੪. ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਵਗ੍ਗੋ
[੨੮੧] ੧. ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੋ ਨਾਮ ਦੁਮੋਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਬਿਮ੍ਬਾਦੇਵੀਥੇਰਿਯਾ ਅਮ੍ਬਰਸਦਾਨਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇ ਹਿ ਪਵਤ੍ਤਿਤਵਰਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕੇ ਵੇਸਾਲਿਯਂ ਕੂਟਾਗਾਰਸਾਲਾਯਂ ਵਿਹਰਨ੍ਤੇ ਮਹਾਪਜਾਪਤੀ ਗੋਤਮੀ ਪਞ੍ਚ ਸਾਕਿਯਸਤਾਨਿ ਆਦਾਯ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਞ੍ਚੇਵ ਉਪਸਮ੍ਪਦਞ੍ਚ ਲਭਿ. ਅਪਰਭਾਗੇ ਤਾ ਪਞ੍ਚਸਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਨਨ੍ਦਕੋਵਾਦਂ (ਮ. ਨਿ. ੩.੩੯੮ ਆਦਯੋ) ਸੁਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਰਿ ਪਨ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਿਹਰਨ੍ਤੇ ਰਾਹੁਲਮਾਤਾ ਬਿਮ੍ਬਾਦੇਵੀ ‘‘ਸਾਮਿਕੋ ਮੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ, ਪੁਤ੍ਤੋਪਿ ਮੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸੇਵ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਵਸਤਿ, ਅਹਂ ਅਗਾਰਮਜ੍ਝੇ ਕਿਂਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਅਹਮ੍ਪਿ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਞ੍ਚ ਪੁਤ੍ਤਞ੍ਚ ਨਿਬਦ੍ਧਂ ਪਸ੍ਸਮਾਨਾ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੁਪਸ੍ਸਯਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਆਚਰਿਯੁਪਜ੍ਝਾਯਾਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਞ੍ਚ ਪਿਯਪੁਤ੍ਤਞ੍ਚ ਪਸ੍ਸਮਾਨਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੁਪਸ੍ਸਯੇ ਵਾਸਂ ਕਪ੍ਪੇਸਿ. ਰਾਹੁਲਸਾਮਣੇਰੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਾਤਰਂ ਪਸ੍ਸਤਿ.
ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਥੇਰਿਯਾ ਉਦਰਵਾਤੋ ਕੁਪ੍ਪਿ. ਸਾ ਪੁਤ੍ਤੇ ਦਟ੍ਠੁਂ ਆਗਤੇ ਤਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਾਯ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ, ਅਞ੍ਞਾਵ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਫਾਸੁਕਭਾਵਂ ਕਥਯਿਂਸੁ. ਸੋ ਮਾਤੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਤੇ ਲਦ੍ਧੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਤਾਤ, ਅਗਾਰਮਜ੍ਝੇ ਮੇ ਸਕ੍ਖਰਯੋਜਿਤੇ ਅਮ੍ਬਰਸੇ ਪੀਤੇ ਉਦਰਵਾਤੋ ਵੂਪਸਮ੍ਮਤਿ, ਇਦਾਨਿ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਕਂ ਕਪ੍ਪੇਮ, ਕੁਤੋ ਤਂ ਲਭਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ਸਾਮਣੇਰੋ ‘‘ਲਭਨ੍ਤੋ ਆਹਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿ. ਤਸ੍ਸ ਪਨਾਯਸ੍ਮਤੋ ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿ, ਆਚਰਿਯੋ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ, ਚੂਲ਼ਪਿਤਾ ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰੋ, ਪਿਤਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਮਹਾਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਅਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਉਪਜ੍ਝਾਯਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਦੁਮ੍ਮੁਖਾਕਾਰੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਥੇਰੋ ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਰਾਹੁਲ, ਦੁਮ੍ਮੁਖੋ ਵਿਯਾਸੀ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਮਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਥੇਰਿਯਾ ਉਦਰਵਾਤੋ ਕੁਪਿਤੋ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਲਦ੍ਧੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਸਕ੍ਖਰਯੋਜਿਤੇਨ ਕਿਰ ਅਮ੍ਬਰਸੇਨ ਫਾਸੁ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਹੋਤੁ ਲਭਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਮਾ ਚਿਨ੍ਤਯੀ’’ਤਿ.
ਸੋ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਤਂ ਆਦਾਯ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਸਾਮਣੇਰਂ ਆਸਨਸਾਲਾਯਂ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਰਾਜਦ੍ਵਾਰਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਕੋਸਲਰਾਜਾ ਥੇਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਾਪੇਸਿ, ਤਙ੍ਖਣਞ੍ਞੇਵ ਉਯ੍ਯਾਨਪਾਲੋ ਪਿਣ੍ਡਿਪਕ੍ਕਾਨਂ ਮਧੁਰਅਮ੍ਬਾਨਂ ਏਕਂ ਪੁਟਂ ਆਹਰਿ. ਰਾਜਾ ਅਮ੍ਬਾਨਂ ਤਚਂ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਸਕ੍ਖਰਂ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਸਯਮੇਵ ਮਦ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਂ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਅਦਾਸਿ. ਥੇਰੋ ਰਾਜਨਿਵੇਸਨਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਆਸਨਸਾਲਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾਮਣੇਰਸ੍ਸ ਅਦਾਸਿ ‘‘ਹਰਿਤ੍ਵਾ ਮਾਤੁ ਤੇ ਦੇਹੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਹਰਿਤ੍ਵਾ ਅਦਾਸਿ, ਥੇਰਿਯਾ ਪਰਿਭੁਤ੍ਤਮਤ੍ਤੇਵ ਉਦਰਵਾਤੋ ਵੂਪਸਮਿ. ਰਾਜਾਪਿ ਮਨੁਸ੍ਸਂ ਪੇਸੇਸਿ – ‘‘ਥੇਰੋ ਇਧ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਅਮ੍ਬਰਸਂ ਨ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿ, ਗਚ੍ਛ ਕਸ੍ਸਚਿ ਦਿਨ੍ਨਭਾਵਂ ਜਾਨਾਹੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਥੇਰੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂਯੇਵ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਞਤ੍ਵਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਕਥੇਸਿ. ਰਾਜਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਸਚੇ ਸਤ੍ਥਾ ਅਗਾਰਂ ਅਜ੍ਝਾਵਸਿਸ੍ਸ, ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਰਾਜਾ ਅਭਵਿਸ੍ਸ, ਰਾਹੁਲਸਾਮਣੇਰੋ ਪਰਿਣਾਯਕਰਤਨਂ, ਥੇਰੀ ਇਤ੍ਥਿਰਤਨਂ, ਸਕਲਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਰਜ੍ਜਂ ਏਤੇਸਞ੍ਞੇਵ ਅਭਵਿਸ੍ਸ. ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਏਤੇ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤੇਹਿ ਚਰਿਤਬ੍ਬਂ ਅਸ੍ਸ, ਇਦਾਨਿ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਅਮ੍ਹੇ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਸਨ੍ਤੇਸੁ ਏਤੇਸੁ ਨ ਯੁਤ੍ਤਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪਮਜ੍ਜਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਥੇਰਿਯਾ ਨਿਬਦ੍ਧਂ ਅਮ੍ਬਰਸਂ ਦਾਪੇਸਿ. ਥੇਰੇਨ ਬਿਮ੍ਬਾਦੇਵੀਥੇਰਿਯਾ ਅਮ੍ਬਰਸਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਭਾਵੋ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇ ਪਾਕਟੋ ਜਾਤੋ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ – ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰੋ ਕਿਰ ਬਿਮ੍ਬਾਦੇਵੀਥੇਰਿਂ ਅਮ੍ਬਰਸੇਨ ਸਨ੍ਤਪ੍ਪੇਸੀ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾਯ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਦਾਨੇਵ ਰਾਹੁਲਮਾਤਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੇਨ ਅਮ੍ਬਰਸੇਨ ਸਨ੍ਤਪ੍ਪਿਤਾ, ਪੁਬ੍ਬੇਪੇਸ ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਪ੍ਪੇਸਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਕਾਸਿਗਾਮਕੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਤਕ੍ਕਸਿਲਾਯਂ ਸਬ੍ਬਸਿਪ੍ਪਾਨਿ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਸਣ੍ਠਪਿਤਘਰਾਵਾਸੋ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਇਸਿਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਹਿਮਵਨ੍ਤਪਦੇਸੇ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਚ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਚ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਇਸਿਗਣਪਰਿਵੁਤੋ ਗਣਸਤ੍ਥਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਦੀਘਸ੍ਸ ਅਦ੍ਧੁਨੋ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਲੋਣਮ੍ਬਿਲਸੇਵਨਤ੍ਥਾਯ ਪਬ੍ਬਤਪਾਦਾ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਮਾਨੋ ਬਾਰਾਣਸਿਂ ਪਤ੍ਵਾ ਉਯ੍ਯਾਨੇ ਵਾਸਂ ਕਪ੍ਪੇਸਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਇਸਿਗਣਸ੍ਸ ਸੀਲਤੇਜੇਨ ਸਕ੍ਕਸ੍ਸ ਭਵਨਂ ਕਮ੍ਪਿ. ਸਕ੍ਕੋ ਆਵਜ੍ਜਮਾਨੋ ਤਂ ਕਾਰਣਂ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮੇਸਂ ਤਾਪਸਾਨਂ ਅਵਾਸਾਯ ਪਰਿਸਕ੍ਕਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਅਥ ਤੇ ਭਿਨ੍ਨਾਵਾਸਾ ਉਪਦ੍ਦੁਤਾ ਚਰਮਾਨਾ ਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਂ ਨ ਲਭਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਮੇ ਫਾਸੁਕਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਕੋ ਨੁ ਖੋ ਉਪਾਯੋ’’ਤਿ ਵੀਮਂਸਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਉਪਾਯਂ ਅਦ੍ਦਸ – ਮਜ੍ਝਿਮਯਾਮਸਮਨਨ੍ਤਰੇ ਰਞ੍ਞੋ ਅਗ੍ਗਮਹੇਸਿਯਾ ਸਿਰਿਗਬ੍ਭਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸੇ ਠਤ੍ਵਾ ‘‘ਭਦ੍ਦੇ, ਸਚੇ ਤ੍ਵਂ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਅਮ੍ਬਪਕ੍ਕਂ ਖਾਦੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਪੁਤ੍ਤਂ ਲਭਿਸ੍ਸਸਿ, ਸੋ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਰਾਜਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਆਚਿਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਰਾਜਾ ਦੇਵਿਯਾ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਅਮ੍ਬਪਕ੍ਕਤ੍ਥਾਯ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਪੇਸੇਸ੍ਸਤਿ, ਅਥਾਹਂ ਅਮ੍ਬਾਨਿ ਅਨ੍ਤਰਧਾਪੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਰਞ੍ਞੋ ਉਯ੍ਯਾਨੇ ਅਮ੍ਬਾਨਂ ਅਭਾਵਂ ਆਰੋਚੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ‘‘ਕੇ ਤੇ ਖਾਦਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਤਾਪਸਾ ਖਾਦਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਕ੍ਖਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾ ਤਾਪਸੇ ਪੋਥੇਤ੍ਵਾ ਨੀਹਰਾਪੇਸ੍ਸਤਿ, ਏਵਂ ਤੇ ਉਪਦ੍ਦੁਤਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ.
ਸੋ ਮਜ੍ਝਿਮਯਾਮਸਮਨਨ੍ਤਰੇ ਸਿਰਿਗਬ੍ਭਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸੇ ਠਿਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦੇਵਰਾਜਭਾਵਂ ਜਾਨਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਲ੍ਲਪਨ੍ਤੋ ਪੁਰਿਮਾ ਦ੍ਵੇ ਗਾਥਾ ਅਵੋਚ –
੯੧. ‘‘ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੋ ਨਾਮ ਦੁਮੋ, ਯਸ੍ਸ ਦਿਬ੍ਯਮਿਦਂ ਫਲਂ;
ਭੁਤ੍ਵਾ ਦੋਹਲ਼ਿਨੀ ਨਾਰੀ, ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਂ ਵਿਜਾਯਤਿ.
੯੨. ‘‘ਤ੍ਵਮ੍ਪਿ ਭਦ੍ਦੇ ਮਹੇਸੀਸਿ, ਸਾ ਚਾਪਿ ਪਤਿਨੋ ਪਿਯਾ;
ਆਹਰਿਸ੍ਸਤਿ ਤੇ ਰਾਜਾ, ਇਦਂ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਂ ਫਲ’’ਨ੍ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੋ ਨਾਮ ਦੁਮੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਤਾਵ ਗਾਮਨਿਗਮਜਨਪਦਪਬ੍ਬਤਾਦੀਨਂ ਅਸੁਕਸ੍ਸ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੋਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ਕੇਵਲਂ ਏਕਂ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਂ ਅਮ੍ਬਰੁਕ੍ਖਂ ਕਥੇਸਿ. ਯਸ੍ਸ ਦਿਬ੍ਯਮਿਦਂ ਫਲਨ੍ਤਿ ਯਸ੍ਸ ਅਮ੍ਬਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਦੇਵਤਾਨਂ ਪਰਿਭੋਗਾਰਹਂ ਦਿਬ੍ਯਂ ਫਲਂ. ਇਦਨ੍ਤਿ ਪਨ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਮੇਵ. ਦੋਹਲ਼ਿਨੀਤਿ ਸਞ੍ਜਾਤਦੋਹਲ਼ਾ. ਤ੍ਵਮ੍ਪਿ, ਭਦ੍ਦੇ, ਮਹੇਸੀਸੀਤਿ ਤ੍ਵਂ, ਸੋਭਨੇ ਮਹੇਸੀ, ਅਸਿ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ‘‘ਮਹੇਸੀ ਚਾ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ. ਸਾ ਚਾਪਿ ਪਤਿਨੋ ਪਿਯਾਤਿ ਸੋਲ਼ਸਨ੍ਨਂ ਦੇਵੀਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਅਗ੍ਗਮਹੇਸੀ ਚਾਪਿ ਪਤਿਨੋ ਚਾਪਿ ਪਿਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਆਹਰਿਸ੍ਸਤਿ ਤੇ ਰਾਜਾ, ਇਦਂ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਂ ਫਲਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਤੇ ਪਿਯਾਯ ਅਗ੍ਗਮਹੇਸਿਯਾ ਇਦਂ ਮਯਾ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਂ ਫਲਂ ਰਾਜਾ ਆਹਰਾਪੇਸ੍ਸਤਿ, ਸਾ ਤ੍ਵਂ ਤਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਗਬ੍ਭਂ ਲਭਿਸ੍ਸਸੀਤਿ.
ਏਵਂ ਸਕ੍ਕੋ ਦੇਵਿਯਾ ਇਮਾ ਦ੍ਵੇ ਗਾਥਾ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਾ ਹੋਹਿ, ਮਾ ਪਪਞ੍ਚਂ ਅਕਾਸਿ, ਸ੍ਵੇ ਰਞ੍ਞੋ ਆਰੋਚੇਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ ਤਂ ਅਨੁਸਾਸਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਮੇਵ ਗਤੋ. ਸਾ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਗਿਲਾਨਾਲਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਚਾਰਿਕਾਨਂ ਸਞ੍ਞਂ ਦਤ੍ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜਿ. ਰਾਜਾ ਸਮੁਸ੍ਸਿਤਸੇਤਚ੍ਛਤ੍ਤੇ ਸੀਹਾਸਨੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਨਾਟਕਾਨਿ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਦੇਵਿਂ ਅਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕਹਂ, ਦੇਵੀ’’ਤਿ ਪਰਿਚਾਰਿਕੇ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਗਿਲਾਨਾ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ. ਸੋ ਤਸ੍ਸਾ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਯਨਪਸ੍ਸੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਪਿਟ੍ਠਿਂ ਪਰਿਮਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ‘‘ਕਿਂ ਤੇ, ਭਦ੍ਦੇ, ਅਫਾਸੁਕ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਮਹਾਰਾਜ ਅਞ੍ਞਂ ਅਫਾਸੁਕਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਦੋਹਲ਼ੋ ਮੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਇਚ੍ਛਸਿ, ਭਦ੍ਦੇ’’ਤਿ? ‘‘ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਅਮ੍ਬਫਲਂ ਦੇਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਅਮ੍ਬੋ ਨਾਮ ਕਹਂ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨਾਹਂ, ਦੇਵ, ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਅਮ੍ਬਂ ਜਾਨਾਮਿ, ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਮੇ ਫਲਂ ਲਭਮਾਨਾਯ ਜੀਵਿਤਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਅਲਭਮਾਨਾਯ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਆਹਰਾਪੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਮਾ ਚਿਨ੍ਤਯੀ’’ਤਿ ਰਾਜਾ ਦੇਵਿਂ ਅਸ੍ਸਾਸੇਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਰਾਜਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਅਮਚ੍ਚੇ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਦੇਵਿਯਾ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਅਮ੍ਬੇ ਨਾਮ ਦੋਹਲ਼ੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਕਿਂ ਕਾਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਦੇਵ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਅਮ੍ਬਾਨਂ ਅਨ੍ਤਰੇ ਠਿਤੋ ਅਮ੍ਬੋ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਅਮ੍ਬੋ ਨਾਮ, ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਪੇਸੇਤ੍ਵਾ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਠਿਤਅਮ੍ਬਤੋ ਫਲਂ ਆਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਦੇਵਿਯਾ ਦਾਪੇਥਾ’’ਤਿ.
