੪. ਮੇਤ੍ਤਗੂਮਾਣਵਸੁਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
੧੮. ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਮੇਤ੍ਤਗੂਸੁਤ੍ਤੇ – ਮਞ੍ਞਾਮਿ ਤਂ ਵੇਦਗੂ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਯਂ ਵੇਦਗੂ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਭਾਵਿਤਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਚ ਏਵਂ ਤਂ ਮਞ੍ਞਾਮਿ.
ਅਪਰਿਤ੍ਤੋਤਿ ਨ ਅਪ੍ਪੋ. ਮਹਨ੍ਤੋਤਿ ਨ ਖੁਦ੍ਦਕੋ. ਗਮ੍ਭੀਰੋਤਿ ਨ ਉਤ੍ਤਾਨੋ. ਅਪ੍ਪਮੇਯ੍ਯੋਤਿ ਮਿਨਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯੋ. ਦੁਪ੍ਪਰਿਯੋਗਾਲ਼੍ਹੋਤਿ ਅਵਗਾਹਿਤੁਂ ਓਤਰਿਤੁਂ ਦੁਕ੍ਖੋ. ਬਹੁਰਤਨੋ ਸਾਗਰੂਪਮੋਤਿ ਬਹੂਨਂ ਧਮ੍ਮਰਤਨਾਨਂ ਆਕਰਤ੍ਤਾ ਅਨੇਕਵਿਧਰਤਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੋ ਵਿਯ ਬਹੁਰਤਨੋ ਸਾਗਰਸਦਿਸੋ.
ਨ ਮਙ੍ਕੁ ਹੋਤੀਤਿ ਨ ਵਿਕੁਣਿਤਮੁਖੋ ਹੋਤਿ. ਅਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਚਿਤ੍ਤੋਤਿ ਦੋਸਵਸੇਨ ਨ ਘਨੀਭੂਤਚਿਤ੍ਤੋ. ਅਲੀਨਮਨਸੋਤਿ ਨ ਸਙ੍ਕੁਚਿਤਚਿਤ੍ਤੋ. ਅਬ੍ਯਾਪਨ੍ਨਚੇਤਸੋਤਿ ਨ ਪੂਤਿਚਿਤ੍ਤੋ.
ਦਿਟ੍ਠੇ ਦਿਟ੍ਠਮਤ੍ਤੋਤਿ ਚਕ੍ਖੁਵਿਸਯੇ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣੇ ਦਿਟ੍ਠਮਤ੍ਤੋਯੇਵ ਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਕਤ੍ਤਾ ਵਾ ਕਾਰੇਤਾ ਵਾ ਨਤ੍ਥਿ. ਯਂ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਦਿਟ੍ਠਂ ਵਣ੍ਣਾਯਤਨਮੇਵ. ਸੁਤਾਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਅਪਿ ਚ ਦਿਟ੍ਠੇਤਿ ਦਸ੍ਸਨਯੋਗੇਨ ਵਣ੍ਣਾਯਤਨਂ, ਸਵਨਯੋਗੇਨ ਸਦ੍ਦਾਯਤਨਂ, ਮੁਤਯੋਗੇਨ ਘਾਨਜਿਵ੍ਹਾਕਾਯਾਯਤਨਾਨਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਘਾਨਸ੍ਸ ਗਨ੍ਧਾਯਤਨਂ, ਜਿਵ੍ਹਾਯ ਰਸਾਯਤਨਂ, ਕਾਯਸ੍ਸ ਪਥਵੀ ਤੇਜੋ ਵਾਯੂਤਿ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾਯਤਨਂ, ਵਿਞ੍ਞਾਤਯੋਗੇਨ ਧਮ੍ਮਾਯਤਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਦਿਟ੍ਠੇ ਅਨੂਪਯੋਤਿ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਦਿਟ੍ਠੇ ਰਾਗੂਪਯਵਿਰਹਿਤੋ. ਅਨਪਾਯੋਤਿ ਕੋਧਵਿਰਹਿਤੋ ਅਪ੍ਪਟਿਘੋ. ਅਨਿਸ੍ਸਿਤੋਤਿ ਤਣ੍ਹਾਯ ਅਨਲ੍ਲੀਨੋ. ਅਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧੋਤਿ ਮਾਨੇਨ ਨ ਬਦ੍ਧੋ. ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਸਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਤੋ ਮੁਤ੍ਤੋ. ਵਿਸਞ੍ਞੁਤ੍ਤੋਤਿ ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਵਿਯੁਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ.
ਸਂਵਿਜ੍ਜਤਿ ਭਗਵਤੋ ਚਕ੍ਖੂਤਿ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਪਕਤਿਮਂਸਚਕ੍ਖੁ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ. ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਦਕ੍ਖਤਿ ਓਲੋਕੇਤਿ. ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਰੂਪਨ੍ਤਿ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਂ. ਛਨ੍ਦਰਾਗੋਤਿ ਤਣ੍ਹਾਛਨ੍ਦੋ.
