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮਗ੍ਗੇਨ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਕ੍ਖਯਾ. ਵਿਰਾਗਾਦੀਨਿ ਖਯਵੇਵਚਨਾਨੇਵ. ਯਾ ਹਿ ਤਣ੍ਹਾ ਖੀਣਾ, ਵਿਰਤ੍ਤਾਪਿ ਤਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਨਿਰੁਦ੍ਧਾਪਿ ਚਤ੍ਤਾਪਿ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠਾਪਿ. ਖਯਾਤਿ ਵਾ ਚਤੁਮਗ੍ਗਕਿਚ੍ਚਸਾਧਾਰਣਮੇਤਂ. ਤਤੋ ਪਠਮਮਗ੍ਗੇਨ ਵਿਰਾਗਾ, ਦੁਤਿਯੇਨ ਨਿਰੋਧਾ, ਤਤਿਯੇਨ ਚਾਗਾ, ਚਤੁਤ੍ਥੇਨ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਯਾਹਿ ਵਾ ਤਣ੍ਹਾਹਿ ਪਥਵਿਂ ਪਥਵਿਤੋ ਸਞ੍ਜਾਨੇਯ੍ਯ, ਤਾਸਂ ਖਯਾ. ਯਾਹਿ ਪਥਵਿਂ ਮਞ੍ਞੇਯ੍ਯ, ਤਾਸਂ ਵਿਰਾਗਾ. ਯਾਹਿ ਪਥਵਿਯਾ ਮਞ੍ਞੇਯ੍ਯ, ਤਾਸਂ ਨਿਰੋਧਾ. ਯਾਹਿ ਪਥਵਿਤੋ ਮਞ੍ਞੇਯ੍ਯ, ਤਾਸਂ ਚਾਗਾ. ਯਾਹਿ ਪਥਵਿਂ ਮੇਤਿ ਮਞ੍ਞੇਯ੍ਯ, ਤਾਸਂ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾ. ਯਾਹਿ ਵਾ ਪਥਵਿਂ ਮਞ੍ਞੇਯ੍ਯ, ਤਾਸਂ ਖਯਾ…ਪੇ… ਯਾਹਿ ਪਥਵਿਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦੇਯ੍ਯ, ਤਾਸਂ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਯੋਜਨਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ, ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤਿ.
ਅਨੁਤ੍ਤਰਨ੍ਤਿ ਉਤ੍ਤਰਵਿਰਹਿਤਂ ਸਬ੍ਬਸੇਟ੍ਠਂ. ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਮਾ ਸਾਮਞ੍ਚ ਬੋਧਿਂ. ਅਥ ਵਾ ਪਸਤ੍ਥਂ ਸੁਨ੍ਦਰਞ੍ਚ ਬੋਧਿਂ. ਬੋਧੀਤਿ ਰੁਕ੍ਖੋਪਿ ਮਗ੍ਗੋਪਿ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞਾਣਮ੍ਪਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਮ੍ਪਿ. ‘‘ਬੋਧਿਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਪਠਮਾਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧; ਉਦਾ. ੧) ਚ ‘‘ਅਨ੍ਤਰਾ ਚ ਬੋਧਿਂ ਅਨ੍ਤਰਾ ਚ ਗਯ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੧; ਮ. ਨਿ. ੧.੨੮੫) ਚ ਆਗਤਟ੍ਠਾਨੇਹਿ ਰੁਕ੍ਖੋ ਬੋਧੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ‘‘ਚਤੂਸੁ ਮਗ੍ਗੇਸੁ ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ (ਚੂਲ਼ਨਿ. ੧੨੧) ਆਗਤਟ੍ਠਾਨੇ ਮਗ੍ਗੋ. ‘‘ਪਪ੍ਪੋਤਿ ਬੋਧਿਂ ਵਰਭੂਰਿਮੇਧਸੋ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੨੧੭) ਆਗਤਟ੍ਠਾਨੇ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞਾਣਂ. ‘‘ਪਤ੍ਵਾਨ ਬੋਧਿਂ ਅਮਤਂ ਅਸਙ੍ਖਤ’’ਨ੍ਤਿ ਆਗਤਟ੍ਠਾਨੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਇਧ ਪਨ ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਞਾਣਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਅਪਰੇ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞਾਣਨ੍ਤਿਪਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.