ਰਾਜਾ ‘‘ਸਾਧੁ, ਏਵਰੂਪਂ ਅਮ੍ਬਂ ਆਹਰਥਾ’’ਤਿ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਪੇਸੇਸਿ. ਸਕ੍ਕੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਨੁਭਾਵੇਨ ਉਯ੍ਯਾਨੇ ਅਮ੍ਬਾਨਿ ਖਾਦਿਤਸਦਿਸਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤਰਧਾਪੇਸਿ. ਅਮ੍ਬਤ੍ਥਾਯ ਗਤਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਸਕਲਉਯ੍ਯਾਨਂ ਵਿਚਰਨ੍ਤਾ ਏਕਂ ਅਮ੍ਬਮ੍ਪਿ ਅਲਭਿਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਉਯ੍ਯਾਨੇ ਅਮ੍ਬਾਨਂ ਅਭਾਵਂ ਰਞ੍ਞੋ ਕਥਯਿਂਸੁ. ‘‘ਕੇ ਅਮ੍ਬਾਨਿ ਖਾਦਨ੍ਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਤਾਪਸਾ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤਾਪਸੇ ਉਯ੍ਯਾਨਤੋ ਪੋਥੇਤ੍ਵਾ ਨੀਹਰਥਾ’’ਤਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਪਟਿਸ੍ਸੁਣਿਤ੍ਵਾ ਨੀਹਰਿਂਸੁ. ਸਕ੍ਕਸ੍ਸ ਮਨੋਰਥੋ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਦੇਵੀ ਅਮ੍ਬਫਲਤ੍ਥਾਯ ਨਿਬਦ੍ਧਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜਿਯੇਵ. ਰਾਜਾ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਅਮਚ੍ਚੇ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਚ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਅਮ੍ਬਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਿਭਾਵਂ ਜਾਨਾਥਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਆਹਂਸੁ – ‘‘ਦੇਵ, ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਅਮ੍ਬੋ ਨਾਮ ਦੇਵਤਾਨਂ ਪਰਿਭੋਗੋ, ‘ਹਿਮਵਨ੍ਤੇ ਕਞ੍ਚਨਗੁਹਾਯ ਅਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਥੀ’ਤਿ ਅਯਂ ਨੋ ਪਰਮ੍ਪਰਾਗਤੋ ਅਨੁਸ੍ਸਵੋ’’ਤਿ. ‘‘ਕੋ ਪਨ ਤਤੋ ਅਮ੍ਬਂ ਆਹਰਿਤੁਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਤਤ੍ਥ ਮਨੁਸ੍ਸਭੂਤੇਨ ਗਨ੍ਤੁਂ, ਏਕਂ ਸੁਵਪੋਤਕਂ ਪੇਸੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ.
ਤੇਨ ਚ ਸਮਯੇਨ ਰਾਜਕੁਲੇ ਏਕੋ ਸੁਵਪੋਤਕੋ ਮਹਾਸਰੀਰੋ ਕੁਮਾਰਕਾਨਂ ਯਾਨਕਚਕ੍ਕਨਾਭਿਮਤ੍ਤੋ ਥਾਮਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਪਞ੍ਞਵਾ ਉਪਾਯਕੁਸਲੋ. ਰਾਜਾ ਤਂ ਆਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਾਤ ਸੁਵਪੋਤਕ, ਅਹਂ ਤਵ ਬਹੂਪਕਾਰੋ, ਕਞ੍ਚਨਪਞ੍ਜਰੇ ਵਸਸਿ, ਸੁਵਣ੍ਣਤਟ੍ਟਕੇ ਮਧੁਲਾਜੇ ਖਾਦਸਿ, ਸਕ੍ਖਰਪਾਨਕਂ ਪਿਵਸਿ, ਤਯਾਪਿ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਏਕਂ ਕਿਚ੍ਚਂ ਨਿਤ੍ਥਰਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਕਿਂ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤਾਤ ਦੇਵਿਯਾ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਅਮ੍ਬੇ ਦੋਹਲ਼ੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਸੋ ਚ ਅਮ੍ਬੋ ਹਿਮਵਨ੍ਤੇ ਕਞ੍ਚਨਪਬ੍ਬਤਨ੍ਤਰੇ ਅਤ੍ਥਿ ਦੇਵਤਾਨਂ ਪਰਿਭੋਗੋ, ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਮਨੁਸ੍ਸਭੂਤੇਨ ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤੁਂ, ਤਯਾ ਤਤੋ ਅਮ੍ਬਫਲਂ ਆਹਰਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸਾਧੁ, ਦੇਵ, ਆਹਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਰਾਜਾ ਸੁਵਣ੍ਣਤਟ੍ਟਕੇ ਮਧੁਲਾਜੇ ਖਾਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਕ੍ਖਰਪਾਨਕਂ ਪਾਯੇਤ੍ਵਾ ਸਤਪਾਕਤੇਲੇਨ ਤਸ੍ਸ ਪਕ੍ਖਨ੍ਤਰਾਨਿ ਮਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਉਭੋਹਿ ਹਤ੍ਥੇਹਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸੀਹਪਞ੍ਜਰੇ ਠਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸੇ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਸਿ. ਸੋਪਿ ਰਞ੍ਞੋ ਨਿਪਚ੍ਚਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸੇ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਮਨੁਸ੍ਸਪਥਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਹਿਮਵਨ੍ਤੇ ਪਠਮੇ ਪਬ੍ਬਤਨ੍ਤਰੇ ਵਸਨ੍ਤਾਨਂ ਸੁਕਾਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਅਮ੍ਬੋ ਨਾਮ ਕਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਿ, ਕਥੇਥ ਮੇ ਤਂ ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਮਯਂ ਨ ਜਾਨਾਮ, ਦੁਤਿਯੇ ਪਬ੍ਬਤਨ੍ਤਰੇ ਸੁਕਾ ਜਾਨਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.
ਸੋ ਤੇਸਂ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਉਪ੍ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਦੁਤਿਯਂ ਪਬ੍ਬਤਨ੍ਤਰਂ ਅਗਮਾਸਿ, ਤਥਾ ਤਤਿਯਂ, ਚਤੁਤ੍ਥਂ, ਪਞ੍ਚਮਂ, ਛਟ੍ਠਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਤਤ੍ਥਪਿ ਨਂ ਸੁਕਾ ‘‘ਨ ਮਯਂ ਜਾਨਾਮ, ਸਤ੍ਤਮਪਬ੍ਬਤਨ੍ਤਰੇ ਸੁਕਾ ਜਾਨਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਸੋ ਤਤ੍ਥਪਿ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਅਮ੍ਬੋ ਨਾਮ ਕਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਅਸੁਕਟ੍ਠਾਨੇ ਨਾਮ ਕਞ੍ਚਨਪਬ੍ਬਤਨ੍ਤਰੇ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ‘‘ਅਹਂ ਤਸ੍ਸ ਫਲਤ੍ਥਾਯ ਆਗਤੋ, ਮਂ ਤਤ੍ਥ ਨੇਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਮੇ ਫਲਂ ਦਾਪੇਥਾ’’ਤਿ. ਸੁਕਗਣਾ ਆਹਂਸੁ – ‘‘ਸਮ੍ਮ, ਸੋ ਵੇਸ੍ਸਵਣਮਹਾਰਾਜਸ੍ਸ ਪਰਿਭੋਗੋ, ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਂ, ਸਕਲਰੁਕ੍ਖੋ ਮੂਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਤ੍ਤਹਿ ਲੋਹਜਾਲੇਹਿ ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ, ਸਹਸ੍ਸਕੁਮ੍ਭਣ੍ਡਰਕ੍ਖਸਾ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤਿ, ਤੇਹਿ ਦਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਜੀਵਿਤਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਕਪ੍ਪੁਟ੍ਠਾਨਗ੍ਗਿਅਵੀਚਿਮਹਾਨਿਰਯਸਦਿਸਟ੍ਠਾਨਂ, ਮਾ ਤਤ੍ਥ ਪਤ੍ਥਨਂ ਕਰੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸਚੇ ਤੁਮ੍ਹੇ ਨ ਗਚ੍ਛਥ, ਮਯ੍ਹਂ ਠਾਨਂ ਆਚਿਕ੍ਖਥਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਅਸੁਕੇਨ ਚ ਅਸੁਕੇਨ ਚ ਠਾਨੇਨ ਯਾਹੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਤੇਹਿ ਆਚਿਕ੍ਖਿਤਵਸੇਨੇਵ ਸੁਟ੍ਠੁ ਮਗ੍ਗਂ ਉਪਧਾਰੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਠਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦਿਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਮਜ੍ਝਿਮਯਾਮਸਮਨਨ੍ਤਰੇ ਰਕ੍ਖਸਾਨਂ ਨਿਦ੍ਦੋਕ੍ਕਮਨਸਮਯੇ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਅਮ੍ਬਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਏਕੇਨ ਮੂਲਨ੍ਤਰੇਨ ਸਣਿਕਂ ਅਭਿਰੁਹਿਤੁਂ ਆਰਭਿ. ਲੋਹਜਾਲਂ ‘‘ਕਿਰੀ’’ਤਿ ਸਦ੍ਦਮਕਾਸਿ.
ਰਕ੍ਖਸਾ ਪਬੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਸੁਕਪੋਤਕਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਮ੍ਬਚੋਰੋਯ’’ਨ੍ਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਕਰਣਂ ਸਂਵਿਦਹਿਂਸੁ. ਏਕੋ ‘‘ਮੁਖੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਗਿਲਿਸ੍ਸਾਮਿ ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ, ਅਪਰੋ ‘‘ਹਤ੍ਥੇਹਿ ਮਦ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਪਕਿਰਿਸ੍ਸਾਮਿ ਨ’’ਨ੍ਤਿ, ਅਪਰੋ ‘‘ਦ੍ਵੇਧਾ ਫਾਲੇਤ੍ਵਾ ਅਙ੍ਗਾਰੇਸੁ ਪਚਿਤ੍ਵਾ ਖਾਦਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਤੇਸਂ ਕਮ੍ਮਕਰਣਸਂਵਿਧਾਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾਪਿ ਅਸਨ੍ਤਸਿਤ੍ਵਾਵ ਤੇ ਰਕ੍ਖਸੇ ਆਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਮ੍ਭੋ ਰਕ੍ਖਸਾ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਕਸ੍ਸ ਮਨੁਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਵੇਸ੍ਸਵਣਮਹਾਰਾਜਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ‘‘ਅਮ੍ਭੋ, ਤੁਮ੍ਹੇਪਿ ਏਕਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞੋਵ ਮਨੁਸ੍ਸਾ, ਅਹਮ੍ਪਿ ਰਞ੍ਞੋਵ ਮਨੁਸ੍ਸੋ, ਬਾਰਾਣਸਿਰਾਜਾ ਮਂ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਅਮ੍ਬਫਲਤ੍ਥਾਯ ਪੇਸੇਸਿ, ਸ੍ਵਾਹਂ ਤਤ੍ਥੇਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰਞ੍ਞੋ ਜੀਵਿਤਂ ਦਤ੍ਵਾ ਆਗਤੋ. ਯੋ ਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਞ੍ਚੇਵ ਸਾਮਿਕਸ੍ਸ ਚ ਅਤ੍ਥਾਯ ਜੀਵਿਤਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਤਿ, ਸੋ ਦੇਵਲੋਕੇਯੇਵ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਹਮ੍ਪਿ ਇਮਮ੍ਹਾ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਯਾ ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਦੇਵਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਤਿਯਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੯੩. ‘‘ਭਤ੍ਤੁਰਤ੍ਥੇ ਪਰਕ੍ਕਨ੍ਤੋ, ਯਂ ਠਾਨਮਧਿਗਚ੍ਛਤਿ;
ਸੂਰੋ ਅਤ੍ਤਪਰਿਚ੍ਚਾਗੀ, ਲਭਮਾਨੋ ਭਵਾਮਹ’’ਨ੍ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਭਤ੍ਤੁਰਤ੍ਥੇਤਿ ਭਤ੍ਤਾ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਭਤ੍ਤਾਦੀਹਿ ਭਰਣਪੋਸਕਾ ਪਿਤਾ ਮਾਤਾ ਸਾਮਿਕੋ ਚ, ਇਤਿ ਤਿਵਿਧਸ੍ਸਪੇਤਸ੍ਸ ਭਤ੍ਤੁ ਅਤ੍ਥਾਯ. ਪਰਕ੍ਕਨ੍ਤੋਤਿ ਪਰਕ੍ਕਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਵਾਯਮਨ੍ਤੋ. ਯਂ ਠਾਨਮਧਿਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਯਂ ਸੁਖਕਾਰਣਂ ਯਸਂ ਵਾ ਲਾਭਂ ਵਾ ਸਗ੍ਗਂ ਵਾ ਅਧਿਗਚ੍ਛਤਿ. ਸੂਰੋਤਿ ਅਭੀਰੁ ਵਿਕ੍ਕਮਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ. ਅਤ੍ਤਪਰਿਚ੍ਚਾਗੀਤਿ ਕਾਯੇ ਚ ਜੀਵਿਤੇ ਚ ਨਿਰਪੇਕ੍ਖੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਤਿਵਿਧਸ੍ਸਪਿ ਭਤ੍ਤੁ ਅਤ੍ਥਾਯ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਨ੍ਤੋ. ਲਭਮਾਨੋ ਭਵਾਮਹਨ੍ਤਿ ਯਂ ਸੋ ਏਵਰੂਪੋ ਸੂਰੋ ਦੇਵਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਵਾ ਲਭਤਿ, ਅਹਮ੍ਪਿ ਤਂ ਲਭਮਾਨੋ ਭਵਾਮਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਹਾਸੋਵ ਮੇ ਏਤ੍ਥ, ਨ ਤਾਸੋ, ਕਿਂ ਮਂ ਤੁਮ੍ਹੇ ਤਾਸੇਥਾਤਿ.
ਏਵਂ ਸੋ ਇਮਾਯ ਗਾਥਾਯ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ. ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਾ ‘‘ਧਮ੍ਮਿਕੋ ਏਸ, ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਮਾਰੇਤੁਂ, ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਮ ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਸੁਕਪੋਤਕਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ‘ਅਮ੍ਭੋ ਸੁਕਪੋਤਕ, ਮੁਤ੍ਤੋਸਿ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਹਤ੍ਥਤੋ ਸੋਤ੍ਥਿਨਾ ਗਚ੍ਛਾ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਆਗਮਨਂ ਮਾ ਤੁਚ੍ਛਂ ਕਰੋਥ, ਦੇਥ ਮੇ ਏਕਂ ਅਮ੍ਬਫਲ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਸੁਕਪੋਤਕ, ਤੁਯ੍ਹਂ ਏਕਂ ਅਮ੍ਬਫਲਂ ਦਾਤੁਂ ਨਾਮ ਨ ਭਾਰੋ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਰੁਕ੍ਖੇ ਅਮ੍ਬਾਨਿ ਅਙ੍ਕੇਤ੍ਵਾ ਗਹਿਤਾਨਿ, ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਫਲੇ ਅਸਮੇਨ੍ਤੇ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਜੀਵਿਤਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਵੇਸ੍ਸਵਣੇਨ ਹਿ ਕੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਸਕਿਂ ਓਲੋਕਿਤੇ ਤਤ੍ਤਕਪਾਲੇ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤਤਿਲਾ ਵਿਯ ਕੁਮ੍ਭਣ੍ਡਸਹਸ੍ਸਂ ਭਿਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਪਕਿਰੀਯਤਿ, ਤੇਨ ਤੇ ਦਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਮ, ਲਭਨਟ੍ਠਾਨਂ ਪਨ ਆਚਿਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਯੋ ਕੋਚਿ ਦੇਤੁ, ਫਲੇਨੇਵ ਮੇ ਅਤ੍ਥੋ, ਲਭਨਟ੍ਠਾਨਂ ਆਚਿਕ੍ਖਥਾ’’ਤਿ. ‘‘ਏਤਸ੍ਸ ਕਞ੍ਚਨਪਬ੍ਬਤਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰੇ ਜੋਤਿਰਸੋ ਨਾਮ ਤਾਪਸੋ ਅਗ੍ਗਿਂ ਜੁਹਮਾਨੋ ਕਞ੍ਚਨਪਤ੍ਤਿਯਾ ਨਾਮ ਪਣ੍ਣਸਾਲਾਯਂ ਵਸਤਿ ਵੇਸ੍ਸਵਣਸ੍ਸ ਕੁਲੂਪਕੋ, ਵੇਸ੍ਸਵਣੋ ਤਸ੍ਸ ਨਿਬਦ੍ਧਂ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਮ੍ਬਫਲਾਨਿ ਪੇਸੇਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਚ੍ਛਾ’’ਤਿ.
ਸੋ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਤਾਪਸਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਅਥ ਨਂ ਤਾਪਸੋ ‘‘ਕੁਤੋ ਆਗਤੋਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਬਾਰਾਣਸਿਰਞ੍ਞੋ ਸਨ੍ਤਿਕਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਮਤ੍ਥਾਯ ਆਗਤੋਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਸਾਮਿ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਰਞ੍ਞੋ ਦੇਵਿਯਾ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਅਮ੍ਬਪਕ੍ਕੇ ਦੋਹਲ਼ੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਤਦਤ੍ਥਂ ਆਗਤੋਮ੍ਹਿ, ਰਕ੍ਖਸਾ ਪਨ ਮੇ ਸਯਂ ਅਮ੍ਬਪਕ੍ਕਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਪੇਸੇਸੁ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਨਿਸੀਦ, ਲਭਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਵੇਸ੍ਸਵਣੋ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਫਲਾਨਿ ਪੇਸੇਸਿ. ਤਾਪਸੋ ਤਤੋ ਦ੍ਵੇ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿ, ਏਕਂ ਸੁਵਪੋਤਕਸ੍ਸ ਖਾਦਨਤ੍ਥਾਯ ਅਦਾਸਿ. ਤੇਨ ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਾਦਿਤੇ ਏਕਂ ਫਲਂ ਸਿਕ੍ਕਾਯ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਸੁਵਪੋਤਕਸ੍ਸ ਗੀਵਾਯ ਪਟਿਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਾਨਿ ਗਚ੍ਛਾ’’ਤਿ ਸੁਕਪੋਤਕਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਸਿ. ਸੋ ਤਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਦੇਵਿਯਾ ਅਦਾਸਿ. ਸਾ ਤਂ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਦੋਹਲ਼ਂ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭੇਸਿ, ਤਤੋਨਿਦਾਨਂ ਪਨਸ੍ਸਾ ਪੁਤ੍ਤੋ ਨਾਹੋਸਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਦੇਵੀ ਰਾਹੁਲਮਾਤਾ ਅਹੋਸਿ, ਸੁਕੋ ਆਨਨ੍ਦੋ, ਅਮ੍ਬਪਕ੍ਕਦਾਯਕੋ ਤਾਪਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ, ਉਯ੍ਯਾਨੇ ਨਿਵੁਤ੍ਥਤਾਪਸੋ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਪਠਮਾ.
