੪. ਚਤੁਕ੍ਕਨਿਪਾਤੋ

੧. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਧਮ੍ਮਯਾਗਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੦੦. ਚਤੁਕ੍ਕਨਿਪਾਤਸ੍ਸ ਪਠਮੇ ਅਹਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਯੋ ਹਿ ਪਰੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਸੋ ਨਿਯਕਜ੍ਝਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਤੋ ਅਤ੍ਤਾ ‘‘ਅਹ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਸ੍ਮੀਤਿ ਪਟਿਜਾਨਨਾ. ਯੋ ਪਰਮਤ੍ਥਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਭਾਵੋ ‘‘ਅਹ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ, ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨਿ ਅਤ੍ਥਿਭਾਵਂ ਪਟਿਜਾਨਨ੍ਤੋ ਹਿ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਅਸ੍ਮੀ’’ਤਿ ਅਵੋਚ. ‘‘ਅਹਮਸ੍ਮੀ’’ਤਿ ਚ ਯਥਾ ‘‘ਅਹਮਸ੍ਮਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮਾ, ਸੇਯ੍ਯੋਹਮਸ੍ਮੀ’’ਤਿ ਚ ਅਪ੍ਪਹੀਨਦਿਟ੍ਠਿਮਾਨਾਨੁਸਯਾ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦਿਟ੍ਠਿਮਾਨਮਞ੍ਞਨਾਭਿਨਿਵੇਸਵਸੇਨ ਅਭਿਵਦਨ੍ਤਿ, ਨ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਬ੍ਬਸੋ ਪਨ ਪਹੀਨਦਿਟ੍ਠਿਮਾਨਾਨੁਸਯੋ ਭਗਵਾ ਸਮਞ੍ਞਂ ਅਨਤਿਧਾਵਨ੍ਤੋ ਲੋਕਸਮਞ੍ਞਾਨੁਰੋਧੇਨ ਵੇਨੇਯ੍ਯਸਨ੍ਤਾਨੇਸੁ ਧਮ੍ਮਂ ਪਤਿਟ੍ਠਪੇਨ੍ਤੋ ਕੇਵਲਂ ਤਾਦਿਸਸ੍ਸ ਗੁਣਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨਿ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤਂ ਪਟਿਜਾਨਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਹਮਸ੍ਮੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਤਿ ਬਾਹਿਤਪਾਪਤ੍ਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਸ ਚ ਅਣਨਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ. ਅਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ – ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਹਂ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਸ੍ਮੀਤਿ. ਭਗਵਾ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸ੍ਸ ਦਾਨਸਂਯਮਾਦਿਵਤਸਮਾਦਾਨਸ੍ਸ ਨਿਰਵਸੇਸਾਯ ਤਪਚਰਿਯਾਯ ਪਾਰਂ ਗਤੋ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਵੁਸਿਤਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਾਸੋ ਸਕਲਵੇਦਨ੍ਤਗੂ ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧਵਿਜ੍ਜਾਚਰਣੋ ਸਬ੍ਬਥਾ ਨਿਨ੍ਹਾਤਪਾਪਮਲੋ ਅਨੁਤ੍ਤਰਸ੍ਸ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਵਤ੍ਤਾ ਪਵਤ੍ਤਾ, ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਚ ਸਾਸਨਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਸ੍ਸ ਪਵੇਦੇਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬਸੋ ਬਾਹਿਤਪਾਪਤ੍ਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਸ ਚ ਅਣਨਤੋ ਕਥਨਤੋ ਪਰਮਤ੍ਥੇਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

ਇਤਿ ਭਗਵਾ ਸਦੇਵਕੇ ਲੋਕੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਭਾਵਂ ਪਵੇਦੇਤ੍ਵਾ ਯਾਨਿ ਤਾਨਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਦਾਨਾਦੀਨਿ ਛ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾਪੇਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾਨਂ ਉਕ੍ਕਂਸਤੋ ਅਤ੍ਤਨਿ ਸਂਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਾਚਯੋਗੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.

ਤਤ੍ਥ ਯਾਚਯੋਗੋਤਿ ਯਾਚੇਹਿ ਯੁਤ੍ਤੋ. ਯਾਚਨ੍ਤੀਤਿ ਯਾਚਾ, ਯਾਚਕਾ, ਤੇ ਪਨੇਤ੍ਥ ਵੇਨੇਯ੍ਯਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਤੇ ਹਿ ‘‘ਦੇਸੇਤੁ, ਭਨ੍ਤੇ ਭਗਵਾ, ਧਮ੍ਮਂ; ਦੇਸੇਤੁ, ਸੁਗਤੋ, ਧਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਯਾਚਨ੍ਤਿ. ਭਗਵਾ ਚ ਤੇਸਂ ਇਚ੍ਛਾਵਿਘਾਤਂ ਅਕਰੋਨ੍ਤੋ ਯਥਾਰੁਚਿ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਦਾਨਂ ਦੇਤੀਤਿ ਯਾਚਯੋਗੋ, ਸਦਾ ਸਬ੍ਬਕਾਲਂ ਤੇਹਿ ਅਵਿਰਹਿਤੋ. ਅਥ ਵਾ ਯਾਚਯੋਗੋਤਿ ਯਾਚਨਯੋਗ੍ਗੋ, ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਪੂਰਣਤੋ ਯਾਚਿਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ‘‘ਯਾਜਯੋਗੋ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ. ਤਤ੍ਥ ਯਾਜੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਮਹਾਦਾਨਂ, ਯਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਧ ਪਨ ਧਮ੍ਮਦਾਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ, ਯਾਜੇ ਨਿਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਯਾਜਯੋਗਾ. ਸਦਾਤਿ ਸਬ੍ਬਦਾ, ਅਨਵਰਤਪ੍ਪਵਤ੍ਤਸਦ੍ਧਮ੍ਮਮਹਾਦਾਨੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਥ ਵਾ ਯਾਜੇਨ ਯੋਜੇਤੀਤਿਪਿ ਯਾਜਯੋਗੋ. ਤਿਵਿਧਦਾਨਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਯਾਜੇਨ ਸਤ੍ਤੇ ਯਥਾਰਹਂ ਯੋਜੇਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਦਾਨੇ ਨਿਯੋਜੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਯਾਜਯੋਗੋ ਸਤਤ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਪਠਨ੍ਤਿ. ਪਯਤਪਾਣੀਤਿ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਹਤ੍ਥੋ. ਯੋ ਹਿ ਦਾਨਾਧਿਮੁਤ੍ਤੋ ਆਮਿਸਦਾਨਂ ਦੇਨ੍ਤੋ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਸਹਤ੍ਥੇਨ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਂ ਦਾਤੁਂ ਸਦਾ ਧੋਤਹਤ੍ਥੋਯੇਵ ਹੋਤਿ, ਸੋ ‘‘ਪਯਤਪਾਣੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਭਗਵਾਪਿ ਧਮ੍ਮਦਾਨਾਧਿਮੁਤ੍ਤੋ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਸਬ੍ਬਕਾਲਂ ਧਮ੍ਮਦਾਨੇ ਯੁਤ੍ਤਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਯਤਪਾਣੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸਦਾ’’ਤਿ ਚ ਪਦਂ ਇਮਿਨਾਪਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ ‘‘ਸਦਾ ਪਯਤਪਾਣੀ’’ਤਿ. ਅਵਿਭਾਗੇਨ ਹਿ ਸਤ੍ਥਾ ਵੇਨੇਯ੍ਯਲੋਕਸ੍ਸ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਦਾਨਂ ਸਦਾ ਸਬ੍ਬਕਾਲਂ ਪਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਤਤ੍ਥ ਯੁਤ੍ਤਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ.

ਅਪਰੋ ਨਯੋ – ਯੋਗੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਭਾਵਨਾ. ਯਥਾਹ ‘‘ਯੋਗਾ ਵੇ ਜਾਯਤੇ ਭੂਰੀ’’ਤਿ (ਧ. ਪ. ੨੮੨). ਤਸ੍ਮਾ ਯਾਜਯੋਗੋਤਿ ਯਾਜਭਾਵਨਂ, ਪਰਿਚ੍ਚਾਗਭਾਵਨਂ ਅਨੁਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਭਗਵਾ ਹਿ ਅਭਿਸਮ੍ਬੋਧਿਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਭੂਤੋਪਿ ਕਰੁਣਾਸਮੁਸ੍ਸਾਹਿਤੋ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਦਾਨਂ ਪਰਿਬ੍ਰੂਹੇਨ੍ਤੋ ਤਤ੍ਥ ਉਕ੍ਕਂਸਪਾਰਮਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਭਿਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਪਾਪੁਣਿ, ਬੁਦ੍ਧੋ ਹੁਤ੍ਵਾਪਿ ਤਿਵਿਧਂ ਦਾਨਂ ਪਰਿਬ੍ਰੂਹੇਸਿ ਵਿਸੇਸਤੋ ਧਮ੍ਮਦਾਨਂ, ਪਰੇਪਿ ਤਤ੍ਥ ਨਿਯੋਜੇਸਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਸੋ ਵੇਨੇਯ੍ਯਯਾਚਕਾਨਂ ਕਸ੍ਸਚਿ ਸਰਣਾਨਿ ਅਦਾਸਿ, ਕਸ੍ਸਚਿ ਪਞ੍ਚ ਸੀਲਾਨਿ, ਕਸ੍ਸਚਿ ਦਸ ਸੀਲਾਨਿ, ਕਸ੍ਸਚਿ ਚਤੁਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੀਲਂ, ਕਸ੍ਸਚਿ ਧੁਤਧਮ੍ਮੇ, ਕਸ੍ਸਚਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਝਾਨਾਨਿ, ਕਸ੍ਸਚਿ ਅਟ੍ਠ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ, ਕਸ੍ਸਚਿ ਪਞ੍ਚਾਭਿਞ੍ਞਾਯੋ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਗ੍ਗੇ, ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਾਨਿ, ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਜ੍ਜਾ, ਚਤਸ੍ਸੋ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਤਿ ਏਵਮਾਦਿਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਭੇਦਂ ਗੁਣਧਨਂ ਧਮ੍ਮਦਾਨਵਸੇਨ ਯਥਾਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਦੇਨ੍ਤੋ ਪਰੇ ਚ ‘‘ਦੇਥਾ’’ਤਿ ਨਿਯੋਜੇਨ੍ਤੋ ਪਰਿਚ੍ਚਾਗਭਾਵਨਂ ਪਰਿਬ੍ਰੂਹੇਸਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਰਿਚ੍ਚਾਗਭਾਵਨਂ ਅਨੁਯੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ.

ਪਯਤਪਾਣੀਤਿ ਵਾ ਆਯਤਪਾਣੀ, ਹਤ੍ਥਗਤਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਦਾਤੁਂ ‘‘ਏਹਿ ਗਣ੍ਹਾ’’ਤਿ ਪਸਾਰਿਤਹਤ੍ਥੋ ਵਿਯ ਆਚਰਿਯਮੁਟ੍ਠਿਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਦਾਨੇ ਯੁਤ੍ਤਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਯਤਪਾਣੀਤਿ ਵਾ ਉਸ੍ਸਾਹਿਤਹਤ੍ਥੋ, ਆਮਿਸਦਾਨਂ ਦਾਤੁਂ ਉਸ੍ਸਾਹਿਤਹਤ੍ਥੋ ਵਿਯ ਧਮ੍ਮਦਾਨੇ ਕਤੁਸ੍ਸਾਹੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਨ੍ਤਿਮਦੇਹਧਰੋਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਸੇਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕਰਣਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਾਰਿਪੂਰਿਯਾ ਪਚ੍ਛਿਮਤ੍ਤਭਾਵਧਾਰੀ. ਅਵੁਸਿਤਵਤੋ ਹਿ ਵਸਲਕਰਣਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਪ੍ਪਹਾਨੇਨ ਵਸਲਾਦਿਸਮਞ੍ਞਾ ਗਤਿ ਆਯਤਿਂ ਗਬ੍ਭਸੇਯ੍ਯਾ ਸਿਯਾ. ਤੇਨ ਭਗਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਵੁਸਿਤਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਨੁਤ੍ਤਰੋ ਭਿਸਕ੍ਕੋ ਸਲ੍ਲਕਤ੍ਤੋਤਿ ਦੁਤ੍ਤਿਕਿਚ੍ਛਸ੍ਸ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਰੋਗਸ੍ਸ ਤਿਕਿਚ੍ਛਨਤੋ ਉਤ੍ਤਮੋ ਭਿਸਕ੍ਕੋ, ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਅਨੁਦ੍ਧਰਣੀਯਾਨਂ ਰਾਗਾਦਿਸਲ੍ਲਾਨਂ ਕਨ੍ਤਨਤੋ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਸਮੁਦ੍ਧਰਣਤੋ ਉਤ੍ਤਮੋ ਸਲ੍ਲਕਨ੍ਤਨਵੇਜ੍ਜੋ. ਇਮਿਨਾ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕਰਣਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾਨਂ ਪਰਸਨ੍ਤਤਿਯਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਨੇਨ ਪਰੇਸਮ੍ਪਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕਰਣਮਾਹ.

ਤਸ੍ਸ ਮੇ ਤੁਮ੍ਹੇ ਪੁਤ੍ਤਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਏਵਰੂਪਸ੍ਸ ਮਮ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਰਜਾ ਹੋਥ. ਓਰਸਾਤਿ ਉਰਸਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਾ. ਯਥਾ ਹਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਓਰਸਪੁਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਰਜਾ ਵਿਸੇਸੇਨ ਪਿਤੁਸਨ੍ਤਕਸ੍ਸ ਦਾਯਜ੍ਜਸ੍ਸ ਭਾਗਿਨੋ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਏਵਮੇਤੇਪਿ ਅਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਨ੍ਤੇ ਅਰਿਯਾਯ ਜਾਤਿਯਾ ਜਾਤਾ. ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਕਸ੍ਸ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਸੁਖਸ੍ਸ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਰਤਨਸ੍ਸ ਚ ਏਕਂਸਭਾਗਿਯਤਾਯ ਓਰਸਾ. ਅਥ ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਨੁਭਾਵੇਨ ਅਰਿਯਭੂਮਿਂ ਓਕ੍ਕਮਮਾਨਾ ਓਕ੍ਕਨ੍ਤਾ ਚ ਅਰਿਯਸਾਵਕਾ ਸਤ੍ਥੁ ਉਰੇ ਵਾਯਾਮਜਨਿਤਾਭਿਜਾਤਿਤਾਯ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯੇਨ ‘‘ਓਰਸਪੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਅਰਹਨ੍ਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਤੇ ਭਗਵਤਾ ਆਸਯਾਨੁਸਯਚਰਿਯਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਆਦਿਵੋਲੋਕਨੇਨ ਵਜ੍ਜਾਨੁਚਿਨ੍ਤਨੇਨ ਚ ਹਦਯੇ ਕਤ੍ਵਾ ਵਜ੍ਜਤੋ ਨਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਅਨਵਜ੍ਜੇ ਪਤਿਟ੍ਠਪੇਨ੍ਤੇਨ ਸੀਲਾਦਿਧਮ੍ਮਸਰੀਰਪੋਸਨੇਨ ਸਂਵਡ੍ਢਿਤਾ. ਮੁਖਤੋ ਜਾਤਾਤਿ ਮੁਖਤੋ ਜਾਤਾਯ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਯ ਅਰਿਯਾਯ ਜਾਤਿਯਾ ਜਾਤਤ੍ਤਾ ਮੁਖਤੋ ਜਾਤਾ. ਅਥ ਵਾ ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣਤੋ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸ ਕੁਸਲਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਮੁਖਤੋ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨਿਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਙ੍ਖਾਤਤੋ ਵਿਮੋਕ੍ਖਮੁਖਤੋ ਵਾ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਜਾਤਿਯਾ ਜਾਤਾਤਿਪਿ ਮੁਖਤੋ ਜਾਤਾ. ਸਿਕ੍ਖਤ੍ਤਯਸਙ੍ਗਹੇ ਸਾਸਨਧਮ੍ਮੇ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਧਮ੍ਮੇ ਵਾ ਜਾਤਾਤਿ ਧਮ੍ਮਜਾ. ਤੇਨੇਵ ਧਮ੍ਮੇਨ ਨਿਮ੍ਮਿਤਾ ਮਾਪਿਤਾਤਿ ਧਮ੍ਮਨਿਮ੍ਮਿਤਾ. ਸਤਿਧਮ੍ਮਵਿਚਯਾਦਿ ਧਮ੍ਮਦਾਯਾਦਾ, ਨ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਾਦਿ ਆਮਿਸਦਾਯਾਦਾ, ਧਮ੍ਮਦਾਯਾਦਾ ਨੋ ਆਮਿਸਦਾਯਾਦਾ ਹੋਥਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਤਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮੋ ਦੁਵਿਧੋ – ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਧਮ੍ਮੋ, ਪਰਿਯਾਯਧਮ੍ਮੋਤਿ. ਆਮਿਸਮ੍ਪਿ ਦੁਵਿਧਂ – ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਾਮਿਸਂ, ਪਰਿਯਾਯਾਮਿਸਨ੍ਤਿ. ਕਥਂ? ਮਗ੍ਗਫਲਨਿਬ੍ਬਾਨਪ੍ਪਭੇਦੋ ਹਿ ਨਵਵਿਧੋ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮੋ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਧਮ੍ਮੋ, ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤਧਮ੍ਮੋਯੇਵ, ਨ ਕੇਨਚਿ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਵਾ ਲੇਸੇਨ ਵਾ ਧਮ੍ਮੋ. ਯਂ ਪਨਿਦਂ ਵਿਵਟ੍ਟੂਪਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਕੁਸਲਂ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਵਿਵਟ੍ਟਂ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤੋ ਦਾਨਂ ਦੇਤਿ, ਸੀਲਂ ਸਮਾਦਿਯਤਿ, ਉਪੋਸਥਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤਿ, ਗਨ੍ਧਮਾਲਾਦੀਹਿ ਵਤ੍ਥੁਪੂਜਂ ਕਰੋਤਿ, ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਾਤਿ, ਦੇਸੇਤਿ, ਝਾਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਿ, ਏਵਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਂ ਅਮਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਟਿਲਭਤਿ, ਅਯਂ ਪਰਿਯਾਯਧਮ੍ਮੋ. ਤਥਾ ਚੀਵਰਾਦਯੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਚ੍ਚਯਾ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਾਮਿਸਮੇਵ, ਨ ਅਞ੍ਞੇਨ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵਾ ਕਾਰਣੇਨ ਵਾ ਲੇਸੇਨ ਵਾ ਆਮਿਸਂ. ਯਂ ਪਨਿਦਂ ਵਟ੍ਟਗਾਮਿਕੁਸਲਂ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਵਟ੍ਟਂ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤੋ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਭਵਂ ਇਚ੍ਛਮਾਨੋ ਦਾਨਂ ਦੇਤਿ…ਪੇ… ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਿ, ਏਵਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੋ ਪਟਿਲਭਤਿ, ਇਦਂ ਪਰਿਯਾਯਾਮਿਸਂ ਨਾਮ.

ਤਤ੍ਥ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਧਮ੍ਮੋਪਿ ਭਗਵਤੋਯੇਵ ਸਨ੍ਤਕੋ. ਭਗਵਤਾ ਹਿ ਕਥਿਤਤ੍ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਮਗ੍ਗਫਲਨਿਬ੍ਬਾਨਾਨਿ ਅਧਿਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ –

‘‘ਸੋ, ਹਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਭਗਵਾ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਾ, ਅਸਞ੍ਜਾਤਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਸਞ੍ਜਨੇਤਾ…ਪੇ… ਮਗ੍ਗਾਨੁਗਾ ਚ ਪਨੇਤਰਹਿ ਸਾਵਕਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਛਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੭੯; ਚੂਲਨਿ. ਮੋਘਰਾਜਮਾਣਵਪੁਚ੍ਛਾਨਿਦ੍ਦੇਸ ੮੫).

‘‘ਸੋ, ਹਾਵੁਸੋ, ਭਗਵਾ ਜਾਨਂ ਜਾਨਾਤਿ, ਪਸ੍ਸਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਚਕ੍ਖੁਭੂਤੋ ਞਾਣਭੂਤੋ ਧਮ੍ਮਭੂਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਭੂਤੋ, ਵਤ੍ਤਾ ਪਵਤ੍ਤਾ, ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਨਿਨ੍ਨੇਤਾ, ਅਮਤਸ੍ਸ ਦਾਤਾ, ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾਮੀ ਤਥਾਗਤੋ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੦੩; ੩.੨੮੧) ਚ.

ਪਰਿਯਾਯਧਮ੍ਮੋਪਿ ਭਗਵਤੋਯੇਵ ਸਨ੍ਤਕੋ. ਭਗਵਤਾ ਹਿ ਕਥਿਤਤ੍ਤਾ ਏਵ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ‘‘ਵਿਵਟ੍ਟਂ ਪਤ੍ਥੇਤ੍ਵਾ ਦਾਨਂ ਦੇਨ੍ਤੋ…ਪੇ… ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਅਮਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਟਿਲਭਤੀ’’ਤਿ. ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਾਮਿਸਮ੍ਪਿ ਭਗਵਤੋਯੇਵ ਸਨ੍ਤਕਂ. ਭਗਵਤਾ ਹਿ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਤ੍ਤਾਯੇਵ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਜੀਵਕਵਤ੍ਥੁਂ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਣੀਤਚੀਵਰਂ ਲਦ੍ਧਂ. ਯਥਾਹ –

‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਗਹਪਤਿਚੀਵਰਂ. ਯੋ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਪਂਸੁਕੂਲਿਕੋ ਹੋਤੁ. ਯੋ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਗਹਪਤਿਚੀਵਰਂ ਸਾਦਿਯਤੁ. ਇਤਰੀਤਰੇਨਪਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਿਂਯੇਵ ਵਣ੍ਣੇਮੀ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੩੩੭).