ਦਨ੍ਤਂ ਨਯਨ੍ਤਿ ਸਮਿਤਿਨ੍ਤਿ ਉਯ੍ਯਾਨਕੀਲ਼ਾਮਣ੍ਡਲਾਦੀਸੁ ਹਿ ਮਹਾਜਨਮਜ੍ਝਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਦਨ੍ਤਮੇਵ ਗੋਣਂ ਵਾ ਦਨ੍ਤਂ ਅਸ੍ਸਾਜਾਨੀਯਂ ਵਾ ਯਾਨੇ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਨਯਨ੍ਤਿ. ਰਾਜਾਤਿ ਤਥਾਰੂਪਾਨੇਵ ਠਾਨਾਨਿ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਰਾਜਾਪਿ ਦਨ੍ਤਮੇਵ ਅਭਿਰੁਹਤਿ. ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੂਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁਪਿ ਚਤੂਹਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇਹਿ ਦਨ੍ਤੋ ਨਿਬ੍ਬਿਸੇਵਨੋਵ ਸੇਟ੍ਠੋ. ਯੋਤਿਵਾਕ੍ਯਨ੍ਤਿ ਏਵਰੂਪਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮਵਚਨਂ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਮ੍ਪਿ ਤਿਤਿਕ੍ਖਤਿ ਨਪ੍ਪਤਿਪ੍ਫਰਤਿ ਨ ਵਿਹਞ੍ਞਤਿ, ਏਵਰੂਪੋ ਦਨ੍ਤੋ ਸੇਟ੍ਠੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਅਸ੍ਸਤਰਾਤਿ ਵਲ਼ਵਾਯ ਗਦ੍ਰਭੇਨ ਜਾਤਾ. ਆਜਾਨੀਯਾਤਿ ਯਂ ਅਸ੍ਸਦਮ੍ਮਸਾਰਥਿ ਕਾਰਣਂ ਕਾਰੇਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਖਿਪ੍ਪਂ ਜਾਨਨਸਮਤ੍ਥਾ. ਸਿਨ੍ਧਵਾਤਿ ਸਿਨ੍ਧਵਰਟ੍ਠੇ ਜਾਤਾ ਅਸ੍ਸਾ. ਮਹਾਨਾਗਾਤਿ ਕੁਞ੍ਜਰਸਙ੍ਖਾਤਾ ਮਹਾਹਤ੍ਥਿਨੋ. ਅਤ੍ਤਦਨ੍ਤੋਤਿ ਏਤੇ ਅਸ੍ਸਤਰਾ ਵਾ ਸਿਨ੍ਧਵਾ ਵਾ ਕੁਞ੍ਜਰਾ ਵਾ ਦਨ੍ਤਾਵ, ਨ ਅਦਨ੍ਤਾ. ਯੋ ਪਨ ਚਤੁਮਗ੍ਗਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦਨ੍ਤਤਾਯ ਅਤ੍ਤਦਨ੍ਤੋ ਨਿਬ੍ਬਿਸੇਵਨੋ, ਅਯਂ ਤਤੋਪਿ ਵਰਂ, ਸਬ੍ਬੇਹਿਪਿ ਏਤੇਹਿ ਉਤ੍ਤਰਿਤਰੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਨ ਹਿ ਏਤੇਹਿ ਯਾਨੇਹੀਤਿ ਯਾਨਿ ਏਤਾਨਿ ਹਤ੍ਥਿਯਾਨਾਦੀਨਿ ਉਤ੍ਤਮਯਾਨਾਨਿ, ਏਤੇਹਿ ਯਾਨੇਹਿ ਕੋਚਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਸੁਪਿਨਨ੍ਤੇਨਪਿ ਅਗਤਪੁਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਅਗਤ’’ਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਖਾਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਦਿਸਂ ਤਥਾ ਨ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ. ਯਥਾ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਦਮੇਨ ਦਨ੍ਤੇਨ, ਅਪਰਭਾਗੇ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾਯ ਸੁਦਨ੍ਤੇਨ ਦਨ੍ਤੋ ਨਿਬ੍ਬਿਸੇਵਨੋ ਸਪ੍ਪਞ੍ਞੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਤਂ ਅਗਤਪੁਬ੍ਬਂ ਦਿਸਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਦਨ੍ਤਭੂਮਿਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਤ੍ਤਦਮਨਮੇਵ ਵਰਤਰਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ (ਧ. ਪ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੩੨੨; ਮਹਾਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੯੦).
ਵਿਧਾਸੁ ਨ ਵਿਕਮ੍ਪਨ੍ਤੀਤਿ ਨਵਵਿਧਮਾਨਕੋਟ੍ਠਾਸੇਸੁ ਨ ਚਲਨ੍ਤਿ ਨ ਵੇਧੇਨ੍ਤਿ. ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤਾ ਪੁਨਬ੍ਭਵਾਤਿ ਕਮ੍ਮਕਿਲੇਸਤੋ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਸੁਟ੍ਠੁ ਮੁਤ੍ਤਾ. ਦਨ੍ਤਭੂਮਿਂ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਾਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਂ ਪਾਪੁਣਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਾ. ਤੇ ਲੋਕੇ ਵਿਜਿਤਾਵਿਨੋਤਿ ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਾ ਖੀਣਾਸਵਾ ਸਤ੍ਤਲੋਕੇ ਵਿਜਿਤਵਿਜਯਾ ਨਾਮ (ਸਂ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੩.੭੬; ਮਹਾਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੯੦).
ਯਸ੍ਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਭਾਵਿਤਾਨੀਤਿ ਯਸ੍ਸ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਸਦ੍ਧਾਦਿਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਂ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਡ੍ਢਿਤਾਨਿ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਞ੍ਚ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਚਾਤਿ ਚਕ੍ਖਾਦਿਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਯਤਨਾਨਿ ਚ ਰੂਪਾਦਿਬਹਿਦ੍ਧਾਯਤਨਾਨਿ ਚ ਨਿਬ੍ਬਿਸੇਵਨਾਨਿ ਕਤਾਨਿ. ਸਬ੍ਬਲੋਕੇਤਿ ਸਕਲਤੇਧਾਤੁਕੇ ਲੋਕੇ ਚ. ਨਿਬ੍ਬਿਜ੍ਝ ਇਮਂ ਪਰਞ੍ਚ ਲੋਕਨ੍ਤਿ ਇਮਞ੍ਚ ਅਤ੍ਤਭਾਵਂ ਪਰਲੋਕੇ ਚ ਅਤ੍ਤਭਾਵਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ ਖੀਣਾਸਵੋ. ਕਾਲਂ ਕਙ੍ਖਤਿ ਭਾਵਿਤੋ ਸ ਦਨ੍ਤੋਤਿ ਸੋ ਖੀਣਾਸਵੋ ਚਕ੍ਖਾਦਿਤੋ ਦਨ੍ਤੋ ਵਡ੍ਢਿਤਚਿਤ੍ਤੋ ਮਰਣਕਾਲਂ ਪਤ੍ਥੇਤਿ (ਸੁ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੫੨੨; ਮਹਾਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੯੦).
ਯੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਆਦਿਤੋ ਸਮੁਦਾਗਮਨਂ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਯੇਸਂ ਖਨ੍ਧਾਦਿਧਮ੍ਮਾਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਤੋ ਨਿਰੋਧੋਤਿ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਨਵਸੇਨ ਤੇਸਂਯੇਵ ਅਭਾਵੋ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਕਮ੍ਮਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤੋ ਵਿਪਾਕੋਤਿ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਕਮ੍ਮਨਿਸ੍ਸਿਤੋ ਵਿਪਾਕੋ ਕਮ੍ਮਂ ਅਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ ਵਿਪਾਕੋਪਿ ਕਮ੍ਮਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤੋਵ ਨਾਮ. ਨਾਮਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਰੂਪਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਰੂਪਂ ਨਾਮਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ ਨਾਮਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਨਾਮ ਜਾਤਂ. ਜਾਤਿਯਾ ਅਨੁਗਤਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਕਮ੍ਮਾਦਿਕਂ ਜਾਤਿਯਾ ਅਨੁਪਵਿਟ੍ਠਂ. ਜਰਾਯ ਅਨੁਸਟਨ੍ਤਿ ਜਰਾਯ ਪਤ੍ਥਟਂ. ਬ੍ਯਾਧਿਨਾ ਅਭਿਭੂਤਨ੍ਤਿ ਬ੍ਯਾਧਿਦੁਕ੍ਖੇਨ ਅਭਿਮਦ੍ਦਿਤਂ. ਮਰਣੇਨ ਅਬ੍ਭਾਹਤਨ੍ਤਿ ਮਚ੍ਚੁਨਾ ਅਭਿਹਟਂ ਪਹਟਂ. ਅਤਾਣਨ੍ਤਿ ਪੁਤ੍ਤਾਦੀਹਿਪਿ ਤਾਯਨਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ ਅਤਾਯਨਂ ਅਨਾਰਕ੍ਖਂ ਅਲਬ੍ਭਣੇਯ੍ਯਂ ਖੇਮਂ ਵਾ. ਅਲੇਣਨ੍ਤਿ ਅਲ੍ਲੀਯਿਤੁਂ ਨਿਸ੍ਸਯਿਤੁਂ ਅਨਰਹਂ, ਅਲ੍ਲੀਨਾਨਮ੍ਪਿ ਨ ਲੇਣਕਿਚ੍ਚਕਰਣਂ. ਅਸਰਣਨ੍ਤਿ ਨਿਸ੍ਸਿਤਾਨਂ ਨ ਭਯਹਾਰਕਂ, ਨ ਭਯਵਿਨਾਸਕਂ. ਅਸਰਣੀਭੂਤਨ੍ਤਿ ਪੁਰੇ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਭਾਵੇਨੇਵ ਅਸਰਣਂ, ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਸਮਕਾਲਮੇਵ ਅਸਰਣਭੂਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੧੯. ਅਪੁਚ੍ਛਸੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅ-ਇਤਿ ਪਦਪੂਰਣਮਤ੍ਤੇ ਨਿਪਾਤੋ, ਪੁਚ੍ਛਸਿਤ੍ਵੇਵ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਵਕ੍ਖਾਮਿ ਯਥਾ ਪਜਾਨਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਪਜਾਨਨ੍ਤੋ ਆਚਿਕ੍ਖਤਿ, ਏਵਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਉਪਧਿਨਿਦਾਨਾ ਪਭਵਨ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਖਾਤਿ ਤਣ੍ਹਾਦਿਉਪਧਿਨਿਦਾਨਾ ਜਾਤਿਆਦਿਦੁਕ੍ਖਵਿਸੇਸਾ ਪਭਵਨ੍ਤਿ.
ਤਣ੍ਹੂਪਧੀਤਿ ਤਣ੍ਹਾ ਏਵ ਤਣ੍ਹੂਪਧਿ. ਸਸ੍ਸਤੁਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿ ਏਵ ਦਿਟ੍ਠੂਪਧਿ. ਰਾਗਾਦਿਕਿਲੇਸਾ ਏਵ ਕਿਲੇਸੂਪਧਿ. ਪੁਞ੍ਞਾਦਿਕਮ੍ਮਾਨਿ ਏਵ ਕਮ੍ਮੂਪਧਿ. ਤਿਵਿਧਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਨਿਯੇਵ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤੂਪਧਿ. ਕਬਲ਼ੀਕਾਰਾਦਯੋ ਆਹਾਰਾ ਏਵ ਆਹਾਰੂਪਧਿ. ਦੋਸਪਟਿਘੋ ਏਵ ਪਟਿਘੂਪਧਿ. ਕਮ੍ਮਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾ ਕਮ੍ਮੇਨੇਵ ਗਹਿਤਾ ਪਥਵਾਦਯੋ ਚਤਸ੍ਸੋ ਧਾਤੁਯੋਵ ਚਤਸ੍ਸੋ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਧਾਤੁਯੋ ਉਪਧੀ. ਚਕ੍ਖਾਦਿਛਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਾਨਿ ਆਯਤਨਾਨਿ ਏਵ ਛ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਾਨਿ ਆਯਤਨਾਨਿ ਉਪਧੀ. ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦਿਛਵਿਞ੍ਞਾਣਕਾਯਾਵ ਛ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕਾਯਾ ਉਪਧੀ. ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਦੁਕ੍ਖਂ ਦੁਕ੍ਖਮਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਸਬ੍ਬਤੇਭੂਮਕਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਦੁਸ੍ਸਹਨਟ੍ਠੇਨ ਉਪਧਿ.
੨੦. ਏਵਂ ਉਪਧਿਨਿਦਾਨਤੋ ਪਭਵਨ੍ਤੇਸੁ ਦੁਕ੍ਖੇਸੁ – ਯੋ ਵੇ ਅਵਿਦ੍ਵਾਤਿ ਗਾਥਾ. ਤਤ੍ਥ ਪਜਾਨਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਵਸੇਨ ਜਾਨਨ੍ਤੋ. ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਜਾਤਿਪ੍ਪਭਵਾਨੁਪਸ੍ਸੀਤਿ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਜਾਤਿਕਾਰਣਂ ‘‘ਉਪਧੀ’’ਤਿ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ. ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਗਾਥਾਯ ਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਨਤ੍ਥਿ.
੨੧. ਸੋਕਪਰਿਦ੍ਦਵਞ੍ਚਾਤਿ ਸੋਕਞ੍ਚ ਪਰਿਦੇਵਞ੍ਚ. ਤਥਾ ਹਿ ਤੇ ਵਿਦਿਤੋ ਏਸ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਯਥਾ ਯਥਾ ਸਤ੍ਤਾ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਤਥਾ ਞਾਪਨਵਸੇਨ ਵਿਦਿਤੋ ਏਸ ਤਯਾ ਧਮ੍ਮੋਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਤਰਨ੍ਤੀਤਿ ਪਠਮਮਗ੍ਗੇਨ ਦਿਟ੍ਠੋਘਂ ਤਰਨ੍ਤਿ. ਉਤ੍ਤਰਨ੍ਤੀਤਿ ਦੁਤਿਯਮਗ੍ਗੇਨ ਕਾਮੋਘਂ ਤਨੁਕਰਣਵਸੇਨ ਉਗ੍ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਰਨ੍ਤਿ. ਪਤਰਨ੍ਤੀਤਿ ਤਮੇਵ ਨਿਰਵਸੇਸਪ੍ਪਹਾਨਵਸੇਨ ਤਤਿਯਮਗ੍ਗੇਨ ਵਿਸੇਸੇਨ ਤਰਨ੍ਤਿ. ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤੀਤਿ ਭਵੋਘਅਵਿਜ੍ਜੋਘਪ੍ਪਹਾਨਵਸੇਨ ਚਤੁਤ੍ਥਮਗ੍ਗੇਨ ਸਮ੍ਮਾ ਅਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤਿ. ਵੀਤਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਫਲਂ ਪਾਪੁਣਿਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ.
੨੨. ਕਿਤ੍ਤਯਿਸ੍ਸਾਮਿ ਤੇ ਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਮ੍ਮਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਗਾਮਿਨਿਪਟਿਪਦਾਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਤੇ ਦੇਸਯਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਦਿਟ੍ਠੇ ਧਮ੍ਮੇਤਿ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਦੁਕ੍ਖਾਦਿਧਮ੍ਮੇ, ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਵਾ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ. ਅਨੀਤਿਹਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਪਚ੍ਚਕ੍ਖਂ. ਯਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਯਂ ਧਮ੍ਮਂ ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਧ. ਪ. ੨੭੭; ਥੇਰਗਾ. ੬੭੬; ਕਥਾ. ੭੫੩) ਨਯੇਨ ਸਮ੍ਮਸਨ੍ਤੋ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ.
ਤਤ੍ਥ ਆਦਿਕਲ੍ਯਾਣਨ੍ਤਿ ਹਿਤ੍ਵਾਪਿ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਵਿਵੇਕਸੁਖਂ ਧਮ੍ਮਂ ਤਵ ਕਿਤ੍ਤਯਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਅਪ੍ਪਂ ਵਾ ਬਹੁਂ ਵਾ ਕਿਤ੍ਤਯਨ੍ਤੋ ਆਦਿਕਲ੍ਯਾਣਾਦਿਪ੍ਪਕਾਰਮੇਵ ਕਿਤ੍ਤਯਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਆਦਿਮ੍ਹਿ ਕਲ੍ਯਾਣਂ ਭਦ੍ਦਕਂ ਅਨਵਜ੍ਜਮੇਵ ਕਤ੍ਵਾ ਕਿਤ੍ਤਯਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਮਜ੍ਝੇਪਿ. ਪਰਿਯੋਸਾਨੇਪਿ ਭਦ੍ਦਕਂ ਅਨਵਜ੍ਜਮੇਵ ਕਤ੍ਵਾ ਕਿਤ੍ਤਯਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਯਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਭਗਵਾ ਏਕਗਾਥਮ੍ਪਿ ਦੇਸੇਸਿ, ਸਾ ਸਮਨ੍ਤਭਦ੍ਦਕਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਠਮਪਾਦੇਨ ਆਦਿਕਲ੍ਯਾਣਾ, ਦੁਤਿਯਤਤਿਯਪਾਦੇਹਿ ਮਜ੍ਝੇਕਲ੍ਯਾਣਾ, ਪਚ੍ਛਿਮਪਾਦੇਨ ਪਰਿਯੋਸਾਨਕਲ੍ਯਾਣਾ. ਏਕਾਨੁਸਨ੍ਧਿਕਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਨਿਦਾਨੇਨ ਆਦਿਕਲ੍ਯਾਣਂ, ਨਿਗਮਨੇਨ ਪਰਿਯੋਸਾਨਕਲ੍ਯਾਣਂ, ਸੇਸੇਨ ਮਜ੍ਝੇਕਲ੍ਯਾਣਂ. ਨਾਨਾਨੁਸਨ੍ਧਿਕਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਪਠਮਾਨੁਸਨ੍ਧਿਨਾ ਆਦਿਕਲ੍ਯਾਣਂ, ਪਚ੍ਛਿਮੇਨ ਪਰਿਯੋਸਾਨਕਲ੍ਯਾਣਂ, ਸੇਸੇਹਿ ਮਜ੍ਝੇਕਲ੍ਯਾਣਂ.
ਅਪਿ ਚ ਸਨਿਦਾਨਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤ੍ਤਾ ਆਦਿਕਲ੍ਯਾਣਂ, ਵੇਨੇਯ੍ਯਾਨਂ ਅਨੁਰੂਪਤੋ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਅਵਿਪਰੀਤਤਾਯ ਚ ਹੇਤੁਦਾਹਰਣਯੁਤ੍ਤਤੋ ਚ ਮਜ੍ਝੇਕਲ੍ਯਾਣਂ, ਸੋਤੂਨਂ ਸਦ੍ਧਾਪਟਿਲਾਭਜਨਨੇਨ ਨਿਗਮਨੇਨ ਚ ਪਰਿਯੋਸਾਨਕਲ੍ਯਾਣਂ.