[੨੮੨] ੨. ਸੇਯ੍ਯਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਸੇਯ੍ਯਂਸੋ ਸੇਯ੍ਯਸੋ ਹੋਤੀਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਕੋਸਲਰਞ੍ਞੋ ਅਮਚ੍ਚਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਸੋ ਕਿਰ ਰਞ੍ਞੋ ਬਹੂਪਕਾਰੋ ਸਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਨਿਪ੍ਫਾਦਕੋ ਅਹੋਸਿ. ਰਾਜਾ ‘‘ਬਹੂਪਕਾਰੋ ਮੇ ਅਯ’’ਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਮਹਨ੍ਤਂ ਯਸਂ ਅਦਾਸਿ. ਤਂ ਅਸਹਮਾਨਾ ਅਞ੍ਞੇ ਰਞ੍ਞੋ ਪੇਸੁਞ੍ਞਂ ਉਪਸਂਹਰਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਰਿਭਿਨ੍ਦਿਂਸੁ. ਰਾਜਾ ਤੇਸਂ ਵਚਨਂ ਸਦ੍ਦਹਿਤ੍ਵਾ ਦੋਸਂ ਅਨੁਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾਵ ਤਂ ਸੀਲਵਨ੍ਤਂ ਨਿਦ੍ਦੋਸਂ ਸਙ੍ਖਲਿਕਬਨ੍ਧਨੇਨ ਬਨ੍ਧਾਪੇਤ੍ਵਾ ਬਨ੍ਧਨਾਗਾਰੇ ਪਕ੍ਖਿਪਾਪੇਸਿ. ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਏਕਕੋ ਵਸਨ੍ਤੋ ਸੀਲਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਏਕਗ੍ਗਚਿਤ੍ਤੋ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਸਮ੍ਮਸਿਤ੍ਵਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਰਾਜਾ ਅਪਰਭਾਗੇ ਨਿਦ੍ਦੋਸਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਖਲਿਕਬਨ੍ਧਨਂ ਭਿਨ੍ਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪੁਰਿਮਯਸਤੋ ਮਹਨ੍ਤਤਰਂ ਯਸਂ ਅਦਾਸਿ. ਸੋ ‘‘ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਬਹੂਨਿ ਮਾਲਾਗਨ੍ਧਾਦੀਨਿ ਆਦਾਯ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਥਾਗਤਂ ਪੂਜੇਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਨਤ੍ਥੋ ਕਿਰ ਤੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਅਸ੍ਸੁਮ੍ਹਾ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਆਮ, ਭਨ੍ਤੇ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਅਹਂ ਪਨ ਤੇਨ ਅਨਤ੍ਥੇਨ ਅਤ੍ਥਂ ਅਕਾਸਿਂ, ਬਨ੍ਧਨਾਗਾਰੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਸਿ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਨ ਖੋ, ਉਪਾਸਕ, ਤ੍ਵਞ੍ਞੇਵ ਅਨਤ੍ਥੇਨ ਅਤ੍ਥਂ ਆਹਰਿ, ਪੋਰਾਣਕਪਣ੍ਡਿਤਾਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨਤ੍ਥੇਨ ਅਤ੍ਥਂ ਆਹਰਿਂ ਸੁਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਯਾਚਿਤੋ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਮਹੇਸਿਯਾ ਕੁਚ੍ਛਿਮ੍ਹਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਤਕ੍ਕਸਿਲਾਯਂ ਸਬ੍ਬਸਿਪ੍ਪਾਨਿ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਪਿਤੁ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਰਜ੍ਜੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ ਦਸ ਰਾਜਧਮ੍ਮੇ ਅਕੋਪੇਤ੍ਵਾ ਦਾਨਂ ਦੇਤਿ, ਪਞ੍ਚ ਸੀਲਾਨਿ ਰਕ੍ਖਤਿ, ਉਪੋਸਥਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤਿ. ਅਥਸ੍ਸੇਕੋ ਅਮਚ੍ਚੋ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰੇ ਪਦੁਸ੍ਸਿ. ਪਾਦਮੂਲਿਕਾਦਯੋ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਸੁਕਅਮਚ੍ਚੋ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰੇ ਪਦੁਟ੍ਠੋ’’ਤਿ ਰਞ੍ਞੋ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਰਾਜਾ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਯਥਾਸਭਾਵਤੋ ਞਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਾ ਮਂ ਇਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਉਪਟ੍ਠਾਹੀ’’ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਿਸਯਂ ਅਕਾਸਿ. ਸੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਸਾਮਨ੍ਤਰਾਜਾਨਂ ਉਪਟ੍ਠਹੀਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਵਤ੍ਥੁ ਹੇਟ੍ਠਾ ਮਹਾਸੀਲਵਜਾਤਕੇ (ਜਾ. ੧.੧.੫੧) ਕਥਿਤਸਦਿਸਮੇਵ. ਇਧਾਪਿ ਸੋ ਰਾਜਾ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵੀਮਂਸਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਅਮਚ੍ਚਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਸਦ੍ਦਹਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਬਾਰਾਣਸਿਰਜ੍ਜਂ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਮਹਨ੍ਤੇਨ ਪਰਿਵਾਰੇਨ ਰਜ੍ਜਸੀਮਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਬਾਰਾਣਸਿਰਞ੍ਞੋ ਸਤ੍ਤਸਤਮਤ੍ਤਾ ਮਹਾਯੋਧਾ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਦੇਵ, ਅਸੁਕੋ ਨਾਮ ਕਿਰ ਰਾਜਾ ਬਾਰਾਣਸਿਰਜ੍ਜਂ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਜਨਪਦਂ ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਏਤ੍ਥੇਵ ਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਪਰਵਿਹਿਂਸਾਯ ਲਦ੍ਧੇਨ ਰਜ੍ਜੇਨ ਕਿਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਮਾ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਰਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ?
ਚੋਰਰਾਜਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਗਰਂ ਪਰਿਕ੍ਖਿਪਿ, ਪੁਨ ਅਮਚ੍ਚਾ ਰਾਜਾਨਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਦੇਵ, ਮਾ ਏਵਂ ਕਰਿਤ੍ਥ, ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮ ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਰਾਜਾ ‘‘ਨ ਲਬ੍ਭਾ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਾਤੁਂ, ਨਗਰਦ੍ਵਾਰਾਨਿ ਵਿਵਰਥਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਸਯਂ ਅਮਚ੍ਚਗਣਪਰਿਵੁਤੋ ਮਹਾਤਲੇ ਰਾਜਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇ ਨਿਸੀਦਿ. ਚੋਰਰਾਜਾ ਚਤੂਸੁ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਪੋਥੇਨ੍ਤੋ ਨਗਰਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਪਾਸਾਦਂ ਅਭਿਰੁਯ੍ਹ ਅਮਚ੍ਚਪਰਿਵੁਤਂ ਰਾਜਾਨਂ ਗਾਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਖਲਿਕਾਹਿ ਬਨ੍ਧਾਪੇਤ੍ਵਾ ਬਨ੍ਧਨਾਗਾਰੇ ਪਕ੍ਖਿਪਾਪੇਸਿ. ਰਾਜਾ ਬਨ੍ਧਨਾਗਾਰੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਵ ਚੋਰਰਾਜਾਨਂ ਮੇਤ੍ਤਾਯਨ੍ਤੋ ਮੇਤ੍ਤਜ੍ਝਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਮੇਤ੍ਤਾਨੁਭਾਵੇਨ ਚੋਰਰਞ੍ਞੋ ਕਾਯੇ ਡਾਹੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ, ਸਕਲਸਰੀਰਂ ਯਮਕਉਕ੍ਕਾਹਿ ਝਾਪਿਯਮਾਨਂ ਵਿਯ ਜਾਤਂ. ਸੋ ਮਹਾਦੁਕ੍ਖਾਭਿਤੁਨ੍ਨੋ ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਕਾਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇ ਸੀਲਵਨ੍ਤਂ ਰਾਜਾਨਂ ਬਨ੍ਧਨਾਗਾਰੇ ਪਕ੍ਖਿਪੇਥ, ਤੇਨ ਵੋ ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਖਮਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਰਜ੍ਜਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਮੇਵ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਰਜ੍ਜਂ ਤਸ੍ਸੇਵ ਨਿਯ੍ਯਾਦੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕੋ ਮੇ ਭਾਰੋ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪਦੁਟ੍ਠਾਮਚ੍ਚਸ੍ਸ ਰਾਜਾਣਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਗਰਮੇਵ ਗਤੋ.
ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਅਲਙ੍ਕਤਮਹਾਤਲੇ ਸਮੁਸ੍ਸਿਤਸੇਤਚ੍ਛਤ੍ਤੇ ਰਾਜਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਅਮਚ੍ਚੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਲ੍ਲਪਨ੍ਤੋ ਪੁਰਿਮਾ ਦ੍ਵੇਗਾਥਾ ਅਵੋਚ –
੯੪. ‘‘ਸੇਯ੍ਯਂਸੋ ਸੇਯ੍ਯਸੋ ਹੋਤਿ, ਯੋ ਸੇਯ੍ਯਮੁਪਸੇਵਤਿ;
ਏਕੇਨ ਸਨ੍ਧਿਂ ਕਤ੍ਵਾਨ, ਸਤਂ ਵਜ੍ਝੇ ਅਮੋਚਯਿਂ.
੯੫. ‘‘ਤਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬੇਨ ਲੋਕੇਨ, ਸਨ੍ਧਿਂ ਕਤ੍ਵਾਨ ਏਕਤੋ;
ਪੇਚ੍ਚ ਸਗ੍ਗਂ ਨਿਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਇਦਂ ਸੁਣਾਥ ਕਾਸਿਯਾ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਸੇਯ੍ਯਂਸੋ ਸੇਯ੍ਯਸੋ ਹੋਤਿ, ਯੋ ਸੇਯ੍ਯਮੁਪਸੇਵਤੀਤਿ ਅਨਵਜ੍ਜਉਤ੍ਤਮਧਮ੍ਮਸਙ੍ਖਾਤੋ ਸੇਯ੍ਯੋ ਅਂਸੋ ਕੋਟ੍ਠਾਸੋ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਸੇਯ੍ਯਂਸੋ, ਕੁਸਲਧਮ੍ਮਨਿਸ੍ਸਿਤਪੁਗ੍ਗਲੋ. ਯੋ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਤਂ ਸੇਯ੍ਯਂ ਕੁਸਲਧਮ੍ਮਭਾਵਨਂ ਕੁਸਲਾਭਿਰਤਂ ਵਾ ਉਤ੍ਤਮਪੁਗ੍ਗਲਮੁਪਸੇਵਤਿ, ਸੋ ਸੇਯ੍ਯਸੋ ਹੋਤਿ ਪਾਸਂਸਤਰੋ ਚੇਵ ਉਤ੍ਤਰਿਤਰੋ ਚ ਹੋਤਿ. ਏਕੇਨ ਸਨ੍ਧਿਂ ਕਤ੍ਵਾਨ, ਸਤਂ ਵਜ੍ਝੇ ਅਮੋਚਯਿਨ੍ਤਿ ਤਦਮਿਨਾਪਿ ਚੇਤਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ – ਅਹਞ੍ਹਿ ਸੇਯ੍ਯਂ ਮੇਤ੍ਤਾਭਾਵਨਂ ਉਪਸੇਵਨ੍ਤੋ ਤਾਯ ਮੇਤ੍ਤਾਭਾਵਨਾਯ ਏਕੇਨ ਚੋਰਰਞ੍ਞਾ ਸਨ੍ਧਿਂ ਸਨ੍ਥਵਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮੇਤ੍ਤਾਭਾਵਨਂ ਭਾਵੇਤ੍ਵਾ ਤੁਮ੍ਹੇ ਸਤਜਨੇ ਵਜ੍ਝੇ ਅਮੋਚਯਿਂ.
ਦੁਤਿਯਗਾਥਾਯ ਅਤ੍ਥੋ – ਯਸ੍ਮਾ ਅਹਂ ਏਕੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਤੋ ਮੇਤ੍ਤਾਭਾਵਨਾਯ ਸਨ੍ਧਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤੁਮ੍ਹੇ ਵਜ੍ਝਪ੍ਪਤ੍ਤੇ ਸਤਜਨੇ ਮੋਚਯਿਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਮੇਵੇਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬੇਨ ਲੋਕੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮੇਤ੍ਤਾਭਾਵਨਾਯ ਸਨ੍ਧਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਏਕਤੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪੇਚ੍ਚ ਪਰਲੋਕੇ ਸਗ੍ਗਂ ਨਿਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ. ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਹਿ ਉਪਚਾਰਂ ਕਾਮਾਵਚਰੇ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਦੇਤਿ, ਅਪ੍ਪਨਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ. ਇਦਂ ਮਮ ਵਚਨਂ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਤੁਮ੍ਹੇ ਕਾਸਿਰਟ੍ਠਵਾਸਿਨੋ ਸੁਣਾਥਾਤਿ.
ਏਵਂ ਮਹਾਸਤ੍ਤੋ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਮੇਤ੍ਤਾਭਾਵਨਾਯ ਗੁਣਂ ਵਣ੍ਣੇਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਦਸਯੋਜਨਿਕੇ ਬਾਰਾਣਸਿਨਗਰੇ ਸੇਤਚ੍ਛਤ੍ਤਂ ਪਹਾਯ ਹਿਮਵਨ੍ਤਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਇਸਿਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਤਿਯਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੯੬. ‘‘ਇਦਂ ਵਤ੍ਵਾ ਮਹਾਰਾਜਾ, ਕਂਸੋ ਬਾਰਾਣਸਿਗ੍ਗਹੋ;
ਧਨੁਂ ਕਣ੍ਡਞ੍ਚ ਨਿਕ੍ਖਿਪ੍ਪ, ਸਂਯਮਂ ਅਜ੍ਝੁਪਾਗਮੀ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਮਹਨ੍ਤੋ ਰਾਜਾਤਿ ਮਹਾਰਾਜਾ. ਕਂਸੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਨਾਮਂ. ਬਾਰਾਣਸਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਜ੍ਝਾਵਸਨਤੋ ਬਾਰਾਣਸਿਗ੍ਗਹੋ. ਸੋ ਰਾਜਾ ਇਦਂ ਵਚਨਂ ਵਤ੍ਵਾ ਧਨੁਞ੍ਚ ਸਰਸਙ੍ਖਾਤਂ ਕਣ੍ਡਞ੍ਚ ਨਿਕ੍ਖਿਪ੍ਪ ਓਹਾਯ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਸੀਲਸਂਯਮਂ ਉਪਗਤੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ, ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਚ ਪਨ ਝਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਅਪਰਿਹੀਨਜ੍ਝਾਨੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਚੋਰਰਾਜਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਅਹੋਸਿ, ਬਾਰਾਣਸਿਰਾਜਾ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਸੇਯ੍ਯਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਦੁਤਿਯਾ.
[੨੮੩] ੩. ਵਡ੍ਢਕੀਸੂਕਰਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਵਰਂ ਵਰਂ ਤ੍ਵਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਧਨੁਗ੍ਗਹਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਪਸੇਨਦਿਰਞ੍ਞੋ ਪਿਤਾ ਮਹਾਕੋਸਲੋ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰਰਞ੍ਞੋ ਧੀਤਰਂ ਵੇਦੇਹਿਂ ਨਾਮ ਕੋਸਲਦੇਵਿਂ ਦਦਮਾਨੋ ਤਸ੍ਸਾ ਨ੍ਹਾਨਚੁਣ੍ਣਮੂਲਂ ਸਤਸਹਸ੍ਸੁਟ੍ਠਾਨਂ ਕਾਸਿਗਾਮਂ ਅਦਾਸਿ. ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਨਾ ਪਨ ਪਿਤਰਿ ਮਾਰਿਤੇ ਕੋਸਲਦੇਵੀਪਿ ਸੋਕਾਭਿਭੂਤਾ ਕਾਲਮਕਾਸਿ. ਤਤੋ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲਰਾਜਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਨਾ ਪਿਤਾ ਮਾਰਿਤੋ, ਭਗਿਨੀਪਿ ਮੇ ਸਾਮਿਕੇ ਕਾਲਕਤੇ ਤੇਨ ਸੋਕੇਨ ਕਾਲਕਤਾ, ਪਿਤੁਘਾਤਕਸ੍ਸ ਚੋਰਸ੍ਸ ਕਾਸਿਗਾਮਂ ਨ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਤਂ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਸ੍ਸ ਨ ਅਦਾਸਿ. ਤਂ ਗਾਮਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਤੇਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਂ ਯੁਦ੍ਧਂ ਹੋਤਿ, ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁ ਤਰੁਣੋ ਸਮਤ੍ਥੋ, ਪਸੇਨਦਿ ਮਹਲ੍ਲਕੋਯੇਵ. ਸੋ ਅਭਿਕ੍ਖਣਂ ਪਰਜ੍ਜਤਿ, ਮਹਾਕੋਸਲਸ੍ਸਾਪਿ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਪਰਾਜਿਤਾ. ਅਥ ਰਾਜਾ ‘‘ਮਯਂ ਅਭਿਣ੍ਹਂ ਪਰਜ੍ਜਾਮ, ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਕਾਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਅਮਚ੍ਚੇ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਦੇਵ, ਅਯ੍ਯਾ ਨਾਮ ਮਨ੍ਤਚ੍ਛੇਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਜੇਤਵਨਵਿਹਾਰੇ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਕਥਂ ਸੋਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ. ਰਾਜਾ ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਤਾਯਂ ਵੇਲਾਯਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਕਥਾਸਲ੍ਲਾਪਂ ਸੁਣਾਥਾ’’ਤਿ ਚਰਪੁਰਿਸੇ ਆਣਾਪੇਸਿ. ਤੇ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਤਥਾ ਅਕਂਸੁ.
ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਕਾਲੇ ਦ੍ਵੇ ਮਹਲ੍ਲਕਤ੍ਥੇਰਾ ਵਿਹਾਰਪਚ੍ਚਨ੍ਤੇ ਪਣ੍ਣਸਾਲਾਯਂ ਵਸਨ੍ਤਿ ਦਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰੋ ਚ ਧਨੁਗ੍ਗਹਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰੋ ਚ. ਤੇਸੁ ਧਨੁਗ੍ਗਹਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰੋ ਪਠਮਯਾਮੇਪਿ ਮਜ੍ਝਿਮਯਾਮੇਪਿ ਨਿਦ੍ਦਾਯਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਿਮਯਾਮੇ ਪਬੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਉਮ੍ਮੁਕ੍ਕਾਨਿ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਿਂ ਜਾਲੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਕੋ ਆਹ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਦਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰਾ’’ਤਿ? ‘‘ਕਿਂ ਨਿਦ੍ਦਾਯਸਿ ਨੋ ਤ੍ਵ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਅਨਿਦ੍ਦਾਯਨ੍ਤਾ ਕਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ? ‘‘ਉਟ੍ਠਾਯ ਤਾਵ ਨਿਸੀਦਥਾ’’ਤਿ. ਸੋ ਉਟ੍ਠਾਯ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਤਂ ਦਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਂ ਆਹ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ ਦਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰ, ਅਯਂ ਤੇ ਲੋਲੋ ਮਹੋਦਰਕੋਸਲੋ ਚਾਟਿਮਤ੍ਤਂ ਭਤ੍ਤਮੇਵ ਪੂਤਿਂ ਕਰੋਤਿ, ਯੁਦ੍ਧਵਿਚਾਰਣਂ ਪਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਪਰਾਜਿਤੋ ਪਰਾਜਿਤੋਤ੍ਵੇਵ ਵਦਾਪੇਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਪਨ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ? ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਤੇ ਚਰਪੁਰਿਸਾ ਤੇਸਂ ਕਥਂ ਸੁਣਨ੍ਤਾ ਅਟ੍ਠਂਸੁ.