ਏਵਂ ਇਤਰੇਪਿ ਪਚ੍ਚਯਾ ਭਗਵਤਾ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਤ੍ਤਾ ਏਵ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਲਦ੍ਧਾ. ਪਰਿਯਾਯਾਮਿਸਮ੍ਪਿ ਭਗਵਤੋਯੇਵ ਸਨ੍ਤਕਂ. ਭਗਵਤਾ ਹਿ ਕਥਿਤਤ੍ਤਾ ਏਵ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ‘‘ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਭਵਂ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤੋ ਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਸੀਲਂ…ਪੇ… ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਪਰਿਯਾਯਾਮਿਸਂ ਦਿਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਮਨੁਸ੍ਸਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਪਟਿਲਭਤੀ’’ਤਿ. ਯਦੇਵ ਯਸ੍ਮਾ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਧਮ੍ਮੋਪਿ ਪਰਿਯਾਯਧਮ੍ਮੋਪਿ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਾਮਿਸਮ੍ਪਿ ਪਰਿਯਾਯਾਮਿਸਮ੍ਪਿ ਭਗਵਤੋਯੇਵ ਸਨ੍ਤਕਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਾਮਿਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਤਤ੍ਥ ਚ ਯਂ ਸੇਟ੍ਠਤਰਂ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਹਿਤਸੁਖਾਵਹਂ ਤਤ੍ਥੇਵ ਨੇ ਨਿਯੋਜੇਨ੍ਤੋ ਏਵਮਾਹ ‘‘ਤਸ੍ਸ ਮੇ ਤੁਮ੍ਹੇ ਪੁਤ੍ਤਾ ਓਰਸਾ…ਪੇ… ਨੋ ਆਮਿਸਦਾਯਾਦਾ’’ਤਿ.

ਇਤਿ ਭਗਵਾ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵਤਸਮਾਦਾਨਂ ਤਪਚਰਿਯਂ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਵੁਸਿਤਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧਵਿਜ੍ਜਾਚਰਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਨਵਸੇਸਵੇਦਨ੍ਤਪਾਰਗੁਂ ਬਾਹਿਤਸਬ੍ਬਪਾਪਂ ਸਤਤਂ ਯਾਚਯੋਗਂ ਸਦੇਵਕੇ ਲੋਕੇ ਅਨੁਤ੍ਤਰਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਮਤ੍ਥਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਭਾਵਂ ਅਰਿਯਸਾਵਕਾਨਞ੍ਚ ਅਤ੍ਤਨੋ ਓਰਸਪੁਤ੍ਤਾਦਿਭਾਵਂ ਪਵੇਦੇਸਿ. ਭਗਵਾ ਹਿ ‘‘ਸੀਹੋਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੫.੯੯) ਏਤ੍ਥ ਸੀਹਸਦਿਸਂ, ‘‘ਪੁਰਿਸੋ ਮਗ੍ਗਕੁਸਲੋਤਿ ਖੋ, ਤਿਸ੍ਸ, ਤਥਾਗਤਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੮੪) ਏਤ੍ਥ ਮਗ੍ਗਦੇਸਕਪੁਰਿਸਸਦਿਸਂ, ‘‘ਰਾਜਾਹਮਸ੍ਮਿ ਸੇਲਾ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੨.੩੯੯; ਸੁ. ਨਿ. ੫੫੯) ਏਤ੍ਥ ਰਾਜਸਦਿਸਂ, ‘‘ਭਿਸਕ੍ਕੋ ਸਲ੍ਲਕਤ੍ਤੋਤਿ ਖੋ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤ, ਤਥਾਗਤਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੬੫) ਏਤ੍ਥ ਵੇਜ੍ਜਸਦਿਸਂ, ‘‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੮.੮੫) ਏਤ੍ਥ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸਦਿਸਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਕਥੇਸਿ. ਇਧਾਪਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਸਦਿਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕਥੇਸਿ.

ਇਦਾਨਿ ਯੇਹਿ ਦਾਨਾਦੀਹਿ ਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਇਤੋ ਬਾਹਿਰਕਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕਿਚ੍ਚਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ, ਤੇਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦਾਨਾਦੀਨਂ ਅਗ੍ਗਸੇਟ੍ਠਭਾਵਂ ਪਕਾਸੇਤੁਂ ‘‘ਦ੍ਵੇਮਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦਾਨਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਯਾਗਾਤਿ ਮਹਾਯਞ੍ਞਾ, ਮਹਾਦਾਨਾਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਯਾਨਿ ‘‘ਯਿਟ੍ਠਾਨੀ’’ਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਵੇਲਾਮਦਾਨਵੇਸ੍ਸਨ੍ਤਰਦਾਨਮਹਾਵਿਜਿਤਯਞ੍ਞਸਦਿਸਾ ਆਮਿਸਯਾਗਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ, ਮਹਾਸਮਯਸੁਤ੍ਤਮਙ੍ਗਲਸੁਤ੍ਤਚੂਲ਼ਰਾਹੁਲੋਵਾਦਸੁਤ੍ਤਸਮਚਿਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਦੇਸਨਾਦਯੋ ਧਮ੍ਮਯਾਗਾ. ਸੇਸਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.

ਗਾਥਾਯਂ ਅਯਜੀਤਿ ਅਦਾਸਿ. ਅਮਚ੍ਛਰੀਤਿ ਸਬ੍ਬਮਚ੍ਛਰਿਯਾਨਂ ਬੋਧਿਮੂਲੇਯੇਵ ਸੁਪ੍ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਮਚ੍ਛੇਰਰਹਿਤੋ. ਸਬ੍ਬਭੂਤਾਨੁਕਮ੍ਪੀਤਿ ਮਹਾਕਰੁਣਾਯ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤੇ ਪਿਯਪੁਤ੍ਤਂ ਵਿਯ ਅਨੁਗ੍ਗਣ੍ਹਨਸੀਲੋ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ –

‘‘ਵਧਕੇ ਦੇਵਦਤ੍ਤੇ ਚ, ਚੋਰੇ ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲਕੇ;

ਧਨਪਾਲੇ ਰਾਹੁਲੇ ਚੇਵ, ਸਮਚਿਤ੍ਤੋ ਮਹਾਮੁਨੀ’’ਤਿ. (ਮਿ. ਪ. ੬.੬.੫) –

ਸੇਸਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.

ਪਠਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੨. ਸੁਲਭਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੦੧. ਦੁਤਿਯੇ ਅਪ੍ਪਾਨੀਤਿ ਪਰਿਤ੍ਤਾਨਿ. ਸੁਲਭਾਨੀਤਿ ਸੁਖੇਨ ਲਦ੍ਧਬ੍ਬਾਨਿ, ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਵਾ ਸਕ੍ਕਾ ਹੋਤਿ ਲਦ੍ਧੁਂ. ਅਨਵਜ੍ਜਾਨੀਤਿ ਵਜ੍ਜਰਹਿਤਾਨਿ ਨਿਦ੍ਦੋਸਾਨਿ ਆਗਮਨਸੁਦ੍ਧਿਤੋ ਕਾਯਮਣ੍ਡਨਾਦਿਕਿਲੇਸਵਤ੍ਥੁਭਾਵਾਭਾਵਤੋ ਚ. ਤਤ੍ਥ ਸੁਲਭਤਾਯ ਪਰਿਯੇਸਨਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਭਾਵੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ, ਅਪ੍ਪਤਾਯ ਪਰਿਹਰਣਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਪਿ ਅਭਾਵੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ, ਅਨਵਜ੍ਜਤਾਯ ਅਗਰਹਿਤਬ੍ਬਤਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਸਾਰੁਪ੍ਪਭਾਵੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਅਪ੍ਪਤਾਯ ਵਾ ਪਰਿਤ੍ਤਾਸਸ੍ਸ ਅਵਤ੍ਥੁਤਾ, ਸੁਲਭਤਾਯ ਗੇਧਾਯ ਅਵਤ੍ਥੁਤਾ, ਅਨਵਜ੍ਜਤਾਯ ਆਦੀਨਵਵਸੇਨ ਨਿਸ੍ਸਰਣਪਞ੍ਞਾਯ ਵਤ੍ਥੁਤਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ ਹੋਤਿ. ਅਪ੍ਪਤਾਯ ਵਾ ਲਾਭੇਨ ਨ ਸੋਮਨਸ੍ਸਂ ਜਨਯਨ੍ਤਿ, ਸੁਲਭਤਾਯ ਅਲਾਭੇਨ ਨ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ ਜਨਯਨ੍ਤਿ, ਅਨਵਜ੍ਜਤਾਯ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਅਞ੍ਞਾਣੁਪੇਕ੍ਖਂ ਨ ਜਨਯਨ੍ਤਿ ਅਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਵਤ੍ਥੁਭਾਵਤੋ.

ਪਂਸੁਕੂਲਨ੍ਤਿ ਰਥਿਕਾਸੁਸਾਨਸਙ੍ਕਾਰਕੂਟਾਦੀਸੁ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਪਂਸੂਨਂ ਉਪਰਿ ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਤਟ੍ਠੇਨ ਪਂਸੁਕੂਲਂ ਵਿਯਾਤਿ ਪਂਸੁਕੂਲਂ, ਪਂਸੁ ਵਿਯ ਕੁਚ੍ਛਿਤਭਾਵਂ ਉਲਤਿ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਪਂਸੁਕੂਲਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਲਦ੍ਧਨਾਮਂ ਰਥਿਕਾਦੀਸੁ ਪਤਿਤਨਨ੍ਤਕਾਨਿ ਉਚ੍ਚਿਨਿਤ੍ਵਾ ਕਤਚੀਵਰਂ. ਪਿਣ੍ਡਿਯਾਲੋਪੋਤਿ ਜਙ੍ਘਪਿਣ੍ਡਿਯਾ ਬਲੇਨ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਘਰੇ ਘਰੇ ਆਲੋਪਮਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਲਦ੍ਧਭੋਜਨਂ. ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਨ੍ਤਿ ਵਿਵੇਕਾਨੁਰੂਪਂ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਰੁਕ੍ਖਸਮੀਪਂ. ਪੂਤਿਮੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਗੋਮੁਤ੍ਤਂ. ਯਥਾ ਹਿ ਸੁਵਣ੍ਣਵਣ੍ਣੋਪਿ ਕਾਯੋ ਪੂਤਿਕਾਯੋਵ ਏਵਂ ਅਭਿਨਵਮ੍ਪਿ ਮੁਤ੍ਤਂ ਪੂਤਿਮੁਤ੍ਤਮੇਵ. ਤਤ੍ਥ ਕੇਚਿ ਗੋਮੁਤ੍ਤਭਾਵਿਤਂ ਹਰਿਤਕੀਖਣ੍ਡਂ ‘‘ਪੂਤਿਮੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਪੂਤਿਭਾਵੇਨ ਆਪਣਾਦਿਤੋ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਂ ਛਡ੍ਡਿਤਂ ਅਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਂ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਭੇਸਜ੍ਜਂ ਪੂਤਿਮੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਨ੍ਤਿ ਅਪਰੇ.

ਯਤੋ ਖੋਤਿ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤੇ ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕਵਚਨਂ, ਯਂ ਖੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤੇਨ ‘‘ਤੁਟ੍ਠੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਕਿਰਿਯਂ ਪਰਾਮਸਤਿ. ਤੁਟ੍ਠੋਤਿ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋ. ਇਦਮਸ੍ਸਾਹਨ੍ਤਿ ਯ੍ਵਾਯਂ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੇਨ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਨ ਪਚ੍ਚਯੇਨ ਅਪ੍ਪੇਨ ਸੁਲਭੇਨ ਸਨ੍ਤੋਸੋ, ਇਦਂ ਇਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਸੀਲਸਂਵਰਾਦੀਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਏਕਂ ਸਾਮਞ੍ਞਙ੍ਗਂ ਸਮਣਭਾਵਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਅਹਂ ਵਦਾਮਿ. ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ਹਿ ਚਤੁਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੀਲਂ ਸੁਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਹੋਤਿ, ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਚ ਭਾਵਨਾਪਾਰਿਪੂਰਿਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਸਾਮਞ੍ਞਂ ਨਾਮ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ. ਤਸ੍ਸ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਦ੍ਵੇ ਅਙ੍ਗਾਨਿ – ਬਾਹਿਰਂ, ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਬਾਹਿਰਂ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਞ੍ਚ, ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਂ ਪਨ ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰੋ ਧਮ੍ਮਾਨੁਧਮ੍ਮਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਚ. ਤੇਸੁ ਯਸ੍ਮਾ ਯਥਾਰਹਂ ਧਮ੍ਮਾਨੁਧਮ੍ਮਪਟਿਪਤ੍ਤਿਭੂਤਾ ਤਸ੍ਸਾ ਮੂਲਭੂਤਾ ਚੇਤੇ ਧਮ੍ਮਾ, ਯਦਿਦਂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਤਾ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਿਤਾ ਪਵਿਵਿਤ੍ਤਤਾ ਅਸਂਸਟ੍ਠਤਾ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯਤਾਤਿ ਏਵਮਾਦਯੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਇਦਮਸ੍ਸਾਹਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਸਾਮਞ੍ਞਙ੍ਗਨ੍ਤਿ ਵਦਾਮੀ’’ਤਿ.

ਗਾਥਾਸੁ ਸੇਨਾਸਨਮਾਰਬ੍ਭਾਤਿ ਵਿਹਾਰਾਦਿਂ ਮਞ੍ਚਪੀਠਾਦਿਞ੍ਚ ਸੇਨਾਸਨਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ. ਚੀਵਰਂ ਪਾਨਭੋਜਨਨ੍ਤਿ ਨਿਵਾਸਨਾਦਿਚੀਵਰਂ, ਅਮ੍ਬਪਾਨਕਾਦਿਪਾਨਂ, ਖਾਦਨੀਯਭੋਜਨੀਯਾਦਿਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਵਤ੍ਥੁਞ੍ਚ ਆਰਬ੍ਭਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਵਿਘਾਤੋ ਵਿਹਤਭਾਵੋ ਚੇਤੋਦੁਕ੍ਖਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਅਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋ – ‘‘ਅਸੁਕਸ੍ਮਿਂ ਨਾਮ ਆਵਾਸੇ ਪਚ੍ਚਯਾ ਸੁਲਭਾ’’ਤਿ ਲਭਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨਗਮਨੇਨ ਵਾ ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ ਨ ਤੁਯ੍ਹ’’ਨ੍ਤਿ ਵਿਵਾਦਾਪਜ੍ਜਨੇਨ ਵਾ ਨਵਕਮ੍ਮਕਰਣਾਦਿਵਸੇਨ ਵਾ ਸੇਨਾਸਨਾਦੀਨਿ ਪਰਿਯੇਸਨ੍ਤਾਨਂ ਅਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਾਨਂ ਇਚ੍ਛਿਤਲਾਭਾਦਿਨਾ ਯੋ ਵਿਘਾਤੋ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਹੋਤਿ, ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ਨ ਹੋਤੀਤਿ. ਦਿਸਾ ਨਪ੍ਪਟਿਹਞ੍ਞਤੀਤਿ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਿਯਾ ਚਾਤੁਦ੍ਦਿਸਾਭਾਵੇਨ ਦਿਸਾ ਨਪ੍ਪਟਿਹਨ੍ਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ –

‘‘ਚਾਤੁਦ੍ਦਿਸੋ ਅਪ੍ਪਟਿਘੋ ਚ ਹੋਤਿ,

ਸਨ੍ਤੁਸ੍ਸਮਾਨੋ ਇਤਰੀਤਰੇਨਾ’’ਤਿ. (ਸੁ. ਨਿ. ੪੨; ਚੂਲ਼ਨਿ. ਖਗ੍ਗਵਿਸਾਣਸੁਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦੇਸ ੧੨੮);

ਯਸ੍ਸ ਹਿ ‘‘ਅਸੁਕਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ ਗਤੋ ਚੀਵਰਾਦੀਨਿ ਲਭਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਦਿਸਾ ਪਟਿਹਞ੍ਞਤਿ ਨਾਮ. ਯਸ੍ਸ ਪਨ ਏਵਂ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਦਿਸਾ ਨ ਪਟਿਹਞ੍ਞਤਿ ਨਾਮ. ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਾ. ਸਾਮਞ੍ਞਸ੍ਸਾਨੁਲੋਮਿਕਾਤਿ ਸਮਣਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭਾਵਨਾਯ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸ੍ਸੇਵ ਵਾ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਾ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਤਾਦਯੋ. ਅਧਿਗ੍ਗਹਿਤਾਤਿ ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਤੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਅਧਿਗ੍ਗਹਿਤਾ ਪਟਿਪਕ੍ਖਧਮ੍ਮੇ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਗਹਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਗਤਾ, ਨ ਬਾਹਿਰਗਤਾਤਿ.

ਦੁਤਿਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੩. ਆਸਵਕ੍ਖਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੦੨. ਤਤਿਯੇ ਜਾਨਤੋਤਿ ਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਪਸ੍ਸਤੋਤਿ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਯਦਿਪਿ ਇਮਾਨਿ ਦ੍ਵੇਪਿ ਪਦਾਨਿ ਏਕਤ੍ਥਾਨਿ, ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਮੇਵ ਨਾਨਂ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ‘‘ਜਾਨਤੋ’’ਤਿ ਞਾਣਲਕ੍ਖਣਂ ਉਪਾਦਾਯ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਨਿਦ੍ਦਿਸਤਿ. ਜਾਨਨਲਕ੍ਖਣਞ੍ਹਿ ਞਾਣਂ. ‘‘ਪਸ੍ਸਤੋ’’ਤਿ ਞਾਣਪ੍ਪਭਾਵਂ ਉਪਾਦਾਯ. ਦਸ੍ਸਨਪ੍ਪਭਾਵਞ੍ਹਿ ਉਪਾਦਾਯ ਞਾਣਸਮਙ੍ਗੀ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਚਕ੍ਖੁਮਾ ਵਿਯ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਰੂਪਾਨਿ, ਞਾਣੇਨ ਵਿਵਟੇ ਧਮ੍ਮੇ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਜਾਨਤੋਤਿ ਅਨੁਬੋਧਞਾਣੇਨ ਜਾਨਤੋ. ਪਸ੍ਸਤੋਤਿ ਪਟਿਵੇਧਞਾਣੇਨ ਪਸ੍ਸਤੋ. ਪਟਿਲੋਮਤੋ ਵਾ ਦਸ੍ਸਨਮਗ੍ਗੇਨ ਪਸ੍ਸਤੋ, ਭਾਵਨਾਮਗ੍ਗੇਨ ਜਾਨਤੋ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਞਾਤਤੀਰਣਪਹਾਨਪਰਿਞ੍ਞਾਹਿ ਜਾਨਤੋ, ਸਿਖਾਪ੍ਪਤ੍ਤਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਪਸ੍ਸਤੋ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਰਿਞ੍ਞਾਭਿਸਮਯੇਨ ਜਾਨਤੋ, ਨਿਰੋਧਂ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਭਿਸਮਯੇਨ ਪਸ੍ਸਤੋ. ਤਦੁਭਯੇ ਚ ਸਤਿ ਪਹਾਨਭਾਵਨਾਭਿਸਮਯਾ ਸਿਦ੍ਧਾ ਏਵ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਚਤੁਸਚ੍ਚਾਭਿਸਮਯੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ. ਯਦਾ ਚੇਤ੍ਥ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ, ਤਦਾ ‘‘ਜਾਨਤੋ ਪਸ੍ਸਤੋ’’ਤਿ ਪਦਾਨਂ ਹੇਤੁਅਤ੍ਥਦੀਪਨਤਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਯਦਾ ਪਨ ਮਗ੍ਗਞਾਣਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ, ਤਦਾ ਮਗ੍ਗਕਿਚ੍ਚਤ੍ਥਦੀਪਨਤਾ.

ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਨ੍ਤਿ ‘‘ਜਾਨਤੋ, ਅਹਂ ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਸ੍ਸਤੋ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਂ ਵਦਾਮੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੫; ਸਂ. ਨਿ. ੩.੧੦੧; ੫.੧੦੯੫) ਏਵਮਾਗਤੇ ਸਬ੍ਬਾਸਵਸਂਵਰਪਰਿਯਾਯੇ ‘‘ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਾ ਅਨਾਸਵਂ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੪੩੮) ਚ ਸੁਤ੍ਤਪਦੇਸੁ ਆਸਵਾਨਂ ਪਹਾਨਂ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਕ੍ਖਯੋ ਅਸਮੁਪ੍ਪਾਦੋ ਖੀਣਾਕਾਰੋ ਨਤ੍ਥਿਭਾਵੋ ‘‘ਆਸਵਕ੍ਖਯੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ‘‘ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਾ ਸਮਣੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੪੩੮) ਫਲਂ.

‘‘ਪਰਵਜ੍ਜਾਨੁਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ, ਨਿਚ੍ਚਂ ਉਜ੍ਝਾਨਸਞ੍ਞਿਨੋ;

ਆਸਵਾ ਤਸ੍ਸ ਵਡ੍ਢਨ੍ਤਿ, ਆਰਾ ਸੋ ਆਸਵਕ੍ਖਯਾ’’ਤਿ. (ਧ. ਪ. ੨੫੩); –

ਆਦੀਸੁ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ.

‘‘ਸੇਖਸ੍ਸ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਸ੍ਸ, ਉਜੁਮਗ੍ਗਾਨੁਸਾਰਿਨੋ;

ਖਯਸ੍ਮਿਂ ਪਠਮਂ ਞਾਣਂ, ਤਤੋ ਅਞ੍ਞਾ ਅਨਨ੍ਤਰਾ;

ਤਤੋ ਅਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਞਾਣਂ ਵੇ ਹੋਤਿ ਤਾਦਿਨੋ’’ਤਿ. (ਅ. ਨਿ. ੩.੮੬; ਇਤਿਵੁ. ੬੨) –

ਏਵਮਾਗਤੇ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸੁਤ੍ਤੇ ਇਧ ਚ ਮਗ੍ਗੋ ‘‘ਆਸਵਕ੍ਖਯੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਹਂ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਾਧਿਗਮਂ ਵਦਾਮੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਨੋ ਅਜਾਨਤੋ ਨੋ ਅਪਸ੍ਸਤੋਤਿ ਯੋ ਪਨ ਨ ਜਾਨਾਤਿ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਨੋ ਵਦਾਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤੇਨ ਯੇ ਅਜਾਨਤੋ ਅਪਸ੍ਸਤੋਪਿ ਸਂਸਾਰਸੁਦ੍ਧਿਂ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਪੁਰਿਮੇਨ ਵਾ ਪਦਦ੍ਵਯੇਨ ਉਪਾਯੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਇਮਿਨਾ ਅਨੁਪਾਯਪਟਿਸੇਧੋ. ਸਙ੍ਖੇਪੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਞਾਣਂ ਆਸਵਕ੍ਖਯਕਰਂ, ਸੇਸਂ ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਇਦਾਨਿ ਯਂ ਜਾਨਤੋ ਯਂ ਪਸ੍ਸਤੋ ਆਸਵਕ੍ਖਯੋ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਕਿਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਜਾਨਤੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਂ ਆਰਭਿ. ਤਤ੍ਥ ਜਾਨਨਾ ਬਹੁਵਿਧਾ. ਦਬ੍ਬਜਾਤਿਕੋ ਏਵ ਹਿ ਕੋਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਛਤ੍ਤਂ ਕਾਤੁਂ ਜਾਨਾਤਿ, ਕੋਚਿ ਚੀਵਰਾਦੀਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ, ਤਸ੍ਸ ਈਦਿਸਾਨਿ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਵਤ੍ਤਸੀਸੇ ਠਤ੍ਵਾ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਾ ਜਾਨਨਾ ‘‘ਮਗ੍ਗਫਲਾਨਂ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ ਨ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ. ਯੋ ਪਨ ਸਾਸਨੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਵੇਜ੍ਜਕਮ੍ਮਾਦੀਨਿ ਕਾਤੁਂ ਜਾਨਾਤਿ, ਤਸ੍ਸੇਵਂ ਜਾਨਤੋ ਆਸਵਾ ਵਡ੍ਢਨ੍ਤਿਯੇਵ. ਤਸ੍ਮਾ ਯਂ ਜਾਨਤੋ ਯਂ ਪਸ੍ਸਤੋ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯੋ ਹੋਤਿ, ਤਦੇਵ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਚਤੁਸਚ੍ਚਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ, ਤਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰਸੁਤ੍ਤੇ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ.