ਸਕਲੋ ਹਿ ਸਾਸਨਧਮ੍ਮੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਥਭੂਤੇਨ ਸੀਲੇਨ ਆਦਿਕਲ੍ਯਾਣੋ, ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਮਗ੍ਗਫਲੇਹਿ ਮਜ੍ਝੇਕਲ੍ਯਾਣੋ, ਨਿਬ੍ਬਾਨੇਨ ਪਰਿਯੋਸਾਨਕਲ੍ਯਾਣੋ. ਸੀਲਸਮਾਧੀਹਿ ਵਾ ਆਦਿਕਲ੍ਯਾਣੋ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਮਗ੍ਗੇਹਿ ਮਜ੍ਝੇਕਲ੍ਯਾਣੋ, ਫਲਨਿਬ੍ਬਾਨੇਹਿ ਪਰਿਯੋਸਾਨਕਲ੍ਯਾਣੋ. ਬੁਦ੍ਧਸੁਬੋਧਿਤਾਯ ਵਾ ਆਦਿਕਲ੍ਯਾਣੋ, ਧਮ੍ਮਸੁਧਮ੍ਮਤਾਯ ਮਜ੍ਝੇਕਲ੍ਯਾਣੋ, ਸਙ੍ਘਸੁਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਰਿਯੋਸਾਨਕਲ੍ਯਾਣੋ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤਥਤ੍ਤਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨੇਨ ਅਧਿਗਨ੍ਤਬ੍ਬਾਯ ਅਭਿਸਮ੍ਬੋਧਿਯਾ ਵਾ ਆਦਿਕਲ੍ਯਾਣੋ, ਪਚ੍ਚੇਕਬੋਧਿਯਾ ਮਜ੍ਝੇਕਲ੍ਯਾਣੋ, ਸਾਵਕਬੋਧਿਯਾ ਪਰਿਯੋਸਾਨਕਲ੍ਯਾਣੋ.
ਸੁਯ੍ਯਮਾਨੋ ਚੇਸ ਨੀਵਰਣਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਤੋ ਭਵਨੇਨਪਿ ਕਲ੍ਯਾਣਮੇਵ ਆਵਹਤੀਤਿ ਆਦਿਕਲ੍ਯਾਣੋ, ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਯਮਾਨੋ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸੁਖਾਵਹਨਤੋ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾਪਿ ਕਲ੍ਯਾਣਮੇਵ ਆਵਹਤੀਤਿ ਮਜ੍ਝੇਕਲ੍ਯਾਣੋ, ਤਥਾਪਟਿਪਨ੍ਨੋ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧) ਚ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਨਿਟ੍ਠਿਤੇ ਤਾਦਿਭਾਵਾਵਹਨਤੋ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਫਲੇਨਪਿ ਕਲ੍ਯਾਣਮੇਵ ਆਵਹਤੀਤਿ ਪਰਿਯੋਸਾਨਕਲ੍ਯਾਣੋਤਿ.
ਯਂ ਪਨੇਸ ਭਗਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਸਾਸਨਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਮਗ੍ਗਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਞ੍ਚ ਪਕਾਸੇਤਿ, ਨਾਨਾਨਯੇਹਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਤਂ ਯਥਾਨੁਰੂਪਂ ਅਤ੍ਥਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਾਤ੍ਥਂ. ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ. ਸਙ੍ਕਾਸਨਪਕਾਸਨਵਿਵਰਣਵਿਭਜਨਉਤ੍ਤਾਨੀਕਰਣਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਅਤ੍ਥਪਦਸਮਾਯੋਗਤੋ ਸਾਤ੍ਥਂ. ਅਕ੍ਖਰਪਦਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਕਾਰਨਿਰੁਤ੍ਤਿਨਿਦ੍ਦੇਸਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ. ਅਤ੍ਥਗਮ੍ਭੀਰਤਾਪਟਿਵੇਧਗਮ੍ਭੀਰਤਾਹਿ ਸਾਤ੍ਥਂ. ਧਮ੍ਮਗਮ੍ਭੀਰਤਾਦੇਸਨਾਗਮ੍ਭੀਰਤਾਹਿ ਸਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ. ਅਤ੍ਥਪਟਿਭਾਨਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਵਿਸਯਤੋ ਸਾਤ੍ਥਂ. ਧਮ੍ਮਨਿਰੁਤ੍ਤਿਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਵਿਸਯਤੋ ਸਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ. ਪਣ੍ਡਿਤਵੇਦਨੀਯਤੋ ਸਰਿਕ੍ਖਕਜਨਪ੍ਪਸਾਦਕਨ੍ਤਿ ਸਾਤ੍ਥਂ. ਸਦ੍ਧੇਯ੍ਯਤੋ ਲੋਕਿਯਜਨਪ੍ਪਸਾਦਕਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ. ਗਮ੍ਭੀਰਾਧਿਪ੍ਪਾਯਤੋ ਸਾਤ੍ਥਂ. ਉਤ੍ਤਾਨਪਦਤੋ ਸਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ. ਉਪਨੇਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ ਸਕਲਪਰਿਪੁਣ੍ਣਭਾਵੇਨ ਕੇਵਲਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ. ਅਪਨੇਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ ਨਿਦ੍ਦੋਸਭਾਵੇਨ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ.
ਅਪਿ ਚ – ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਧਿਗਮਬ੍ਯਤ੍ਤਿਤੋ ਸਾਤ੍ਥਂ. ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਯਾ ਆਗਮਬ੍ਯਤ੍ਤਿਤੋ ਸਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ. ਸੀਲਾਦਿਪਞ੍ਚਧਮ੍ਮਕ੍ਖਨ੍ਧਯੁਤ੍ਤਤੋ ਕੇਵਲਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ. ਨਿਰੁਪਕ੍ਕਿਲੇਸਤੋ ਨਿਤ੍ਥਰਣਤ੍ਥਾਯ ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ ਲੋਕਾਮਿਸਨਿਰਪੇਕ੍ਖਤੋ ਚ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ. ਸਿਕ੍ਖਤ੍ਤਯਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਭੂਤੇਹਿ ਸੇਟ੍ਠੇਹਿ ਚਰਿਤਬ੍ਬਤੋ, ਤੇਸਞ੍ਚ ਚਰਿਯਭਾਵਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧).
ਏਵਂ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨੇ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਤ੍ਤਤਿਂਸਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਧਮ੍ਮੇ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤਲੋਕੁਤ੍ਤਰਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਨਿਬ੍ਬਾਨਞ੍ਚਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਗਾਮਿਨਿਞ੍ਚ ਪਟਿਪਦਨ੍ਤਿ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਸੀਲਸਮਾਧਿਵਿਪਸ੍ਸਨਾਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਕਿਤ੍ਤਯਿਸ੍ਸਾਮਿ.
ਦੁਕ੍ਖੇ ਦਿਟ੍ਠੇਤਿ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚੇ ਸਰਸਲਕ੍ਖਣੇਨ ਦਿਟ੍ਠੇ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਂ ਪਕਾਸੇਸ੍ਸਾਮਿ. ਸਮੁਦਯਾਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.