ਸਾਵਕਾਨਂ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੋ ਅਨੁਤ੍ਤਰਾ ਬੋਧਿ ਹੋਤਿ ਨ ਹੋਤੀਤਿ. ਨ ਹੋਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਅਸਬ੍ਬਗੁਣਦਾਯਕਤ੍ਤਾ. ਤੇਸਞ੍ਹਿ ਕਸ੍ਸਚਿ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੋ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਮੇਵ ਦੇਤਿ, ਕਸ੍ਸਚਿ ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਜ੍ਜਾ, ਕਸ੍ਸਚਿ ਛ ਅਭਿਞ੍ਞਾ, ਕਸ੍ਸਚਿ ਚਤਸ੍ਸੋ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ, ਕਸ੍ਸਚਿ ਸਾਵਕਪਾਰਮੀਞਾਣਂ. ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾਨਮ੍ਪਿ ਪਚ੍ਚੇਕਬੋਧਿਞਾਣਮੇਵ ਦੇਤਿ. ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਪਨ ਸਬ੍ਬਗੁਣਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਦੇਤਿ ਅਭਿਸੇਕੋ ਵਿਯ ਰਞ੍ਞੋ ਸਬ੍ਬਲੋਕਿਸ੍ਸਰਿਯਭਾਵਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿਪਿ ਅਨੁਤ੍ਤਰਾ ਬੋਧਿ ਨ ਹੋਤੀਤਿ.
ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾਸਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿ, ਪਤ੍ਤੋ ਅਧਿਗਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਇਤਿ ਵਦਾਮੀਤਿ ਇਤਿ ਵਦਾਮਿ ਆਚਿਕ੍ਖਾਮਿ ਦੇਸੇਮਿ ਪਞ੍ਞਪੇਮਿ, ਪਟ੍ਠਪੇਮਿ ਵਿਵਰਾਮਿ ਵਿਭਜਾਮਿ ਉਤ੍ਤਾਨੀਕਰੋਮੀਤਿ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਯੋਜਨਾ – ਤਥਾਗਤੋਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ…ਪੇ… ਪਥਵਿਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ…ਪੇ… ਪਥਵਿਂ ਨਾਭਿਨਨ੍ਦਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ, ਨਨ੍ਦੀ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਮੂਲਂ, ਭਵਾ ਜਾਤਿ, ਭੂਤਸ੍ਸ ਜਰਾਮਰਣਨ੍ਤਿ ਇਤਿ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਇਤਿ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਇਤਿਕਾਰੋ ਕਾਰਣਤ੍ਥੋ. ਤੇਨ ਇਮਸ੍ਸ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਸ੍ਸ ਵਿਦਿਤਤ੍ਤਾ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਕਿਞ੍ਚ ਭਿਯ੍ਯੋ – ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਏਵਮਿਮਂ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਯਾ ਨਨ੍ਦੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤਣ੍ਹਾ ਸਬ੍ਬਪ੍ਪਕਾਰਾ, ਸਾ ਪਹੀਨਾ, ਤਾਸਞ੍ਚ ਤਥਾਗਤੋ ਸਬ੍ਬਸੋ ਤਣ੍ਹਾਨਂ ਖਯਾ…ਪੇ… ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਪਥਵਿਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ…ਪੇ… ਪਥਵਿਂ ਨਾਭਿਨਨ੍ਦਤੀਤਿ ਵਦਾਮੀਤਿ ਏਵਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ ਨਾਭਿਨਨ੍ਦਤੀਤਿ ਵਦਾਮੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.