ਧਨੁਗ੍ਗਹਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰੋ ਯੁਦ੍ਧਂ ਵਿਚਾਰੇਸਿ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਯੁਦ੍ਧੋ ਨਾਮ ਤਿਵਿਧੋ – ਪਦੁਮਬ੍ਯੂਹੋ, ਚਕ੍ਕਬ੍ਯੂਹੋ, ਸਕਟਬ੍ਯੂਹੋਤਿ. ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਂ ਗਣ੍ਹਿਤੁਕਾਮੇਨ ਅਸੁਕੇ ਨਾਮ ਪਬ੍ਬਤਕੁਚ੍ਛਿਸ੍ਮਿਂ ਦ੍ਵੀਸੁ ਪਬ੍ਬਤਭਿਤ੍ਤੀਸੁ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਪੁਰਤੋ ਦੁਬ੍ਬਲਬਲਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਤਨ੍ਤਰਂ ਪਵਿਟ੍ਠਭਾਵਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਪਵਿਟ੍ਠਮਗ੍ਗਂ ਓਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪੁਰਤੋ ਚ ਪਚ੍ਛਤੋ ਚ ਉਭੋਸੁ ਪਬ੍ਬਤਭਿਤ੍ਤੀਸੁ ਵਗ੍ਗਿਤ੍ਵਾ ਉਨ੍ਨਦਿਤ੍ਵਾ ਖਿਪੇ ਪਤਿਤਮਚ੍ਛਂ ਵਿਯ ਅਨ੍ਤੋਮੁਟ੍ਠਿਯਂ ਵਟ੍ਟਪੋਤਕਂ ਵਿਯ ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਸਕ੍ਕਾ ਅਸ੍ਸ ਤਂ ਗਹੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਚਰਪੁਰਿਸਾ ਤਂ ਸਾਸਨਂ ਰਞ੍ਞੋ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾ ਸਙ੍ਗਾਮਭੇਰਿਂ ਚਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਕਟਬ੍ਯੂਹਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਂ ਜੀਵਗ੍ਗਾਹਂ ਗਾਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਧੀਤਰਂ ਵਜਿਰਕੁਮਾਰਿਂ ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਦਤ੍ਵਾ ਕਾਸਿਗਾਮਂ ਤਸ੍ਸਾ ਨ੍ਹਾਨਮੂਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਤ੍ਵਾ ਉਯ੍ਯੋਜੇਸਿ. ਸਾ ਪਵਤ੍ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇ ਪਾਕਟਾ ਜਾਤਾ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ – ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਕੋਸਲਰਾਜਾ ਕਿਰ ਧਨੁਗ੍ਗਹਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਵਿਚਾਰਣਾਯ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਂ ਜਿਨੀ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾਯ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਦਾਨੇਵ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਧਨੁਗ੍ਗਹਤਿਸ੍ਸੋ ਯੁਦ੍ਧਵਿਚਾਰਣਾਯ ਛੇਕੋਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਅਰਞ੍ਞੇ ਰੁਕ੍ਖਦੇਵਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਤਦਾ ਬਾਰਾਣਸਿਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਨਿਵੁਤ੍ਥਵਡ੍ਢਕਿਗਾਮਕਾ ਏਕੋ ਵਡ੍ਢਕੀ ਥਮ੍ਭਤ੍ਥਾਯ ਅਰਞ੍ਞਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਆਵਾਟੇ ਪਤਿਤਂ ਸੂਕਰਪੋਤਕਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਂ ਘਰਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਜਗ੍ਗਿ. ਸੋ ਵੁਡ੍ਢਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਮਹਾਸਰੀਰੋ ਵਙ੍ਕਦਾਠੋ ਆਚਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਅਹੋਸਿ, ਵਡ੍ਢਕਿਨਾ ਪੋਸਿਤਤ੍ਤਾ ਪਨ ‘‘ਵਡ੍ਢਕੀਸੂਕਰੋ’’ਤ੍ਵੇਵ ਪਞ੍ਞਾਯਿ. ਵਡ੍ਢਕਿਸ੍ਸ ਰੁਕ੍ਖਤਚ੍ਛਨਕਾਲੇ ਤੁਣ੍ਡੇਨ ਰੁਕ੍ਖਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤਿ, ਮੁਖੇਨ ਡਂਸਿਤ੍ਵਾ ਵਾਸਿਫਰਸੁਨਿਖਾਦਨਮੁਗ੍ਗਰੇ ਆਹਰਤਿ, ਕਾਲਸੁਤ੍ਤਕੋਟਿਯਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਅਥ ਸੋ ਵਡ੍ਢਕੀ ‘‘ਕੋਚਿਦੇਵ, ਨਂ ਖਾਦੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਭਯੇਨ ਨੇਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਸਿ. ਸੋਪਿ ਅਰਞ੍ਞਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਖੇਮਂ ਫਾਸੁਕਟ੍ਠਾਨਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਪਬ੍ਬਤਨ੍ਤਰੇ ਮਹਨ੍ਤਂ ਗਿਰਿਕਨ੍ਦਰਂ ਅਦ੍ਦਸ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਕਨ੍ਦਮੂਲਫਲਂ ਫਾਸੁਕਂ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਅਨੇਕਸਤਸੂਕਰਸਮਾਕਿਣ੍ਣਂ. ਤੇ ਸੂਕਰਾ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਮਂਸੁ. ਸੋਪਿ ਤੇ ਆਹ – ‘‘ਅਹਂ ਤੁਮ੍ਹੇਵ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਵਿਚਰਾਮਿ, ਅਪਿਚ ਵੋ ਮਯਾ ਦਿਟ੍ਠਾ, ਇਦਞ੍ਚ ਠਾਨਂ ਰਮਣੀਯਂ, ਅਹਮ੍ਪਿ ਇਦਾਨਿ ਇਧੇਵ ਵਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਇਦਂ ਠਾਨਂ ਰਮਣੀਯਂ, ਪਰਿਸ੍ਸਯੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ. ‘‘ਅਹਮ੍ਪਿ ਤੁਮ੍ਹੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਏਤਂ ਅਞ੍ਞਾਸਿਂ, ਏਵਂ ਗੋਚਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਠਾਨੇ ਵਸਨ੍ਤਾਨਂ ਵੋ ਸਰੀਰੇਸੁ ਮਂਸਲੋਹਿਤਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਕਿਂ ਪਨ ਵੋ ਏਤ੍ਥ ਭਯ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਏਕੋ ਬ੍ਯਗ੍ਘੋ ਪਾਤੋਵ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦਿਟ੍ਠਦਿਟ੍ਠਂਯੇਵ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਪਨ ਸੋ ਨਿਬਦ੍ਧਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਉਦਾਹੁ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨਿਬਦ੍ਧਂ ਗਣ੍ਹਾਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕਤਿ ਪਨ ਤੇ ਬ੍ਯਗ੍ਘਾ’’ਤਿ? ‘‘ਏਕੋਯੇਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਏਤ੍ਤਕਾ ਤੁਮ੍ਹੇ ਏਕਸ੍ਸ ਯੁਜ੍ਝਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਨ ਸਕ੍ਕੋਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਅਹਂ ਤਂ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਕੇਵਲਂ ਤੁਮ੍ਹੇ ਮਮ ਵਚਨਂ ਕਰੋਥ, ਸੋ ਬ੍ਯਗ੍ਘੋ ਕਹਂ ਵਸਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪਬ੍ਬਤੇ’’ਤਿ.
ਸੋ ਰਤ੍ਤਿਞ੍ਞੇਵ ਸੂਕਰੇ ਚਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਯੁਦ੍ਧਂ ਵਿਚਾਰੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯੁਦ੍ਧਂ ਨਾਮ ਪਦੁਮਬ੍ਯੂਹਚਕ੍ਕਬ੍ਯੂਹਸਕਟਬ੍ਯੂਹਵਸੇਨ ਤਿਵਿਧਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪਦੁਮਬ੍ਯੂਹਵਸੇਨ ਵਿਚਾਰੇਸਿ. ਸੋ ਹਿ ਭੂਮਿਸੀਸਂ ਜਾਨਾਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਯੁਦ੍ਧਂ ਵਿਚਾਰੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਸੂਕਰਪਿਲ੍ਲਕੇ ਮਾਤਰੋ ਚ ਤੇਸਂ ਮਜ੍ਝਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਸਿ. ਸੋ ਤਾ ਆਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਮਜ੍ਝਿਮਸੂਕਰਿਯੋ, ਤਾ ਆਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਪੋਤਕਸੂਕਰੇ, ਤੇ ਆਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਜਰਸੂਕਰੇ, ਤੇ ਆਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਦੀਘਦਾਠਸੂਕਰੇ, ਤੇ ਆਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਯੁਦ੍ਧਸਮਤ੍ਥੇ ਬਲਵਤਰਸੂਕਰੇ ਦਸ ਵੀਸ ਤਿਂਸ ਜਨੇ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਬਲਗੁਮ੍ਬਂ ਕਤ੍ਵਾ ਠਪੇਸਿ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਠਿਤਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਪੁਰਤੋ ਏਕਂ ਪਰਿਮਣ੍ਡਲਂ ਆਵਾਟਂ ਖਣਾਪੇਸਿ, ਪਚ੍ਛਤੋ ਏਕਂ ਸੁਪ੍ਪਸਣ੍ਠਾਨਂ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਨਿਨ੍ਨਂ ਪਬ੍ਭਾਰਸਦਿਸਂ. ਤਸ੍ਸ ਸਟ੍ਠਿਸਤ੍ਤਤਿਮਤ੍ਤੇ ਯੋਧਸੂਕਰੇ ਆਦਾਯ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ‘‘ਮਾ ਭਾਯਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਕਮ੍ਮਂ ਵਿਚਾਰਤੋ ਅਰੁਣਂ ਉਟ੍ਠਹਿ.
ਬ੍ਯਗ੍ਘੋ ਉਟ੍ਠਾਯ ‘‘ਕਾਲੋ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਠਿਤੇ ਪਬ੍ਬਤਤਲੇ ਠਤ੍ਵਾ ਅਕ੍ਖੀਨਿ ਉਮ੍ਮੀਲੇਤ੍ਵਾ ਸੂਕਰੇ ਓਲੋਕੇਸਿ. ਵਡ੍ਢਕੀਸੂਕਰੋ ‘‘ਪਟਿਓਲੋਕੇਥ ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਸੂਕਰਾਨਂ ਸਞ੍ਞਂ ਅਦਾਸਿ, ਤੇ ਪਟਿਓਲੋਕੇਸੁਂ. ਬ੍ਯਗ੍ਘੋ ਮੁਖਂ ਉਗ੍ਘਾਟੇਤ੍ਵਾ ਅਸ੍ਸੋਸਿ, ਸੂਕਰਾਪਿ ਤਥਾ ਕਰਿਂਸੁ. ਬ੍ਯਗ੍ਘੋ ਮੁਤ੍ਤਂ ਛਡ੍ਡੇਸਿ, ਸੂਕਰਾਪਿ ਛਡ੍ਡਯਿਂਸੁ. ਇਤਿ ਯਂ ਯਂ ਸੋ ਕਰੋਤਿ, ਤਂ ਤਂ ਤੇ ਪਟਿਕਰਿਂਸੁ. ਸੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਸੂਕਰਾ ਮਯਾ ਓਲੋਕਿਤਕਾਲੇ ਪਲਾਯਨ੍ਤਾ ਪਲਾਯਿਤੁਮ੍ਪਿ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ, ਅਜ੍ਜ ਅਪਲਾਯਿਤ੍ਵਾ ਮਮ ਪਟਿਸਤ੍ਤੁ ਹੁਤ੍ਵਾ ਮਯਾ ਕਤਮੇਵ ਪਟਿਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਭੂਮਿਸੀਸੇ ਠਿਤੋ ਏਕੋ ਤੇਸਂ ਸਂਵਿਧਾਯਕੋਪਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਅਜ੍ਜ ਮਯ੍ਹਂ ਗਤਸ੍ਸ ਜਯੋ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਮੇਵ ਅਗਮਾਸਿ. ਤੇਨ ਪਨ ਗਹਿਤਮਂਸਖਾਦਕੋ ਏਕੋ ਕੂਟਜਟਿਲੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਸੋ ਤਂ ਤੁਚ੍ਛਹਤ੍ਥਮੇਵ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਲ੍ਲਪਨ੍ਤੋ ਪਠਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੯੭. ‘‘ਵਰਂ ਵਰਂ ਤ੍ਵਂ ਨਿਹਨਂ ਪੁਰੇ ਚਰਿ,
ਅਸ੍ਮਿਂ ਪਦੇਸੇ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ ਸੂਕਰੇ;
ਸੋਦਾਨਿ ਏਕੋ ਬ੍ਯਪਗਮ੍ਮ ਝਾਯਸਿ,
ਬਲਂ ਨੁ ਤੇ ਬ੍ਯਗ੍ਘ ਨ ਚਜ੍ਜ ਵਿਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਵਰਂ ਵਰਂ ਤ੍ਵਂ ਨਿਹਨਂ ਪੁਰੇ ਚਰਿ, ਅਸ੍ਮਿਂ ਪਦੇਸੇ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ ਸੂਕਰੇਤਿ ਅਮ੍ਭੋ ਬ੍ਯਗ੍ਘ, ਤ੍ਵਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਦੇਸੇ ਸਬ੍ਬਸੂਕਰੇ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਇਮੇਸੁ ਸੂਕਰੇਸੁ ਵਰਂ ਵਰਂ ਤ੍ਵਂ ਉਤ੍ਤਮੁਤ੍ਤਮਂ ਸੂਕਰਂ ਨਿਹਨਨ੍ਤੋ ਵਿਚਰਿ. ਸੋਦਾਨਿ ਏਕੋ ਬ੍ਯਪਗਮ੍ਮ ਝਾਯਸੀਤਿ ਸੋ ਤ੍ਵਂ ਇਦਾਨਿ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਸੂਕਰਂ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਕਕੋਵ ਅਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਝਾਯਸਿ ਪਜ੍ਝਾਯਸਿ. ਬਲਂ ਨੁ ਤੇ ਬ੍ਯਗ੍ਘ ਨ ਚਜ੍ਜ ਵਿਜ੍ਜਤੀਤਿ ਕਿਂ ਨੁ ਤੇ, ਅਮ੍ਭੋ ਬ੍ਯਗ੍ਘ, ਅਜ੍ਜ ਕਾਯਬਲਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ.
ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਬ੍ਯਗ੍ਘੋ ਦੁਤਿਯਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੯੮. ‘‘ਇਮੇ ਸੁਦਂ ਯਨ੍ਤਿ ਦਿਸੋਦਿਸਂ ਪੁਰੇ, ਭਯਟ੍ਟਿਤਾ ਲੇਣਗਵੇਸਿਨੋ ਪੁਥੂ;
ਤੇ ਦਾਨਿ ਸਙ੍ਗਮ੍ਮ ਵਸਨ੍ਤਿ ਏਕਤੋ, ਯਤ੍ਥਟ੍ਠਿਤਾ ਦੁਪ੍ਪਸਹਜ੍ਜਮੇ ਮਯਾ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਸੁਦਨ੍ਤਿ ਨਿਪਾਤੋ. ਅਯਂ ਪਨ ਸਙ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋ – ਇਮੇ ਸੂਕਰਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਮਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਭਯੇਨ ਅਟ੍ਟਿਤਾ ਪੀਲ਼ਿਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਲੇਣਗਵੇਸਿਨੋ ਪੁਥੂ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਦਿਸੋਦਿਸਂ ਯਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਤਂ ਦਿਸਂ ਅਭਿਮੁਖਾ ਪਲਾਯਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਦਾਨਿ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਸਮਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਏਕਤੋ ਵਸਨ੍ਤਿ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ, ਤਞ੍ਚ ਭੂਮਿਸੀਸਂ ਉਪਗਤਾ, ਯਤ੍ਥ ਠਿਤਾ ਦੁਪ੍ਪਸਹਾ ਦੁਮ੍ਮਦ੍ਦਯਾ ਅਜ੍ਜ ਇਮੇ ਮਯਾਤਿ.
ਅਥਸ੍ਸ ਉਸ੍ਸਾਹਂ ਜਨੇਨ੍ਤੋ ਕੂਟਜਟਿਲੋ ‘‘ਮਾ ਭਾਯਿ, ਗਚ੍ਛ ਤਯਿ ਨਦਿਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਨ੍ਤੇ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਭੀਤਾ ਭਿਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪਲਾਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਬ੍ਯਗ੍ਘੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਉਸ੍ਸਾਹਂ ਜਨੇਨ੍ਤੇ ਸੂਰੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਤਤਲੇ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਵਡ੍ਢਕੀਸੂਕਰੋ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਆਵਾਟਾਨਂ ਅਨ੍ਤਰੇ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਸੂਕਰਾ ‘‘ਸਾਮਿ, ਮਹਾਚੋਰੋ ਪੁਨਾਗਤੋ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ‘‘ਮਾ ਭਾਯਿਤ੍ਥ, ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਬ੍ਯਗ੍ਘੋ ਨਦਿਤ੍ਵਾ ਵਡ੍ਢਕੀਸੂਕਰਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਪਤਤਿ, ਸੂਕਰੋ ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਪਰਿ ਪਤਨਕਾਲੇ ਪਰਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵੇਗੇਨ ਉਜੁਕਂ ਖਤਆਵਾਟੇ ਪਤਿ. ਬ੍ਯਗ੍ਘੋ ਵੇਗਂ ਸਨ੍ਧਾਰੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਉਪਰਿਭਾਗੇਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸੁਪ੍ਪਮੁਖਸ੍ਸ ਤਿਰਿਯਂ ਖਤਆਵਾਟਸ੍ਸ ਅਤਿਸਮ੍ਬਾਧੇ ਮੁਖਟ੍ਠਾਨੇ ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਪੁਞ੍ਜਕਤੋ ਵਿਯ ਅਹੋਸਿ. ਸੂਕਰੋ ਆਵਾਟਾ ਉਤ੍ਤਰਿਤ੍ਵਾ ਅਸਨਿਵੇਗੇਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਬ੍ਯਗ੍ਘਂ ਅਨ੍ਤਰਸਤ੍ਥਿਮ੍ਹਿ ਦਾਠਾਯ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਯਾਵ ਵਕ੍ਕਪਦੇਸਾ ਫਾਲੇਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਮਧੁਰਮਂਸਂ ਦਾਠਾਯ ਪਲਿਵੇਠੇਤ੍ਵਾ ਬ੍ਯਗ੍ਘਸ੍ਸ ਮਤ੍ਥਕੇ ਆਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਗਣ੍ਹਥ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਪਚ੍ਚਾਮਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਬਹਿਆਵਾਟੇ ਛਡ੍ਡੇਸਿ. ਪਠਮਂ ਆਗਤਾ ਬ੍ਯਗ੍ਘਮਂਸਂ ਲਭਿਂਸੁ, ਪਚ੍ਛਾ ਆਗਤਾ ‘‘ਬ੍ਯਗ੍ਘਮਂਸਂ ਕੀਦਿਸਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਤੇਸਂ ਮੁਖਂ ਉਪਸਿਙ੍ਘਨ੍ਤਾ ਵਿਚਰਿਂਸੁ.