੨੩. ਤਞ੍ਚਾਹਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਾਮੀਤਿ ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਧਮ੍ਮਜੋਤਕਂ ਤਵ ਵਚਨਂ ਅਹਂ ਪਤ੍ਥਯਾਮਿ. ਧਮ੍ਮਮੁਤ੍ਤਮਨ੍ਤਿ ਤਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਮੁਤ੍ਤਮਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਾਮਿ.
ਤਤ੍ਥ ਮਹਤੋ ਤਮੋਕਾਯਸ੍ਸ ਪਦਾਲਨਨ੍ਤਿ ਮਹਤੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾਰਾਸਿਸ੍ਸ ਛੇਦਨਂ. ਅਨਿਚ੍ਚਲਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਏਸੀ. ਦੁਕ੍ਖਲਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਗਵੇਸੀ. ਅਨਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਪਰਿਯੇਸੀ. ਮਹਤੋ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਸ੍ਸ ਪਭੇਦਨਨ੍ਤਿ ਮਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਸੁਭੇ ਸੁਭਨ੍ਤਿਆਦਿਦ੍ਵਾਦਸਵਿਧਸ੍ਸ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਸ੍ਸ ਭੇਦਨਂ. ਮਹਤੋ ਤਣ੍ਹਾਸਲ੍ਲਸ੍ਸ ਅਬ੍ਬਹਨਨ੍ਤਿ ਮਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋਤੁਦਨਟ੍ਠੇਨ ਤਣ੍ਹਾਕਣ੍ਟਕਸ੍ਸ ਲੁਞ੍ਚਨਂ. ਦਿਟ੍ਠਿਸਙ੍ਘਾਟਸ੍ਸ ਵਿਨਿਵੇਠਨਨ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਯੇਵ ਅਬ੍ਬੋਚ੍ਛਿਨ੍ਨਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ ਸਙ੍ਘਟਿਤਟ੍ਠੇਨ ਸਙ੍ਘਾਟੋ, ਤਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਿਸਙ੍ਘਾਟਸ੍ਸ ਨਿਵਤ੍ਤਨਂ. ਮਾਨਧਜਸ੍ਸ ਪਾਤਨਨ੍ਤਿ ਉਸ੍ਸਿਤਟ੍ਠੇਨ ਉਨ੍ਨਤਿਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਮਾਨਦ੍ਧਜਸ੍ਸ ਪਾਤਨਂ. ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਸ੍ਸ ਵੂਪਸਮਨ੍ਤਿ ਪੁਞ੍ਞਾਦਿਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਸ੍ਸ ਉਪਸਮਨਂ. ਓਘਸ੍ਸ ਨਿਤ੍ਥਰਣਨ੍ਤਿ ਵਟ੍ਟੇ ਓਸੀਦਾਪਨਸ੍ਸ ਕਾਮੋਘਾਦਿਓਘਸ੍ਸ ਨਿਤ੍ਥਰਣਂ ਨਿਕ੍ਖਮਨਂ. ਭਾਰਸ੍ਸ ਨਿਕ੍ਖੇਪਨਨ੍ਤਿ ਰੂਪਾਦਿਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਭਾਰਸ੍ਸ ਖਿਪਨਂ ਛਡ੍ਡਨਂ. ਸਂਸਾਰਵਟ੍ਟਸ੍ਸ ਉਪਚ੍ਛੇਦਨ੍ਤਿ ਖਨ੍ਧਾਦਿਪਟਿਪਾਟਿਸਂਸਾਰਵਟ੍ਟਸ੍ਸ ਹੇਤੁਨਸ੍ਸਨੇਨ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਨਂ. ਸਨ੍ਤਾਪਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਾਪਨਨ੍ਤਿ ਕਿਲੇਸਸਨ੍ਤਾਪਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬੁਤਿਂ. ਪਰਿਲ਼ਾਹਸ੍ਸ ਪਟਿਪਸ੍ਸਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਕਿਲੇਸਪਰਿਲ਼ਾਹਸ੍ਸ ਵੂਪਸਮਂ ਪਟਿਪਸ੍ਸਮ੍ਭਨਂ. ਧਮ੍ਮਧਜਸ੍ਸ ਉਸ੍ਸਾਪਨਨ੍ਤਿ ਨਵਵਿਧਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਉਸ੍ਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਠਪਨਂ. ਪਰਮਤ੍ਥਂ ਅਮਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਨ੍ਤਿ ਉਤ੍ਤਮਟ੍ਠੇਨ ਪਰਮਤ੍ਥਂ. ਨਤ੍ਥਿ ਏਤਸ੍ਸ ਮਰਣਸਙ੍ਖਾਤਂ ਮਤਨ੍ਤਿ ਅਮਤਂ. ਕਿਲੇਸਵਿਸਪਟਿਪਕ੍ਖਤ੍ਤਾ ਅਗਦਨ੍ਤਿਪਿ ਅਮਤਂ. ਸਂਸਾਰਦੁਕ੍ਖਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤਤ੍ਤਾ ਨਿਬ੍ਬੁਤਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਨਤ੍ਥੇਤ੍ਥ ਤਣ੍ਹਾਸਙ੍ਖਾਤਂ ਵਾਨਨ੍ਤਿਪਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ.
ਮਹੇਸਕ੍ਖੇਹਿ ਸਤ੍ਤੇਹੀਤਿ ਮਹਾਨੁਭਾਵੇਹਿ ਸਕ੍ਕਾਦੀਹਿ ਸਤ੍ਤੇਹਿ. ਪਰਿਯੇਸਿਤੋਤਿ ਪਰਿਯਿਟ੍ਠੋ. ਕਹਂ ਦੇਵਦੇਵੋਤਿ ਦੇਵਾਨਂ ਅਤਿਦੇਵੋ ਕੁਹਿਂ. ਕਹਂ ਨਰਾਸਭੋਤਿ ਉਤ੍ਤਮਪੁਰਿਸੋ.