ਅਥ ਵਾ ਯਸ੍ਮਾ ‘‘ਨਨ੍ਦੀ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਮੂਲ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਸੋ ਤਣ੍ਹਾ ਖਯਂ ਗਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਿਹ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤੋ ਸਬ੍ਬਸੋ ਤਣ੍ਹਾਨਂ ਖਯਾ…ਪੇ… ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਵਦਾਮਿ. ਸੋ ਏਵਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਪਥਵਿਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ…ਪੇ… ਨਾਭਿਨਨ੍ਦਤੀਤਿ. ਯਤ੍ਥ ਯਤ੍ਥ ਹਿ ਯਸ੍ਮਾਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾਤਿ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ, ਅਯਂ ਸਾਸਨਯੁਤ੍ਤਿ. ਏਸ ਨਯੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ.
ਇਦਮਵੋਚ ਭਗਵਾਤਿ ਇਦਂ ਨਿਦਾਨਾਵਸਾਨਤੋ ਪਭੁਤਿ ਯਾਵ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਵਦਾਮੀਤਿ ਸਕਲਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਂ ਭਗਵਾ ਪਰੇਸਂ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਲਬ੍ਭਣੇਯ੍ਯਪਤਿਟ੍ਠਂ ਪਰਮਗਮ੍ਭੀਰਂ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞਾਣਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਏਕੇਨ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਵਾਰੇਨ ਏਕੇਨ ਸੇਕ੍ਖਵਾਰੇਨ ਚਤੂਹਿ ਖੀਣਾਸਵਵਾਰੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਤਥਾਗਤਵਾਰੇਹੀਤਿ ਅਟ੍ਠਹਿ ਮਹਾਵਾਰੇਹਿ ਏਕਮੇਕਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਵਾਰੇ ਪਥਵੀਆਦੀਹਿ ਚਤੁਵੀਸਤਿਯਾ ਅਨ੍ਤਰਵਾਰੇਹਿ ਪਟਿਮਣ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੇਭਾਣਵਾਰਪਰਿਮਾਣਾਯ ਤਨ੍ਤਿਯਾ ਅਵੋਚ.
ਏਵਂ ਵਿਚਿਤ੍ਰਨਯਦੇਸਨਾਵਿਲਾਸਯੁਤ੍ਤਂ ਪਨੇਤਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਕਰਵਿਕਰੁਦਮਞ੍ਜੁਨਾ ਕਣ੍ਣਸੁਖੇਨ ਪਣ੍ਡਿਤਜਨਹਦਯਾਨਂ ਅਮਤਾਭਿਸੇਕਸਦਿਸੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਸਰੇਨ ਭਾਸਮਾਨਸ੍ਸਾਪਿ. ਨ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਭਾਸਿਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦੁਨ੍ਤਿ ਤੇ ਪਞ੍ਚਸਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਇਦਂ ਭਗਵਤੋ ਵਚਨਂ ਨਾਨੁਮੋਦਿਂਸੁ. ਕਸ੍ਮਾ? ਅਞ੍ਞਾਣਕੇਨ. ਤੇ ਕਿਰ ਇਮਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਨ ਜਾਨਿਂਸੁ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਾਭਿਨਨ੍ਦਿਂਸੁ. ਤੇਸਞ੍ਹਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਏਵਂ ਵਿਚਿਤ੍ਰਨਯਦੇਸਨਾਵਿਲਾਸਯੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਏਤਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਘਨਪੁਥੁਲੇਨ ਦੁਸ੍ਸਪਟ੍ਟੇਨ ਮੁਖੇ ਬਨ੍ਧਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪੁਰਤੋ ਠਪਿਤਮਨੁਞ੍ਞਭੋਜਨਂ ਵਿਯ ਅਹੋਸਿ. ਨਨੁ ਚ ਭਗਵਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਦੇਸਿਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਰੇ ਞਾਪੇਤੁਂ ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਾਧਿਕਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਾਨਿ ਪਾਰਮਿਯੋ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ. ਸੋ ਕਸ੍ਮਾ ਯਥਾ ਤੇ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਦੇਸੇਸੀਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਮਿਦਂ ਇਮਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਨਿਕ੍ਖੇਪਵਿਚਾਰਣਾਯਂ ਏਵ ‘‘ਮਾਨਭਞ੍ਜਨਤ੍ਥਂ ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਮੂਲਪਰਿਯਾਯਨ੍ਤਿ ਦੇਸਨਂ ਆਰਭੀ’’ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਯਿਧ ਪੁਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮਤ੍ਥਿ, ਏਵਂ ਮਾਨਭਞ੍ਜਨਤ੍ਥਂ ਦੇਸਿਤਞ੍ਚ ਪਨੇਤਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਂਯੇਵ ਕਿਰ ਪਥਵਿਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕੋਪਿ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ, ਸੇਕ੍ਖੋਪਿ ਅਰਹਾਪਿ ਤਥਾਗਤੋਪਿ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ. ਕਿਨ੍ਨਾਮਿਦਂ ਕਥਂ ਨਾਮਿਦਨ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਮਯਂ ਭਗਵਤਾ ਕਥਿਤਂ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਖਿਪ੍ਪਮੇਵ ਜਾਨਾਮ, ਇਦਾਨਿ ਪਨਿਮਸ੍ਸ ਮੂਲਪਰਿਯਾਯਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਂ ਵਾ ਕੋਟਿਂ ਵਾ ਨ ਜਾਨਾਮ ਨ ਪਸ੍ਸਾਮ, ਅਹੋ ਬੁਦ੍ਧਾ ਨਾਮ ਅਪ੍ਪਮੇਯ੍ਯਾ ਅਤੁਲਾਤਿ ਉਦ੍ਧਟਦਾਠਾ ਵਿਯ ਸਪ੍ਪਾ ਨਿਮ੍ਮਦਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧੁਪਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਞ੍ਚ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਆਗਮਂਸੁ.
ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਿਕ੍ਖੂ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਇਮਂ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ ‘‘ਅਹੋ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਆਨੁਭਾਵੋ, ਤੇ ਨਾਮ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪਬ੍ਬਜਿਤਾ ਤਥਾ ਮਾਨਮਦਮਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ ਮੂਲਪਰਿਯਾਯਦੇਸਨਾਯ ਨਿਹਤਮਾਨਾ ਕਤਾ’’ਤਿ, ਅਯਞ੍ਚਰਹਿ ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਨ੍ਤਰਾਕਥਾ ਵਿਪ੍ਪਕਤਾ. ਅਥ ਭਗਵਾ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਯਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਤਙ੍ਖਣਾਨੁਰੂਪੇਨ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯੇਨ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਵਰਬੁਦ੍ਧਾਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਹ – ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ. ਤੇ ਤਮਤ੍ਥਂ ਭਗਵਤੋ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਦਾਨੇਵ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਅਹਂ ਇਮੇ ਏਵਂ ਮਾਨਪਗ੍ਗਹਿਤਸਿਰੇ ਵਿਚਰਨ੍ਤੇ ਨਿਹਤਮਾਨੇ ਅਕਾਸਿ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਤੋ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਇਦਂ ਅਤੀਤਂ ਆਨੇਸਿ –
ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਦਿਸਾਪਾਮੋਕ੍ਖੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਪਟਿਵਸਤਿ ਤਿਣ੍ਣਂ ਵੇਦਾਨਂ ਪਾਰਗੂ ਸਨਿਘਣ੍ਟੁਕੇਟੁਭਾਨਂ ਸਾਕ੍ਖਰਪ੍ਪਭੇਦਾਨਂ ਇਤਿਹਾਸਪਞ੍ਚਮਾਨਂ ਪਦਕੋ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣੋ ਲੋਕਾਯਤਮਹਾਪੁਰਿਸਲਕ੍ਖਣੇਸੁ ਅਨਵਯੋ, ਸੋ ਪਞ੍ਚਮਤ੍ਤਾਨਿ ਮਾਣਵਕਸਤਾਨਿ ਮਨ੍ਤੇ ਵਾਚੇਤਿ. ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਮਾਣਵਕਾ ਬਹੁਞ੍ਚ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ ਲਹੁਞ੍ਚ, ਸੁਟ੍ਠੁ ਚ ਉਪਧਾਰੇਨ੍ਤਿ, ਗਹਿਤਞ੍ਚ ਤੇਸਂ ਨ ਵਿਨਸ੍ਸਤਿ. ਸੋਪਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਆਚਰਿਯਮੁਟ੍ਠਿਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਘਟੇ ਉਦਕਂ ਆਸਿਞ੍ਚਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਸਿਪ੍ਪਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤੇ ਮਾਣਵਕੇ ਏਤਦਵੋਚ ‘‘ਏਤ੍ਤਕਮਿਦਂ ਸਿਪ੍ਪਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸਮ੍ਪਰਾਯਹਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਮਾਣਵਕਾ – ‘‘ਯਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਆਚਰਿਯੋ ਜਾਨਾਤਿ, ਮਯਮ੍ਪਿ ਤਂ ਜਾਨਾਮ, ਮਯਮ੍ਪਿ ਦਾਨਿ ਆਚਰਿਯਾ ਏਵਾ’’ਤਿ ਮਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਪਭੁਤਿ ਆਚਰਿਯੇ ਅਗਾਰਵਾ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਵਤ੍ਤਾ ਵਿਹਰਿਂਸੁ. ਆਚਰਿਯੋ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ ਨੇਸਂ ਮਾਨਨਿਗ੍ਗਹ’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ. ਸੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇ ਤੇ ਮਾਣਵਕੇ ਆਹ ‘‘ਤਾਤਾ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਥ ਸਮਤ੍ਥਾ ਕਥੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਤੇ ‘‘ਪੁਚ੍ਛਥ ਆਚਰਿਯ, ਪੁਚ੍ਛਥ ਆਚਰਿਯਾ’’ਤਿ ਸਹਸਾਵ ਆਹਂਸੁ, ਯਥਾ ਤਂ ਸੁਤਮਦਮਤ੍ਤਾ. ਆਚਰਿਯੋ ਆਹ –
‘‘ਕਾਲੋ ਘਸਤਿ ਭੂਤਾਨਿ, ਸਬ੍ਬਾਨੇਵ ਸਹਤ੍ਤਨਾ;
ਯੋ ਚ ਕਾਲਘਸੋ ਭੂਤੋ, ਸ ਭੂਤਪਚਨਿਂ ਪਚੀ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੧੦.੧੯੦) –
ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਥ ਤਾਤਾ ਇਮਂ ਪਞ੍ਹਨ੍ਤਿ.
ਤੇ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਅਜਾਨਮਾਨਾ ਤੁਣ੍ਹੀ ਅਹੇਸੁਂ. ਆਚਰਿਯੋ ਆਹ ‘‘ਅਲਂ ਤਾਤਾ ਗਚ੍ਛਥਜ੍ਜ, ਸ੍ਵੇ ਕਥੇਯ੍ਯਾਥਾ’’ਤਿ ਉਯ੍ਯੋਜੇਸਿ. ਤੇ ਦਸਪਿ ਵੀਸਤਿਪਿ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡਿਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨ ਤਸ੍ਸ ਪਞ੍ਹਸ੍ਸ ਆਦਿਂ, ਨ ਅਨ੍ਤਮਦ੍ਦਸਂਸੁ. ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਸੁਂ ‘‘ਨ ਇਮਸ੍ਸ ਪਞ੍ਹਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਆਜਾਨਾਮਾ’’ਤਿ. ਆਚਰਿਯੋ ਤੇਸਂ ਨਿਗ੍ਗਹਤ੍ਥਾਯ ਇਮਂ ਗਾਥਮਭਾਸਿ –
‘‘ਬਹੂਨਿ ਨਰਸੀਸਾਨਿ, ਲੋਮਸਾਨਿ ਬ੍ਰਹਾਨਿ ਚ;
ਗੀਵਾਸੁ ਪਟਿਮੁਕ੍ਕਾਨਿ, ਕੋਚਿਦੇਵੇਤ੍ਥ ਕਣ੍ਣਵਾ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੧੦.੧੯੧) –
ਗਾਥਾਯਤ੍ਥੋ – ਬਹੂਨਿ ਨਰਾਨਂ ਸੀਸਾਨਿ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਚ ਤਾਨਿ ਲੋਮਸਾਨਿ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਚ ਮਹਨ੍ਤਾਨਿ ਗੀਵਾਯਮੇਵ ਚ ਠਪਿਤਾਨਿ, ਨ ਤਾਲਫਲਂ ਵਿਯ ਹਤ੍ਥੇਨ ਗਹਿਤਾਨਿ, ਨਤ੍ਥਿ ਤੇਸਂ ਇਮੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਨਾਨਾਕਰਣਂ. ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਕੋਚਿਦੇਵ ਕਣ੍ਣਵਾਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ. ਕਣ੍ਣਵਾਤਿ ਪਞ੍ਞਵਾ. ਕਣ੍ਣਚ੍ਛਿਦ੍ਦਂ ਪਨ ਨ ਕਸ੍ਸਚਿ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤੇ ਮਾਣਵਕਾ ਮਙ੍ਕੁਭੂਤਾ ਪਤ੍ਤਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਅਧੋਮੁਖਾ ਅਙ੍ਗੁਲਿਯਾ ਭੂਮਿਂ ਵਿਲਿਖਨ੍ਤਾ ਤੁਣ੍ਹੀ ਅਹੇਸੁਂ.