ਤਤ੍ਥ ਪਨ ‘‘ਯੋਨਿਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਮਨਸਿ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਅਕੁਸਲਂ ਪਜਹਤਿ, ਕੁਸਲਂ ਭਾਵੇਤੀ’’ਤਿ (ਇਤਿਵੁ. ੧੬) ਆਗਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਤ੍ਥਵਿਭਾਵਨਾ ਕਤਾ. ਇਧ ‘‘ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਜਾਨਤੋ ਪਸ੍ਸਤੋ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੫; ਸਂ. ਨਿ. ੩.੧੦੧; ੫.੧੦੯੫) ਆਗਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਪਰਿਞ੍ਞਾਪਟਿਵੇਧਵਸੇਨ ਪਰਿਞ੍ਞਾਭਿਸਮਯਵਸੇਨ ਮਗ੍ਗਞਾਣੇਨ ਜਾਨਤੋ ਪਸ੍ਸਤੋ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਆਸਵੇਸੁ ਚ ਪਠਮਮਗ੍ਗੇਨ ਦਿਟ੍ਠਾਸਵੋ ਖੀਯਤਿ, ਤਤਿਯਮਗ੍ਗੇਨ ਕਾਮਾਸਵੋ, ਚਤੁਤ੍ਥਮਗ੍ਗੇਨ ਭਵਾਸਵੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਵੋ ਚ ਖੀਯਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਗਾਥਾਸੁ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਞਾਣਨ੍ਤਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਫਲੇ ਚ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਞਾਣਂ. ਉਤ੍ਤਮਨ੍ਤਿ ਉਤ੍ਤਮਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਾ ਉਤ੍ਤਮਂ. ਖਯੇ ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਆਸਵਾਨਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਞ੍ਚ ਖਯੇ ਖਯਕਰੇ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇ ਞਾਣਂ. ‘‘ਖੀਣਾ ਸਂਯੋਜਨਾ ਇਤਿ ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਇਧਾਪਿ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਂ. ਤੇਨ ਪਹੀਨਕਿਲੇਸਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਚਤ੍ਤਾਰਿਪਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਞਾਣਾਨਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਅਵਸਿਟ੍ਠਕਿਲੇਸਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾ ਹਿ ਇਧ ਨਤ੍ਥਿ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਾਧਿਗਮਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ. ਯਥਾ ਚੇਤ੍ਥ ਜਾਨਤੋ ਪਸ੍ਸਤੋਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਧਿਗਮੇਨ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਕਿਚ੍ਚਂ ਅਧਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਏਵਂ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਕਿਚ੍ਚਮ੍ਪਿ ਅਧਿਕਮੇਵ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਨ ਤ੍ਵੇਵਿਦਂ ਕੁਸੀਤੇਨਾ’’ਤਿ ਓਸਾਨਗਾਥਮਾਹ.

ਤਤ੍ਥ ਨ ਤ੍ਵੇਵਿਦਨ੍ਤਿ ਨ ਤੁ ਏਵ ਇਦਂ. ਤੁਸਦ੍ਦੋ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ. ਬਾਲੇਨਮਵਿਜਾਨਤਾਤਿ ਮਕਾਰੋ ਪਦਸਨ੍ਧਿਕਰੋ. ਅਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋ – ਇਦਂ ਸੇਕ੍ਖਮਗ੍ਗੇਨ ਅਸੇਕ੍ਖਮਗ੍ਗੇਨ ਚ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਅਭਿਜ੍ਝਾਕਾਯਗਨ੍ਥਾਦਿਸਬ੍ਬਗਨ੍ਥਾਨਂ ਪਮੋਚਨਂ ਪਮੋਚਨਸ੍ਸ ਨਿਮਿਤ੍ਤਭੂਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ‘‘ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਅਵਿਜਾਨਤਾ ਤਤੋ ਏਵ ਬਾਲੇਨ ਅਵਿਦ੍ਦਸੁਨਾ ਯਥਾ ਅਧਿਗਨ੍ਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ, ਏਵਂ ਕੁਸੀਤੇਨ ਨਿਬ੍ਬੀਰਿਯੇਨਾਪਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਦਧਿਗਮਾਯ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ ‘‘ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯਸ੍ਸਾਯਂ ਧਮ੍ਮੋ, ਨੋ ਕੁਸੀਤਸ੍ਸ’’ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੫੮).

‘‘ਆਰਮ੍ਭਥ ਨਿਕ੍ਕਮਥ, ਯੁਞ੍ਜਥ ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨੇ;

ਧੁਨਾਥ ਮਚ੍ਚੁਨੋ ਸੇਨਂ, ਨਲ਼ਾਗਾਰਂਵ ਕੁਞ੍ਜਰੋ’’ਤਿ. (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੮੫; ਨੇਤ੍ਤਿ. ੨੯; ਮਿ. ਪ. ੫.੧.੪);

ਤਤਿਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੪. ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੦੩. ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਯੇ ਹਿ ਕੇਚੀਤਿ ਯੇ ਕੇਚਿ. ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਨ੍ਤੀਤਿ ‘‘ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਏਤ੍ਤਕਂ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਨ ਇਤੋ ਭਿਯ੍ਯੋ’’ਤਿ ਅਵਿਪਰੀਤਂ ਸਭਾਵਸਰਸਲਕ੍ਖਣਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਞ੍ਞਾਸਹਿਤਾਯ ਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾਯ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਂ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਨ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤਿ. ਸੇਸੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਨ ਮੇ ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇਤਿਆਦੀਸੁ ਅਯਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋ – ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਤੁਸਚ੍ਚਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਅਨਨੁਯੁਤ੍ਤਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਮਤ੍ਤਸਮਣਾ ਚੇਵ ਜਾਤਿਮਤ੍ਤਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਚ ਨ ਮਯਾ ਤੇ ਸਮਿਤਪਾਪਸਮਣੇਸੁ ਸਮਣੋਤਿ, ਬਾਹਿਤਪਾਪਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਸੁ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਤਿ ਚ ਸਮ੍ਮਤਾ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾ. ਕਸ੍ਮਾ? ਸਮਣਕਰਣਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕਰਣਾਨਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਭਾਵਤੋਤਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਨ ਚ ਪਨ ਤੇ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਾਮਞ੍ਞਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਸਾਮਞ੍ਞਸਙ੍ਖਾਤਂ ਅਤ੍ਥਂ, ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਾਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਞਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨਂ. ਅਪਰੇ ਪਨ ‘‘ਸਾਮਞ੍ਞਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਾ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਞਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਰਿਯਫਲਾਨੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ. ਸੁਕ੍ਕਪਕ੍ਖੋ ਵੁਤ੍ਤਵਿਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਗਾਥਾਸੁ ਅਪੁਬ੍ਬਂ ਨਤ੍ਥਿ.

ਚਤੁਤ੍ਥਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੫. ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੦੪. ਪਞ੍ਚਮੇ ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸੀਲਂ ਨਾਮ ਖੀਣਾਸਵਾਨਂ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਸੀਲਂ, ਤੇਨ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾਤਿ ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ. ਸਮਾਧਿਪਞ੍ਞਾਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਪਨ ਫਲਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯੇਵ, ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਞਾਣਦਸ੍ਸਨਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਞਾਣਂ. ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਸੀਲਾਦਯੋ ਤਯੋ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾ, ਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾਵ, ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਞਾਣਦਸ੍ਸਨਂ ਲੋਕਿਯਮੇਵ. ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਪਰਮਤ੍ਥੇਹਿ ਯਥਾਰਹਂ ਪਰੇ ਓਵਦਨ੍ਤਿ ਅਨੁਸਾਸਨ੍ਤੀਤਿ ਓਵਾਦਕਾ. ਵਿਞ੍ਞਾਪਕਾਤਿ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਕਮ੍ਮਫਲਾਨਿ ਚ, ਵਿਞ੍ਞਾਪਕਾ, ਤਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਕੁਸਲਾ, ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਕੁਸਲਾ. ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਸਾਵਜ੍ਜਾ, ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਨਵਜ੍ਜਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਕੁਸਲਾਦਿਵਿਭਾਗਤੋ ਖਨ੍ਧਾਦਿਵਿਭਾਗਤੋ ਸਲਕ੍ਖਣਤੋ ਸਾਮਞ੍ਞਲਕ੍ਖਣਤੋਤਿ ਵਿਵਿਧੇਹਿ ਨਯੇਹਿ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਞਾਪਕਾ ਅਵਬੋਧਕਾ. ਸਨ੍ਦਸ੍ਸਕਾਤਿ ਤੇਯੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਹਤ੍ਥੇਨ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਯ ਪਰਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤਾਰੋ. ਸਮਾਦਪਕਾਤਿ ਯਂ ਸੀਲਾਦਿ ਯੇਹਿ ਅਸਮਾਦਿਨ੍ਨਂ, ਤਸ੍ਸ ਸਮਾਦਾਪੇਤਾਰੋ, ਤਤ੍ਥ ਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤਾਰੋ. ਸਮੁਤ੍ਤੇਜਕਾਤਿ ਏਵਂ ਕੁਸਲਧਮ੍ਮੇਸੁ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾਨਂ ਉਪਰਿ ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਾਨੁਯੋਗੇ ਨਿਯੋਜਨਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾ ਉਤ੍ਤੇਜਕਾ, ਯਥਾ ਵਿਸੇਸਾਧਿਗਮੋ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਨਿਸਾਮਨਵਸੇਨ ਤੇਜਕਾ. ਸਮ੍ਪਹਂਸਕਾਤਿ ਤੇਸਂ ਯਥਾਲਦ੍ਧੇਹਿ ਉਪਰਿਲਦ੍ਧਬ੍ਬੇਹਿ ਚ ਗੁਣਵਿਸੇਸੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾ ਪਹਂਸਕਾ, ਲਦ੍ਧਸ੍ਸਾਦਵਸੇਨ ਸੁਟ੍ਠੁ ਤੋਸਕਾ. ਅਲਂਸਮਕ੍ਖਾਤਾਰੋਤਿ ਅਲਂ ਪਰਿਯਤ੍ਤਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਰਿਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਅਨੁਗ੍ਗਹਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਅਕ੍ਖਾਤਾਰੋ.

ਅਥ ਵਾ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸਕਾਤਿ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਾ ਪਵਤ੍ਤਿਨਿਵਤ੍ਤਿਯੋ ਸਭਾਵਸਰਸਲਕ੍ਖਣਤੋ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਦਸ੍ਸੇਤਾਰੋ. ਸਮਾਦਪਕਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਨਵਸੇਨ ਤਸ੍ਸੇਵ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਗਾਹਾਪਕਾ. ਸਮੁਤ੍ਤੇਜਕਾਤਿ ਤਦਤ੍ਥਗ੍ਗਹਣੇ ਉਸ੍ਸਾਹਜਨਨੇਨ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਵੋਦਪਕਾ ਜੋਤਕਾ ਵਾ. ਸਮ੍ਪਹਂਸਕਾਤਿ ਤਦਤ੍ਥਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਆਨਿਸਂਸਦਸ੍ਸਨੇਨ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਪਹਂਸਕਾ ਤੋਸਕਾ. ਅਲਂਸਮਕ੍ਖਾਤਾਰੋਤਿ ਸਮਤ੍ਥਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਸਮਕ੍ਖਾਤਾਰੋ. ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾਤਿ ਪਟਿਵੇਧਸਦ੍ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ, ਤਿਵਿਧਸ੍ਸਾਪਿ ਵਾ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਦੇਸੇਤਾਰੋ.

ਦਸ੍ਸਨਮ੍ਪਹਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸਨਮ੍ਪਿ ਅਹਂ. ਤਂ ਪਨੇਤਂ ਚਕ੍ਖੁਦਸ੍ਸਨਂ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਦੁਵਿਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਪਸਨ੍ਨੇਹਿ ਚਕ੍ਖੂਹਿ ਅਰਿਯਾਨਂ ਓਲੋਕਨਂ ਚਕ੍ਖੁਦਸ੍ਸਨਂ ਨਾਮ. ਅਰਿਯਭਾਵਕਰਾਨਂ ਪਨ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਰਿਯਭਾਵਸ੍ਸ ਚ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਮਗ੍ਗਫਲੇਹਿ ਅਧਿਗਮੋ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਂ ਨਾਮ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨਤ੍ਥੇ ਚਕ੍ਖੁਦਸ੍ਸਨਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਅਰਿਯਾਨਞ੍ਹਿ ਪਸਨ੍ਨੇਹਿ ਚਕ੍ਖੂਹਿ ਓਲੋਕਨਮ੍ਪਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਬਹੂਪਕਾਰਮੇਵ. ਸਵਨਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਸੁਕੋ ਨਾਮ ਖੀਣਾਸਵੋ ਅਸੁਕਸ੍ਮਿਂ ਨਾਮ ਰਟ੍ਠੇ ਵਾ ਜਨਪਦੇ ਵਾ ਗਾਮੇ ਵਾ ਨਿਗਮੇ ਵਾ ਵਿਹਾਰੇ ਵਾ ਲੇਣੇ ਵਾ ਵਸਤੀ’’ਤਿ ਕਥੇਨ੍ਤਾਨਂ ਸੋਤੇਨ ਸਵਨਂ, ਏਤਮ੍ਪਿ ਬਹੂਪਕਾਰਮੇਵ. ਉਪਸਙ੍ਕਮਨਨ੍ਤਿ ‘‘ਦਾਨਂ ਵਾ ਦਸ੍ਸਾਮਿ, ਪਞ੍ਹਂ ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਧਮ੍ਮਂ ਵਾ ਸੋਸ੍ਸਾਮਿ, ਸਕ੍ਕਾਰਂ ਵਾ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਏਵਰੂਪੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਅਰਿਯਾਨਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨਂ. ਪਯਿਰੁਪਾਸਨਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਹਪਯਿਰੁਪਾਸਨਂ, ਅਰਿਯਾਨਂ ਗੁਣੇ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤੇ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਨਿਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਦਾਨਂ ਵਾ ਦਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤਂ ਵਾ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕੁਸਲ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਪਞ੍ਹਪੁਚ੍ਛਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵੇਯ੍ਯਾਵਚ੍ਚਾਦਿਕਰਣਂ ਪਯਿਰੁਪਾਸਨਂਯੇਵ. ਅਨੁਸ੍ਸਰਣਨ੍ਤਿ ਰਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਦਿਵਾਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਨਿਸਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ‘‘ਇਦਾਨਿ ਅਰਿਯਾ ਗੁਮ੍ਬਲੇਣਮਣ੍ਡਪਾਦੀਸੁ ਝਾਨਵਿਪਸ੍ਸਨਾਮਗ੍ਗਫਲਸੁਖੇਹਿ ਵੀਤਿਨਾਮੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਤੇਸਂ ਦਿਬ੍ਬਵਿਹਾਰਾਦਿਗੁਣਵਿਸੇਸਾਰਮ੍ਮਣਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਣਂ. ਯੋ ਵਾ ਤੇਸਂ ਸਨ੍ਤਿਕਾ ਓਵਾਦੋ ਲਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਆਵਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਸੀਲਂ ਕਥਿਤਂ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਮਾਧਿ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਮਗ੍ਗੋ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਫਲ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਣਂ.

ਅਨੁਪਬ੍ਬਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਅਰਿਯੇਸੁ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸਾਦੇਤ੍ਵਾ ਘਰਾ ਨਿਕ੍ਖਮ੍ਮ ਤੇਸਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ. ਅਰਿਯੇਸੁ ਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸਾਦੇਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂਯੇਵ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂਯੇਵ ਓਵਾਦਾਨੁਸਾਸਨਿਂ ਪਚ੍ਚਾਸੀਸਮਾਨਸ੍ਸ ਚਰਤੋਪਿ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਅਨੁਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਨਾਮ, ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਓਵਾਦਾਨੁਸਾਸਨਿਂ ਪਚ੍ਚਾਸੀਸਮਾਨਸ੍ਸ ਚਰਤੋਪਿ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਅਨੁਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਨਾਮ, ਅਰਿਯੇਸੁ ਪਸਾਦੇਨ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਅਰਿਯਾਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਓਵਾਦਾਨੁਸਾਸਨਿਂ ਪਚ੍ਚਾਸੀਸਮਾਨਸ੍ਸ ਚਰਤੋਪਿ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਅਨੁਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਵ. ਅਞ੍ਞੇਸੁ ਪਨ ਪਸਾਦੇਨ ਅਞ੍ਞੇਸਂਯੇਵ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞੇਸਂਯੇਵ ਓਵਾਦਾਨੁਸਾਸਨਿਂ ਪਚ੍ਚਾਸੀਸਮਾਨਸ੍ਸ ਚਰਤੋ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਅਨੁਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਪਬ੍ਬਜਿਤੇਸੁ ਪਨ ਮਹਾਕਸ੍ਸਪਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਤਾਵ ਅਨੁਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ ਸਤਸਹਸ੍ਸਮਤ੍ਤਾ ਅਹੇਸੁਂ, ਤਥਾ ਥੇਰਸ੍ਸੇਵ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਸ੍ਸ ਚਨ੍ਦਗੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਸ੍ਸ ਸੂਰਿਯਗੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸਗੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਸ੍ਸ ਯੋਨਕਧਮ੍ਮਰਕ੍ਖਿਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ. ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕੋ ਅਸੋਕਰਞ੍ਞੋ ਕਨਿਟ੍ਠਭਾਤਾ ਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰੋ ਨਾਮ ਅਹੋਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ ਅਡ੍ਢਤੇਯ੍ਯਕੋਟਿਸਙ੍ਖਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਦੀਪਪ੍ਪਸਾਦਕਮਹਾਮਹਿਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਪਨ ਅਨੁਪਬ੍ਬਜਿਤਾਨਂ ਗਣਨਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਯਾਵਜ੍ਜਦਿਵਸਾ ਲਙ੍ਕਾਦੀਪੇ ਸਤ੍ਥਰਿ ਪਸਾਦੇਨ ਪਬ੍ਬਜਨ੍ਤਾ ਮਹਾਮਹਿਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸੇਵ ਅਨੁਪਬ੍ਬਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਨਾਮ.

ਇਦਾਨਿ ਯੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਤੇਸਂ ਅਰਿਯਾਨਂ ਦਸ੍ਸਨਾਦਿ ਬਹੂਪਕਾਰਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਥਾਰੂਪੇ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਤਥਾਰੂਪੇਤਿ ਤਾਦਿਸੇ ਸੀਲਾਦਿਗੁਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਅਰਿਯੇ. ਯਸ੍ਮਾ ਦਸ੍ਸਨਸਵਨਾਨੁਸ੍ਸਰਣਾਨਿ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨਪਯਿਰੁਪਾਸਨਟ੍ਠਾਨਾਨਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਾਨਿ ਅਨਾਮਸਿਤ੍ਵਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨਪਯਿਰੁਪਾਸਨਾਨਿਯੇਵ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸੇਵਤੋ ਭਜਤੋ ਪਯਿਰੁਪਾਸਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦਸ੍ਸਨਸਵਨਾਨੁਸ੍ਸਰਣਤੋ ਹਿ ਅਰਿਯੇਸੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸਦ੍ਧੋ ਤੇ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਯਿਰੁਪਾਸਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਲਦ੍ਧਸਵਨਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯੋ ਅਪਰਿਪੂਰੇ ਸੀਲਾਦਿਗੁਣੇ ਪਰਿਪੂਰੇਸ੍ਸਤੀਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਦ੍ਧਾਜਾਤੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਤਿ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤੋ ਪਯਿਰੁਪਾਸਤੀ’’ਤਿਆਦਿ (ਮ. ਨਿ. ੨.੧੮੩).