੨੪. ਉਦ੍ਧਂ ਅਧੋ ਤਿਰਿਯਞ੍ਚਾਪਿ ਮਜ੍ਝੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਉਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਅਨਾਗਤਦ੍ਧਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਧੋਤਿ ਅਤੀਤਦ੍ਧਾ. ਤਿਰਿਯਞ੍ਚਾਪਿ ਮਜ੍ਝੇਤਿ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਦ੍ਧਾ. ਏਤੇਸੁ ਨਨ੍ਦਿਞ੍ਚ ਨਿਵੇਸਨਞ੍ਚ, ਪਨੁਜ੍ਜ ਵਿਞ੍ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਏਤੇਸੁ ਉਦ੍ਧਾਦੀਸੁ ਤਣ੍ਹਞ੍ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਨਿਵੇਸਨਞ੍ਚ ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚ ਪਨੁਦੇਹਿ. ਪਨੁਦਿਤ੍ਵਾ ਚ ਭਵੇ ਨ ਤਿਟ੍ਠੇਤਿ ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਦੁਵਿਧੇਪਿ ਭਵੇ ਨ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ. ਏਵਂ ਤਾਵ ਪਨੁਜ੍ਜਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਪਨੁਦੇਹੀਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥਵਿਕਪ੍ਪੇ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਪਨੁਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਅਤ੍ਥਵਿਕਪ੍ਪੇ ਭਵੇ ਨ ਤਿਟ੍ਠੇਤਿ ਅਯਮੇਵ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਏਤਾਨਿ ਨਨ੍ਦੀਨਿਵੇਸਨਵਿਞ੍ਞਾਣਾਨਿ ਪਨੁਦਿਤ੍ਵਾ ਦੁਵਿਧੇਪਿ ਭਵੇ ਨ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯਾਤਿ.
ਸਹੋਕਾਸਵਸੇਨ ਦੇਵਲੋਕੋ ਉਦ੍ਧਂ. ਅਪਾਯਲੋਕੋ ਅਧੋ. ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੋ ਮਜ੍ਝੇ. ਤਤ੍ਥ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਅਪਾਯਂ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਉਪਰਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਦਾਨਤੋ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਉਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਪਾਯੇਸੁ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਦਾਨਤੋ ਅਧੋਤਿ. ਤਦੁਭਯਵਿਮੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਅਬ੍ਯਾਕਤਾ ਧਮ੍ਮਾ ਤਿਰਿਯਞ੍ਚਾਪਿ ਮਜ੍ਝੇਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਸਬ੍ਬੋਪਰਿਵਸੇਨ ਅਰੂਪਧਾਤੁ ਉਦ੍ਧਂ. ਸਬ੍ਬਅਧੋਵਸੇਨ ਕਾਮਧਾਤੁ ਅਧੋ. ਤਦੁਭਯਨ੍ਤਰਵਸੇਨ ਰੂਪਧਾਤੁ ਮਜ੍ਝੇ. ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਾਬਾਧਖਨਨਵਸੇਨ ਸੁਖਾ ਵੇਦਨਾ ਉਦ੍ਧਂ. ਦੁਕ੍ਖਮਨਵਸੇਨ ਦੁਕ੍ਖਾ ਵੇਦਨਾ ਅਧੋ. ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਾ ਵੇਦਨਾ ਮਜ੍ਝੇ. ਅਤ੍ਤਭਾਵਵਸੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਉਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਉਦ੍ਧਂ ਪਾਦਤਲਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਉਦ੍ਧਂ ਪਾਦਤਲਾਤਿ ਪਾਦਤਲਤੋ ਉਪਰਿ. ਅਧੋ ਕੇਸਮਤ੍ਥਕਾਤਿ ਕੇਸਮਤ੍ਥਕਤੋ ਅਧੋ. ਮਜ੍ਝੇਤਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਅਨ੍ਤਰਂ.
ਪੁਞ੍ਞਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਸਹਗਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਤੇਰਸਵਿਧਪੁਞ੍ਞਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਕਮ੍ਮਵਿਞ੍ਞਾਣਂ. ਅਪੁਞ੍ਞਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਸਹਗਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਾਦਸਵਿਧਅਪੁਞ੍ਞਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਕਮ੍ਮਵਿਞ੍ਞਾਣਂ. ਆਨੇਞ੍ਜਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਸਹਗਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ ਆਨੇਞ੍ਜਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਸਹਗਤਂ ਕਮ੍ਮਵਿਞ੍ਞਾਣਂ. ਨੁਜ੍ਜਾਤਿ ਖਿਪ. ਪਨੁਜ੍ਜਾਤਿ ਅਤੀਵ ਖਿਪ. ਨੁਦਾਤਿ ਲੁਞ੍ਚ. ਪਨੁਦਾਤਿ ਅਤੀਵ ਲੁਞ੍ਚ. ਪਜਹਾਤਿ ਛਡ੍ਡੇਹਿ. ਵਿਨੋਦੇਹੀਤਿ ਦੂਰਂ ਕਰੋਹਿ.
ਕਮ੍ਮਭਵਞ੍ਚਾਤਿ ਪੁਞ੍ਞਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਚੇਤਨਾਵ. ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਞ੍ਚ ਪੁਨਬ੍ਭਵਨ੍ਤਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਾ ਰੂਪਾਦਿਪੁਨਬ੍ਭਵਞ੍ਚ. ਪਜਹਨ੍ਤੋ ਪਠਮਮਗ੍ਗੇਨ, ਵਿਨੋਦੇਨ੍ਤੋ ਦੁਤਿਯਮਗ੍ਗੇਨ, ਬ੍ਯਨ੍ਤੀ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਤਤਿਯਮਗ੍ਗੇਨ, ਅਨਭਾਵਂ ਗਮੇਨ੍ਤੋ ਚਤੁਤ੍ਥਮਗ੍ਗੇਨ. ਕਮ੍ਮਭਵੇ ਨ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯਾਤਿ ਪੁਞ੍ਞਾਦਿਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰੇ ਨ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ.
੨੫. ਏਤਾਨਿ ਵਿਨੋਦੇਤ੍ਵਾ ਭਵੇ ਅਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੋ ਏਸੋ – ਏਵਂ ਵਿਹਾਰੀਤਿ ਗਾਥਾ. ਤਤ੍ਥ ਇਧੇਵਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਸਾਸਨੇ, ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਵਾ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ. ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਗਾਥਾਯ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥੋਵ.