ਸੂਕਰਾ ਨ ਤਾਵ ਤੁਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਵਡ੍ਢਕੀਸੂਕਰੋ ਤੇਸਂ ਇਙ੍ਘਿਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਤੁਮ੍ਹੇ ਨ ਤੁਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਸਾਮਿ, ਕਿਂ ਏਤੇਨ ਬ੍ਯਗ੍ਘੇਨ ਘਾਤਿਤੇਨ, ਅਞ੍ਞੋ ਪਨ ਬ੍ਯਗ੍ਘਆਣਾਪਨਸਮਤ੍ਥੋ ਕੂਟਜਟਿਲੋ ਅਤ੍ਥਿਯੇਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕੋ ਨਾਮੇਸੋ’’ਤਿ? ‘‘ਏਕੋ ਦੁਸ੍ਸੀਲਤਾਪਸੋ’’ਤਿ. ‘‘ਬ੍ਯਗ੍ਘੋਪਿ ਮਯਾ ਘਾਤਿਤੋ, ਸੋ ਮੇ ਕਿਂ ਪਹੋਤਿ, ਏਥ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮ ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਸੂਕਰਘਟਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਾਯਾਸਿ. ਕੂਟਤਾਪਸੋਪਿ ਬ੍ਯਗ੍ਘੇ ਚਿਰਾਯਨ੍ਤੇ ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਸੂਕਰਾ ਬ੍ਯਗ੍ਘਂ ਗਣ੍ਹਿਂਸੂ’’ਤਿ ਪਟਿਪਥਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਤੇ ਸੂਕਰੇ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਆਦਾਯ ਪਲਾਯਨ੍ਤੋ ਤੇਹਿ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿਤੋ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਵੇਗੇਨ ਉਦੁਮ੍ਬਰਰੁਕ੍ਖਂ ਅਭਿਰੁਹਿ. ਸੂਕਰਾ ‘‘ਇਦਾਨਿਮ੍ਹ, ਸਾਮਿ, ਨਟ੍ਠਾ, ਤਾਪਸੋ ਪਲਾਯਿਤ੍ਵਾ ਰੁਕ੍ਖਂ ਅਭਿਰੁਹੀ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ‘‘ਕਿਂ ਰੁਕ੍ਖਂ ਨਾਮਾ’’ਤਿ? ‘‘ਉਦੁਮ੍ਬਰਰੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ‘‘ਸੂਕਰਿਯੋ ਉਦਕਂ ਆਹਰਨ੍ਤੁ, ਸੂਕਰਪੋਤਕਾ ਪਥਵਿਂ ਖਣਨ੍ਤੁ, ਦੀਘਦਾਠਾ ਸੂਕਰਾ ਮੂਲਾਨਿ ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤੁ, ਸੇਸਾ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਆਰਕ੍ਖਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਸਂਵਿਦਹਿਤ੍ਵਾ ਤੇਸੁ ਤਥਾ ਕਰੋਨ੍ਤੇਸੁ ਸਯਂ ਉਦੁਮ੍ਬਰਸ੍ਸ ਉਜੁਕਂ ਥੂਲਮੂਲਂ ਫਰਸੁਨਾ ਪਹਰਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਏਕਪ੍ਪਹਾਰਮੇਵ ਕਤ੍ਵਾ ਉਦੁਮ੍ਬਰਰੁਕ੍ਖਂ ਪਾਤੇਸਿ. ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਸੂਕਰਾ ਕੂਟਜਟਿਲਂ ਭੂਮਿਯਂ ਪਾਤੇਤ੍ਵਾ ਖਣ੍ਡਾਖਣ੍ਡਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਯਾਵ ਅਟ੍ਠਿਤੋ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਵਡ੍ਢਕੀਸੂਕਰਂ ਉਦੁਮ੍ਬਰਖਨ੍ਧੇਯੇਵ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕੂਟਜਟਿਲਸ੍ਸ ਪਰਿਭੋਗਸਙ੍ਖੇਨ ਉਦਕਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਅਭਿਸਿਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਨਂ ਕਰਿਂਸੁ, ਏਕਞ੍ਚ ਤਰੁਣਸੂਕਰਿਂ ਤਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਮਹੇਸਿਂ ਅਕਂਸੁ. ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਕਿਰ ਯਾਵਜ੍ਜਤਨਾ ਰਾਜਾਨੋ ਉਦੁਮ੍ਬਰਭਦ੍ਦਪੀਠੇ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤੀਹਿ ਸਙ੍ਖੇਹਿ ਅਭਿਸਿਞ੍ਚਨ੍ਤਿ.
ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਨਸਣ੍ਡੇ ਅਧਿਵਤ੍ਥਾ ਦੇਵਤਾ ਤਂ ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਵਿਟਪਨ੍ਤਰੇ ਸੂਕਰਾਨਂ ਅਭਿਮੁਖਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਤਿਯਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੯੯. ‘‘ਨਮਤ੍ਥੁ ਸਙ੍ਘਾਨ ਸਮਾਗਤਾਨਂ, ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਯਂ ਸਖ੍ਯ ਵਦਾਮਿ ਅਬ੍ਭੁਤਂ;
ਬ੍ਯਗ੍ਘਂ ਮਿਗਾ ਯਤ੍ਥ ਜਿਨਿਂਸੁ ਦਾਠਿਨੋ, ਸਾਮਗ੍ਗਿਯਾ ਦਾਠਬਲੇਸੁ ਮੁਚ੍ਚਰੇ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਨਮਤ੍ਥੁ ਸਙ੍ਘਾਨਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਮਮ ਨਮਕ੍ਕਾਰੋ ਸਮਾਗਤਾਨਂ ਸੂਕਰਸਙ੍ਘਾਨਂ ਅਤ੍ਥੁ. ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਯਂ ਸਖ੍ਯ ਵਦਾਮਿ ਅਬ੍ਭੁਤਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ ਅਬ੍ਭੁਤਂ ਸਖ੍ਯਂ ਮਿਤ੍ਤਭਾਵਂ ਸਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਵਦਾਮਿ. ਬ੍ਯਗ੍ਘਂ ਮਿਗਾ ਯਤ੍ਥ ਜਿਨਿਂਸੁ ਦਾਠਿਨੋਤਿ ਯਤ੍ਰ ਹਿ ਨਾਮ ਦਾਠਿਨੋ ਸੂਕਰਮਿਗਾ ਬ੍ਯਗ੍ਘਂ ਜਿਨਿਂਸੁ, ਅਯਮੇਵ ਵਾ ਪਾਠੋ. ਸਾਮਗ੍ਗਿਯਾ ਦਾਠਬਲੇਸੁ ਮੁਚ੍ਚਰੇਤਿ ਯਾ ਸਾ ਦਾਠਬਲੇਸੁ ਸੂਕਰੇਸੁ ਸਾਮਗ੍ਗੀ ਏਕਜ੍ਝਾਸਯਤਾ, ਤਾਯ ਤੇਸੁ ਸਾਮਗ੍ਗਿਯਾ ਤੇ ਦਾਠਬਲਾ ਪਚ੍ਚਾਮਿਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਜ੍ਜ ਮਰਣਭਯਾ ਮੁਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਧਨੁਗ੍ਗਹਤਿਸ੍ਸੋ ਵਡ੍ਢਕੀਸੂਕਰੋ ਅਹੋਸਿ, ਰੁਕ੍ਖਦੇਵਤਾ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਵਡ੍ਢਕੀਸੂਕਰਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਤਤਿਯਾ.
[੨੮੪] ੪. ਸਿਰਿਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਯਂ ਉਸ੍ਸੁਕਾ ਸਙ੍ਘਰਨ੍ਤੀਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਸਿਰਿਚੋਰਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਜਾਤਕੇ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਵਤ੍ਥੁ ਹੇਟ੍ਠਾ ਖਦਿਰਙ੍ਗਾਰਜਾਤਕੇ (ਜਾ. ੧.੧.੪੦) ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਮੇਵ. ਇਧਾਪਿ ਪਨ ਸਾ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਘਰੇ ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਦ੍ਵਾਰਕੋਟ੍ਠਕੇ ਵਸਨਕਾ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਦੇਵਤਾ ਦਣ੍ਡਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀ ਚਤੁਪਞ੍ਞਾਸਹਿਰਞ੍ਞਕੋਟਿਯੋ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਕੋਟ੍ਠੇ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਸੇਟ੍ਠਿਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਹਾਯਿਕਾ ਅਹੋਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਸੋ ਆਦਾਯ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਨੇਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਸ੍ਸਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ, ਸਾ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾ ਅਹੋਸਿ. ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸੇਟ੍ਠਿਨੋ ਯਸੋ ਯਥਾਪੋਰਾਣੋਵ ਜਾਤੋ. ਅਥੇਕੋ ਸਾਵਤ੍ਥਿਵਾਸੀ ਸਿਰਿਲਕ੍ਖਣਞ੍ਞੂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਦੁਗ੍ਗਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਇਸ੍ਸਰੋ ਜਾਤੋ, ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਤਂ ਦਟ੍ਠੁਕਾਮੋ ਵਿਯ ਗਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਘਰਤੋ ਸਿਰਿਂ ਥੇਨੇਤ੍ਵਾ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਘਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਕਤਸਕ੍ਕਾਰਸਮ੍ਮਾਨੋ ਸਾਰਣੀਯਕਥਾਯ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾਯ ‘‘ਕਿਮਤ੍ਥਂ ਆਗਤੋਸੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਕਤ੍ਥ ਨੁ ਖੋ ਸਿਰੀ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ’’ਤਿ ਓਲੋਕੇਸਿ. ਸੇਟ੍ਠਿਨੋ ਚ ਸਬ੍ਬਸੇਤੋ ਧੋਤਸਙ੍ਖਪਟਿਭਾਗੋ ਕੁਕ੍ਕੁਟੋ ਸੁਵਣ੍ਣਪਞ੍ਜਰੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਸ ਚੂਲ਼ਾਯ ਸਿਰੀ ਪਤਿਟ੍ਠਾਸਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਓਲੋਕਯਮਾਨੋ ਸਿਰਿਯਾ ਤਤ੍ਥ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਆਹ – ‘‘ਅਹਂ, ਮਹਾਸੇਟ੍ਠਿ, ਪਞ੍ਚਸਤੇ ਮਾਣਵੇ ਮਨ੍ਤੇ ਵਾਚੇਮਿ, ਅਕਾਲਰਵਿਂ ਏਕਂ ਕੁਕ੍ਕੁਟਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਤੇ ਚ ਮਯਞ੍ਚ ਕਿਲਮਾਮ, ਅਯਞ੍ਚ ਕਿਰ ਕੁਕ੍ਕੁਟੋ ਕਾਲਰਵੀ, ਇਮਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ ਆਗਤੋਮ੍ਹਿ, ਦੇਹਿ ਮੇ ਏਤਂ ਕੁਕ੍ਕੁਟ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਗਣ੍ਹ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਦੇਮਿ ਤੇ ਕੁਕ੍ਕੁਟ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਦੇਮੀ’’ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤਕ੍ਖਣੇਯੇਵ ਸਿਰੀ ਤਸ੍ਸ ਚੂਲ਼ਤੋ ਅਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਉਸ੍ਸੀਸਕੇ ਠਪਿਤੇ ਮਣਿਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਸਿ.
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਸਿਰਿਯਾ ਮਣਿਮ੍ਹਿ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਮਣਿਮ੍ਪਿ ਯਾਚਿ. ‘‘ਮਣਿਮ੍ਪਿ ਦੇਮੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਕ੍ਖਣੇਯੇਵ ਸਿਰੀ ਮਣਿਤੋ ਅਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਉਸ੍ਸੀਸਕੇ ਠਪਿਤਆਰਕ੍ਖਯਟ੍ਠਿਯਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਸਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਸਿਰਿਯਾ ਤਤ੍ਥ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਤਮ੍ਪਿ ਯਾਚਿ. ‘‘ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਾਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਕ੍ਖਣੇਯੇਵ ਸਿਰੀ ਯਟ੍ਠਿਤੋ ਅਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਞ੍ਞਲਕ੍ਖਣਦੇਵਿਯਾ ਨਾਮ ਸੇਟ੍ਠਿਨੋ ਅਗ੍ਗਮਹੇਸਿਯਾ ਸੀਸੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਸਿ. ਸਿਰਿਚੋਰਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਤਤ੍ਥ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਯਭਣ੍ਡਂ ਏਤਂ, ਯਾਚਿਤੁਮ੍ਪਿ ਨ ਸਕ੍ਕਾ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਸੇਟ੍ਠਿਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਮਹਾਸੇਟ੍ਠਿ, ਅਹਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਗੇਹੇ ‘ਸਿਰਿਂ ਥੇਨੇਤ੍ਵਾ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਆਗਚ੍ਛਿਂ, ਸਿਰੀ ਪਨ ਤੇ ਕੁਕ੍ਕੁਟਸ੍ਸ ਚੂਲ਼ਾਯਂ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ ਅਹੋਸਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਮਮ ਦਿਨ੍ਨੇ ਤਤੋ ਅਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਣਿਮ੍ਹਿ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ, ਮਣਿਮ੍ਹਿ ਦਿਨ੍ਨੇ ਆਰਕ੍ਖਯਟ੍ਠਿਯਂ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ, ਆਰਕ੍ਖਯਟ੍ਠਿਯਾ ਦਿਨ੍ਨਾਯ ਤਤੋ ਅਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਞ੍ਞਲਕ੍ਖਣਦੇਵਿਯਾ ਸੀਸੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ, ‘ਇਦਂ ਖੋ ਪਨ ਅਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਯਭਣ੍ਡ’ਨ੍ਤਿ ਇਮਮ੍ਪਿ ਮੇ ਨ ਗਹਿਤਂ, ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਤਵ ਸਿਰਿਂ ਥੇਨੇਤੁਂ, ਤਵ ਸਨ੍ਤਕਂ ਤਵੇਵ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ‘‘ਇਮਂ ਕਾਰਣਂ ਸਤ੍ਥੁ ਕਥੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪੂਜੇਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਸਬ੍ਬਂ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਨ ਖੋ, ਗਹਪਤਿ, ਇਦਾਨੇਵ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਸਿਰੀ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਅਪ੍ਪਪੁਞ੍ਞੇਹਿ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤਸਿਰੀ ਪਨ ਪੁਞ੍ਞਵਨ੍ਤਾਨਂਯੇਵ ਪਾਦਮੂਲਂ ਗਤਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਯਾਚਿਤੋ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਕਾਸਿਰਟ੍ਠੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਤਕ੍ਕਸਿਲਾਯਂ ਸਿਪ੍ਪਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਅਗਾਰਂ ਅਜ੍ਝਾਵਸਨ੍ਤੋ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਕਾਲਕਿਰਿਯਾਯ ਸਂਵਿਗ੍ਗੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਹਿਮਵਨ੍ਤਪਦੇਸੇ ਇਸਿਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਚ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਚ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਦੀਘਸ੍ਸ ਅਦ੍ਧੁਨੋ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਲੋਣਮ੍ਬਿਲਸੇਵਨਤ੍ਥਾਯ ਜਨਪਦਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਬਾਰਾਣਸਿਰਞ੍ਞੋ ਉਯ੍ਯਾਨੇ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਭਿਕ੍ਖਂ ਚਰਮਾਨੋ ਹਤ੍ਥਾਚਰਿਯਸ੍ਸ ਘਰਦ੍ਵਾਰਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਆਚਾਰਵਿਹਾਰੇ ਪਸਨ੍ਨੋ ਭਿਕ੍ਖਂ ਦਤ੍ਵਾ ਉਯ੍ਯਾਨੇ ਵਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਨਿਚ੍ਚਂ ਪਟਿਜਗ੍ਗਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਏਕੋ ਕਟ੍ਠਹਾਰਕੋ ਅਰਞ੍ਞਤੋ ਦਾਰੂਨਿ ਆਹਰਨ੍ਤੋ ਵੇਲਾਯ ਨਗਰਦ੍ਵਾਰਂ ਪਾਪੁਣਿਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ. ਸਾਯਂ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਦੇਵਕੁਲੇ ਦਾਰੁਕਲਾਪਂ ਉਸ੍ਸੀਸਕੇ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜਿ, ਦੇਵਕੁਲੇ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਾ ਬਹੂ ਕੁਕ੍ਕੁਟਾ ਤਸ੍ਸ ਅਵਿਦੂਰੇ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਰੁਕ੍ਖੇ ਸਯਿਂਸੁ. ਤੇਸੁ ਉਪਰਿਸਯਿਤਕੁਕ੍ਕੁਟੋ ਪਚ੍ਚੂਸਕਾਲੇ ਵਚ੍ਚਂ ਪਾਤੇਨ੍ਤੋ ਹੇਟ੍ਠਾਸਯਿਤਕੁਕ੍ਕੁਟਸ੍ਸ ਸਰੀਰੇ ਪਾਤੇਸਿ. ‘‘ਕੇਨ ਮੇ ਸਰੀਰੇ ਵਚ੍ਚਂ ਪਾਤਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਮਯਾ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਕਿਂਕਾਰਣਾ’’ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਅਨੁਪਧਾਰੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨਪਿ ਪਾਤੇਸਿ. ਤਤੋ ਉਭੋਪਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਕੁਦ੍ਧਾ ‘‘ਕਿਂ ਤੇ ਬਲਂ, ਕਿਂ ਤੇ ਬਲ’’ਨ੍ਤਿ ਕਲਹਂ ਕਰਿਂਸੁ. ਅਥ ਹੇਟ੍ਠਾਸਯਿਤਕੁਕ੍ਕੁਟੋ ਆਹ – ‘‘ਮਂ ਮਾਰੇਤ੍ਵਾ ਅਙ੍ਗਾਰੇ ਪਕ੍ਕਮਂਸਂ ਖਾਦਨ੍ਤੋ ਪਾਤੋਵ ਕਹਾਪਣਸਹਸ੍ਸਂ ਲਭਤੀ’’ਤਿ. ਉਪਰਿਸਯਿਤਕੁਕ੍ਕੁਟੋ ਆਹ – ‘‘ਅਮ੍ਭੋ, ਮਾ ਤ੍ਵਂ ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਗਜ੍ਜਿ, ਮਮ ਥੂਲਮਂਸਂ ਖਾਦਨ੍ਤੋ ਰਾਜਾ ਹੋਤਿ, ਬਹਿਮਂਸਂ ਖਾਦਨ੍ਤੋ ਪੁਰਿਸੋ ਚੇ, ਸੇਨਾਪਤਿਟ੍ਠਾਨਂ, ਇਤ੍ਥੀ ਚੇ, ਅਗ੍ਗਮਹੇਸਿਟ੍ਠਾਨਂ ਲਭਤਿ. ਅਟ੍ਠਿਮਂਸਂ ਪਨ ਮੇ ਖਾਦਨ੍ਤੋ ਗਿਹੀ ਚੇ, ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕਟ੍ਠਾਨਂ, ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਚੇ, ਰਾਜਕੁਲੂਪਕਭਾਵਂ ਲਭਤੀ’’ਤਿ.