ਤਤ੍ਥ ਸੇਵਤੋਤਿ ਵਤ੍ਤਪਟਿਵਤ੍ਤਕਰਣਵਸੇਨ ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਤੋ. ਭਜਤੋਤਿ ਸਮ੍ਪਿਯਾਯਨਭਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਭਜਤੋ. ਪਯਿਰੁਪਾਸਤੋਤਿ ਪਞ੍ਹਪੁਚ੍ਛਨੇਨ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਅਨੁਕਰਣੇਨ ਚ ਪਯਿਰੁਪਾਸਤੋਤਿ ਤਿਣ੍ਣਂ ਪਦਾਨਂ ਅਤ੍ਥਵਿਭਾਗੋ ਦੀਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਞਾਣਦਸ੍ਸਨਸ੍ਸ ਪਾਰਿਪੂਰਿ ਏਕੂਨਵੀਸਤਿਮਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਞਾਣਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਏਵਰੂਪਾ ਚ ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂਤਿਆਦੀਸੁ ਯੇ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਗੁਣਸਮਨ੍ਨਾਗਮੇਨ ਏਵਰੂਪਾ ਏਦਿਸਾ ਭਿਨ੍ਨਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸਾ ਭਿਕ੍ਖੂ, ਤੇ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾਦਿਹਿਤੇਸੁ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਨਿਯੋਜਨਵਸੇਨ ਅਨੁਸਾਸਨਤੋ ਸਤ੍ਥਾਰੋਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਜਾਤਿਕਨ੍ਤਾਰਾਦਿਨਿਤ੍ਥਰਣਤੋ ਸਤ੍ਥਵਾਹਾਤਿਪਿ, ਰਾਗਾਦਿਰਣਾਨਂ ਜਹਨਤੋ ਜਹਾਪਨਤੋ ਚ ਰਣਞ੍ਜਹਾਤਿਪਿ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਤਮਸ੍ਸ ਵਿਨੋਦਨਤੋ ਵਿਨੋਦਾਪਨਤੋ ਚ ਤਮੋਨੁਦਾਤਿਪਿ, ਸਪਰਸਨ੍ਤਾਨੇਸੁ ਪਞ੍ਞਾਆਲੋਕਪਞ੍ਞਾਓਭਾਸਪਞ੍ਞਾਪਜ੍ਜੋਤਾਨਂ ਕਰਣੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨੇਨ ਆਲੋਕਾਦਿਕਰਾਤਿਪਿ, ਤਥਾ ਞਾਣੁਕ੍ਕਾਞਾਣਪ੍ਪਭਾਧਮ੍ਮੁਕ੍ਕਾਧਮ੍ਮਪ੍ਪਭਾਨਂ ਧਾਰਣੇਨ ਕਰਣੇਨ ਚ ਉਕ੍ਕਾਧਾਰਾਤਿਪਿ, ਪਭਙ੍ਕਰਾਤਿਪਿ, ਆਰਕਤ੍ਤਾ ਕਿਲੇਸੇਹਿ, ਅਨਯੇ ਨ ਇਰਿਯਨਤੋ, ਅਯੇ ਚ ਇਰਿਯਨਤੋ ਪਰੇਸਂ ਤਥਾਭਾਵਹੇਤੁਭਾਵਤੋ, ਸਦੇਵਕੇਨ ਲੋਕੇਨ ਅਰਣੀਯਤੋ ਅਰਿਯਾਤਿਪਿ, ਪਞ੍ਞਾਚਕ੍ਖੁਧਮ੍ਮਚਕ੍ਖੂਨਂ ਸਾਤਿਸਯਪਟਿਲਾਭੇਨ ਚਕ੍ਖੁਮਨ੍ਤੋਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ.

ਗਾਥਾਸੁ ਪਾਮੋਜ੍ਜਕਰਣਂ ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਨਿਰਾਮਿਸਸ੍ਸ ਪਮੋਦਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕਂ ਠਾਨਂ ਕਾਰਣਂ. ਏਤਨ੍ਤਿ ਇਦਾਨਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਨਿਦਸ੍ਸਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਵਿਜਾਨਤਨ੍ਤਿ ਸਂਕਿਲੇਸਵੋਦਾਨੇ ਯਾਥਾਵਤੋ ਜਾਨਨ੍ਤਾਨਂ. ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਭਾਵਿਤਸਭਾਵਾਨਂ, ਕਾਯਭਾਵਨਾਦੀਹਿ ਭਾਵਿਤਸਨ੍ਤਾਨਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਧਮ੍ਮਜੀਵਿਨਨ੍ਤਿ ਮਿਚ੍ਛਾਜੀਵਂ ਪਹਾਯ ਧਮ੍ਮੇਨ ਞਾਯੇਨ ਜੀਵਿਕਕਪ੍ਪਨਤੋ, ਧਮ੍ਮੇਨ ਵਾ ਞਾਯੇਨ ਅਤ੍ਤਭਾਵਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ, ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਬਹੁਲਤਾਯ ਵਾ ਅਗ੍ਗਫਲਧਮ੍ਮੇਨ ਜੀਵਨਤੋ ਧਮ੍ਮਜੀਵਿਨਂ. ਅਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋ – ਯਦਿਦਂ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਿਨਿਟ੍ਠਿਤਸਮਾਧਿਪਞ੍ਞਾਭਾਵਨਾਨਂ ਤਤੋ ਏਵ ਧਮ੍ਮਜੀਵਿਨਂ ਅਰਿਯਾਨਂ ਦਸ੍ਸਨਂ. ਏਤਂ ਅਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਂ ਸੀਲਾਦੀਨਂ ਪਾਰਿਪੂਰਿਹੇਤੁਭਾਵਤੋ ਵਿਜਾਨਤਂ ਸਪ੍ਪਞ੍ਞਜਾਤਿਕਾਨਂ ਏਕਨ੍ਤੇਨੇਵ ਪੀਤਿਪਾਮੋਜ੍ਜਕਾਰਣਨ੍ਤਿ.

ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਤਸ੍ਸ ਕਾਰਣਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤੇ ਜੋਤਯਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਓਸਾਨਗਾਥਾਦ੍ਵਯਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਤੇਤਿ ਤੇ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਜੀਵਿਨੋ ਅਰਿਯਾ. ਜੋਤਯਨ੍ਤੀਤਿ ਪਕਾਸਯਨ੍ਤਿ. ਭਾਸਯਨ੍ਤੀਤਿ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੋਭਾਸੇਨ ਲੋਕਂ ਪਭਾਸਯਨ੍ਤਿ, ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯੇਸਨ੍ਤਿ ਯੇਸਂ ਅਰਿਯਾਨਂ. ਸਾਸਨਨ੍ਤਿ ਓਵਾਦਂ. ਸਮ੍ਮਦਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਞਾਣੇਹਿ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.

ਪਞ੍ਚਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੬. ਤਣ੍ਹੁਪ੍ਪਾਦਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੦੫. ਛਟ੍ਠੇ ਤਣ੍ਹੁਪ੍ਪਾਦਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਏਤੇਸੂਤਿ ਉਪ੍ਪਾਦਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ? ਤਣ੍ਹਾ. ਤਣ੍ਹਾਯ ਉਪ੍ਪਾਦਾ ਤਣ੍ਹੁਪ੍ਪਾਦਾ, ਤਣ੍ਹਾਵਤ੍ਥੂਨਿ ਤਣ੍ਹਾਕਾਰਣਾਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਤ੍ਥਾਤਿ ਯੇਸੁ ਨਿਮਿਤ੍ਤਭੂਤੇਸੁ. ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਸੀਲਾ. ਚੀਵਰਹੇਤੂਤਿ ‘‘ਕਤ੍ਥ ਮਨਾਪਂ ਚੀਵਰਂ ਲਭਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚੀਵਰਕਾਰਣਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਇਤਿਭਵਾਭਵਹੇਤੂਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਇਤੀਤਿ ਨਿਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ. ਯਥਾ ਚੀਵਰਾਦਿਹੇਤੁ, ਏਵਂ ਭਵਾਭਵਹੇਤੁਪੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਭਵਾਭਵਾਤਿ ਚੇਤ੍ਥ ਪਣੀਤਪ੍ਪਣੀਤਾਨਿ ਸਪ੍ਪਿਨਵਨੀਤਾਦੀਨਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾਨਿ ਭਵਤਿ ਆਰੋਗ੍ਯਂ ਏਤੇਨਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ‘‘ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਭਵੇਸੁ ਪਣੀਤਪ੍ਪਣੀਤਤਰੋ ਭਵਾਭਵੋ’’ਤਿਪਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਭਵੋਤਿ ਵਾ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਅਭਵੋਤਿ ਵਿਪਤ੍ਤਿ. ਭਵੋਤਿ ਵੁਡ੍ਢਿ, ਅਭਵੋਤਿ ਹਾਨਿ. ਤਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਞ੍ਚ ਤਣ੍ਹਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਭਵਾਭਵਹੇਤੁ ਵਾ’’ਤਿ.

ਗਾਥਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਾ ਏਵ. ਅਪਿਚ ਤਣ੍ਹਾਦੁਤਿਯੋਤਿ ਤਣ੍ਹਾਸਹਾਯੋ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਸਤ੍ਤੋ ਅਨਮਤਗ੍ਗੇ ਸਂਸਾਰਵਟ੍ਟੇ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਨ ਏਕਕੋਵ ਸਂਸਰਤਿ, ਤਣ੍ਹਂ ਪਨ ਦੁਤਿਯਿਕਂ ਸਹਾਯਿਕਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾਵ ਸਂਸਰਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਤਂ ਪਪਾਤਪਾਤਂ ਅਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਮਧੁਗਣ੍ਹਨਕਲੁਦ੍ਦਕਂ ਵਿਯ ਅਨੇਕਾਦੀਨਵਾਕੁਲੇਸੁਪਿ ਭਵੇਸੁ ਆਨਿਸਂਸਮੇਵ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੀ ਅਨਤ੍ਥਜਾਲੇ ਸਾ ਪਰਿਬ੍ਭਮਾਪੇਤਿ. ਏਤਮਾਦੀਨਵਂ ਞਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤਂ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਇਤ੍ਥਭਾਵਞ੍ਞਥਾਭਾਵਸਞ੍ਞਿਤਂ ਆਦੀਨਵਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ. ਤਣ੍ਹਂ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਿ ‘‘ਤਣ੍ਹਾ ਚਾਯਂ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਸਮ੍ਭਵੋ ਪਭਵੋ ਕਾਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਚ ਏਕਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸਿਤਾ. ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਖੀਣਾਸਵਂ ਥੋਮੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਵੀਤਤਣ੍ਹੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.

ਛਟ੍ਠਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੭. ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੦੬. ਸਤ੍ਤਮੇ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਕਾਨੀਤਿ ਸਸੇਟ੍ਠਕਾਨਿ. ਯੇਸਨ੍ਤਿ ਯੇਸਂ ਕੁਲਾਨਂ. ਪੁਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਪੁਤ੍ਤੇਹਿ ਪੂਜਿਤਸਦ੍ਦਯੋਗੇਨ ਹਿ ਇਦਂ ਕਰਣਤ੍ਥੇ ਸਾਮਿਵਚਨਂ. ਅਜ੍ਝਾਗਾਰੇਤਿ ਸਕੇ ਘਰੇ. ਪੂਜਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਯਂ ਘਰੇ ਅਤ੍ਥਿ, ਤੇਨ ਪਟਿਜਗ੍ਗਿਤਾ ਮਨਾਪੇਨ ਚੇਵ ਕਾਯਿਕਵਾਚਸਿਕੇਨ ਚ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਇਤਿ ਮਾਤਾਪਿਤੁਪੂਜਕਾਨਿ ਕੁਲਾਨਿ ‘‘ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਕਾਨੀ’’ਤਿ ਪਸਂਸਿਤ੍ਵਾ ਉਪਰਿਪਿ ਨੇਸਂ ਪਸਂਸਨੀਯਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਪੁਬ੍ਬਦੇਵਤਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.

ਤਤ੍ਥ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਤਿਆਦੀਨਿ ਤੇਸਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿਭਾਵਸਾਧਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਤਤ੍ਰਾਯਮਤ੍ਥਵਿਭਾਵਨਾ – ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਤਿ ਸੇਟ੍ਠਾਧਿਵਚਨਂ. ਯਥਾ ਹਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨੋ ਚਤਸ੍ਸੋ ਭਾਵਨਾ ਅਵਿਜਹਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਮੇਤ੍ਤਾ, ਕਰੁਣਾ, ਮੁਦਿਤਾ, ਉਪੇਕ੍ਖਾਤਿ, ਏਵਂ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਪੁਤ੍ਤੇਸੁ ਚਤਸ੍ਸੋ ਭਾਵਨਾ ਅਵਿਜਹਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ – ਕੁਚ੍ਛਿਗਤਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਦਾਰਕੇ ‘‘ਕਦਾ ਨ ਖੋ ਪੁਤ੍ਤਕਂ ਅਰੋਗਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਙ੍ਗਪਚ੍ਚਙ੍ਗਂ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਯਦਾ ਪਨੇਸ ਮਨ੍ਦੋ ਉਤ੍ਤਾਨਸੇਯ੍ਯਕੋ ਊਕਾਹਿ ਵਾ ਮਙ੍ਕੁਲੇਹਿ ਵਾ ਦਟ੍ਠੋ ਦੁਕ੍ਖਸੇਯ੍ਯਾਯ ਵਾ ਪੀਲ਼ਿਤੋ ਪਰੋਦਤਿ ਵਿਰਵਤਿ, ਤਦਾਸ੍ਸ ਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਕਾਰੁਞ੍ਞਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਆਧਾਵਿਤ੍ਵਾ ਵਿਧਾਵਿਤ੍ਵਾ ਕੀਲ਼ਨਕਾਲੇ ਪਨ ਲੋਭਨੀਯਵਯਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਠਿਤਕਾਲੇ ਦਾਰਕਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਪ੍ਪਿਮਣ੍ਡੇ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸਤਵਿਹਤਕਪ੍ਪਾਸਪਿਚੁਪਟਲਂ ਵਿਯ ਮੁਦੁਕਂ ਆਮੋਦਿਤਂ ਪਮੋਦਿਤਂ, ਤਦਾ ਨੇਸਂ ਮੁਦਿਤਾ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਯਦਾ ਪਨ ਤੇਸਂ ਪੁਤ੍ਤੋ ਦਾਰਭਰਣਂ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਪਾਟਿਯੇਕ੍ਕਂ ਅਗਾਰਂ ਅਜ੍ਝਾਵਸਤਿ, ਤਦਾ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ‘‘ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਦਾਨਿ ਨੋ ਪੁਤ੍ਤਕੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਧਮ੍ਮਤਾਯ ਜੀਵਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਭਾਵੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਏਵਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਏਵਂ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਪੁਤ੍ਤੇਸੁ ਯਥਾਕਾਲਂ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਸ੍ਸਪਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਲਬ੍ਭਨਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਦਿਸਵੁਤ੍ਤਿਤਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਏਤਂ ਅਧਿਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਪੁਬ੍ਬਦੇਵਤਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਦੇਵਾ ਨਾਮ ਤਿਵਿਧਾ – ਸਮ੍ਮੁਤਿਦੇਵਾ, ਉਪਪਤ੍ਤਿਦੇਵਾ, ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਦੇਵਾਤਿ. ਤੇਸੁ ਸਮ੍ਮੁਤਿਦੇਵਾ ਨਾਮ ਰਾਜਾਨੋ ਖਤ੍ਤਿਯਾ. ਤੇ ਹਿ ‘‘ਦੇਵੋ, ਦੇਵੀ’’ਤਿ ਲੋਕੇ ਵੋਹਰੀਯਨ੍ਤਿ, ਦੇਵਾ ਵਿਯ ਲੋਕਸ੍ਸ ਨਿਗ੍ਗਹਾਨੁਗ੍ਗਹਸਮਤ੍ਥਾ ਚ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਉਪਪਤ੍ਤਿਦੇਵਾ ਨਾਮ ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਭਵਗ੍ਗਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਸਤ੍ਤਾ. ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਦੇਵਾ ਨਾਮ ਖੀਣਾਸਵਾ ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸਵਿਸੁਦ੍ਧਿਤੋ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਵਚਨਤ੍ਥੋ – ਦਿਬ੍ਬਨ੍ਤਿ, ਕੀਲ਼ਨ੍ਤਿ, ਲਲ਼ਨ੍ਤਿ, ਜੋਤਨ੍ਤਿ ਪਟਿਪਕ੍ਖਂ ਜਯਨ੍ਤਿ ਵਾਤਿ ਦੇਵਾ. ਤੇਸੁ ਸਬ੍ਬਸੇਟ੍ਠਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਦੇਵਾ. ਯਥਾ ਤੇ ਬਾਲਜਨੇਹਿ ਕਤਂ ਅਪਰਾਧਂ ਅਗਣੇਤ੍ਵਾ ਏਕਨ੍ਤੇਨੇਵ ਤੇਸਂ ਅਨਤ੍ਥਹਾਨਿਂ ਅਤ੍ਥੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਆਕਙ੍ਖਨ੍ਤਾਵ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਯੋਗੇਨ ਅਤ੍ਥਾਯ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਤਾਯ ਚ ਤੇਸਂ ਕਾਰਾਨਂ ਮਹਪ੍ਫਲਤਂ ਮਹਾਨਿਸਂਸਤਞ੍ਚ ਆਵਹਨ੍ਤਿ; ਏਵਮੇਵ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋਪਿ ਪੁਤ੍ਤਾਨਂ ਅਪਰਾਧਂ ਅਗਣੇਤ੍ਵਾ ਏਕਨ੍ਤੇਨੇਵ ਤੇਸਂ ਅਨਤ੍ਥਹਾਨਿਂ ਅਤ੍ਥੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਆਕਙ੍ਖਨ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਸ੍ਸਪਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਲਬ੍ਭਨਤੋ ਅਤ੍ਥਾਯ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਾ ਪਰਮਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਿ ਕਤਾਨਂ ਕਾਰਾਨਂ ਮਹਪ੍ਫਲਤਂ ਮਹਾਨਿਸਂਸਤਞ੍ਚ ਆਵਹਨ੍ਤਿ. ਸਬ੍ਬਦੇਵੇਹਿ ਚ ਪਠਮਂ ਤੇਸਂ ਉਪਕਾਰਵਨ੍ਤਤਾਯ ਤੇ ਆਦਿਤੋਯੇਵ ਦੇਵਾ. ਤੇਸਞ੍ਹਿ ਵਸੇਨ ਤੇ ਪਠਮਂ ਅਞ੍ਞੇ ਦੇਵੇ ‘‘ਦੇਵਾ’’ਤਿ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਆਰਾਧੇਨ੍ਤਿ ਪਯਿਰੁਪਾਸਨ੍ਤਿ, ਆਰਾਧਨਵਿਧਿਂ ਞਤ੍ਵਾ ਤਥਾ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਾ ਤਸ੍ਸਾ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਫਲਂ ਅਧਿਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇ ਪਚ੍ਛਾਦੇਵਾ ਨਾਮ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪੁਬ੍ਬਦੇਵਤਾਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਏਤਂ ਅਧਿਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਪੁਬ੍ਬਾਚਰਿਯਾਤਿ ਪਠਮਆਚਰਿਯਾ. ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਹਿ ਪੁਤ੍ਤੇ ਸਿਕ੍ਖਾਪੇਨ੍ਤਾ ਅਤਿਤਰੁਣਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ‘‘ਏਵਂ ਨਿਸੀਦ, ਏਵਂ ਗਚ੍ਛ, ਏਵਂ ਤਿਟ੍ਠ, ਏਵਂ ਸਯ, ਏਵਂ ਖਾਦ, ਏਵਂ ਭੁਞ੍ਜ, ਅਯਂ ਤੇ ‘ਤਾਤਾ’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ, ਅਯਂ ‘ਭਾਤਿਕਾ’ਤਿ, ਅਯਂ ‘ਭਗਿਨੀ’ਤਿ, ਇਦਂ ਨਾਮ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਇਦਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਅਸੁਕਂ ਨਾਮ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਅਸੁਕਂ ਨਾਮ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਗਾਹੇਨ੍ਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪੇਨ੍ਤਿ. ਅਪਰਭਾਗੇ ਅਞ੍ਞੇ ਆਚਰਿਯਾਪਿ ਸਿਪ੍ਪਂ ਮੁਦ੍ਦਂ ਗਣਨਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪੇਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞੇ ਸਰਣਾਨਿ ਦੇਨ੍ਤਿ, ਸੀਲੇਸੁ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤਿ, ਪਬ੍ਬਾਜੇਨ੍ਤਿ, ਧਮ੍ਮਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਾਪੇਨ੍ਤਿ, ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਿ, ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਾਦੀਨਿ ਪਾਪੇਨ੍ਤਿ. ਇਤਿ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਤੇ ਪਚ੍ਛਾਆਚਰਿਯਾ ਨਾਮ. ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਪਨ ਸਬ੍ਬਪਠਮਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪੁਬ੍ਬਾਚਰਿਯਾਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਏਤਂ ਅਧਿਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਆਹੁਨੇਯ੍ਯਾਤਿ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਹੁਨਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਆਹੁਨਂ, ਦੂਰਤੋਪਿ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਫਲਵਿਸੇਸਂ ਆਕਙ੍ਖਨ੍ਤੇਨ ਗੁਣਵਨ੍ਤੇਸੁ ਦਾਤਬ੍ਬਾਨਂ ਅਨ੍ਨਪਾਨਵਤ੍ਥਚ੍ਛਾਦਨਾਦੀਨਂ ਏਤਂ ਨਾਮਂ, ਉਪਕਾਰਖੇਤ੍ਤਤਾਯ ਤਂ ਆਹੁਨਂ ਅਰਹਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹੁਨੇਯ੍ਯਾ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਆਹੁਨੇਯ੍ਯਾਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਏਤਂ ਅਧਿਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਇਦਾਨਿ ਤੇਸਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿਭਾਵੇ ਕਾਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਬਹੁਕਾਰਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੂਤਿ ਤਂ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿਅਧਿਵਚਨਂ ਕੇਨ ਕਾਰਣੇਨਾਤਿ ਚੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਬਹੁਕਾਰਾਤਿ ਬਹੂਪਕਾਰਾ. ਆਪਾਦਕਾਤਿ ਜੀਵਿਤਸ੍ਸ ਆਪਾਦਕਾ, ਪਾਲਕਾ. ਪੁਤ੍ਤਾਨਞ੍ਹਿ ਮਾਤਾਪਿਤੂਹਿ ਜੀਵਿਤਂ ਆਪਾਦਿਤਂ ਪਾਲਿਤਂ ਘਟਿਤਂ ਅਨੁਪ੍ਪਬਨ੍ਧੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਤਂ ਸਮ੍ਪਾਦਿਤਂ. ਪੋਸਕਾਤਿ ਹਤ੍ਥਪਾਦੇ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਹਦਯਲੋਹਿਤਂ ਪਾਯੇਤ੍ਵਾ ਪੋਸੇਤਾਰੋ. ਇਮਸ੍ਸ ਲੋਕਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸੇਤਾਰੋਤਿ ਪੁਤ੍ਤਾਨਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਲੋਕੇ ਇਟ੍ਠਾਨਿਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣਦਸ੍ਸਨਂ ਨਾਮ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਜਾਤਨ੍ਤਿ ਤੇ ਨੇਸਂ ਇਮਸ੍ਸ ਲੋਕਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸੇਤਾਰੋ ਨਾਮ. ਇਤਿ ਤੇਸਂ ਬਹੁਕਾਰਤ੍ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿਭਾਵਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ ਦਸ੍ਸਿਤਂ, ਯੇਨ ਪੁਤ੍ਤੋ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਲੋਕਿਯੇਨ ਉਪਕਾਰੇਨ ਕੇਨਚਿ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਪਟਿਕਾਰਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਸਮਤ੍ਥੋਯੇਵ. ਸਚੇ ਹਿ ਪੁਤ੍ਤੋ ‘‘ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਉਪਕਾਰਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚੁਪਕਾਰਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਉਟ੍ਠਾਯ ਸਮੁਟ੍ਠਾਯ ਵਾਯਮਨ੍ਤੋ ਦਕ੍ਖਿਣੇ ਅਂਸਕੂਟੇ ਮਾਤਰਂ, ਇਤਰਸ੍ਮਿਂ ਪਿਤਰਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਵਸ੍ਸਸਤਾਯੁਕੋ ਸਕਲਂ ਵਸ੍ਸਸਤਮ੍ਪਿ ਪਰਿਹਰੇਯ੍ਯ ਚਤੂਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਉਚ੍ਛਾਦਨਪਰਿਮਦ੍ਦਨਨ੍ਹਾਪਨਸਮ੍ਬਾਹਨਾਦੀਹਿ ਚ ਯਥਾਰੁਚਿ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤੋ ਤੇਸਂ ਮੁਤ੍ਤਕਰੀਸਮ੍ਪਿ ਅਜਿਗੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ, ਨ ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਪੁਤ੍ਤੇਨ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਪਟਿਕਾਰੋ ਕਤੋ ਹੋਤਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਸਦ੍ਧਾਦਿਗੁਣਵਿਸੇਸੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਨਾ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਭਗਵਤਾ –

‘‘ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨ ਸੁਪ੍ਪਟਿਕਾਰਂ ਵਦਾਮਿ. ਕਤਮੇਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ? ਮਾਤੁ ਚ ਪਿਤੁ ਚ. ਏਕੇਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਂਸੇਨ ਮਾਤਰਂ ਪਰਿਹਰੇਯ੍ਯ, ਏਕੇਨ ਅਂਸੇਨ ਪਿਤਰਂ ਪਰਿਹਰੇਯ੍ਯ ਵਸ੍ਸਸਤਾਯੁਕੋ ਵਸ੍ਸਸਤਜੀਵੀ, ਸੋ ਚ ਨੇਸਂ ਉਚ੍ਛਾਦਨਪਰਿਮਦ੍ਦਨਨ੍ਹਾਪਨਸਮ੍ਬਾਹਨੇਨ, ਤੇ ਚ ਤਤ੍ਥੇਵ ਮੁਤ੍ਤਕਰੀਸਂ ਚਜੇਯ੍ਯੁਂ, ਨ ਤ੍ਵੇਵ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਕਤਂ ਵਾ ਹੋਤਿ ਪਟਿਕਤਂ ਵਾ. ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਹਾਪਥਵਿਯਾ ਪਹੂਤਰਤ੍ਤਰਤਨਾਯ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਇਸ੍ਸਰਿਯਾਧਿਪਚ੍ਚੇ ਰਜ੍ਜੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਯ੍ਯ, ਨ ਤ੍ਵੇਵ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਕਤਂ ਵਾ ਹੋਤਿ ਪਟਿਕਤਂ ਵਾ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਬਹੁਕਾਰਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਪੁਤ੍ਤਾਨਂ ਆਪਾਦਕਾ ਪੋਸਕਾ ਇਮਸ੍ਸ ਲੋਕਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸੇਤਾਰੋ.