ਅਥ ਨੇਸਂ ਅਹਿਰਿਕਭਾਵਂ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਆਚਰਿਯੋ ‘‘ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਥ ਤਾਤਾ ਪਞ੍ਹ’’ਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਹਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਸਿ. ਕਾਲੋਤਿ ਪੁਰੇਭਤ੍ਤਕਾਲੋਪਿ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਕਾਲੋਪੀਤਿ ਏਵਮਾਦਿ. ਭੂਤਾਨੀਤਿ ਸਤ੍ਤਾਧਿਵਚਨਮੇਤਂ. ਕਾਲੋ ਹਿ ਭੂਤਾਨਂ ਨ ਚਮ੍ਮਮਂਸਾਦੀਨਿ ਖਾਦਤਿ, ਅਪਿਚ ਖੋ ਨੇਸਂ ਆਯੁਵਣ੍ਣਬਲਾਨਿ ਖੇਪੇਨ੍ਤੋ ਯੋਬ੍ਬਞ੍ਞਂ ਮਦ੍ਦਨ੍ਤੋ ਆਰੋਗ੍ਯਂ ਵਿਨਾਸੇਨ੍ਤੋ ਘਸਤਿ ਖਾਦਤੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸਬ੍ਬਾਨੇਵ ਸਹਤ੍ਤਨਾਤਿ ਏਵਂ ਘਸਨ੍ਤੋ ਚ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਜ੍ਜੇਤਿ, ਸਬ੍ਬਾਨੇਵ ਘਸਤਿ. ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਚ ਭੂਤਾਨਿਯੇਵ, ਅਪਿਚ ਖੋ ਸਹਤ੍ਤਨਾ ਅਤ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਘਸਤਿ. ਪੁਰੇਭਤ੍ਤਕਾਲੋ ਹਿ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਕਾਲਂ ਨ ਪਾਪੁਣਾਤਿ. ਏਸ ਨਯੋ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਕਾਲਾਦੀਸੁ. ਯੋ ਚ ਕਾਲਘਸੋ ਭੂਤੋਤਿ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਸੋ ਹਿ ਆਯਤਿਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਾਲਂ ਖੇਪੇਤ੍ਵਾ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਕਾਲਘਸੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸ ਭੂਤਪਚਨਿਂ ਪਚੀਤਿ ਸੋ ਯਾਯਂ ਤਣ੍ਹਾ ਅਪਾਯੇਸੁ ਭੂਤੇ ਪਚਤਿ, ਤਂ ਞਾਣਗ੍ਗਿਨਾ ਪਚਿ ਦਯ੍ਹਿ ਭਸ੍ਮਮਕਾਸਿ, ਤੇਨ ‘‘ਭੂਤਪਚਨਿਂ ਪਚੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ‘‘ਪਜਨਿ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ. ਜਨਿਕਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਕਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਅਥ ਤੇ ਮਾਣਵਕਾ ਦੀਪਸਹਸ੍ਸਾਲੋਕੇਨ ਵਿਯ ਰਤ੍ਤਿਂ ਸਮਵਿਸਮਂ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇਨ ਪਞ੍ਹਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਪਾਕਟਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਾਨਿ ਮਯਂ ਯਾਵਜੀਵਂ ਗੁਰੁਵਾਸਂ ਵਸਿਸ੍ਸਾਮ, ਮਹਨ੍ਤਾ ਏਤੇ ਆਚਰਿਯਾ ਨਾਮ, ਮਯਞ੍ਹਿ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਮਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਚਤੁਪ੍ਪਦਿਕਗਾਥਾਯਪਿ ਅਤ੍ਥਂ ਨ ਜਾਨਾਮਾ’’ਤਿ ਨਿਹਤਮਾਨਾ ਪੁਬ੍ਬਸਦਿਸਮੇਵ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਵਤ੍ਤਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਗ੍ਗਪਰਾਯਣਾ ਅਹੇਸੁਂ.
ਅਹਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਤੇਸਂ ਆਚਰਿਯੋ ਅਹੋਸਿਂ, ਇਮੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਮਾਣਵਕਾ. ਏਵਂ ਪੁਬ੍ਬੇਪਾਹਂ ਇਮੇ ਏਵਂ ਮਾਨਪਗ੍ਗਹਿਤਸਿਰੇ ਵਿਚਰਨ੍ਤੇ ਨਿਹਤਮਾਨੇ ਅਕਾਸਿਨ੍ਤਿ.
ਇਮਞ੍ਚ ਜਾਤਕਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਮਯਂ ਮਾਨੇਨੇਵ ਉਪਹਤਾਤਿ ਭਿਯ੍ਯੋਸੋਮਤ੍ਤਾਯ ਨਿਹਤਮਾਨਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਪਕਾਰਕਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਪਰਾਯਣਾ ਅਹੇਸੁਂ.
ਤਤੋ ਭਗਵਾ ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਜਨਪਦਚਾਰਿਕਂ ਚਰਨ੍ਤੋ ਵੇਸਾਲਿਂ ਪਤ੍ਵਾ ਗੋਤਮਕੇ ਚੇਤਿਯੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਇਮੇਸਂ ਪਞ੍ਚਸਤਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਞਾਣਪਰਿਪਾਕਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗੋਤਮਕਸੁਤ੍ਤਂ ਕਥੇਸਿ –
‘‘ਅਭਿਞ੍ਞਾਯਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਮਿ ਨੋ ਅਨਭਿਞ੍ਞਾਯ, ਸਨਿਦਾਨਾਹਂ…ਪੇ… ਸਪ੍ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਮਿ ਨੋ ਅਪ੍ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਯਤੋ…ਪੇ… ਨੋ ਅਪ੍ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ. ਕਰਣੀਯੋ ਓਵਾਦੋ, ਕਰਣੀਯਾ ਅਨੁਸਾਸਨੀ. ਅਲਞ੍ਚ ਪਨ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੁਟ੍ਠਿਯਾ ਅਲਂ ਅਤ੍ਤਮਨਤਾਯ ਅਲਂ ਸੋਮਨਸ੍ਸਾਯ. ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ, ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋ ਧਮ੍ਮੋ, ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਸਙ੍ਘੋਤਿ. ਇਦਮਵੋਚ ਭਗਵਾ, ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਪਨ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣਸ੍ਮਿਂ ਭਞ੍ਞਮਾਨੇ ਦਸਸਹਸ੍ਸਿਲੋਕਧਾਤੁ ਅਕਮ੍ਪਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੩.੧੨੬).
ਇਦਞ੍ਚ ਸੁਤ੍ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤੇ ਪਞ੍ਚਸਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵਾਸਨੇ ਸਹ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਹਿ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਂਸੁ, ਏਵਾਯਂ ਦੇਸਨਾ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਨਿਟ੍ਠਮਗਮਾਸੀਤਿ.
ਤਥਾਗਤਵਾਰਅਟ੍ਠਮਨਯਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਪਪਞ੍ਚਸੂਦਨਿਯਾ ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯਟ੍ਠਕਥਾਯ
ਮੂਲਪਰਿਯਾਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.