ਕਟ੍ਠਹਾਰਕੋ ਤੇਸਂ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਰਜ੍ਜੇ ਪਤ੍ਤੇ ਸਹਸ੍ਸੇਨ ਕਿਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਸਣਿਕਂ ਅਭਿਰੁਹਿਤ੍ਵਾ ਉਪਰਿਸਯਿਤਕੁਕ੍ਕੁਟਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮਾਰੇਤ੍ਵਾ ਉਚ੍ਛਙ੍ਗੇ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਰਾਜਾ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਵਟਦ੍ਵਾਰੇਨੇਵ ਨਗਰਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਕੁਕ੍ਕੁਟਂ ਨਿਤ੍ਤਚਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਦਰਂ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਂ ਕੁਕ੍ਕੁਟਮਂਸਂ ਸਾਧੁਕਂ ਸਮ੍ਪਾਦੇਹੀ’’ਤਿ ਪਜਾਪਤਿਯਾ ਅਦਾਸਿ. ਸਾ ਕੁਕ੍ਕੁਟਮਂਸਞ੍ਚ ਭਤ੍ਤਞ੍ਚ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਭੁਞ੍ਜ, ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਉਪਨਾਮੇਸਿ. ‘‘ਭਦ੍ਦੇ, ਏਤਂ ਮਂਸਂ ਮਹਾਨੁਭਾਵਂ, ਏਤਂ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਅਹਂ ਰਾਜਾ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਤ੍ਵਂ ਅਗ੍ਗਮਹੇਸੀ ਭਵਿਸ੍ਸਸਿ, ਤਂ ਭਤ੍ਤਞ੍ਚ ਮਂਸਞ੍ਚ ਆਦਾਯ ਗਙ੍ਗਾਤੀਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨ੍ਹਾਯਿਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਭਤ੍ਤਭਾਜਨਂ ਤੀਰੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਨ੍ਹਾਨਤ੍ਥਾਯ ਓਤਰਿਂਸੁ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਵਾਤੇਨ ਖੁਭਿਤਂ ਉਦਕਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਤ੍ਤਭਾਜਨਂ ਆਦਾਯ ਅਗਮਾਸਿ. ਤਂ ਨਦੀਸੋਤੇਨ ਵੁਯ੍ਹਮਾਨਂ ਹੇਟ੍ਠਾਨਦਿਯਂ ਹਤ੍ਥਿਂ ਨ੍ਹਾਪੇਨ੍ਤੋ ਏਕੋ ਹਤ੍ਥਾਚਰਿਯੋ ਮਹਾਮਤ੍ਤੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਉਕ੍ਖਿਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਿਵਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਮੇਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਭਤ੍ਤਞ੍ਚੇਵ ਕੁਕ੍ਕੁਟਮਂਸਞ੍ਚ ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਤਂ ਪਿਦਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਲਞ੍ਛਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਯਾਵ ਮਯਂ ਆਗਚ੍ਛਾਮ, ਤਾਵਿਮਂ ਭਤ੍ਤਂ ਮਾ ਵਿਵਰਾ’’ਤਿ ਭਰਿਯਾਯ ਪੇਸੇਸਿ. ਸੋਪਿ ਖੋ ਕਟ੍ਠਹਾਰਕੋ ਮੁਖਤੋ ਪਵਿਟ੍ਠੇਨ ਵਾਲੁਕੋਦਕੇਨ ਉਦ੍ਧੁਮਾਤਉਦਰੋ ਪਲਾਯਿ.
ਅਥੇਕੋ ਤਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਾਚਰਿਯਸ੍ਸ ਕੁਲੂਪਕੋ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਕਤਾਪਸੋ ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਉਪਟ੍ਠਾਕੋ ਹਤ੍ਥਿਟ੍ਠਾਨਂ ਨ ਵਿਜਹਤਿ, ਕਦਾ ਨੁ ਖੋ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਪਾਪੁਣਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਨਾ ਉਪਧਾਰੇਨ੍ਤੋ ਤਂ ਪੁਰਿਸਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਂ ਕਾਰਣਂ ਞਤ੍ਵਾ ਪੁਰੇਤਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥਾਚਰਿਯਸ੍ਸ ਨਿਵੇਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿ. ਹਤ੍ਥਾਚਰਿਯੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਤਂ ਭਤ੍ਤਭਾਜਨਂ ਆਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਾਪਸਂ ਮਂਸੋਦਨੇਨ ਪਰਿਵਿਸਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਾਪਸੋ ਭਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮਂਸੇ ਦੀਯਮਾਨੇ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਂ ਮਂਸਂ ਅਹਂ ਵਿਚਾਰੇਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਵਿਚਾਰੇਥ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਥੂਲਮਂਸਾਦੀਨਿ ਏਕੇਕਂ ਕੋਟ੍ਠਾਸਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਥੂਲਮਂਸਂ ਹਤ੍ਥਾਚਰਿਯਸ੍ਸ ਦਾਪੇਸਿ, ਬਹਿਮਂਸਂ ਤਸ੍ਸ ਭਰਿਯਾਯ, ਅਟ੍ਠਿਮਂਸਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿ. ਸੋ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਾਵਸਾਨੇ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਇਤੋ ਤਤਿਯਦਿਵਸੇ ਰਾਜਾ ਭਵਿਸ੍ਸਸਿ, ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਹੋਹੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਤਤਿਯਦਿਵਸੇ ਏਕੋ ਸਾਮਨ੍ਤਰਾਜਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਬਾਰਾਣਸਿਂ ਪਰਿਵਾਰੇਸਿ. ਬਾਰਾਣਸਿਰਾਜਾ ਹਤ੍ਥਾਚਰਿਯਂ ਰਾਜਵੇਸਂ ਗਾਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਹਤ੍ਥਿਂ ਅਭਿਰੁਹਿਤ੍ਵਾ ਯੁਜ੍ਝਾ’’ਤਿ ਆਣਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਯਂ ਅਞ੍ਞਾਤਕਵੇਸੇਨ ਸੇਨਾਯ ਵਿਚਾਰੇਨ੍ਤੋ ਏਕੇਨ ਮਹਾਵੇਗੇਨ ਸਰੇਨ ਵਿਦ੍ਧੋ ਤਙ੍ਖਣਞ੍ਞੇਵ ਮਰਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਤਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥਾਚਰਿਯੋ ਬਹੂ ਕਹਾਪਣੇ ਨੀਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਧਨਤ੍ਥਿਕਾ ਪੁਰਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਯੁਜ੍ਝਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਭੇਰਿਂ ਚਰਾਪੇਸਿ. ਬਲਕਾਯੋ ਮੁਹੁਤ੍ਤੇਨੇਵ ਸਾਮਨ੍ਤਰਾਜਾਨਂ ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਯਂ ਪਾਪੇਸਿ. ਅਮਚ੍ਚਾ ਰਞ੍ਞੋ ਸਰੀਰਕਿਚ੍ਚਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਂ ਰਾਜਾਨਂ ਕਰੋਮਾ’’ਤਿ ਮਨ੍ਤਯਮਾਨਾ ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਰਾਜਾ ਜੀਵਮਾਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵੇਸਂ ਹਤ੍ਥਾਚਰਿਯਸ੍ਸ ਅਦਾਸਿ, ਅਯਮੇਵ ਯੁਦ੍ਧਂ ਕਤ੍ਵਾ ਰਜ੍ਜਂ ਗਣ੍ਹਿ, ਏਤਸ੍ਸੇਵ ਰਜ੍ਜਂ ਦਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਤਂ ਰਜ੍ਜੇਨ ਅਭਿਸਿਞ੍ਚਿਂਸੁ, ਭਰਿਯਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਮਹੇਸਿਂ ਅਕਂਸੁ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਰਾਜਕੁਲੂਪਕੋ ਅਹੋਸਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਇਮਾ ਦ੍ਵੇ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ –
੧੦੦. ‘‘ਯਂ ਉਸ੍ਸੁਕਾ ਸਙ੍ਘਰਨ੍ਤਿ, ਅਲਕ੍ਖਿਕਾ ਬਹੁਂ ਧਨਂ;
ਸਿਪ੍ਪਵਨ੍ਤੋ ਅਸਿਪ੍ਪਾ ਚ, ਲਕ੍ਖਿਵਾ ਤਾਨਿ ਭੁਞ੍ਜਤਿ.
੧੦੧. ‘‘ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਕਤਪੁਞ੍ਞਸ੍ਸ, ਅਤਿਚ੍ਚਞ੍ਞੇਵ ਪਾਣਿਨੋ;
ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਬਹੂ ਭੋਗਾ, ਅਪ੍ਪਨਾਯਤਨੇਸੁਪੀ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਉਸ੍ਸੁਕਾਤਿ ਯਂ ਧਨਸਙ੍ਘਰਣੇ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਮਾਪਨ੍ਨਾ ਛਨ੍ਦਜਾਤਾ ਕਿਚ੍ਛੇਨ ਬਹੁਂ ਧਨਂ ਸਙ੍ਘਰਨ੍ਤਿ.‘‘ਯੇ ਉਸ੍ਸੁਕਾ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ, ਯੇ ਪੁਰਿਸਾ ਧਨਸਂਹਰਣੇ ਉਸ੍ਸੁਕਾ ਹਤ੍ਥਿਸਿਪ੍ਪਾਦਿਵਸੇਨ ਸਿਪ੍ਪਵਨ੍ਤੋ ਅਸਿਪ੍ਪਾ ਚ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਵੇਤਨੇਨ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਬਹੁਂ ਧਨਂ ਸਙ੍ਘਰਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਲਕ੍ਖਿਵਾ ਤਾਨਿ ਭੁਞ੍ਜਤੀਤਿ ਤਾਨਿ ‘‘ਬਹੁਂ ਧਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ ਧਨਾਨਿ ਪੁਞ੍ਞਵਾ ਪੁਰਿਸੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਞ੍ਞਫਲਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤੋ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਮ੍ਮਂ ਅਕਤ੍ਵਾਪਿ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ.
ਅਤਿਚ੍ਚਞ੍ਞੇਵ ਪਾਣਿਨੋਤਿ ਅਤਿਚ੍ਚ ਅਞ੍ਞੇ ਏਵ ਪਾਣਿਨੋ. ਏਵ-ਕਾਰੋ ਪੁਰਿਮਪਦੇਨ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ, ਸਬ੍ਬਤ੍ਥੇਵ ਕਤਪੁਞ੍ਞਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞੇ ਅਕਤਪੁਞ੍ਞੇ ਸਤ੍ਤੇ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਪ੍ਪਨਾਯਤਨੇਸੁਪੀਤਿ ਅਪਿ ਅਨਾਯਤਨੇਸੁਪਿ ਅਰਤਨਾਕਰੇਸੁ ਰਤਨਾਨਿ ਅਸੁਵਣ੍ਣਾਯਤਨਾਦੀਸੁ ਸੁਵਣ੍ਣਾਦੀਨਿ ਅਹਤ੍ਥਾਯਤਨਾਦੀਸੁ ਹਤ੍ਥਿਆਦਯੋਤਿ ਸਵਿਞ੍ਞਾਣਕਅਵਿਞ੍ਞਾਣਕਾ ਬਹੂ ਭੋਗਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਮੁਤ੍ਤਾਮਣਿਆਦੀਨਂ ਅਨਾਕਰੇ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ ਦੁਟ੍ਠਗਾਮਣਿਅਭਯਮਹਾਰਾਜਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁ ਕਥੇਤਬ੍ਬਂ.
ਸਤ੍ਥਾ ਪਨ ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਗਹਪਤਿ, ਇਮੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਪੁਞ੍ਞਸਦਿਸਂ ਅਞ੍ਞਂ ਆਯਤਨਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਪੁਞ੍ਞਵਨ੍ਤਾਨਞ੍ਹਿ ਅਨਾਕਰੇਸੁ ਰਤਨਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ –
‘‘ਏਸ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ, ਸਬ੍ਬਕਾਮਦਦੋ ਨਿਧਿ;
ਯਂ ਯਦੇਵਾਭਿਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬਮੇਤੇਨ ਲਬ੍ਭਤਿ.
‘‘ਸੁਵਣ੍ਣਤਾ ਸੁਸਰਤਾ, ਸੁਸਣ੍ਠਾਨਾ ਸੁਰੂਪਤਾ;
ਆਧਿਪਚ੍ਚਪਰਿਵਾਰੋ, ਸਬ੍ਬਮੇਤੇਨ ਲਬ੍ਭਤਿ.
‘‘ਪਦੇਸਰਜ੍ਜਂ ਇਸ੍ਸਰਿਯਂ, ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸੁਖਂ ਪਿਯਂ;
ਦੇਵਰਜ੍ਜਮ੍ਪਿ ਦਿਬ੍ਬੇਸੁ, ਸਬ੍ਬਮੇਤੇਨ ਲਬ੍ਭਤਿ.
‘‘ਮਾਨੁਸ੍ਸਿਕਾ ਚ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਦੇਵਲੋਕੇ ਚ ਯਾ ਰਤਿ;
ਯਾ ਚ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬਮੇਤੇਨ ਲਬ੍ਭਤਿ.
‘‘ਮਿਤ੍ਤਸਮ੍ਪਦਮਾਗਮ੍ਮ, ਯੋਨਿਸੋਵ ਪਯੁਞ੍ਜਤੋ;
ਵਿਜ੍ਜਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਵਸੀਭਾਵੋ, ਸਬ੍ਬਮੇਤੇਨ ਲਬ੍ਭਤਿ.
‘‘ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ ਵਿਮੋਕ੍ਖਾ ਚ, ਯਾ ਚ ਸਾਵਕਪਾਰਮੀ;
ਪਚ੍ਚੇਕਬੋਧਿ ਬੁਦ੍ਧਭੂਮਿ, ਸਬ੍ਬਮੇਤੇਨ ਲਬ੍ਭਤਿ.
‘‘ਏਵਂ ਮਹਤ੍ਥਿਕਾ ਏਸਾ, ਯਦਿਦਂ ਪੁਞ੍ਞਸਮ੍ਪਦਾ;
ਤਸ੍ਮਾ ਧੀਰਾ ਪਸਂਸਨ੍ਤਿ, ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਕਤਪੁਞ੍ਞਤ’’ਨ੍ਤਿ. (ਖੁ. ਪਾ. ੮.੧੦-੧੬);
ਇਦਾਨਿ ਯੇਸੁ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਸਿਰੀ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ, ਤਾਨਿ ਰਤਨਾਨਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਕੁਕ੍ਕੁਟੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.
੧੦੨. ‘‘ਕੁਕ੍ਕੁਟੋ ਮਣਯੋ ਦਣ੍ਡੋ, ਥਿਯੋ ਚ ਪੁਞ੍ਞਲਕ੍ਖਣਾ;
ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਅਪਾਪਸ੍ਸ, ਕਤਪੁਞ੍ਞਸ੍ਸ ਜਨ੍ਤੁਨੋ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਦਣ੍ਡੋਤਿ ਆਰਕ੍ਖਯਟ੍ਠਿਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਥਿਯੋਤਿ ਸੇਟ੍ਠਿਭਰਿਯਂ ਪੁਞ੍ਞਲਕ੍ਖਣਦੇਵਿਂ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ. ਗਾਥਂ ਵਤ੍ਵਾ ਚ ਪਨ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਰਾਜਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਅਹੋਸਿ, ਕੁਲੂਪਕਤਾਪਸੋ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਸਿਰਿਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਚਤੁਤ੍ਥਾ.
[੨੮੫] ੫. ਮਣਿਸੂਕਰਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਦਰਿਯਾ ਸਤ੍ਤ ਵਸ੍ਸਾਨੀਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਸੁਨ੍ਦਰੀਮਾਰਣਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਗਵਾ ਸਕ੍ਕਤੋ ਹੋਤਿ ਗਰੁਕਤੋਤਿ ਵਤ੍ਥੁ ਉਦਾਨੇ (ਉਦਾ. ੩੮) ਆਗਤਮੇਵ. ਅਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੋ – ਭਗਵਤੋ ਕਿਰ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਚ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਮਹਾਨਦੀਨਂ ਮਹੋਘਸਦਿਸੇ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਹਤਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਾ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਸੂਰਿਯੁਗ੍ਗਮਨਕਾਲੇ ਖਜ੍ਜੋਪਨਕਾ ਵਿਯ ਨਿਪ੍ਪਭਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਏਕਤੋ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਮਨ੍ਤਯਿਂਸੁ – ‘‘ਮਯਂ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਹਤਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਾ, ਨ ਕੋਚਿ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਅਤ੍ਥਿਭਾਵਮ੍ਪਿ ਜਾਨਾਤਿ, ਕੇਨ ਨੁ ਖੋ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਅਵਣ੍ਣਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਮਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਧਾਪੇਯ੍ਯਾਮਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਨੇਸਂ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਸੁਨ੍ਦਰਿਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਕ੍ਕੁਣਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ.
ਤੇ ਏਕਦਿਵਸਂ ਸੁਨ੍ਦਰਿਂ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਰਾਮਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਂ ਨਾਲਪਿਂਸੁ. ਸਾ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਸਲ੍ਲਪਨ੍ਤੀਪਿ ਪਟਿਵਚਨਂ ਅਲਭਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਪਿ ਨੁ, ਅਯ੍ਯਾ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਕੇਨਚਿ ਵਿਹੇਠਿਤਾਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਕਿਂ, ਭਗਿਨਿ, ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਅਮ੍ਹੇ ਵਿਹੇਠੇਤ੍ਵਾ ਹਤਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰੇ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਚਰਨ੍ਤਂ ਨ ਪਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ. ਸਾ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਮਯਾ ਏਤ੍ਥ ਕਿਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ? ਤ੍ਵਂ ਖੋਸਿ, ਭਗਿਨਿ, ਅਭਿਰੂਪਾ ਸੋਭਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤਾ, ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਅਯਸਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਜਨਂ ਤਵ ਕਥਂ ਗਾਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਹਤਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਂ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ? ਸਾ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਨ੍ਤਾ. ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਮਾਲਾਗਨ੍ਧਵਿਲੇਪਨਕਪ੍ਪੂਰਕਟੁਕਫਲਾਦੀਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਾਯਂ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥੁ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਨਗਰਂ ਪਵਿਸਨਕਾਲੇ ਜੇਤਵਨਾਭਿਮੁਖੀ ਗਚ੍ਛਤਿ. ‘‘ਕਹਂ ਗਚ੍ਛਸੀ’’ਤਿ ਚ ਪੁਟ੍ਠਾ ‘‘ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ, ਅਹਞ੍ਹਿ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਗਨ੍ਧਕੁਟਿਯਂ ਵਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਰਾਮੇ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਪਾਤੋਵ ਜੇਤਵਨਮਗ੍ਗਂ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਨਗਰਾਭਿਮੁਖੀ ਗਚ੍ਛਤਿ. ‘‘ਕਿਂ, ਸੁਨ੍ਦਰਿ, ਕਹਂ ਗਤਾਸੀ’’ਤਿ ਚ ਪੁਟ੍ਠਾ ‘‘ਸਮਣੇਨ ਗੋਤਮੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਗਨ੍ਧਕੁਟਿਯਂ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਕਿਲੇਸਰਤਿਯਾ ਰਮਾਪੇਤ੍ਵਾ ਆਗਤਾਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਵਦਤਿ.
ਅਥ ਨਂ ਕਤਿਪਾਹਚ੍ਚਯੇਨ ਧੁਤ੍ਤਾਨਂ ਕਹਾਪਣੇ ਦਤ੍ਵਾ ‘‘ਗਚ੍ਛਥ ਸੁਨ੍ਦਰਿਂ ਮਾਰੇਤ੍ਵਾ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਯਾ ਸਮੀਪੇ ਮਾਲਾਕਚਵਰਨ੍ਤਰੇ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਏਥਾ’’ਤਿ ਵਦਿਂਸੁ, ਤੇ ਤਥਾ ਅਕਂਸੁ. ਤਤੋ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ‘‘ਸੁਨ੍ਦਰਿਂ ਨ ਪਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਕੋਲਾਹਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਹਂ ਵੋ ਆਸਙ੍ਕਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ ‘‘ਇਮੇਸੁ ਦਿਵਸੇਸੁ ਜੇਤਵਨੇ ਵਸਤਿ, ਤਤ੍ਰਸ੍ਸਾ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਨ ਜਾਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਗਚ੍ਛਥ, ਨਂ ਵਿਚਿਨਥਾ’’ਤਿ ਰਞ੍ਞਾ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਪਟ੍ਠਾਕੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਜੇਤਵਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਚਿਨਨ੍ਤਾ ਮਾਲਾਕਚਵਰਨ੍ਤਰੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਮਞ੍ਚਕਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਨਗਰਂ ਪਵੇਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਸਾਵਕਾ ‘ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਕਤਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ ਸੁਨ੍ਦਰਿਂ ਮਾਰੇਤ੍ਵਾ ਮਾਲਾਕਚਵਰਨ੍ਤਰੇ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਂਸੂ’’ਤਿ ਰਞ੍ਞੋ ਆਰੋਚੇਸੁਂ, ਰਾਜਾ ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਗਚ੍ਛਥ, ਨਗਰਂ ਆਹਿਣ੍ਡਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਤੇ ਨਗਰਵੀਥੀਸੁ ‘‘ਪਸ੍ਸਥ ਸਮਣਾਨਂ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾਨਂ ਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਨਿ ਵਿਰਵਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਰਞ੍ਞੋ ਨਿਵੇਸਨਦ੍ਵਾਰਂ ਅਗਮਂਸੁ.
ਰਾਜਾ ਸੁਨ੍ਦਰਿਯਾ ਸਰੀਰਂ ਆਮਕਸੁਸਾਨੇ ਅਟ੍ਟਕਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਰਕ੍ਖਾਪੇਸਿ. ਸਾਵਤ੍ਥਿਵਾਸਿਨੋ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਰਿਯਸਾਵਕੇ ਸੇਸਾ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ‘‘ਪਸ੍ਸਥ ਸਮਣਾਨਂ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾਨਂ ਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਨਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੋਨਗਰੇ ਚ ਬਹਿਨਗਰੇ ਚ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤਾ ਪਰਿਭਾਸਨ੍ਤਾ ਵਿਚਰਨ੍ਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਤੁਮ੍ਹੇਪਿ ਤੇ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਏਵਂ ਪਟਿਚੋਦੇਥਾ’’ਤਿ –
‘‘ਅਭੂਤਵਾਦੀ ਨਿਰਯਂ ਉਪੇਤਿ, ਯੋ ਵਾਪਿ ਕਤ੍ਵਾ ਨ ਕਰੋਮਿ ਚਾਹ;
ਉਭੋਪਿ ਤੇ ਪੇਚ੍ਚ ਸਮਾ ਭਵਨ੍ਤਿ, ਨਿਹੀਨਕਮ੍ਮਾ ਮਨੁਜਾ ਪਰਤ੍ਥਾ’’ਤਿ. (ਉਦਾ. ੩੮) –
ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ.
ਰਾਜਾ ‘‘ਸੁਨ੍ਦਰਿਯਾ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਮਾਰਿਤਭਾਵਂ ਜਾਨਾਥਾ’’ਤਿ ਪੁਰਿਸੇ ਪੇਸੇਸਿ. ਤੇਪਿ ਖੋ ਧੁਤ੍ਤਾ ਤੇਹਿ ਕਹਾਪਣੇਹਿ ਸੁਰਂ ਪਿਵਨ੍ਤਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਕਲਹਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥੇਕੋ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਤ੍ਵਂ ਸੁਨ੍ਦਰਿਂ ਏਕਪ੍ਪਹਾਰੇਨੇਵ ਮਾਰੇਤ੍ਵਾ ਮਾਲਾਕਚਵਰਨ੍ਤਰੇ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਲਦ੍ਧਕਹਾਪਣੇਹਿ ਸੁਰਂ ਪਿਵਸਿ, ਹੋਤੁ ਹੋਤੂ’’ਤਿ. ਰਾਜਪੁਰਿਸਾ ਤੇ ਧੁਤ੍ਤੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਦਸ੍ਸੇਸੁਂ. ਅਥ ਤੇ ਰਾਜਾ ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਮਾਰਿਤਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਆਮ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕੇਹਿ ਮਾਰਾਪਿਤਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯੇਹਿ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ. ਰਾਜਾ ਤਿਤ੍ਥਿਯੇ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸੁਨ੍ਦਰਿਂ ਉਕ੍ਖਿਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਗਚ੍ਛਥ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਏਵਂ ਵਦਨ੍ਤਾ ਨਗਰਂ ਆਹਿਣ੍ਡਥ ‘ਅਯਂ ਸੁਨ੍ਦਰੀ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਅਵਣ੍ਣਂ ਆਰੋਪੇਤੁਕਾਮੇਹਿ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਮਾਰਾਪਿਤਾ, ਨੇਵ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ, ਨ ਗੋਤਮਸਾਵਕਾਨਂ ਦੋਸੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਅਮ੍ਹਾਕਂਯੇਵ ਦੋਸੋ’’’ਤਿ ਆਣਾਪੇਸਿ. ਤੇ ਤਥਾ ਅਕਂਸੁ. ਬਾਲਮਹਾਜਨੋ ਤਦਾ ਸਦ੍ਦਹਿ, ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਪਿ ਪੁਰਿਸਵਧਦਣ੍ਡੇਨ ਪਲਿਬੁਦ੍ਧਾ. ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਮਹਨ੍ਤਤਰੋ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰੋ ਅਹੋਸਿ.
ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ – ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ‘ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਕਾਲ਼ਕਭਾਵਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ ਸਯਂ ਕਾਲ਼ਕਾ ਜਾਤਾ, ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਪਨ ਮਹਨ੍ਤਤਰੋ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰੋ ਉਦਪਾਦੀ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾਯ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਕ੍ਕਾ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਂਕਿਲੇਸਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁਂ, ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਭਾਵਕਰਣਂ ਨਾਮ ਜਾਤਿਮਣਿਨੋ ਕਿਲਿਟ੍ਠਭਾਵਕਰਣਸਦਿਸਂ, ਪੁਬ੍ਬੇ ਜਾਤਿਮਣਿਂ ‘ਕਿਲਿਟ੍ਠਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ ਵਾਯਮਨ੍ਤਾਪਿ ਨਾਸਕ੍ਖਿਂਸੁ ਕਿਲਿਟ੍ਠਂ ਕਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤੇਹਿ ਯਾਚਿਤੋ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਗਾਮਕੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਕਾਮੇਸੁ ਆਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਹਿਮਵਨ੍ਤਪਦੇਸੇ ਤਿਸ੍ਸੋ ਪਬ੍ਬਤਰਾਜਿਯੋ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਾਪਸੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਣ੍ਣਸਾਲਾਯਂ ਵਸਿ. ਤਸ੍ਸਾ ਅਵਿਦੂਰੇ ਮਣਿਗੁਹਾ ਅਹੋਸਿ, ਤਤ੍ਥ ਤਿਂਸਮਤ੍ਤਾ ਸੂਕਰਾ ਵਸਨ੍ਤਿ, ਗੁਹਾਯ ਅਵਿਦੂਰੇ ਏਕੋ ਸੀਹੋ ਚਰਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਮਣਿਮ੍ਹਿ ਛਾਯਾ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਸੂਕਰਾ ਸੀਹਚ੍ਛਾਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਭੀਤਾ ਉਤ੍ਰਸ੍ਤਾ ਅਪ੍ਪਮਂਸਲੋਹਿਤਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਤੇ ‘‘ਇਮਸ੍ਸ ਮਣਿਨੋ ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਅਯਂ ਛਾਯਾ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਇਮਂ ਮਣਿਂ ਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਂ ਵਿਵਣ੍ਣਂ ਕਰੋਮਾ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਅਵਿਦੂਰੇ ਏਕਂ ਸਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕਲਲੇ ਪਵਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਮਣਿਂ ਘਂਸਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਸੂਕਰਲੋਮੇਹਿ ਘਂਸਿਯਮਾਨੋ ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨਤਰੋ ਅਹੋਸਿ. ਸੂਕਰਾ ਉਪਾਯਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤਾ ‘‘ਇਮਸ੍ਸ ਮਣਿਨੋ ਵਿਵਣ੍ਣਕਰਣੂਪਾਯਂ ਤਾਪਸਂ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਠਿਤਾ ਪੁਰਿਮਾ ਦ੍ਵੇ ਗਾਥਾ ਉਦਾਹਰਿਂਸੁ –
੧੦੩. ‘‘ਦਰਿਯਾ ਸਤ੍ਤ ਵਸ੍ਸਾਨਿ, ਤਿਂਸਮਤ੍ਤਾ ਵਸਾਮਸੇ;
ਹਞ੍ਞਾਮ ਮਣਿਨੋ ਆਭਂ, ਇਤਿ ਨੋ ਮਨ੍ਤਰਂ ਅਹੁ.
੧੦੪. ‘‘ਯਾਵਤਾ ਮਣਿਂ ਘਂਸਾਮ, ਭਿਯ੍ਯੋ ਵੋਦਾਯਤੇ ਮਣਿ;
ਇਦਞ੍ਚਦਾਨਿ ਪੁਚ੍ਛਾਮ, ਕਿਂ ਕਿਚ੍ਚਂ ਇਧ ਮਞ੍ਞਸੀ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਦਰਿਯਾਤਿ ਮਣਿਗੁਹਾਯਂ. ਵਸਾਮਸੇਤਿ ਵਸਾਮ. ਹਞ੍ਞਾਮਾਤਿ ਹਨਿਸ੍ਸਾਮ, ਮਯਮ੍ਪਿ ਵਿਵਣ੍ਣਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮ. ਇਦਞ੍ਚਦਾਨਿ ਪੁਚ੍ਛਾਮਾਤਿ ਇਦਾਨਿ ਮਯਂ ‘‘ਕੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਅਯਂ ਮਣਿ ਕਿਲਿਸ੍ਸਮਾਨੋ ਵੋਦਾਯਤੇ’’ਤਿ ਇਦਂ ਤਂ ਪੁਚ੍ਛਾਮ. ‘‘ਕਿਂ ਕਿਚ੍ਚਂ ‘ਇਧ ਮਞ੍ਞਸੀ’ਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਤ੍ਵਂ ਇਮਂ ਕਿਚ੍ਚਂ ਕਿਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞਸੀ’’ਤਿ.
ਅਥ ਨੇਸਂ ਆਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਤਤਿਯਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੦੫. ‘‘ਅਯਂ ਮਣਿ ਵੇਲ਼ੁਰਿਯੋ, ਅਕਾਚੋ ਵਿਮਲੋ ਸੁਭੋ;
ਨਾਸ੍ਸ ਸਕ੍ਕਾ ਸਿਰਿਂ ਹਨ੍ਤੁਂ, ਅਪਕ੍ਕਮਥ ਸੂਕਰਾ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਅਕਾਚੋਤਿ ਅਕਕ੍ਕਸੋ. ਸੁਭੋਤਿ ਸੋਭਨੋ. ਸਿਰਿਨ੍ਤਿ ਪਭਂ. ਅਪਕ੍ਕਮਥਾਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਮਣਿਸ੍ਸ ਪਭਾ ਨਾਸੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਪਨ ਇਮਂ ਮਣਿਗੁਹਂ ਪਹਾਯ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਗਚ੍ਛਥਾਤਿ.
ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤਥਾ ਅਕਂਸੁ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਝਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਪਰਾਯਣੋ ਅਹੋਸਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਤਾਪਸੋ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਮਣਿਸੂਕਰਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਪਞ੍ਚਮਾ.
[੨੮੬] ੬. ਸਾਲੂਕਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਮਾ ਸਾਲੂਕਸ੍ਸ ਪਿਹਯੀਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਥੁਲ੍ਲਕੁਮਾਰਿਕਾਪਲੋਭਨਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਤਂ ਚੂਲ਼ਨਾਰਦਕਸ੍ਸਪਜਾਤਕੇ (ਜਾ. ੧.੧੩.੪੦ ਆਦਯੋ) ਆਵਿਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਤਂ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸਤ੍ਥਾ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤੋਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਕੋ ਤਂ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਾਪੇਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਥੁਲ੍ਲਕੁਮਾਰਿਕਾ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਏਸਾ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਨਤ੍ਥਕਾਰਿਕਾ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਤ੍ਵਂ ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਵਿਵਾਹਤ੍ਥਾਯ ਆਗਤਪਰਿਸਾਯ ਉਤ੍ਤਰਿਭਙ੍ਗੋ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਯਾਚਿਤੋ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਮਹਾਲੋਹਿਤਗੋਣੋ ਨਾਮ ਅਹੋਸਿ, ਕਨਿਟ੍ਠਭਾਤਾ ਪਨਸ੍ਸ ਚੂਲ਼ਲੋਹਿਤੋ ਨਾਮ. ਉਭੋਪਿ ਗੋਣਾ ਗਾਮਕੇ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਕੁਲੇ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਕੁਲਸ੍ਸ ਏਕਾ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਕੁਮਾਰਿਕਾ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਂ ਅਞ੍ਞਕੁਲਂ ਵਾਰੇਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਕੁਲਂ ‘‘ਵਿਵਾਹਕਾਲੇ ਉਤ੍ਤਰਿਭਙ੍ਗੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਸਾਲੂਕਂ ਨਾਮ ਸੂਕਰਂ ਯਾਗੁਭਤ੍ਤੇਨ ਪਟਿਜਗ੍ਗਿ, ਸੋ ਹੇਟ੍ਠਾਮਞ੍ਚੇ ਸਯਤਿ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਚੂਲ਼ਲੋਹਿਤੋ ਭਾਤਰਂ ਆਹ – ‘‘ਭਾਤਿਕ, ਮਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਕੁਲੇ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਮ, ਅਮ੍ਹੇ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਇਮਂ ਕੁਲਂ ਜੀਵਤਿ, ਅਥ ਚ ਪਨਿਮੇ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਤਿਣਪਲਾਲਮਤ੍ਤਂ ਦੇਨ੍ਤਿ, ਇਮਂ ਸੂਕਰਂ ਯਾਗੁਭਤ੍ਤੇਨ ਪੋਸੇਨ੍ਤਿ, ਹੇਟ੍ਠਾਮਞ੍ਚੇ ਸਯਾਪੇਨ੍ਤਿ, ਕਿਂ ਨਾਮੇਸ ਏਤੇਸਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਮਹਾਲੋਹਿਤੋ ‘‘ਤਾਤ, ਮਾ ਤ੍ਵਂ ਏਤਸ੍ਸ ਯਾਗੁਭਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਥਯ, ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਕੁਮਾਰਿਕਾਯ ਵਿਵਾਹਦਿਵਸੇ ਏਤਂ ਉਤ੍ਤਰਿਭਙ੍ਗਂ ਕਾਤੁਕਾਮਾ ਏਤੇ ਮਂਸਸ੍ਸ ਥੂਲਭਾਵਕਰਣਤ੍ਥਂ ਪੋਸੇਨ੍ਤਿ, ਕਤਿਪਾਹਚ੍ਚਯੇਨ ਤਂ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਸਿ ਹੇਟ੍ਠਾਮਞ੍ਚਤੋ ਨਿਕ੍ਖਾਮੇਤ੍ਵਾ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਖਣ੍ਡਾਖਣ੍ਡਿਕਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਆਗਨ੍ਤੁਕਭਤ੍ਤਂ ਕਰਿਯਮਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਰਿਮਾ ਦ੍ਵੇ ਗਾਥਾ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸਿ –
੧੦੬. ‘‘ਮਾ ਸਾਲੂਕਸ੍ਸ ਪਿਹਯਿ, ਆਤੁਰਨ੍ਨਾਨਿ ਭੁਞ੍ਜਤਿ;
ਅਪ੍ਪੋਸ੍ਸੁਕ੍ਕੋ ਭੁਸਂ ਖਾਦ, ਏਤਂ ਦੀਘਾਯੁਲਕ੍ਖਣਂ.