‘‘ਯੋ ਚ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧੇ ਸਦ੍ਧਾਸਮ੍ਪਦਾਯ ਸਮਾਦਪੇਤਿ ਨਿਵੇਸੇਤਿ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤਿ. ਦੁਸ੍ਸੀਲੇ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਯ, ਮਚ੍ਛਰਿਨੋ ਚਾਗਸਮ੍ਪਦਾਯ, ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੇ ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਦਾਯ ਸਮਾਦਪੇਤਿ ਨਿਵੇਸੇਤਿ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਕਤਞ੍ਚ ਹੋਤਿ ਪਟਿਕਤਞ੍ਚਾ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੨.੩੪).

ਤਥਾ –

‘‘ਮਾਤਾਪਿਤੁਉਪਟ੍ਠਾਨਂ, ਪੁਤ੍ਤਦਾਰਸ੍ਸ ਸਙ੍ਗਹੋ’’ਤਿ; (ਖੁ. ਪਾ. ੫.੬);

‘‘ਮਾਤਾਪਿਤੁਉਪਟ੍ਠਾਨਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਣ੍ਡਿਤਪਞ੍ਞਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਚ –

ਏਵਮਾਦੀਨਿ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਬਹੂਪਕਾਰਭਾਵਸਾਧਕਾਨਿ ਸੁਤ੍ਤਾਨਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾਨਿ.

ਗਾਥਾਸੁ ਵੁਚ੍ਚਰੇਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਕਥੀਯਨ੍ਤਿ. ਪਜਾਯ ਅਨੁਕਮ੍ਪਕਾਤਿ ਪਰੇਸਂ ਪਾਣਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਕਂ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਚਜਿਤ੍ਵਾਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਜਂ ਪਟਿਜਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਗੋਪਯਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਜਾਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਤ੍ਤਾਨਂ ਅਨੁਕਮ੍ਪਕਾ ਅਨੁਗ੍ਗਾਹਕਾ.

ਨਮਸ੍ਸੇਯ੍ਯਾਤਿ ਸਾਯਂ ਪਾਤਂ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਂ ਮਯ੍ਹਂ ਉਤ੍ਤਮਂ ਪੁਞ੍ਞਕ੍ਖੇਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਨਮਕ੍ਕਾਰਂ ਕਰੇਯ੍ਯ. ਸਕ੍ਕਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਸਕ੍ਕਾਰੇਨ ਪਟਿਮਾਨੇਯ੍ਯ. ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਸਕ੍ਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਨ੍ਨੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਅਨ੍ਨੇਨਾਤਿ ਯਾਗੁਭਤ੍ਤਖਾਦਨੀਯੇਨ. ਪਾਨੇਨਾਤਿ ਅਟ੍ਠਵਿਧਪਾਨੇਨ. ਵਤ੍ਥੇਨਾਤਿ ਨਿਵਾਸਨਪਾਰੁਪਨੇਨ. ਸਯਨੇਨਾਤਿ ਮਞ੍ਚਪੀਠਭਿਸਿਬਿਮ੍ਬੋਹਨਾਦਿਨਾ ਸਯਨੇਨ. ਉਚ੍ਛਾਦਨੇਨਾਤਿ ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧਂ ਪਟਿਵਿਨੋਦੇਤ੍ਵਾ ਸੁਗਨ੍ਧਕਰਣੁਚ੍ਛਾਦਨੇਨ. ਨ੍ਹਾਨੇਨਾਤਿ ਸੀਤਕਾਲੇ ਉਣ੍ਹੋਦਕੇਨ, ਉਣ੍ਹਕਾਲੇ ਸੀਤੋਦਕੇਨ ਗਤ੍ਤਾਨਿ ਪਰਿਸਿਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਨ੍ਹਾਪਨੇਨ. ਪਾਦਾਨਂ ਧੋਵਨੇਨ ਚਾਤਿ ਉਣ੍ਹੋਦਕਸੀਤੋਦਕੇਹਿ ਪਾਦਧੋਵਨੇਨ ਚੇਵ ਤੇਲਮਕ੍ਖਨੇਨ ਚ.

ਤਾਯ ਨਂ ਪਾਰਿਚਰਿਯਾਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਨਨ੍ਤਿ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ, ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਪਰਿਚਰਣੇਨ. ਅਥ ਵਾ ਪਾਰਿਚਰਿਯਾਯਾਤਿ ਭਰਣਕਿਚ੍ਚਕਰਣਕੁਲਵਂਸਪਤਿਟ੍ਠਾਪਨਾਦਿਨਾ ਪਞ੍ਚਵਿਧਉਪਟ੍ਠਾਨੇਨ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ –

‘‘ਪਞ੍ਚਹਿ ਖੋ, ਗਹਪਤਿਪੁਤ੍ਤ, ਠਾਨੇਹਿ ਪੁਤ੍ਤੇਨ ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਾ ਦਿਸਾ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਾ ‘ਭਤੋ ਨੇ ਭਰਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਕਿਚ੍ਚਂ ਨੇਸਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਕੁਲਵਂਸਂ ਠਪੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਦਾਯਜ੍ਜਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਅਥ ਵਾ ਪਨ ਨੇਸਂ ਪੇਤਾਨਂ ਕਾਲਕਤਾਨਂ ਦਕ੍ਖਿਣਮਨੁਪ੍ਪਦਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ. ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਗਹਪਤਿਪੁਤ੍ਤ, ਪਞ੍ਚਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਪੁਤ੍ਤੇਨ ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਾ ਦਿਸਾ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤਾ ਪਞ੍ਚਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਪੁਤ੍ਤਂ ਅਨੁਕਮ੍ਪਨ੍ਤਿ – ਪਾਪਾ ਨਿਵਾਰੇਨ੍ਤਿ, ਕਲ੍ਯਾਣੇ ਨਿਵੇਸੇਨ੍ਤਿ, ਸਿਪ੍ਪਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪੇਨ੍ਤਿ, ਪਤਿਰੂਪੇਨ ਦਾਰੇਨ ਸਂਯੋਜੇਨ੍ਤਿ, ਸਮਯੇ ਦਾਯਜ੍ਜਂ ਨਿਯ੍ਯਾਦੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੨੬੭).

ਅਪਿਚ ਯੋ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਤੀਸੁ ਵਤ੍ਥੂਸੁ ਅਭਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੇ ਕਤ੍ਵਾ ਸੀਲੇਸੁ ਵਾ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਯ ਵਾ ਨਿਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਹਤਿ, ਅਯਂ ਮਾਤਾਪਿਤੁਉਪਟ੍ਠਾਕਾਨਂ ਅਗ੍ਗੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਸਾ ਪਨਾਯਂ ਪਾਰਿਚਰਿਯਾ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਭਯਲੋਕਹਿਤਸੁਖਾਵਹਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਧੇਵ ਨਂ ਪਸਂਸਨ੍ਤਿ, ਪੇਚ੍ਚ ਸਗ੍ਗੇ ਪਮੋਦਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਤ੍ਥ ਇਧਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਲੋਕੇ. ਮਾਤਾਪਿਤੁਉਪਟ੍ਠਾਕਞ੍ਹਿ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਪਣ੍ਡਿਤਮਨੁਸ੍ਸਾ ਤਤ੍ਥ ਪਾਰਿਚਰਿਯਾਯ ਪਸਂਸਨ੍ਤਿ ਵਣ੍ਣੇਨ੍ਤਿ ਥੋਮੇਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਚ ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਗਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤਾ ਸਯਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਾਤਾਪਿਤੂਸੁ ਤਥਾ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਮਹਨ੍ਤਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਪਸਵਨ੍ਤਿ. ਪੇਚ੍ਚਾਤਿ ਪਰਲੋਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਗ੍ਗੇ ਠਿਤੋ ਮਾਤਾਪਿਤੁਪਟ੍ਠਾਕੋ ਦਿਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਹਿ ਮੋਦਤਿ ਪਮੋਦਤਿ ਅਭਿਨਨ੍ਦਤੀਤਿ.

ਸਤ੍ਤਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੮. ਬਹੁਕਾਰਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੦੭. ਅਟ੍ਠਮੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਕਾਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਚੇਵ ਗਹਪਤਿਕਾ ਚ. ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਯੇ ਕੇਚਿ ਅਗਾਰਂ ਅਜ੍ਝਾਵਸਨ੍ਤਾ ਇਧ ਗਹਪਤਿਕਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਯੇਤਿ ਅਨਿਯਮਤੋ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਪਰਾਮਸਨਂ. ਵੋਤਿ ਉਪਯੋਗਬਹੁਵਚਨਂ. ਅਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋ – ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਬਹੂਪਕਾਰਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਕਾ, ਯੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਚੇਵ ਸੇਸਅਗਾਰਿਕਾ ਚ ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇ ਏਵ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪੁਞ੍ਞਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ, ਯਤ੍ਥ ਮਯਂ ਉਦ੍ਧਗ੍ਗਿਕਂ ਦਕ੍ਖਿਣਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਮ ਸੋਵਗ੍ਗਿਕਂ ਸੁਖਵਿਪਾਕਂ ਸਗ੍ਗਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕ’’ਨ੍ਤਿ ਚੀਵਰਾਦੀਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਪਤਿਉਪਟ੍ਠਿਤਾਤਿ.

ਏਵਂ ‘‘ਆਮਿਸਦਾਨੇਨ ਆਮਿਸਸਂਵਿਭਾਗੇਨ ਆਮਿਸਾਨੁਗ੍ਗਹੇਨ ਗਹਟ੍ਠਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਉਪਕਾਰਵਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਧਮ੍ਮਦਾਨੇਨ ਧਮ੍ਮਸਂਵਿਭਾਗੇਨ ਧਮ੍ਮਾਨੁਗ੍ਗਹੇਨ ਭਿਕ੍ਖੂਨਮ੍ਪਿ ਤੇਸਂ ਉਪਕਾਰਵਨ੍ਤਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ,’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.

ਇਮਿਨਾ ਕਿਂ ਕਥਿਤਂ? ਪਿਣ੍ਡਾਪਚਾਯਨਂ ਨਾਮ ਕਥਿਤਂ. ਅਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਸ੍ਮਾ ਇਮੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਕਾ ਨੇਵ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਞਾਤਕਾ, ਨ ਮਿਤ੍ਤਾ, ਨ ਇਣਂ ਵਾ ਧਾਰੇਨ੍ਤਿ, ਅਥ ਖੋ ‘‘ਇਮੇ ਸਮਣਾ ਸਮ੍ਮਗ੍ਗਤਾ ਸਮ੍ਮਾ ਪਟਿਪਨ੍ਨਾ, ਏਤ੍ਥ ਨੋ ਕਾਰਾ ਮਹਪ੍ਫਲਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਮਹਾਨਿਸਂਸਾ’’ਤਿ ਫਲਵਿਸੇਸਂ ਆਕਙ੍ਖਨ੍ਤਾ ਤੁਮ੍ਹੇ ਚੀਵਰਾਦੀਹਿ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਤੇਸਂ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਪਰਿਪੂਰੇਨ੍ਤਾ ਅਪ੍ਪਮਾਦੇਨ ਸਮ੍ਪਾਦੇਥ, ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਪਿ ਵੋ ਕਾਰਕਾਨਂਯੇਵ ਸੋਭਤਿ, ਆਦੇਯ੍ਯਾ ਚ ਹੋਤਿ, ਨ ਇਤਰੇਸਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਅਪ੍ਪਮਾਦੋ ਕਰਣੀਯੋਤਿ.

ਏਵਮਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇਤਿਆਦੀਸੁ ਅਯਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋ – ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਵਂ ਇਮਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਗਹਟ੍ਠਪਬ੍ਬਜਿਤੇਹਿ ਆਮਿਸਦਾਨਧਮ੍ਮਦਾਨਵਸੇਨ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਕਾਮਾਦਿਵਸੇਨ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਸ੍ਸਪਿ ਓਘਸ੍ਸ ਨਿਤ੍ਥਰਣਤ੍ਥਾਯ ਸਕਲਸ੍ਸਪਿ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਪਰਿਯੋਸਾਨਕਰਣਾਯ ਉਪੋਸਥਸੀਲਨਿਯਮਾਦਿਵਸੇਨ ਚਤੁਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੀਲਾਦਿਵਸੇਨ ਵਾ ਇਦਂ ਸਾਸਨਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਮਗ੍ਗਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਞ੍ਚ ਵੁਸ੍ਸਤਿ ਚਰੀਯਤੀਤਿ.

ਗਾਥਾਸੁ ਸਾਗਾਰਾਤਿ ਗਹਟ੍ਠਾ. ਅਨਗਾਰਾਤਿ ਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤਅਗਾਰਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ. ਉਭੋ ਅਞ੍ਞੋਞ੍ਞਨਿਸ੍ਸਿਤਾਤਿ ਤੇ ਉਭੋਪਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਾ. ਸਾਗਾਰਾ ਹਿ ਅਨਗਾਰਾਨਂ ਧਮ੍ਮਦਾਨਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਾ, ਅਨਗਾਰਾ ਚ ਸਾਗਾਰਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਦਾਨਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਾ. ਆਰਾਧਯਨ੍ਤੀਤਿ ਸਾਧੇਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਿ. ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਸਦ੍ਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਵੇਧਸਦ੍ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ. ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਉਤ੍ਤਮਂ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਯੋਗਕ੍ਖੇਮਂ ਅਨੁਤ੍ਤਰ’’ਨ੍ਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਞ੍ਚ. ਸਾਗਾਰੇਸੂਤਿ ਸਾਗਾਰੇਹਿ, ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕੇ ਇਦਂ ਭੁਮ੍ਮਵਚਨਂ, ਸਾਗਾਰਾਨਂ ਵਾ ਸਨ੍ਤਿਕੇ. ਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਵਸੇਸਂ ਦੁਵਿਧਂ ਪਚ੍ਚਯਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਭੇਸਜ੍ਜਞ੍ਚ. ਪਰਿਸ੍ਸਯਵਿਨੋਦਨਨ੍ਤਿ ਉਤੁਪਰਿਸ੍ਸਯਾਦਿਪਰਿਸ੍ਸਯਹਰਣਂ ਵਿਹਾਰਾਦਿਆਵਸਥਂ. ਸੁਗਤਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਮਾ ਪਟਿਪਨ੍ਨਂ ਕਲ੍ਯਾਣਪੁਥੁਜ੍ਜਨੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਟ੍ਠਵਿਧਂ ਅਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲਂ. ਸਾਵਕੋ ਹਿ ਇਧ ਸੁਗਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਘਰਮੇਸਿਨੋਤਿ ਘਰਂ ਏਸਿਨੋ, ਗੇਹੇ ਠਤ੍ਵਾ ਘਰਾਵਾਸਂ ਵਸਨ੍ਤਾ ਭੋਗੂਪਕਰਣਾਨਿ ਚੇਵ ਗਹਟ੍ਠਸੀਲਾਦੀਨਿ ਚ ਏਸਨਸੀਲਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਦ੍ਦਹਾਨੋ ਅਰਹਤਨ੍ਤਿ ਅਰਹਨ੍ਤਾਨਂ ਅਰਿਯਾਨਂ ਵਚਨਂ, ਤੇਸਂ ਵਾ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਸਦ੍ਦਹਨ੍ਤਾ. ‘‘ਅਦ੍ਧਾ ਇਮੇ ਸਮ੍ਮਾ ਪਟਿਪਨ੍ਨਾ, ਯਥਾ ਇਮੇ ਕਥੇਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਾਨਂ ਸਾ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਸਗ੍ਗਮੋਕ੍ਖਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਂਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ ਅਭਿਸਦ੍ਦਹਨ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਸਦ੍ਦਹਨ੍ਤਾ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ. ਅਰਿਯਪਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧਪਞ੍ਞਾਯ. ਝਾਯਿਨੋਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਲਕ੍ਖਣੂਪਨਿਜ੍ਝਾਨਵਸੇਨ ਦੁਵਿਧੇਨਪਿ ਝਾਨੇਨ ਝਾਯਿਨੋ.

ਇਧ ਧਮ੍ਮਂ ਚਰਿਤ੍ਵਾਨਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਸਾਸਨੇ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਸੁਖਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਭੂਤਂ ਸੀਲਾਦਿਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਯਾਵ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਨ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿ, ਤਾਵਦੇਵ ਸੁਗਤਿਗਾਮਿਨੋ. ਨਨ੍ਦਿਨੋਤਿ ਪੀਤਿਸੋਮਨਸ੍ਸਯੋਗੇਨ ਨਨ੍ਦਨਸੀਲਾ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਧਮ੍ਮਂ ਚਰਿਤ੍ਵਾਨ ਮਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਂ ਪਾਪੁਣਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਦੇਵਲੋਕਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਛਬ੍ਬਿਧੇਪਿ ਕਾਮਾਵਚਰਦੇਵਲੋਕੇ. ਮੋਦਨ੍ਤਿ ਕਾਮਕਾਮਿਨੋਤਿ ਯਥਿਚ੍ਛਿਤਵਤ੍ਥੁਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਤੋ ਕਾਮਕਾਮਿਨੋ ਕਾਮਵਨ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਮੋਦਨ੍ਤੀਤਿ.

ਅਟ੍ਠਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੯. ਕੁਹਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੦੮. ਨਵਮੇ ਕੁਹਾਤਿ ਸਾਮਨ੍ਤਜਪ੍ਪਨਾਦਿਨਾ ਕੁਹਨਵਤ੍ਥੁਨਾ ਕੁਹਕਾ, ਅਸਨ੍ਤਗੁਣਸਮ੍ਭਾਵਨਿਚ੍ਛਾਯ ਕੋਹਞ੍ਞਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਰੇਸਂ ਵਿਮ੍ਹਾਪਕਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਥਦ੍ਧਾਤਿ ਕੋਧੇਨ ਚ ਮਾਨੇਨ ਚ ਥਦ੍ਧਮਾਨਸਾ. ‘‘ਕੋਧਨੋ ਹੋਤਿ ਉਪਾਯਾਸਬਹੁਲੋ, ਅਪ੍ਪਮ੍ਪਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ਸਮਾਨੋ ਅਭਿਸਜ੍ਜਤਿ ਕੁਪ੍ਪਤਿ ਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਤਿ ਪਤਿਤ੍ਥੀਯਤੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੩.੨੫; ਪੁ. ਪ. ੧੦੧) ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇਨ ਕੋਧੇਨ ਚ, ‘‘ਦੁਬ੍ਬਚੋ ਹੋਤਿ ਦੋਵਚਸ੍ਸਕਰਣੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਅਕ੍ਖਮੋ ਅਪ੍ਪਦਕ੍ਖਿਣਗ੍ਗਾਹੀ ਅਨੁਸਾਸਨਿ’’ਨ੍ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੮੧) ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇਨ ਦੋਵਚਸ੍ਸੇਨ ਚ, ‘‘ਜਾਤਿਮਦੋ, ਗੋਤ੍ਤਮਦੋ, ਸਿਪ੍ਪਮਦੋ, ਆਰੋਗ੍ਯਮਦੋ, ਯੋਬ੍ਬਨਮਦੋ, ਜੀਵਿਤਮਦੋ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ੮੩੨) ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇਨ ਜਾਤਿਮਦਾਦਿਭੇਦੇਨ ਮਦੇਨ ਚ ਗਰੁਕਾਤਬ੍ਬੇਸੁ ਗਰੂਸੁ ਪਰਮਨਿਪਚ੍ਚਕਾਰਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਅਯੋਸਲਾਕਂ ਗਿਲਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਾ ਵਿਯ ਅਨੋਨਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਚਰਣਕਾ. ਲਪਾਤਿ ਉਪਲਾਪਕਾ ਮਿਚ੍ਛਾਜੀਵਵਸੇਨ ਕੁਲਸਙ੍ਗਾਹਕਾ ਪਚ੍ਚਯਤ੍ਥਂ ਪਯੁਤ੍ਤਵਾਚਾਵਸੇਨ ਨਿਪ੍ਪੇਸਿਕਤਾਵਸੇਨ ਚ ਲਪਕਾਤਿ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ.