੨੬. ਸੁਕਿਤ੍ਤਿਤਂ ਗੋਤਮਨੂਪਧੀਕਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਨੂਪਧੀਕਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਆਲਪਨ੍ਤੋ ਆਹ – ‘‘ਸੁਕਿਤ੍ਤਿਤਂ ਗੋਤਮਨੂਪਧੀਕ’’ਨ੍ਤਿ.
ਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਕਿਲੇਸਾ ਚਾਤਿ ਉਪਤਾਪਨਟ੍ਠੇਨ ਰਾਗਾਦਯੋ ਕਿਲੇਸਾ ਚ ਰਾਸਟ੍ਠੇਨ ਵਿਪਾਕਭੂਤਾ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਚ ਕੁਸਲਾਦਿਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਾ ਚੇਤਨਾ ਚ ‘‘ਉਪਧੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਕਥੀਯਨ੍ਤਿ. ਉਪਧਿਪ੍ਪਹਾਨਂ ਤਦਙ੍ਗਪ੍ਪਹਾਨੇਨ, ਉਪਧਿਵੂਪਸਮਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਪ੍ਪਹਾਨੇਨ, ਉਪਧਿਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਂ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਪ੍ਪਹਾਨੇਨ ਉਪਧਿਪਟਿਪਸ੍ਸਦ੍ਧਂ ਫਲੇਨਾਤਿ.
੨੭. ਨ ਕੇਵਲਂ ਦੁਕ੍ਖਮੇਵ ਪਹਾਸਿ – ਤੇ ਚਾਪੀਤਿ ਗਾਥਾ. ਤਤ੍ਥ ਅਟ੍ਠਿਤਨ੍ਤਿ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ, ਸਦਾ ਵਾ. ਤਂ ਤਂ ਨਮਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਨਮਸ੍ਸਾਮਿ. ਸਮੇਚ੍ਚਾਤਿ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ. ਨਾਗਾਤਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਆਲਪਨ੍ਤੋ ਆਹ.
ਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਸਮੇਚ੍ਚਾਤਿ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ, ਏਕਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਾ. ਅਭਿਸਮੇਚ੍ਚਾਤਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ. ਸਮਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾਤਿ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਹੁਤ੍ਵਾ. ਅਭਿਸਮਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾਤਿ ਸਮੀਪਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ. ਸਮ੍ਮੁਖਾਤਿ ਸਮ੍ਮੁਖੇ. ਆਗੁਂ ਨ ਕਰੋਤੀਤਿ ਪਾਪਂ ਨ ਕਰੋਤਿ.
੨੮. ਇਦਾਨਿ ਨਂ ਭਗਵਾ ‘‘ਅਦ੍ਧਾ ਹਿ ਭਗਵਾ ਪਹਾਸਿ ਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਤੇਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਨ ਵਿਦਿਤੋਪਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਨੁਪਨੇਤ੍ਵਾਵ ਪਹੀਨਦੁਕ੍ਖੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲੇਨ ਓਵਦਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ’’ਨ੍ਤਿ ਗਾਥਮਾਹ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਯਂ ਤਂ ਅਭਿਜਾਨਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਯਂ ਬਾਹਿਤਪਾਪਤ੍ਤਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ, ਵੇਦੇਹਿ ਗਤਤ੍ਤਾ ਵੇਦਗੂ, ਕਿਞ੍ਚਨਾਭਾਵਾ ਅਕਿਞ੍ਚਨੋ, ਕਾਮੇਸੁ ਚ ਭਵੇਸੁ ਚ ਅਸਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਕਾਮਭਵੇ ਅਸਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਜਞ੍ਞਾ ਜਾਨੇਯ੍ਯਾਸਿ. ਅਦ੍ਧਾ ਹਿ ਸੋ ਓਘਮਿਮਂ ਅਤਾਰਿ, ਤਿਣ੍ਣੋ ਚ ਪਾਰਂ ਅਖਿਲੋ ਅਕਙ੍ਖੋ.
ਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਰਾਗਕਿਞ੍ਚਨਨ੍ਤਿ ਰਾਗਪਲਿਬੋਧਂ. ਦੋਸਕਿਞ੍ਚਨਨ੍ਤਿਆਦਿਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਕਾਮੋਘਂ ਤਿਣ੍ਣੋ ਅਨਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗੇਨ. ਭਵੋਘਂ ਤਿਣ੍ਣੋ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੇਨ. ਦਿਟ੍ਠੋਘਂ ਤਿਣ੍ਣੋ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗੇਨ. ਅਵਿਜ੍ਜੋਘਂ ਤਿਣ੍ਣੋ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੇਨ. ਸਂਸਾਰਪਥਂ ਤਿਣ੍ਣੋ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪ੍ਪਭੇਦੇਨਾਤਿ. ਉਤ੍ਤਿਣ੍ਣੋ ਪਠਮਮਗ੍ਗੇਨ. ਨਿਤ੍ਤਿਣ੍ਣੋ ਦੁਤਿਯਮਗ੍ਗੇਨ. ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਤਤਿਯਮਗ੍ਗੇਨ. ਸਮਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਚਤੁਤ੍ਥਮਗ੍ਗੇਨ.ਵੀਤਿਵਤ੍ਤੋ ਫਲੇਨ.
੨੯. ਕਿਞ੍ਚ ਭਿਯ੍ਯੋ – ਵਿਦ੍ਵਾ ਚ ਯੋਤਿ ਗਾਥਾ. ਤਤ੍ਥ ਇਧਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਾਸਨੇ, ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਵਾ. ਵਿਸਜ੍ਜਾਤਿ ਵੋਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ.
ਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਸਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਮੁਞ੍ਚਨਂ. ਵਿਸਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਵੋਸਜ੍ਜਨਂ. ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਪਾਕਟਮੇਵ. ਏਵਂ ਭਗਵਾ ਇਦਮ੍ਪਿ ਸੁਤ੍ਤਂ ਅਰਹਤ੍ਤਨਿਕੂਟੇਨੇਵ ਦੇਸੇਸਿ. ਦੇਸਨਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਚ ਵੁਤ੍ਤਸਦਿਸੋ ਏਵ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ ਅਹੋਸੀਤਿ.
ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਪ੍ਪਜ੍ਜੋਤਿਕਾਯ ਚੂਲ਼ਨਿਦ੍ਦੇਸ-ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ
ਮੇਤ੍ਤਗੂਮਾਣਵਸੁਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.