੧੦੭. ‘‘ਇਦਾਨਿ ਸੋ ਇਧਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਅਤਿਥੀ ਯੁਤ੍ਤਸੇਵਕੋ;
ਅਥ ਦਕ੍ਖਸਿ ਸਾਲੂਕਂ, ਸਯਨ੍ਤਂ ਮੁਸਲੁਤ੍ਤਰ’’ਨ੍ਤਿ.
ਤਤ੍ਥਾਯਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋ – ਤਾਤ, ਤ੍ਵਂ ਮਾ ਸਾਲੂਕਸੂਕਰਭਾਵਂ ਪਤ੍ਥਯਿ, ਅਯਞ੍ਹਿ ਆਤੁਰਨ੍ਨਾਨਿ ਮਰਣਭੋਜਨਾਨਿ ਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਯਾਨਿ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਮਰਣਂ ਪਾਪੁਣਿਸ੍ਸਤਿ, ਤ੍ਵਂ ਪਨ ਅਪ੍ਪੋਸ੍ਸੁਕ੍ਕੋ ਨਿਰਾਲਯੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਲਦ੍ਧਂ ਇਮਂ ਪਲਾਲਮਿਸ੍ਸਕਂ ਭੁਸਂ ਖਾਦ, ਏਤਂ ਦੀਘਾਯੁਭਾਵਸ੍ਸ ਲਕ੍ਖਣਂ ਸਞ੍ਜਾਨਨਨਿਮਿਤ੍ਤਂ. ਇਦਾਨਿ ਕਤਿਪਾਹਸ੍ਸੇਵ ਸੋ ਵੇਵਾਹਿਕਪੁਰਿਸੋ ਮਹਤਿਯਾ ਪਰਿਸਾਯ ਯੁਤ੍ਤੋ ਯੁਤ੍ਤਸੇਵਕੋ ਇਧ ਅਤਿਥਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਆਗਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਥੇਤਂ ਸਾਲੂਕਂ ਮੁਸਲਸਦਿਸੇਨ ਉਤ੍ਤਰੋਟ੍ਠੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਤਾ ਮੁਸਲੁਤ੍ਤਰਂ ਮਾਰਿਤਂ ਸਯਨ੍ਤਂ ਦਕ੍ਖਸੀਤਿ.
ਤਤੋ ਕਤਿਪਾਹਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਾਹਿਕੇਸੁ ਆਗਤੇਸੁ ਸਾਲੂਕਂ ਮਾਰੇਤ੍ਵਾ ਉਤ੍ਤਰਿਭਙ੍ਗਮਕਂਸੁ. ਉਭੋ ਗੋਣਾ ਤਂ ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਤ੍ਤਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਭੁਸਮੇਵ ਵਰ’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤਯਿਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਦਤ੍ਥਜੋਤਿਕਂ ਤਤਿਯਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੦੮. ‘‘ਵਿਕਨ੍ਤਂ ਸੂਕਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ਸਯਨ੍ਤਂ ਮੁਸਲੁਤ੍ਤਰਂ;
ਜਰਗ੍ਗਵਾ ਵਿਚਿਨ੍ਤੇਸੁਂ, ਵਰਮ੍ਹਾਕਂ ਭੁਸਾਮਿਵਾ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਭੁਸਾਮਿਵਾਤਿ ਭੁਸਮੇਵ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਵਰਂ ਉਤ੍ਤਮਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ, ਸਚ੍ਚਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ. ‘‘ਤਦਾ ਕੁਮਾਰਿਕਾ ਏਤਰਹਿ ਥੁਲ੍ਲਕੁਮਾਰਿਕਾ ਅਹੋਸਿ, ਸਾਲੂਕੋ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤਭਿਕ੍ਖੁ, ਚੂਲ਼ਲੋਹਿਤੋ ਆਨਨ੍ਦੋ, ਮਹਾਲੋਹਿਤੋ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਸਾਲੂਕਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਛਟ੍ਠਾ.
[੨੮੭] ੭. ਲਾਭਗਰਹਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਨਾਨੁਮ੍ਮਤ੍ਤੋਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਥੇਰਸ੍ਸ ਕਿਰ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕੋ ਥੇਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ‘‘ਲਾਭੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਪਟਿਪਦਂ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕਥੇਥ, ਕਿਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਚੀਵਰਾਦੀਨਂ ਲਾਭੀ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਥੇਰੋ ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਚਤੂਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਹਿਰੋਤ੍ਤਪ੍ਪਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸਾਮਞ੍ਞਂ ਪਹਾਯ ਅਨੁਮ੍ਮਤ੍ਤੇਨੇਵ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤੇਨ ਵਿਯ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਪਿਸੁਣਵਾਚਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ, ਨਟਸਦਿਸੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਵਿਕਿਣ੍ਣਵਾਚੇਨ ਕੁਤੂਹਲੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਂ ਲਾਭੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਪਟਿਪਦਂ ਕਥੇਸਿ. ਸੋ ਤਂ ਪਟਿਪਦਂ ਗਰਹਿਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯ ਪਕ੍ਕਨ੍ਤੋ. ਥੇਰੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਨੇਸੋ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਇਦਾਨੇਵ ਲਾਭਂ ਗਰਹਤਿ, ਪੁਬ੍ਬੇਪੇਸ ਗਰਹਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਥੇਰੇਨ ਯਾਚਿਤੋ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਸੋਲ਼ਸਵਸ੍ਸਿਕਕਾਲੇਯੇਵ ਤਿਣ੍ਣਂ ਵੇਦਾਨਂ ਅਟ੍ਠਾਰਸਨ੍ਨਞ੍ਚ ਸਿਪ੍ਪਾਨਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਪਤ੍ਵਾ ਦਿਸਾਪਾਮੋਕ੍ਖੋ ਆਚਰਿਯੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚ ਮਾਣਵਕਸਤਾਨਿ ਸਿਪ੍ਪਂ ਵਾਚੇਸਿ. ਤਤ੍ਰੇਕੋ ਮਾਣਵੋ ਸੀਲਾਚਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਆਚਰਿਯਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਥਂ ਇਮੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਲਾਭੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਲਾਭੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਪਟਿਪਦਂ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਆਚਰਿਯੋ ‘‘ਤਾਤ, ਇਮੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਚਤੂਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਲਾਭੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪਠਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੦੯. ‘‘ਨਾਨੁਮ੍ਮਤ੍ਤੋ ਨਾਪਿਸੁਣੋ, ਨਾਨਟੋ ਨਾਕੁਤੂਹਲੋ;
ਮੂਲ਼੍ਹੇਸੁ ਲਭਤੇ ਲਾਭਂ, ਏਸਾ ਤੇ ਅਨੁਸਾਸਨੀ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਨਾਨੁਮ੍ਮਤ੍ਤੋਤਿ ਨ ਅਨੁਮ੍ਮਤ੍ਤੋ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਯਥਾ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕੋ ਨਾਮ ਇਤ੍ਥਿਪੁਰਿਸਦਾਰਿਕਦਾਰਕੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਵਤ੍ਥਾਲਙ੍ਕਾਰਾਦੀਨਿ ਵਿਲੁਮ੍ਪਤਿ, ਤਤੋ ਤਤੋ ਮਚ੍ਛਮਂਸਪੂਵਾਦੀਨਿ ਬਲਕ੍ਕਾਰੇਨ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਖਾਦਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਯੋ ਗਿਹਿਭੂਤੋ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਬਹਿਦ੍ਧਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਹਿਰੋਤ੍ਤਪ੍ਪਂ ਪਹਾਯ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਂ ਅਗਣੇਤ੍ਵਾ ਨਿਰਯਭਯਂ ਅਭਾਯਨ੍ਤੋ ਲੋਭਾਭਿਭੂਤੋ ਪਰਿਯਾਦਿਣ੍ਣਚਿਤ੍ਤੋ ਕਾਮੇਸੁ ਪਮਤ੍ਤੋ ਸਨ੍ਧਿਚ੍ਛੇਦਾਦੀਨਿ ਸਾਹਸਿਕਕਮ੍ਮਾਨਿ ਕਰੋਤਿ, ਪਬ੍ਬਜਿਤੋਪਿ ਹਿਰੋਤ੍ਤਪ੍ਪਂ ਪਹਾਯ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਂ ਅਗਣੇਤ੍ਵਾ ਨਿਰਯਭਯਂ ਅਭਾਯਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਮਦ੍ਦਨ੍ਤੋ ਲੋਭੇਨ ਅਭਿਭੂਤੋ ਪਰਿਯਾਦਿਣ੍ਣਚਿਤ੍ਤੋ ਚੀਵਰਾਦਿਮਤ੍ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਾਮਞ੍ਞਂ ਵਿਜਹਿਤ੍ਵਾ ਪਮਤ੍ਤੋ ਵੇਜ੍ਜਕਮ੍ਮਦੂਤਕਮ੍ਮਾਦੀਨਿ ਕਰੋਤਿ, ਵੇਲ਼ੁਦਾਨਾਦੀਨਿ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਜੀਵਿਕਂ ਕਪ੍ਪੇਤਿ, ਅਯਂ ਅਨੁਮ੍ਮਤ੍ਤੋਪਿ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਸਦਿਸਤ੍ਤਾ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤੋ ਨਾਮ, ਏਵਰੂਪਸ੍ਸ ਖਿਪ੍ਪਂ ਲਾਭੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਯੋ ਪਨ ਏਵਂ ਅਨੁਮ੍ਮਤ੍ਤੋ ਲਜ੍ਜੀ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਕੋ, ਏਸ ਮੂਲ਼੍ਹੇਸੁ ਅਪਣ੍ਡਿਤੇਸੁ ਪੁਰਿਸੇਸੁ ਲਾਭਂ ਨ ਲਭਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਲਾਭਤ੍ਥਿਕੇਨ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕੇਨ ਵਿਯ ਭਵਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ.
ਨਾਪਿਸੁਣੋਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਯੋ ਪਿਸੁਣੋ ਹੋਤਿ, ‘‘ਅਸੁਕੇਨ ਇਦਂ ਨਾਮ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਰਾਜਕੁਲੇ ਪੇਸੁਞ੍ਞਂ ਉਪਸਂਹਰਤਿ, ਸੋ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਯਸਂ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਰਾਜਾਨੋਪਿ ਨਂ ‘‘ਅਯਂ ਅਮ੍ਹੇਸੁ ਸਸਸ੍ਨੇਹੋ’’ਤਿ ਉਚ੍ਚੇ ਠਾਨੇ ਠਪੇਨ੍ਤਿ, ਅਮਚ੍ਚਾਦਯੋਪਿਸ੍ਸ ‘‘ਅਯਂ ਨੋ ਰਾਜਕੁਲੇ ਪਰਿਭਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਭਯੇਨ ਦਾਤਬ੍ਬਂ ਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਏਤਰਹਿ ਪਿਸੁਣਸ੍ਸ ਲਾਭੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਯੋ ਪਨ ਅਪਿਸੁਣੋ, ਸੋ ਮੂਲ਼੍ਹੇਸੁ ਲਾਭਂ ਨ ਲਭਤੀਤਿ ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਨਾਨਟੋਤਿ ਲਾਭਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤੇਨ ਨਟੇਨ ਵਿਯ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ. ਯਥਾ ਨਟੋ ਹਿਰੋਤ੍ਤਪ੍ਪਂ ਪਹਾਯ ਨਚ੍ਚਗੀਤਵਾਦਿਤੇਹਿ ਕੀਲ਼ਂ ਕਤ੍ਵਾ ਧਨਂ ਸਂਹਰਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਲਾਭਤ੍ਥਿਕੇਨ ਹਿਰੋਤ੍ਤਪ੍ਪਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਇਤ੍ਥਿਪੁਰਿਸਦਾਰਿਕਦਾਰਕਾਨਂ ਸੋਣ੍ਡਸਹਾਯੇਨ ਵਿਯ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਂ ਕੇਲ਼ਿਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇਨ ਵਿਚਰਿਤਬ੍ਬਂ. ਯੋ ਏਵਂ ਅਨਟੋ, ਸੋ ਮੂਲ਼੍ਹੇਸੁ ਲਾਭਂ ਨ ਲਭਤਿ.
ਨਾਕੁਤੂਹਲੋਤਿ ਕੁਤੂਹਲੋ ਨਾਮ ਵਿਪ੍ਪਕਿਣ੍ਣਵਾਚੋ. ਰਾਜਾਨੋ ਹਿ ਅਮਚ੍ਚੇ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਿ – ‘‘ਅਸੁਕਟ੍ਠਾਨੇ ਕਿਰ ‘ਮਨੁਸ੍ਸੋ ਮਾਰਿਤੋ, ਘਰਂ ਵਿਲੁਤ੍ਤਂ, ਪਰੇਸਂ ਦਾਰਾ ਪਧਂਸਿਤਾ’ਤਿ ਸੁਯ੍ਯਤਿ, ਕੇਸਂ ਨੁ ਖੋ ਇਦਂ ਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਸੇਸੇਸੁ ਅਕਥੇਨ੍ਤੇਸੁਯੇਵ ਯੋ ਉਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਸੁਕੋ ਚ ਅਸੁਕੋ ਚ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਅਯਂ ਕੁਤੂਹਲੋ ਨਾਮ. ਰਾਜਾਨੋ ਤਸ੍ਸ ਵਚਨੇਨ ਤੇ ਪੁਰਿਸੇ ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸੇਧੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਨੋ ਨਗਰਂ ਨਿਚ੍ਚੋਰਂ ਜਾਤ’’ਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਮਹਨ੍ਤਂ ਯਸਂ ਦੇਨ੍ਤਿ, ਸੇਸਾਪਿ ਜਨਾ ‘‘ਅਯਂ ਨੋ ਰਾਜਪੁਰਿਸੇਹਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ਸੁਯੁਤ੍ਤਦੁਯੁਤ੍ਤਂ ਕਥੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਭਯੇਨ ਤਸ੍ਸੇਵ ਧਨਂ ਦੇਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਕੁਤੂਹਲਸ੍ਸ ਲਾਭੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਯੋ ਪਨ ਅਕੁਤੂਹਲੋ, ਏਸ ਨ ਮੂਲ਼੍ਹੇਸੁ ਲਭਤਿ ਲਾਭਂ. ਏਸਾ ਤੇ ਅਨੁਸਾਸਨੀਤਿ ਏਸਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸਨ੍ਤਿਕਾ ਤੁਯ੍ਹਂ ਲਾਭਾਨੁਸਿਟ੍ਠੀਤਿ.
ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੋ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਲਾਭਂ ਗਰਹਨ੍ਤੋ –
੧੧੦. ‘‘ਧਿਰਤ੍ਥੁ ਤਂ ਯਸਲਾਭਂ, ਧਨਲਾਭਞ੍ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ;
ਯਾ ਵੁਤ੍ਤਿ ਵਿਨਿਪਾਤੇਨ, ਅਧਮ੍ਮਚਰਣੇਨ ਵਾ.
੧੧੧. ‘‘ਅਪਿ ਚੇ ਪਤ੍ਤਮਾਦਾਯ, ਅਨਗਾਰੋ ਪਰਿਬ੍ਬਜੇ;
ਏਸਾਵ ਜੀਵਿਕਾ ਸੇਯ੍ਯੋ, ਯਾ ਚਾਧਮ੍ਮੇਨ ਏਸਨਾ’’ਤਿ. – ਗਾਥਾਦ੍ਵਯਮਾਹ;
ਤਤ੍ਥ ਯਾ ਵੁਤ੍ਤੀਤਿ ਯਾ ਜੀਵਿਤਵੁਤ੍ਤਿ. ਵਿਨਿਪਾਤੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਨਿਪਾਤੇਨ. ਅਧਮ੍ਮਚਰਣੇਨਾਤਿ ਅਧਮ੍ਮਕਿਰਿਯਾਯ ਵਿਸਮਕਿਰਿਯਾਯ ਵਧਬਨ੍ਧਨਗਰਹਾਦੀਹਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਵਿਨਿਪਾਤੇਤ੍ਵਾ ਅਧਮ੍ਮਂ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਯਾ ਵੁਤ੍ਤਿ, ਤਞ੍ਚ ਯਸਧਨਲਾਭਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬਂ ਧਿਰਤ੍ਥੁ ਨਿਨ੍ਦਾਮਿ ਗਰਹਾਮਿ, ਨ ਮੇ ਏਤੇਨਤ੍ਥੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਪਤ੍ਤਮਾਦਾਯਾਤਿ ਭਿਕ੍ਖਾਭਾਜਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ. ਅਨਗਾਰੋ ਪਰਿਬ੍ਬਜੇਤਿ ਅਗੇਹੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਚਰੇਯ੍ਯ, ਨ ਚ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸੋ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਦਿਵਸੇਨ ਅਧਮ੍ਮਚਰਿਯਂ ਚਰੇਯ੍ਯ. ਕਿਂਕਾਰਣਾ? ਏਸਾਵ ਜੀਵਿਕਾ ਸੇਯ੍ਯੋ. ਯਾ ਚਾਧਮ੍ਮੇਨ ਏਸਨਾਤਿ, ਯਾ ਏਸਾ ਅਧਮ੍ਮੇਨ ਜੀਵਿਕਪਰਿਯੇਸਨਾ, ਤਤੋ ਏਸਾ ਪਤ੍ਤਹਤ੍ਥਸ੍ਸ ਪਰਕੁਲੇਸੁ ਭਿਕ੍ਖਾਚਰਿਯਾਵ ਸੇਯ੍ਯੋ, ਸਤਗੁਣੇਨ ਸਹਸ੍ਸਗੁਣੇਨ ਸੁਨ੍ਦਰਤਰੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.