ਸਿਙ੍ਗੀਤਿ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਸਿਙ੍ਗਂ? ਯਂ ਸਿਙ੍ਗਂ ਸਿਙ੍ਗਾਰਤਾ ਚਾਤੁਰਤਾ ਚਾਤੁਰਿਯਂ ਪਰਿਕ੍ਖਤ੍ਤਤਾ ਪਾਰਿਕ੍ਖਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ (ਵਿਭ. ੮੫੨) ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇਹਿ ਸਿਙ੍ਗਸਦਿਸੇਹਿ ਪਾਕਟਕਿਲੇਸੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ. ਉਨ੍ਨਲ਼ਾਤਿ ਉਗ੍ਗਤਨਲ਼ਾ, ਨਲ਼ਸਦਿਸਂ ਤੁਚ੍ਛਮਾਨਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਵਿਚਰਣਕਾ. ਅਸਮਾਹਿਤਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਾਮਤ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਅਲਾਭਿਨੋ. ਨ ਮੇ ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਮਾਮਕਾਤਿ ਤੇ ਮਯ੍ਹਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਮਮ ਸਨ੍ਤਕਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਮੇਤਿ ਇਦਂ ਪਦਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਜਿਤਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਤੇ ਕੁਹਨਾਦਿਯੋਗਤੋ ਨ ਸਮ੍ਮਾ ਪਟਿਪਨ੍ਨਾ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਨ ਮਾਮਕਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਅਪਗਤਾਤਿ ਯਦਿਪਿ ਤੇ ਮਮ ਸਾਸਨੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ, ਯਥਾਨੁਸਿਟ੍ਠਂ ਪਨ ਅਪ੍ਪਟਿਪਜ੍ਜਨਤੋ ਅਪਗਤਾ ਏਵ ਇਮਸ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯਾ, ਇਤੋ ਤੇ ਸੁਵਿਦੂਰਵਿਦੂਰੇ ਠਿਤਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ –

‘‘ਨਭਞ੍ਚ ਦੂਰੇ ਪਥਵੀ ਚ ਦੂਰੇ,

ਪਾਰਂ ਸਮੁਦ੍ਦਸ੍ਸ ਤਦਾਹੁ ਦੂਰੇ;

ਤਤੋ ਹਵੇ ਦੂਰਤਰਂ ਵਦਨ੍ਤਿ,

ਸਤਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਂ ਅਸਤਞ੍ਚ ਰਾਜਾ’’ਤਿ. (ਅ. ਨਿ. ੪.੪੭; ਜਾ. ੨.੨੧.੪੧੪);

ਵੁਦ੍ਧਿਂ ਵਿਰੂਲ਼੍ਹਿਂ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਸੀਲਾਦਿਗੁਣੇਹਿ ਵਡ੍ਢਨਵਸੇਨ ਵੁਦ੍ਧਿਂ, ਤਤ੍ਥ ਨਿਚ੍ਚਲਭਾਵੇਨ ਵਿਰੂਲ਼੍ਹਿਂ, ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਪਤ੍ਥਟਭਾਵੇਨ ਸੀਲਾਦਿਧਮ੍ਮਕ੍ਖਨ੍ਧਪਾਰਿਪੂਰਿਯਾ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ. ਨ ਚ ਤੇ ਕੁਹਾਦਿਸਭਾਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਨ ਚ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇ ਖੋ ਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਮਾਮਕਾਤਿ ਇਧਾਪਿ ਮੇਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਜਿਤਤ੍ਤਾ ਵਦਤਿ, ਸਮ੍ਮਾ ਪਟਿਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਪਨ ‘‘ਮਾਮਕਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਵੁਤ੍ਤਵਿਪਰਿਯਾਯੇਨ ਸੁਕ੍ਕਪਕ੍ਖੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਤ੍ਥ ਯਾਵ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਾ ਵਿਰੂਹਨ੍ਤਿ ਨਾਮ, ਅਰਹਤ੍ਤਫਲੇ ਪਨ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੇ ਵਿਰੂਲ਼੍ਹਿਂ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਆਪਨ੍ਨਾ ਨਾਮ. ਗਾਥਾ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਏਵ.

ਨਵਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੧੦. ਨਦੀਸੋਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੦੯. ਦਸਮੇ ਸੇਯ੍ਯਥਾਪੀਤਿ ਓਪਮ੍ਮਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ, ਯਥਾ ਨਾਮਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਦਿਯਾ ਸੋਤੇਨ ਓਵੁਯ੍ਹੇਯ੍ਯਾਤਿ ਸੀਘਸੋਤਾਯ ਹਾਰਹਾਰਿਨਿਯਾ ਨਦਿਯਾ ਉਦਕਵੇਗੇਨ ਹੇਟ੍ਠਤੋ ਵੁਯ੍ਹੇਯ੍ਯ ਅਧੋ ਹਰਿਯੇਥ. ਪਿਯਰੂਪਸਾਤਰੂਪੇਨਾਤਿ ਪਿਯਸਭਾਵੇਨ ਸਾਤਸਭਾਵੇਨ ਚ ਕਾਰਣਭੂਤੇਨ, ਤਸ੍ਸਂ ਨਦਿਯਂ ਤਸ੍ਸਾ ਵਾ ਪਰਤੀਰੇ ਮਣਿਸੁਵਣ੍ਣਾਦਿ ਅਞ੍ਞਂ ਵਾ ਪਿਯਵਤ੍ਥੁ ਵਿਤ੍ਤੂਪਕਰਣਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਂ ਗਹੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਨਦਿਯਂ ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਸੋਤੇਨ ਅਵਕਡ੍ਢੇਯ੍ਯ. ਕਿਞ੍ਚਾਪੀਤਿ ਅਨੁਜਾਨਨਅਸਮ੍ਭਾਵਨਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ. ਕਿਂ ਅਨੁਜਾਨਾਤਿ, ਕਿਂ ਨ ਸਮ੍ਭਾਵੇਤਿ? ਤੇਨ ਪੁਰਿਸੇਨ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਸ੍ਸ ਪਿਯਵਤ੍ਥੁਸ੍ਸ ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਿਭਾਵਂ ਅਨੁਜਾਨਾਤਿ, ਤਥਾਗਮਨਂ ਪਨ ਆਦੀਨਵਵਨ੍ਤਤਾਯ ਨ ਸਮ੍ਭਾਵੇਤਿ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਅਮ੍ਭੋ, ਪੁਰਿਸ, ਯਦਿਪਿ ਤਯਾ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ ਪਿਯਵਤ੍ਥੁ ਤਤ੍ਥ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ, ਏਵਂ ਗਮਨੇ ਪਨ ਅਯਮਾਦੀਨਵੋ, ਯਂ ਤ੍ਵਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਰਹਦਂ ਪਤ੍ਵਾ ਮਰਣਂ ਮਰਣਮਤ੍ਤਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਾਪੁਣੇਯ੍ਯਾਸੀਤਿ.

ਅਤ੍ਥਿ ਚੇਤ੍ਥ ਹੇਟ੍ਠਾ ਰਹਦੋਤਿ ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਨਦਿਯਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਅਨੁਸੋਤਭਾਗੇ ਅਤਿਵਿਯ ਗਮ੍ਭੀਰਵਿਤ੍ਥਤੋ ਏਕੋ ਮਹਾਸਰੋ ਅਤ੍ਥਿ. ਸੋ ਚ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਵਾਤਾਭਿਘਾਤਸਮੁਟ੍ਠਿਤਾਹਿ ਮਣਿਮਯਪਬ੍ਬਤਕੂਟਸਨ੍ਨਿਭਾਹਿ ਮਹਤੀਹਿ ਊਮੀਹਿ ਵੀਚੀਹਿ ਸਊਮਿ, ਵਿਸਮੇਸੁ ਭੂਮਿਪ੍ਪਦੇਸੇਸੁ ਸਵੇਗਂ ਅਨੁਪਕ੍ਖਨ੍ਦਨ੍ਤੇਨ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਤਾਵ ਨਦਿਯਾ ਮਹੋਘੇਨ ਤਹਿਂ ਤਹਿਂ ਆਵਟ੍ਟਮਾਨਵਿਪੁਲਜਲਤਾਯ ਬਲਵਾਮੁਖਸਦਿਸੇਹਿ ਸਹ ਆਵਟ੍ਟੇਹੀਤਿ ਸਾਵਟ੍ਟੋ. ਤਂ ਰਹਦਂ ਓਤਿਣ੍ਣਸਤ੍ਤੇਯੇਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਿਬਦ੍ਧਾਮਿਸਗੋਚਰੇ ਕਤ੍ਵਾ ਅਜ੍ਝਾਵਸਨ੍ਤੇਨ ਅਤਿਵਿਯ ਭਯਾਨਕਦਸ੍ਸਨੇਨ ਘੋਰਚੇਤਸਾ ਦਕਰਕ੍ਖਸੇਨ ਸਗਹੋ ਸਰਕ੍ਖਸੋ, ਚਣ੍ਡਮਚ੍ਛਮਕਰਾਦਿਨਾ ਵਾ ਸਗਹੋ, ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਰਕ੍ਖਸੇਨ ਸਰਕ੍ਖਸੋ.

ਯਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਸਪ੍ਪਟਿਭਯਂ ਯਂ ਰਹਦਂ. ਅਮ੍ਭੋ ਪੁਰਿਸਾਤਿ ਆਲਪਨਂ. ਮਰਣਂ ਵਾ ਨਿਗਚ੍ਛਸੀਤਿ ਤਾਹਿ ਵਾ ਊਮੀਹਿ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਟੋ, ਤੇਸੁ ਵਾ ਆਵਟ੍ਟੇਸੁ ਨਿਪਤਿਤੋ ਸੀਸਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਤੇਸਂ ਵਾ ਚਣ੍ਡਮਚ੍ਛਮਕਰਾਦੀਨਂ ਮੁਖੇ ਨਿਪਤਿਤੋ. ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਦਕਰਕ੍ਖਸਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਂ ਗਤੋ ਮਰਣਂ ਵਾ ਗਮਿਸ੍ਸਸਿ, ਅਥ ਵਾ ਪਨ ਆਯੁਸੇਸੇ ਸਤਿ ਤਤੋ ਮੁਚ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਅਪਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਤੇਹਿ ਊਮਿਆਦੀਹਿ ਜਨਿਤਘਟ੍ਟਿਤਵਸੇਨ ਮਰਣਮਤ੍ਤਂ ਮਰਣਪ੍ਪਮਾਣਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਨਿਗਚ੍ਛਸਿ. ਪਟਿਸੋਤਂ ਵਾਯਮੇਯ੍ਯਾਤਿ ਸੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਨੁਸੋਤਂ ਵੁਯ੍ਹਮਾਨੋ ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਨਤ੍ਥੋ ਕਿਰ ਮੇ ਉਪਟ੍ਠਿਤੋ, ਮਚ੍ਚੁਮੁਖੇ ਕਿਰਾਹਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤਾਮੀ’’ਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਬਲਵਭਯੋ ਸਮ੍ਭਮਨ੍ਤੋ ਦਿਗੁਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਸ੍ਸਾਹਂ ਹਤ੍ਥੇਹਿ ਚ ਪਾਦੇਹਿ ਚ ਵਾਯਮੇਯ੍ਯ ਤਰੇਯ੍ਯ, ਨ ਚਿਰੇਨੇਵ ਤੀਰਂ ਸਮ੍ਪਾਪੁਣੇਯ੍ਯ.

ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਪਨਾਯਾਤਿ ਚਤੁਸਚ੍ਚਪਟਿਵੇਧਾਨੁਕੂਲਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਮ੍ਬੋਧਨਾਯ ਉਪਮਾ ਕਤਾ. ਅਯਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਅਯਮੇਵ ਇਦਾਨਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਇਧ ਮਯਾ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ ਉਪਮੇਯ੍ਯਤ੍ਥੋ, ਯਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਪਨਾਯ ਉਪਮਾ ਆਹਟਾ.

ਤਣ੍ਹਾਯੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚਤੂਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਤਣ੍ਹਾਯ ਸੋਤਸਦਿਸਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ ਅਨੁਕ੍ਕਮਪਰਿਵੁਡ੍ਢਿਤੋ ਅਨੁਪ੍ਪਬਨ੍ਧਤੋ ਓਸੀਦਾਪਨਤੋ ਦੁਰੁਤ੍ਤਰਣਤੋ ਚ. ਯਥਾ ਹਿ ਉਪਰਿ ਮਹਾਮੇਘੇ ਅਭਿਪ੍ਪਵੁਟ੍ਠੇ ਉਦਕਂ ਪਬ੍ਬਤਕਨ੍ਦਰਪਦਰਸਾਖਾਯੋ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਭਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਕੁਸੁਬ੍ਭੇ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਭਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਕੁਨ੍ਨਦਿਯੋ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਮਹਾਨਦਿਯੋ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਕੋਘਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਂ ‘‘ਨਦੀਸੋਤੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਬਾਹਿਰਾਦਿਵਸੇਨ ਅਨੇਕਭੇਦੇਸੁ ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਲੋਭੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਪਰਿਵੁਡ੍ਢਿਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ‘‘ਤਣ੍ਹਾਸੋਤੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਯਥਾ ਚ ਨਦੀਸੋਤੋ ਆਗਮਨਤੋ ਯਾਵ ਸਮੁਦ੍ਦਪ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਤਾਵ ਸਤਿ ਵਿਚ੍ਛੇਦਪਚ੍ਚਯਾਭਾਵੇ ਅਵਿਚ੍ਛਿਜ੍ਜਮਾਨੋ ਅਨੁਪ੍ਪਬਨ੍ਧੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਏਵਂ ਤਣ੍ਹਾਸੋਤੋਪਿ ਆਗਮਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਸਤਿ ਵਿਚ੍ਛੇਦਪਚ੍ਚਯੇ ਅਵਿਚ੍ਛਿਜ੍ਜਮਾਨੋ ਅਪਾਯਸਮੁਦ੍ਦਾਭਿਮੁਖੋ ਅਨੁਪ੍ਪਬਨ੍ਧੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਯਥਾ ਪਨ ਨਦੀਸੋਤੋ ਤਦਨ੍ਤੋਗਧੇ ਸਤ੍ਤੇ ਓਸੀਦਾਪੇਤਿ, ਸੀਸਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤੁਂ ਨ ਦੇਤਿ, ਮਰਣਂ ਵਾ ਮਰਣਮਤ੍ਤਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਾਪੇਤਿ, ਏਵਂ ਤਣ੍ਹਾਸੋਤੋਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੋਤਨ੍ਤੋਗਤੇ ਸਤ੍ਤੇ ਓਸੀਦਾਪੇਤਿ, ਪਞ੍ਞਾਸੀਸਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤੁਂ ਨ ਦੇਤਿ, ਕੁਸਲਮੂਲਚ੍ਛੇਦਨੇਨ ਸਂਕਿਲੇਸਧਮ੍ਮਸਮਾਪਜ੍ਜਨੇਨ ਚ ਮਰਣਂ ਵਾ ਮਰਣਮਤ੍ਤਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਾਪੇਤਿ.

ਯਥਾ ਚ ਨਦਿਯਾ ਸੋਤੋ ਮਹੋਘਭਾਵੇਨ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੋ ਉਲ਼ੁਮ੍ਪਂ ਵਾ ਨਾਵਂ ਵਾ ਬਨ੍ਧਿਤੁਂ ਨੇਤੁਞ੍ਚ ਛੇਕਂ ਪੁਰਿਸਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਰਤੀਰਂ ਗਨ੍ਤੁਂ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਜ੍ਜਂ ਵਾਯਾਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇਨ ਤਰਿਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਯੇਨ ਵਾ ਤੇਨ ਵਾਤਿ ਦੁਰੁਤ੍ਤਰੋ, ਏਵਂ ਤਣ੍ਹਾਸੋਤੋਪਿ ਕਾਮੋਘਭਵੋਘਭੂਤੋ ਸੀਲਸਂਵਰਂ ਪੂਰੇਤੁਂ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸੁ ਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਂ ‘‘ਨਿਪਕੇਨ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤੇ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਨਾਵਂ ਅਭਿਰੁਹਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇਨ ਤਰਿਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਯੇਨ ਵਾ ਤੇਨ ਵਾਤਿ ਦੁਰੁਤ੍ਤਰੋ. ਏਵਂ ਅਨੁਕ੍ਕਮਪਰਿਵੁਡ੍ਢਿਤੋ ਅਨੁਪ੍ਪਬਨ੍ਧਤੋ ਓਸੀਦਾਪਨਤੋ ਦੁਰੁਤ੍ਤਰਣਤੋਤਿ ਚਤੂਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਤਣ੍ਹਾਯ ਨਦੀਸੋਤਸਦਿਸਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਪਿਯਰੂਪਂ ਸਾਤਰੂਪਨ੍ਤਿ ਪਿਯਜਾਤਿਕਂ ਪਿਯਸਭਾਵਂ ਪਿਯਰੂਪਂ, ਮਧੁਰਜਾਤਿਕਂ ਮਧੁਰਸਭਾਵਂ ਸਾਤਰੂਪਂ, ਇਟ੍ਠਸਭਾਵਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਛਨ੍ਨੇਤਨ੍ਤਿ ਛਨ੍ਨਂ ਏਤਂ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਾਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਏਵਂ ਮਯਂ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਗਹਣਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵਿਯ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਧਿਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਾਨਿ. ਤਤ੍ਥ ਗੋਚਰਜ੍ਝਤ੍ਤਂ, ਨਿਯਕਜ੍ਝਤ੍ਤਂ, ਵਿਸਯਜ੍ਝਤ੍ਤਂ, ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਜ੍ਝਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ. ਤੇਸੁ ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਰਤੋ ਸਮਾਹਿਤੋ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਧ. ਪ. ੩੬੨) ਵੁਤ੍ਤਂ ਇਦਂ ਗੋਚਰਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਨਾਮ. ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਪਸਾਦਨ’’ਨ੍ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੨੨੮; ਧ. ਸ. ੧੬੧) ਆਗਤਂ ਇਦਂ ਨਿਯਕਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਨਾਮ. ‘‘ਸਬ੍ਬਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਂ ਅਮਨਸਿਕਾਰਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਸੁਞ੍ਞਤਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੧੮੭) ਏਵਮਾਗਤਂ ਇਦਂ ਵਿਸਯਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਨਾਮ. ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ, ਬਾਹਿਰਾ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ (ਧ. ਸ. ਤਿਕਮਾਤਿਕਾ ੨੦) ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਨਾਮ. ਇਧਾਪਿ ਏਤਦੇਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਨਿਯੇਵ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਾਨਿ. ਅਥ ਵਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਨੇਵ ਅਤ੍ਥੇਨ ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਾ, ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ਤੇਸੁ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤੇਸੁ ਭਵਾਨਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਾਨਿ, ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਿ. ਤੇਸਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਾਨਂ.

ਆਯਤਨਾਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਯਤਨਤੋ, ਆਯਾਨਂ ਤਨਨਤੋ, ਆਯਤਸ੍ਸ ਚ ਨਯਨਤੋ ਆਯਤਨਾਨੀਤਿ. ਚਕ੍ਖਾਦੀਸੁ ਹਿ ਤਂਤਂਦ੍ਵਾਰਵਤ੍ਥੁਕਾ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਸਕੇਨ ਸਕੇਨ ਅਨੁਭਵਨਾਦਿਨਾ ਕਿਚ੍ਚੇਨ ਆਯਤਨ੍ਤਿ ਉਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ ਘਟਨ੍ਤਿ ਵਾਯਮਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਚ ਆਯਭੂਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਏਤਾਨਿ ਤਨੋਨ੍ਤਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ੍ਤਿ, ਯਞ੍ਚ ਅਨਮਤਗ੍ਗੇ ਸਂਸਾਰੇ ਪਵਤ੍ਤਂ ਅਤਿਵਿਯ ਆਯਤਂ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਂ, ਤਂ ਨਯਨ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤਿ. ਇਤਿ ਸਬ੍ਬਥਾਪਿਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਆਯਤਨਤੋ, ਆਯਾਨਂ ਤਨਨਤੋ, ਆਯਤਸ੍ਸ ਚ ਨਯਨਤੋ ਆਯਤਨਾਨੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਅਪਿਚ ਨਿਵਾਸਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ, ਆਕਰਟ੍ਠੇਨ, ਸਮੋਸਰਣਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ, ਸਞ੍ਜਾਤਿਦੇਸਟ੍ਠੇਨ, ਕਾਰਣਟ੍ਠੇਨ ਚ ਆਯਤਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਥਾ ਹਿ ਲੋਕੇ ‘‘ਇਸ੍ਸਰਾਯਤਨਂ ਦੇਵਾਯਤਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਨਿਵਾਸਟ੍ਠਾਨਂ ਆਯਤਨਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ‘‘ਸੁਵਣ੍ਣਾਯਤਨਂ ਰਜਤਾਯਤਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਆਕਰੋ. ਸਾਸਨੇ ਪਨ ‘‘ਮਨੋਰਮੇ ਆਯਤਨੇ, ਸੇਵਨ੍ਤਿ ਨਂ ਵਿਹਙ੍ਗਮਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਸਮੋਸਰਣਟ੍ਠਾਨਂ. ‘‘ਦਕ੍ਖਿਣਾਪਥੋ ਗੁਨ੍ਨਂ ਆਯਤਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਸਞ੍ਜਾਤਿਦੇਸੋ. ‘‘ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰੇਵ ਸਕ੍ਖਿਭਬ੍ਬਤਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ ਸਤਿ ਸਤਿਆਯਤਨੇ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੩.੧੫੮; ਅ. ਨਿ. ੩.੧੦੨) ਕਾਰਣਂ ਆਯਤਨਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਚਕ੍ਖਾਦੀਸੁ ਚ ਤੇ ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਨਿਵਸਨ੍ਤਿ ਤਦਾਯਤ੍ਤਵੁਤ੍ਤਿਤਾਯਾਤਿ ਚਕ੍ਖਾਦਯੋ ਤੇਸਂ ਨਿਵਾਸਟ੍ਠਾਨਂ. ਤਤ੍ਥ ਚ ਤੇ ਆਕਿਣ੍ਣਾ ਤਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਤ੍ਤਾਤਿ ਤੇ ਨੇਸਂ ਆਕਰੋ, ਸਮੋਸਰਣਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚ ਤਤ੍ਥ ਵਤ੍ਥੁਦ੍ਵਾਰਭਾਵੇਨ ਸਮੋਸਰਣਤੋ, ਸਞ੍ਜਾਤਿਦੇਸੋ ਚ ਤਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵੇਨ ਤੇਸਂ ਤਤ੍ਥੇਵ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ, ਕਾਰਣਞ੍ਚ ਤਦਭਾਵੇ ਤੇਸਂ ਅਭਾਵਤੋਤਿ. ਇਤਿ ਨਿਵਾਸਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ, ਆਕਰਟ੍ਠੇਨ, ਸਮੋਸਰਣਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ, ਸਞ੍ਜਾਤਿਦੇਸਟ੍ਠੇਨ, ਕਾਰਣਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਇਮੇਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਿ ਆਯਤਨਾਨੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਛਨ੍ਨੇਤਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਾਨਂ ਆਯਤਨਾਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਯਦਿਪਿ ਰੂਪਾਦਯੋਪਿ ਧਮ੍ਮਾ ‘‘ਰੂਪਂ ਲੋਕੇ ਪਿਯਰੂਪਂ ਸਾਤਰੂਪਂ, ਏਤ੍ਥੇਸਾ ਤਣ੍ਹਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਤਣ੍ਹਾਵਤ੍ਥੁਭਾਵਤੋ ਪਿਯਰੂਪਸਾਤਰੂਪਭਾਵੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਚਕ੍ਖਾਦਿਕੇ ਪਨ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਭਾਵਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਅਭਾਵਤੋ ‘‘ਮਮ ਚਕ੍ਖੁ ਮਮ ਸੋਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਧਿਕਸਿਨੇਹਵਤ੍ਥੁਭਾਵੇਨ ਚਕ੍ਖਾਦਯੋ ਸਾਤਿਸਯਂ ਪਿਯਰੂਪਂ ਸਾਤਰੂਪਨ੍ਤਿ ਨਿਦ੍ਦੇਸਂ ਅਰਹਨ੍ਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪਿਯਰੂਪਂ ਸਾਤਰੂਪਨ੍ਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਛਨ੍ਨੇਤਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਾਨਂ ਆਯਤਨਾਨਂ ਅਧਿਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਓਰਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਕਾਮਧਾਤੁ, ਤਪ੍ਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ ਓਰਮ੍ਭਾਗਾ, ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਤੇਸਂ ਹਿਤਾਤਿ ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾ. ਯਸ੍ਸ ਸਂਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਵਟ੍ਟਸ੍ਮਿਂ ਸਂਯੋਜੇਨ੍ਤਿ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤੀਤਿ ਸਂਯੋਜਨਾਨਿ. ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਸੀਲਬ੍ਬਤਪਰਾਮਾਸਕਾਮਰਾਗਬ੍ਯਾਪਾਦਾਨਂ ਏਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਤੇ ਹਿ ਕਾਮਭਵੂਪਗਾਨਂ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਰੂਪਾਰੂਪਧਾਤੁਤੋ ਹੇਟ੍ਠਾਭਾਵੇਨ ਨਿਹੀਨਭਾਵੇਨ ਓਰਮ੍ਭਾਗਭੂਤੇਨ ਕਾਮਭਵੇਨ ਸਤ੍ਤੇ ਸਂਯੋਜੇਨ੍ਤਿ. ਏਤੇਨੇਵ ਤੇਸਂ ਹੇਟ੍ਠਾਰਹਦਸਦਿਸਤਾ ਦੀਪਿਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਊਮਿਭਯਨ੍ਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕੋਧੁਪਾਯਾਸਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਨ੍ਤਿ ਭਾਯਤਿ ਏਤਸ੍ਮਾਤਿ ਭਯਂ, ਊਮਿ ਏਵ ਭਯਨ੍ਤਿ ਊਮਿਭਯਂ. ਕੁਜ੍ਝਨਟ੍ਠੇਨ ਕੋਧੋ, ਸ੍ਵੇਵ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਰੀਰਸ੍ਸ ਚ ਅਭਿਪ੍ਪਮਦ੍ਦਨਪਵੇਧਨੁਪ੍ਪਾਦਨੇਨ ਦਲ਼੍ਹਂ ਆਯਾਸਨਟ੍ਠੇਨ ਉਪਾਯਾਸੋ.

ਏਤ੍ਥ ਚ ਅਨੇਕਵਾਰਂ ਪਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਮਵੇਤਂ ਸਤ੍ਤਂ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਸੀਸਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤੁਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਅਨਯਬ੍ਯਸਨਾਪਾਦਨੇਨ ਕੋਧੁਪਾਯਾਸਸ੍ਸ ਊਮਿਸਦਿਸਤਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਤਥਾ ਕਾਮਗੁਣਾਨਂ ਕਿਲੇਸਾਭਿਭੂਤੇ ਸਤ੍ਤੇ ਇਤੋ ਚ ਏਤ੍ਤੋ, ਏਤ੍ਤੋ ਚ ਇਤੋਤਿ ਏਵਂ ਮਨਾਪਿਯਰੂਪਾਦਿਵਿਸਯਸਙ੍ਖਾਤੇ ਅਤ੍ਤਨਿ ਸਂਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਯਥਾ ਤਤੋ ਬਹਿਭੂਤੇ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮੇ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਏਵਂ ਆਵਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ ਬ੍ਯਸਨਾਪਾਦਨੇਨ ਆਵਟ੍ਟਸਦਿਸਤਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਯਥਾ ਪਨ ਗਹਰਕ੍ਖਸੋਪਿ ਆਰਕ੍ਖਰਹਿਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗੋਚਰਭੂਮਿਗਤਂ ਪੁਰਿਸਂ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਗੋਚਰੇ ਠਿਤਮ੍ਪਿ ਰਕ੍ਖਸਮਾਯਾਯ ਗੋਚਰਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ਭੇਰਵਰੂਪਦਸ੍ਸਨਾਦਿਨਾ ਅਵਸਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਪਕਾਰਂ ਕਾਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਵਾਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਵਣ੍ਣਬਲਭੋਗਯਸਸੁਖੇਹਿਪਿ ਵਿਯੋਜੇਨ੍ਤੋ ਮਹਨ੍ਤਂ ਅਨਯਬ੍ਯਸਨਂ ਆਪਾਦੇਤਿ, ਏਵਂ ਮਾਤੁਗਾਮੋਪਿ ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰਰਹਿਤਂ ਅਵੀਰਪੁਰਿਸਂ ਇਤ੍ਥਿਕੁਤ੍ਤਭੂਤੇਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਹਾਵਭਾਵਵਿਲਾਸੇਹਿ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੀਰਜਾਤਿਯਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰੂਪਾਦੀਹਿ ਪਲੋਭਨਵਸੇਨ ਇਤ੍ਥਿਮਾਯਾਯ ਅਨ੍ਵਾਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਅਵਸਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਪਕਾਰਧਮ੍ਮੇ ਸੀਲਾਦਯੋ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਗੁਣਵਣ੍ਣਾਦੀਹਿ ਵਿਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਮਹਨ੍ਤਂ ਅਨਯਬ੍ਯਸਨਂ ਆਪਾਦੇਤਿ, ਏਵਂ ਮਾਤੁਗਾਮਸ੍ਸ ਗਹਰਕ੍ਖਸਸਦਿਸਤਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਆਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਨ੍ਨੇਤਂ ਕਾਮਗੁਣਾਨਂ ਅਧਿਵਚਨਂ, ਗਹਰਕ੍ਖਸੋਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਾਤੁਗਾਮਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਪਟਿਸੋਤੋਤਿ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਸਹ ਉਪਚਾਰੇਨ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਞ੍ਞਾ ਚ ਨਿਬ੍ਬਾਨਞ੍ਚ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਂ ਨਾਮ. ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਂ ਨਾਮ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ –

‘‘ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਞ੍ਚ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ;

ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ, ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਪਵੁਚ੍ਚਰੇ’’ਤਿ.

ਇਮੇਸਂ ਪਨ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਦੀਨਂ ਤਣ੍ਹਾਸੋਤਸ੍ਸ ਪਟਿਲੋਮਤੋ ਪਟਿਸੋਤਸਦਿਸਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਹਿ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੋ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਂ, ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਚ, ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੋ ਚ ਤਣ੍ਹਾਸੋਤਸ੍ਸ ਪਟਿਸੋਤਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ –

‘‘ਪਟਿਸੋਤਗਾਮਿਂ ਨਿਪੁਣਂ, ਗਮ੍ਭੀਰਂ ਦੁਦ੍ਦਸਂ ਅਣੁਂ;

ਰਾਗਰਤ੍ਤਾ ਨ ਦਕ੍ਖਨ੍ਤਿ, ਤਮੋਖਨ੍ਧੇਨ ਆਵੁਤਾ’’ਤਿ. (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੬੫; ਮ. ਨਿ. ੧.੨੮੧; ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੭੨);

ਵੀਰਿਯਾਰਮ੍ਭਸ੍ਸਾਤਿ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਵੀਰਿਯਸ੍ਸ. ਤਸ੍ਸ ਕਾਮੋਘਾਦਿਭੇਦਤਣ੍ਹਾਸੋਤਸਨ੍ਤਰਣਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥੇਹਿ ਪਾਦੇਹਿ ਚਤੁਰਙ੍ਗਨਦੀਸੋਤਸਨ੍ਤਰਣਵਾਯਾਮਸ੍ਸ ਸਦਿਸਤਾ ਪਾਕਟਾਯੇਵ. ਤਥਾ ਨਦੀਸੋਤਸ੍ਸ ਤੀਰੇ ਠਿਤਸ੍ਸ ਚਕ੍ਖੁਮਤੋ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਕਾਮਾਦਿਂ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਮ੍ਪਿ ਓਘਂ ਤਰਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਪਰਤੀਰਭੂਤੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨਥਲੇ ਠਿਤਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚਹਿ ਚਕ੍ਖੂਹਿ ਚਕ੍ਖੁਮਤੋ ਭਗਵਤੋ ਸਦਿਸਭਾਵੋ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਮਾ ਪੁਰਿਸੋ…ਪੇ… ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸਾ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਓਪਮ੍ਮਸਂਸਨ੍ਦਨਂ – ਨਦੀਸੋਤੋ ਵਿਯ ਅਨੁਪ੍ਪਬਨ੍ਧਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੋ ਤਣ੍ਹਾਸੋਤੋ, ਤੇਨ ਵੁਯ੍ਹਮਾਨੋ ਪੁਰਿਸੋ ਵਿਯ ਅਨਮਤਗ੍ਗੇ ਸਂਸਾਰਵਟ੍ਟੇ ਪਰਿਬ੍ਭਮਨਤੋ ਤਣ੍ਹਾਸੋਤੇਨ ਵੁਯ੍ਹਮਾਨੋ ਸਤ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਸ ਤਤ੍ਥ ਪਿਯਰੂਪਸਾਤਰੂਪਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਵਿਯ ਇਮਸ੍ਸ ਚਕ੍ਖਾਦੀਸੁ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ, ਸਊਮਿਸਾਵਟ੍ਟਸਗਹਰਕ੍ਖਸੋ ਹੇਟ੍ਠਾਰਹਦੋ ਵਿਯ ਕੋਧੁਪਾਯਾਸਪਞ੍ਚਕਾਮਗੁਣਮਾਤੁਗਾਮਸਮਾਕੁਲੋ ਪਞ੍ਚੋਰਮ੍ਭਾਗਿਯਸਂਯੋਜਨਸਮੂਹੋ, ਤਮਤ੍ਥਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਨਦੀਸੋਤਸ੍ਸ ਪਰਤੀਰੇ ਠਿਤੋ ਚਕ੍ਖੁਮਾ ਪੁਰਿਸੋ ਵਿਯ ਸਕਲਂ ਸਂਸਾਰਾਦੀਨਵਂ ਸਬ੍ਬਞ੍ਚ ਞੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਤਣ੍ਹਾਸੋਤਸ੍ਸ ਪਰਤੀਰਭੂਤੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨਥਲੇ ਠਿਤੋ ਸਮਨ੍ਤਚਕ੍ਖੁ ਭਗਵਾ, ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਨਦਿਯਾ ਸੋਤੇਨ ਵੁਯ੍ਹਮਾਨੇ ਪੁਰਿਸੇ ਅਨੁਕਮ੍ਪਾਯ ਰਹਦਸ੍ਸ ਰਹਦਾਦੀਨਵਸ੍ਸ ਚ ਆਚਿਕ੍ਖਨਂ ਵਿਯ ਤਣ੍ਹਾਸੋਤੇਨ ਵੁਯ੍ਹਮਾਨਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਮਹਾਕਰੁਣਾਯ ਭਗਵਤੋ ਤਣ੍ਹਾਦੀਨਂ ਤਦਾਦੀਨਵਸ੍ਸ ਚ ਵਿਭਾਵਨਾ, ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਅਸਦ੍ਦਹਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਸੋਤਗਾਮਿਨੋ ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਰਹਦੇ ਮਰਣਪ੍ਪਤ੍ਤਿਮਰਣਮਤ੍ਤਦੁਕ੍ਖਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯੋ ਵਿਯ ਭਗਵਤੋ ਵਚਨਂ ਅਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਪਾਯੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਸੁਗਤਿਯਂ ਦੁਕ੍ਖੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਚ, ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਵਚਨਂ ਸਦ੍ਦਹਿਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥੇਹਿ ਚ ਪਾਦੇਹਿ ਚ ਵਾਯਾਮਕਰਣਂ ਵਿਯ ਤੇਨ ਚ ਵਾਯਾਮੇਨ ਪਰਤੀਰਂ ਪਤ੍ਵਾ ਸੁਖੇਨ ਯਥਿਚ੍ਛਿਤਟ੍ਠਾਨਗਮਨਂ ਵਿਯ ਭਗਵਤੋ ਵਚਨਂ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਤਣ੍ਹਾਦੀਸੁ ਆਦੀਨਵਂ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਤਣ੍ਹਾਸੋਤਸ੍ਸ ਪਟਿਸੋਤਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਦਿਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਵਸੇਨ ਵੀਰਿਯਾਰਮ੍ਭੋ, ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯਸ੍ਸ ਚ ਤੇਨੇਵ ਵੀਰਿਯਾਰਮ੍ਭੇਨ ਤਣ੍ਹਾਸੋਤਾਤਿਕ੍ਕਮਨਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਤੀਰਂ ਪਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਯਥਾਰੁਚਿ ਸੁਖਵਿਹਾਰੋਤਿ.

ਗਾਥਾਸੁ ਸਹਾਪਿ ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਜਹੇਯ੍ਯ ਕਾਮੇਤਿ ਝਾਨਮਗ੍ਗਾਧਿਗਮਤ੍ਥਂ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਨੁਯੋਗਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਯਦਿਪਿ ਤੇਸਂ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਪਟਿਪਦਾ ਕਿਚ੍ਛੇਨ ਕਸਿਰੇਨ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਸੁਖੇਨ ਵੀਥਿਂ ਓਤਰਤਿ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਭਾਵਨਾਯ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਬਲਵਭਾਵਤੋ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਵਾ ਅਤਿਕ੍ਖਭਾਵਤੋ. ਤਥਾ ਸਤਿ ਸਹਾਪਿ ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਜਹੇਯ੍ਯ ਕਾਮੇ, ਪਠਮਜ੍ਝਾਨੇਨ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਨ੍ਤੋ ਤਤਿਯਮਗ੍ਗੇਨ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਕਿਲੇਸਕਾਮੇ ਪਜਹੇਯ੍ਯ. ਏਤੇਨ ਦੁਕ੍ਖਪਟਿਪਦੇ ਝਾਨਮਗ੍ਗੇ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਯੋਗਕ੍ਖੇਮਂ ਆਯਤਿਂ ਪਤ੍ਥਯਾਨੋਤਿ ਅਨਾਗਾਮਿਤਂ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਆਕਙ੍ਖਮਾਨੋ. ਅਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ਯਦਿਪਿ ਏਤਰਹਿ ਕਿਚ੍ਛੇਨ ਕਸਿਰੇਨ ਝਾਨਪੁਰਿਮਮਗ੍ਗੇ ਅਧਿਗਚ੍ਛਾਮਿ, ਇਮੇ ਪਨ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਉਪਰਿ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਅਧਿਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕਤਕਿਚ੍ਚੋ ਪਹੀਨਸਬ੍ਬਦੁਕ੍ਖੋ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਸਹਾਪਿ ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਝਾਨਾਦੀਹਿ ਕਾਮੇ ਪਜਹੇਯ੍ਯਾਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਯੋ ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕਬਹੁਲੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਸੀਲਵਿਸੋਧਨਂ ਝਾਨਾਦੀਨਂ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਵਾ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਕਿਚ੍ਛੇਨ ਕਸਿਰੇਨ ਅਸ੍ਸੁਮੁਖੋ ਰੋਦਮਾਨੋ ਤਂ ਵਿਤਕ੍ਕਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਤਿ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਹਾਪਿ ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਜਹੇਯ੍ਯ ਕਾਮੇ’’ਤਿ. ਸੋ ਹਿ ਕਿਚ੍ਛੇਨਪਿ ਕਾਮੇ ਪਜਹਨ੍ਤੋ ਝਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਝਾਨਂ ਪਾਦਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਅਰਹਤ੍ਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹੇਯ੍ਯ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਯੋਗਕ੍ਖੇਮਂ ਆਯਤਿਂ ਪਤ੍ਥਯਾਨੋ’’ਤਿ.

ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਜਾਨੋਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਹਿਤਾਯ ਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾਯ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਪਜਾਨਨ੍ਤੋ. ਸੁਵਿਮੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਾਧਿਗਮਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਫਲਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਸੁਟ੍ਠੁ ਵਿਮੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ. ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਫਸ੍ਸਯੇ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਮਗ੍ਗਫਲਾਧਿਗਮਨਕਾਲੇ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਫਸ੍ਸਯੇ ਫੁਸੇਯ੍ਯ ਪਾਪੁਣੇਯ੍ਯ ਅਧਿਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਸਚ੍ਛਿਕਰੇਯ੍ਯ. ਉਪਯੋਗਤ੍ਥੇ ਹਿ ‘‘ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਸਾਮਿਵਚਨਂ. ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ ਆਰਮ੍ਮਣਭੂਤਾਯ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਤਂਤਂਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਕਾਲੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਫਲਚਿਤ੍ਤਂ ਫਸ੍ਸਯੇ ਫੁਸੇਯ੍ਯ ਪਾਪੁਣੇਯ੍ਯ, ਨਿਬ੍ਬਾਨੋਗਧਾਯ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸ ਵੇਦਗੂਤਿ ਸੋ ਵੇਦਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਮਗ੍ਗਞਾਣੇਨ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਸਚ੍ਚਾਨਂ ਗਤਤ੍ਤਾ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਵੇਦਗੂ. ਲੋਕਨ੍ਤਗੂਤਿ ਖਨ੍ਧਲੋਕਸ੍ਸ ਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਗਤੋ. ਸੇਸਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.

ਦਸਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੧੧. ਚਰਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੧੦. ਏਕਾਦਸਮੇ ਚਰਤੋਤਿ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਚਙ੍ਕਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ. ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕੋ ਵਾਤਿ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮੇਸੁ ਅਵੀਤਰਾਗਤਾਯ ਤਾਦਿਸੇ ਪਚ੍ਚਯੇ ਕਾਮਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋ ਵਾ ਵਿਤਕ੍ਕੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਚੇ, ਯਦਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਬ੍ਯਾਪਾਦਵਿਤਕ੍ਕੋ ਵਾ ਵਿਹਿਂਸਾਵਿਤਕ੍ਕੋ ਵਾਤਿ ਆਘਾਤਨਿਮਿਤ੍ਤਬ੍ਯਾਪਾਦਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋ ਵਾ ਵਿਤਕ੍ਕੋ, ਲੇਡ੍ਡੁਦਣ੍ਡਾਦੀਹਿ ਪਰਵਿਹੇਠਨਵਸੇਨ ਵਿਹਿਂਸਾਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋ ਵਾ ਵਿਤਕ੍ਕੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਚੇਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਅਧਿਵਾਸੇਤੀਤਿ ਤਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕਾਦਿਂ ਯਥਾਪਚ੍ਚਯਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚਿਤ੍ਤੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ‘‘ਇਤਿਪਾਯਂ ਵਿਤਕ੍ਕੋ ਪਾਪਕੋ, ਇਤਿਪਿ ਅਕੁਸਲੋ, ਇਤਿਪਿ ਸਾਵਜ੍ਜੋ, ਸੋ ਚ ਖੋ ਅਤ੍ਤਬ੍ਯਾਬਾਧਾਯਪਿ ਸਂਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਯ ਅਭਾਵਤੋ ਅਧਿਵਾਸੇਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਵਾਸੇਤਿ ਚੇ. ਅਧਿਵਾਸੇਨ੍ਤੋਯੇਵ ਚ ਨਪ੍ਪਜਹਤਿ ਤਦਙ੍ਗਾਦਿਪ੍ਪਹਾਨਵਸੇਨ ਨ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਤਿ, ਤਤੋ ਏਵ ਨ ਵਿਨੋਦੇਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚਿਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਤੋ ਨ ਨੁਦਤਿ ਨ ਨੀਹਰਤਿ, ਤਥਾ ਅਵਿਨੋਦਨਤੋ ਨ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਕਰੋਤਿ ਨ ਵਿਗਤਨ੍ਤਂ ਕਰੋਤਿ. ਆਤਾਪੀ ਪਹਿਤਤ੍ਤੋ ਯਥਾ ਤੇਸਂ ਅਨ੍ਤੋਪਿ ਨਾਵਸਿਸ੍ਸਤਿ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਭਙ੍ਗਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਏਵਂ ਕਰੋਤਿ, ਅਯਂ ਪਨ ਤਥਾ ਨ ਕਰੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਥਾਭੂਤੋਵ ਨ ਅਨਭਾਵਂ ਗਮੇਤਿ ਅਨੁ ਅਨੁ ਅਭਾਵਂ ਨ ਗਮੇਤਿ. ਨ ਪਜਹਤਿ ਚੇ, ਨ ਵਿਨੋਦੇਤਿ ਚੇਤਿਆਦਿਨਾ ਚੇ-ਸਦ੍ਦਂ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਚਰਨ੍ਤਿ ਚਰਨ੍ਤੋ. ਏਵਂਭੂਤੋਤਿ ਏਵਂ ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕਾਦਿਪਾਪਵਿਤਕ੍ਕੇਹਿ ਸਮਙ੍ਗੀਭੂਤੋ. ਅਨਾਤਾਪੀ ਅਨੋਤ੍ਤਾਪੀਤਿ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਆਤਾਪਨਸ੍ਸ ਵੀਰਿਯਸ੍ਸ ਅਭਾਵੇਨ ਅਨਾਤਾਪੀ, ਪਾਪੁਤ੍ਰਾਸਆਤਾਪਨਪਰਿਤਾਪਨਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਸ੍ਸ ਅਭਾਵੇਨ ਅਨੋਤ੍ਤਾਪੀ. ਸਤਤਂ ਸਮਿਤਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਕਾਲਂ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ. ਕੁਸੀਤੋ ਹੀਨਵੀਰਿਯੋਤਿ ਕੁਸਲੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਪਰਿਹਾਯਿਤ੍ਵਾ ਅਕੁਸਲਪਕ੍ਖੇ ਕੁਚ੍ਛਿਤਂ ਸੀਦਨਤੋ ਕੋਸਜ੍ਜਸਮਨ੍ਨਾਗਮੇਨ ਚ ਕੁਸੀਤੋ, ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਵੀਰਿਯਾਭਾਵੇਨ ਹੀਨਵੀਰਿਯੋ ਵੀਰਿਯਵਿਰਹਿਤੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਕਥੀਯਤਿ. ਠਿਤਸ੍ਸਾਤਿ ਗਮਨਂ ਉਪਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਤੋ. ਸਯਨਇਰਿਯਾਪਥਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਤੋ ਕੋਸਜ੍ਜਪਕ੍ਖਿਕਤ੍ਤਾ ਯਥਾ ਤਂਸਮਙ੍ਗਿਨੋ ਵਿਤਕ੍ਕਾ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਜਾਗਰਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਸੁਕ੍ਕਪਕ੍ਖੇ ਤਞ੍ਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਨਾਧਿਵਾਸੇਤੀਤਿ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯਸ੍ਸਾਪਿ ਵਿਹਰਤੋ ਅਨਾਦਿਮਤਿ ਸਂਸਾਰੇ ਚਿਰਕਾਲਭਾਵਿਤੇਨ ਤਥਾਰੂਪਪ੍ਪਚ੍ਚਯਸਮਾਯੋਗੇਨ ਸਤਿਸਮ੍ਮੋਸੇਨ ਵਾ ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕਾਦਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਚੇ, ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਨ ਵਾਸੇਤਿ ਚੇ, ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਨ ਵਾਸੇਤਿ ਚੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਨਧਿਵਾਸੇਨ੍ਤੋ ਕਿਂ ਕਰੋਤੀਤਿ? ਪਜਹਤਿ ਛਡ੍ਡੇਤਿ. ਕਿਂ ਕਚਵਰਂ ਵਿਯ ਪਿਟਕੇਨ? ਨ ਹਿ, ਅਪਿਚ ਖੋ ਤਂ ਵਿਨੋਦੇਤਿ ਨੁਦਤਿ ਨੀਹਰਤਿ. ਕਿਂ ਬਲੀਬਦ੍ਦਂ ਵਿਯ ਪਤੋਦੇਨ? ਨ ਹਿ, ਅਥ ਖੋ ਨਂ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਕਰੋਤਿ ਵਿਗਤਨ੍ਤਂ ਕਰੋਤਿ. ਯਥਾ ਤੇਸਂ ਅਨ੍ਤੋਪਿ ਨਾਵਸਿਸ੍ਸਤਿ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਭਙ੍ਗਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ, ਤਥਾ ਤੇ ਕਰੋਤਿ. ਕਥਂ ਪਨ ਤੇ ਤਥਾ ਕਰੋਤਿ? ਅਨਭਾਵਂ ਗਮੇਤਿ ਅਨੁ ਅਨੁ ਅਭਾਵਂ ਗਮੇਤਿ, ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਪ੍ਪਹਾਨੇਨ ਯਥਾ ਸੁਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਤਥਾ ਨੇ ਕਰੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.

ਏਵਂਭੂਤੋਤਿਆਦੀਸੁ ਏਵਂ ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕਾਦੀਨਂ ਅਨਧਿਵਾਸਨੇਨ ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧਾਸਯੋ ਸਮਾਨੋ ਤਾਯ ਚ ਆਸਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਤਨ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਯ ਚ ਪਯੋਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਸੀਲੋ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਸੁ ਗੁਤ੍ਤਦ੍ਵਾਰੋ ਭੋਜਨੇ ਮਤ੍ਤਞ੍ਞੂ ਸਤਿਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਜਾਗਰਿਯਂ ਅਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਤਦਙ੍ਗਾਦਿਵਸੇਨ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਆਤਾਪਨਲਕ੍ਖਣੇਨ ਵੀਰਿਯੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਤਾ ਆਤਾਪੀ, ਸਬ੍ਬਸੋ ਪਾਪੁਤ੍ਰਾਸੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਤਾ. ਓਤ੍ਤਾਪੀ ਸਤਤਂ ਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵਂ, ਸਮਿਤਂ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭਾਵਨਾਨੁਯੋਗਵਸੇਨ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਸਿਦ੍ਧਿਯਾ, ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋ ਪਹਿਤਤ੍ਤੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਟਿਪੇਸਿਤਚਿਤ੍ਤੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਕਥੀਯਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.

ਗਾਥਾਸੁ ਗੇਹਨਿਸ੍ਸਿਤਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਗੇਹਵਾਸੀਹਿ ਅਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਗੇਹਵਾਸੀਨਂ ਸਭਾਵਤ੍ਤਾ ਗੇਹਧਮ੍ਮਤ੍ਤਾ ਵਾ ਗੇਹਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮੋ. ਅਥ ਵਾ ਗੇਹਪਟਿਬਦ੍ਧਭਾਵਤੋ ਕਿਲੇਸਕਾਮਾਨਂ ਨਿਵਾਸਟ੍ਠਾਨਭਾਵਤੋ ਤਂਵਤ੍ਥੁਕਤ੍ਤਾ ਵਾ ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕਾਦਿ ਗੇਹਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਨਾਮ. ਕੁਮ੍ਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਥਭਾਵਤੋ ਅਭਿਜ੍ਝਾਦਯੋ ਤਦੇਕਟ੍ਠਧਮ੍ਮਾ ਚ ਕੁਮ੍ਮਗ੍ਗੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕਾਦਿਬਹੁਲੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਕੁਮ੍ਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਨਾਮ. ਮੋਹਨੇਯ੍ਯੇਸੁ ਮੁਚ੍ਛਿਤੋਤਿ ਮੋਹਸਂਵਤ੍ਤਨਿਯੇਸੁ ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਮੁਚ੍ਛਿਤੋ ਸਮ੍ਮਤ੍ਤੋ ਅਜ੍ਝੋਪਨ੍ਨੋ. ਸਮ੍ਬੋਧਿਨ੍ਤਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਞਾਣਂ. ਫੁਟ੍ਠੁਨ੍ਤਿ ਫੁਸਿਤੁਂ ਪਤ੍ਤੁਂ, ਸੋ ਤਾਦਿਸੋ ਮਿਚ੍ਛਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਗੋਚਰੋ ਅਭਬ੍ਬੋ, ਨ ਕਦਾਚਿ ਤਂ ਪਾਪੁਣਾਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਵਿਤਕ੍ਕਂ ਸਮਯਿਤ੍ਵਾਨਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਮਿਚ੍ਛਾਵਿਤਕ੍ਕਂ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨਭਾਵਨਾਬਲੇਹਿ ਵੂਪਸਮੇਤ੍ਵਾ. ਵਿਤਕ੍ਕੂਪਸਮੇ ਰਤੋਤਿ ਨਵਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਮਹਾਵਿਤਕ੍ਕਾਨਂ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਵੂਪਸਮਭੂਤੇ ਅਰਹਤ੍ਤੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਏਵ ਵਾ ਅਜ੍ਝਾਸਯੇਨ ਰਤੋ ਅਭਿਰਤੋ. ਭਬ੍ਬੋ ਸੋ ਤਾਦਿਸੋਤਿ ਸੋ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੋ ਸਮ੍ਮਾ ਪਟਿਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਬਲੇਨ ਸਬ੍ਬਵਿਤਕ੍ਕੇ ਯਥਾਰਹਂ ਤਦਙ੍ਗਾਦਿਵਸੇਨ ਵੂਪਸਮੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾਪੇਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਞਾਣਸਙ੍ਖਾਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸਙ੍ਖਾਤਞ੍ਚ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਫੁਟ੍ਠੁਂ ਅਧਿਗਨ੍ਤੁਂ ਭਬ੍ਬੋ ਸਮਤ੍ਥੋਤਿ.

ਏਕਾਦਸਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੧੨. ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸੀਲਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੧੧. ਦ੍ਵਾਦਸਮੇ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸੀਲਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤਿਵਿਧਂ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਮਙ੍ਗੀਮਧੁਰਵਸੇਨ. ਤੇਸੁ –

‘‘ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸਾਲਿਕੇਦਾਰਂ, ਸੁਵਾ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿ ਕੋਸਿਯ;

ਪਟਿਵੇਦੇਮਿ ਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮੇ, ਨ ਨੇ ਵਾਰੇਤੁਮੁਸ੍ਸਹੇ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੧੪.੧) –

ਏਤ੍ਥ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਤ੍ਥੋ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਦ੍ਦੋ. ‘‘ਇਮਿਨਾ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰੇਨ ਉਪੇਤੋ ਹੋਤਿ ਸਮੁਪੇਤੋ ਉਪਗਤੋ ਸਮੁਪਗਤੋ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ੫੧੧) ਏਤ੍ਥ ਸਮਙ੍ਗਿਭਾਵਤ੍ਥੋ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਦ੍ਦੋ. ‘‘ਇਮਿਸ੍ਸਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਮਹਾਪਥਵਿਯਾ ਹੇਟ੍ਠਿਮਤਲਂ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ – ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਖੁਦ੍ਦਮਧੁਂ ਅਨੀਲਕਂ, ਏਵਮਸ੍ਸਾਦ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੧੭) ਏਤ੍ਥ ਮਧੁਰਤ੍ਥੋ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਦ੍ਦੋ. ਇਧ ਪਨ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਤ੍ਥੇਪਿ ਸਮਙ੍ਗਿਭਾਵੇਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸੀਲਾਤਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸੀਲਾ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿਪਿ, ਸੀਲਸਮਙ੍ਗਿਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿਪਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਤਤ੍ਥ ‘‘ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸੀਲਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਤ੍ਥੇਨ ਖੇਤ੍ਤਦੋਸਵਿਗਮੇਨ ਖੇਤ੍ਤਪਾਰਿਪੂਰਿ ਵਿਯ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਖੇਤ੍ਤਦੋਸਵਿਗਮੇਨ ਖੇਤ੍ਤਪਾਰਿਪੂਰਿ ਵਿਯ ਸੀਲਦੋਸਵਿਗਮੇਨ ਸੀਲਪਾਰਿਪੂਰਿ ਵੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਸੀਲਸਮਙ੍ਗਿਨੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਨ ਅਤ੍ਥੇਨ ਸੀਲੇਨ ਸਮਙ੍ਗੀਭੂਤਾ ਸਮੋਧਾਨਗਤਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਥਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਦ੍ਵੀਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸੀਲਤਾ ਹੋਤਿ ਸੀਲਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਆਦੀਨਵਦਸ੍ਸਨੇਨ, ਸੀਲਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਆਨਿਸਂਸਦਸ੍ਸਨੇਨ ਚ. ਤਦੁਭਯਮ੍ਪਿ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੨੦-੨੧) ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸੀਲਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਕਿਰ ਭਗਵਾ ਚਤੁਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੀਲਂ ਉਦ੍ਦਿਸਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਸਂਵੁਤਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਜੇਟ੍ਠਕਸੀਲਂ ਦਸ੍ਸੇਤੀਤਿਆਦਿਨਾ ਏਤ੍ਥ ਯਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ. ਕਿਮਸ੍ਸ ਉਤ੍ਤਰਿ ਕਰਣੀਯਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸੀਲਾਨਂ ਵਿਹਰਤਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਕਿਨ੍ਤਿ ਸਿਯਾ ਉਤ੍ਤਰਿ ਕਾਤਬ੍ਬਂ, ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਚੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਏਵਂ ‘‘ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸੀਲਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਹਰਥਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਮ੍ਪਾਦਨੂਪਾਯੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਯ ਭਿਕ੍ਖੂ ਨਿਯੋਜੇਨ੍ਤੋ ਅਨੇਕਪੁਗ੍ਗਲਾਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਸਨਂ ਆਰਭਿਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਯਸ੍ਮਾ ਏਕਪੁਗ੍ਗਲਾਧਿਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਤਾਪਿ ਭਗਵਤੋ ਦੇਸਨਾ ਅਨੇਕਪੁਗ੍ਗਲਾਧਿਟ੍ਠਾਨਾਵ ਹੋਤਿ ਸਬ੍ਬਸਾਧਾਰਣਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਏਕਪੁਗ੍ਗਲਾਧਿਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਚਰਤੋ ਚੇਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.

ਤਤ੍ਥ ਅਭਿਜ੍ਝਾਯਤਿ ਏਤਾਯਾਤਿ ਅਭਿਜ੍ਝਾ, ਪਰਭਣ੍ਡਾਭਿਜ੍ਝਾਯਨਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਲੋਭਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਤਿ ਪੂਤਿਭਵਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਏਤੇਨਾਤਿ ਬ੍ਯਾਪਾਦੋ, ‘‘ਅਨਤ੍ਥਂ ਮੇ ਅਚਰੀ’’ਤਿਆਦਿਨਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕੂਨਵੀਸਤਿਆਘਾਤਵਤ੍ਥੁਵਿਸਯਸ੍ਸ ਦੋਸਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਉਭਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦੋ? ਯੋ ਕਾਮੇਸੁ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦੋ ਕਾਮਸ੍ਨੇਹੋ ਕਾਮਪਿਪਾਸਾ ਕਾਮਪਰਿਲ਼ਾਹੋ ਕਾਮਮੁਚ੍ਛਾ ਕਾਮਜ੍ਝੋਸਾਨ’’ਨ੍ਤਿ (ਧ. ਸ. ੧੧੫੯), ਤਥਾ ‘‘ਲੋਭੋ ਲੁਬ੍ਭਨਾ ਲੁਬ੍ਭਿਤਤ੍ਤਂ ਸਾਰਾਗੋ ਸਾਰਜ੍ਜਨਾ ਸਾਰਜ੍ਜਿਤਤ੍ਤਂ ਅਭਿਜ੍ਝਾ ਲੋਭੋ ਅਕੁਸਲਮੂਲ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਧ. ਸ. ੩੯੧), ‘‘ਦੋਸੋ ਦੁਸ੍ਸਨਾ ਦੁਸ੍ਸਿਤਤ੍ਤਂ ਬ੍ਯਾਪਤ੍ਤਿ ਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਨਾ ਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਿਤਤ੍ਤਂ ਵਿਰੋਧੋ ਪਟਿਵਿਰੋਧੋ ਚਣ੍ਡਿਕ੍ਕਂ ਅਸੁਰੋਪੋ ਅਨਤ੍ਤਮਨਤਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਧ. ਸ. ੪੧੮, ੧੨੩੭) ਚ ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਵਿਗਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਯਞ੍ਚ ਅਭਿਜ੍ਝਾ, ਅਯਞ੍ਚ ਬ੍ਯਾਪਾਦੋ ਵਿਗਤੋ ਹੋਤਿ ਅਪਗਤੋ, ਪਹੀਨੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਨੀਵਰਣਸ੍ਸ ਚ ਬ੍ਯਾਪਾਦਨੀਵਰਣਸ੍ਸ ਚ ਪਹਾਨਂ ਦਸ੍ਸਿਤਂ ਹੋਤਿ.

ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਥਿਨਞ੍ਚੇਵ ਮਿਦ੍ਧਞ੍ਚ. ਤੇਸੁ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਕਮ੍ਮਞ੍ਞਤਾ ਥਿਨਂ, ਆਲਸਿਯਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ, ਵੇਦਨਾਦੀਨਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਅਕਮ੍ਮਞ੍ਞਤਾ ਮਿਦ੍ਧਂ, ਪਚਲਾਯਿਕਭਾਵਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਉਭਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਥਿਨਂ? ਯਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਕਲ੍ਲਤਾ ਅਕਮ੍ਮਞ੍ਞਤਾ ਓਲੀਯਨਾ ਸਲ੍ਲੀਯਨਾ. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਮਿਦ੍ਧਂ? ਯਾ ਕਾਯਸ੍ਸ ਅਕਲ੍ਲਤਾ ਅਕਮ੍ਮਞ੍ਞਤਾ ਓਨਾਹੋ ਪਰਿਯੋਨਾਹੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਧ. ਸ. ੧੧੬੨-੧੧੬੩) ਨਯੇਨ ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਞ੍ਚੇਵ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਞ੍ਚ. ਤਤ੍ਥ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਂ ਨਾਮ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਦ੍ਧਤਾਕਾਰੋ, ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਨਾਮ ਅਕਤਕਲ੍ਯਾਣਸ੍ਸ ਕਤਪਾਪਸ੍ਸ ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੋ. ਉਭਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਂ? ਯਂ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਂ ਅਵੂਪਸਮੋ ਚੇਤਸੋ ਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਭਨ੍ਤਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਧ. ਸ. ੧੧੬੫) ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ. ‘‘ਅਕਤਂ ਵਤ ਮੇ ਕਲ੍ਯਾਣਂ, ਅਕਤਂ ਕੁਸਲਂ, ਅਕਤਂ ਭੀਰੁਤ੍ਤਾਨਂ; ਕਤਂ ਪਾਪਂ, ਕਤਂ ਲੁਦ੍ਦਂ, ਕਤਂ ਕਿਬ੍ਬਿਸ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮ. ਨਿ. ੩.੨੪੮; ਨੇਤ੍ਤਿ. ੧੨੦) ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਤਿ ਬੁਦ੍ਧਾਦੀਸੁ ਸਂਸਯੋ. ਤਸ੍ਸਾ ‘‘ਸਤ੍ਥਰਿ ਕਙ੍ਖਤਿ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਤਿ, ਨਾਧਿਮੁਚ੍ਚਤਿ ਨ ਸਮ੍ਪਸੀਦਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਵਿਭ. ੯੧੫), ‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ? ਯਾ ਕਙ੍ਖਾ ਕਙ੍ਖਾਯਨਾ ਕਙ੍ਖਾਯਿਤਤ੍ਤਂ ਵਿਮਤਿ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਦ੍ਵੇਲ਼੍ਹਕਂ ਦ੍ਵੇਧਾਪਥੋ ਸਂਸਯੋ ਅਨੇਕਂਸਗ੍ਗਾਹੋ ਆਸਪ੍ਪਨਾ ਪਰਿਸਪ੍ਪਨਾ ਅਪਰਿਯੋਗਾਹਨਾ ਛਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਮਨੋਵਿਲੇਖੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਧ. ਸ. ੧੦੦੮) ਚ ਨਯੇਨ ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਏਤ੍ਥ ਚ ਅਭਿਜ੍ਝਾਬ੍ਯਾਪਾਦਾਦੀਨਂ ਵਿਗਮਵਸੇਨ ਚ ਪਹਾਨਵਸੇਨ ਚ ਤੇਸਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਮੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ –

‘‘ਸੋ ਅਭਿਜ੍ਝਂ ਲੋਕੇ ਪਹਾਯ ਵਿਗਤਾਭਿਜ੍ਝੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਹਰਤਿ, ਅਭਿਜ੍ਝਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਸੋਧੇਤਿ. ਬ੍ਯਾਪਾਦਪਦੋਸਂ ਪਹਾਯ ਅਬ੍ਯਾਪਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਵਿਹਰਤਿ, ਬ੍ਯਾਪਾਦਪਦੋਸਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਸੋਧੇਤਿ. ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਂ ਪਹਾਯ ਵਿਗਤਥਿਨਮਿਦ੍ਧੋ ਵਿਹਰਤਿ ਆਲੋਕਸਞ੍ਞੀ ਸਤੋ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ, ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਸੋਧੇਤਿ. ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਪਹਾਯ ਅਨੁਦ੍ਧਤੋ ਵਿਹਰਤਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਉਪਸਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਸੋਧੇਤਿ. ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਂ ਪਹਾਯ ਤਿਣ੍ਣਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛੋ ਵਿਹਰਤਿ ਅਕਥਂਕਥੀ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ, ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਸੋਧੇਤੀ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ੫੦੮).

ਤਤ੍ਥ ਯਥਾ ਨੀਵਰਣਾਨਂ ਪਹਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਕਥਞ੍ਚ ਨੇਸਂ ਪਹਾਨਂ ਹੋਤਿ? ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਸ੍ਸ ਤਾਵ ਅਸੁਭਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰੇਨ ਪਹਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਸੁਭਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਅਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰੇਨਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –

‘‘ਅਤ੍ਥਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੁਭਨਿਮਿਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰਬਹੁਲੀਕਾਰੋ ਅਯਮਾਹਾਰੋ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਵਾ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਾਯ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਵਾ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਸ੍ਸ ਭਿਯ੍ਯੋਭਾਵਾਯ ਵੇਪੁਲ੍ਲਾਯਾ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੨੩੨).

ਏਵਂ ਸੁਭਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਅਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਸ੍ਸ ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖਤੋ ਅਸੁਭਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰੇਨ ਪਹਾਨਂ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਸੁਭਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਅਸੁਭਮ੍ਪਿ ਅਸੁਭਾਰਮ੍ਮਣਮ੍ਪਿ, ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰੋ ਨਾਮ ਉਪਾਯਮਨਸਿਕਾਰੋ, ਪਥਮਨਸਿਕਾਰੋ, ਅਨਿਚ੍ਚੇ ਅਨਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਵਾ, ਦੁਕ੍ਖੇ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਵਾ, ਅਨਤ੍ਤਨਿ ਅਨਤ੍ਤਾਤਿ ਵਾ, ਅਸੁਭੇ ਅਸੁਭਨ੍ਤਿ ਵਾ ਮਨਸਿਕਾਰੋ. ਤਂ ਤਤ੍ਥ ਬਹੁਲਂ ਪਵਤ੍ਤਯਤੋ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦੋ ਪਹੀਯਤਿ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –