੪. ਪਤਿਪੂਜਿਕਕੁਮਾਰਿਵਤ੍ਥੁ

ਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਹੇਵਾਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਪਤਿਪੂਜਿਕਂ ਨਾਮ ਕੁਮਾਰਿਕਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਵਤ੍ਥੁ ਤਾਵਤਿਂਸਦੇਵਲੋਕੇ ਸਮੁਟ੍ਠਿਤਂ.

ਤਤ੍ਥ ਕਿਰ ਮਾਲਭਾਰੀ ਨਾਮ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ਅਚ੍ਛਰਾਸਹਸ੍ਸਪਰਿਵੁਤੋ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਪਞ੍ਚਸਤਾ ਦੇਵਧੀਤਰੋ ਰੁਕ੍ਖਂ ਆਰੁਯ੍ਹ ਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਪਾਤੇਨ੍ਤਿ, ਪਞ੍ਚਸਤਾ ਪਤਿਤਾਨਿ ਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਂ ਅਲਙ੍ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਤਾਸੁ ਏਕਾ ਦੇਵਧੀਤਾ ਰੁਕ੍ਖਸਾਖਾਯਮੇਵ ਚੁਤਾ, ਸਰੀਰਂ ਦੀਪਸਿਖਾ ਵਿਯ ਨਿਬ੍ਬਾਯਿ. ਸਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਕੁਲਗੇਹੇ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਾਲੇ ਜਾਤਿਸ੍ਸਰਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਾਲਭਾਰੀਦੇਵਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਰਿਯਾਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤੀ ਵੁਡ੍ਢਿਮਨ੍ਵਾਯ ਗਨ੍ਧਮਾਲਾਦੀਹਿ ਪੂਜਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਾਮਿਕਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਂ ਪਤ੍ਥੇਸਿ. ਸਾ ਸੋਲ਼ਸਵਸ੍ਸਕਾਲੇ ਪਰਕੁਲਂ ਗਤਾਪਿ ਸਲਾਕਭਤ੍ਤਪਕ੍ਖਿਕਭਤ੍ਤਵਸ੍ਸਾਵਾਸਿਕਾਦੀਨਿ ਦਤ੍ਵਾ, ‘‘ਅਯਂ ਮੇ ਸਾਮਿਕਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਤ੍ਥਾਯ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਵਦਤਿ. ਅਥਸ੍ਸਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ‘‘ਅਯਂ ਕੁਮਾਰਿਕਾ ਉਟ੍ਠਾਯ ਸਮੁਟ੍ਠਾਯ ਪਤਿਮੇਵ ਪਤ੍ਥੇਤੀਤਿ ਪਤਿਪੂਜਿਕਾ’’ਤਿ ਨਾਮਂ ਕਰਿਂਸੁ. ਸਾਪਿ ਨਿਬਦ੍ਧਂ ਆਸਨਸਾਲਂ ਪਟਿਜਗ੍ਗਤਿ, ਪਾਨੀਯਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤਿ, ਆਸਨਾਨਿ ਪਞ੍ਞਪੇਤਿ. ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਸਲਾਕਭਤ੍ਤਾਦੀਨਿ ਦਾਤੁਕਾਮਾ, ‘‘ਅਮ੍ਮ, ਇਮਾਨਿਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਟਿਪਾਦੇਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਦੇਨ੍ਤਿ. ਸਾਪਿ ਏਤੇਨ ਨਿਯਾਮੇਨ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ ਏਕਪਦਵਾਰੇ ਛਪਞ੍ਞਾਸ ਕੁਸਲਧਮ੍ਮੇ (ਧ. ਸ. ੧; ਧ. ਸ. ਅਟ੍ਠ. ੧ ਯੇਵਾਪਨਕਵਣ੍ਣਨਾ) ਪਟਿਲਭਤਿ. ਤਸ੍ਸਾ ਕੁਚ੍ਛਿਯਂ ਗਬ੍ਭੋ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ. ਸਾ ਦਸਮਾਸਚ੍ਚਯੇਨ ਪੁਤ੍ਤਂ ਵਿਜਾਯਿ. ਤਸ੍ਸ ਪਦਸਾ ਗਮਨਕਾਲੇ ਅਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਅਞ੍ਞਮ੍ਪੀਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪੁਤ੍ਤੇ ਪਟਿਲਭਿ.

ਸਾ ਏਕਦਿਵਸਂ ਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪੂਜਂ ਕਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਰਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਦਿਵਸਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਤਂ ਖਣਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਨ ਕੇਨਚਿ ਰੋਗੇਨ ਕਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਾਮਿਕਸ੍ਸੇਵ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਇਤਰਾਪਿ ਏਤ੍ਤਕਂ ਕਾਲਂ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਂ ਅਲਙ੍ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਏਵ. ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਪਾਤੋਵ ਪਟ੍ਠਾਯ ਨ ਦਿਸ੍ਸਸਿ, ਕੁਹਿਂ ਗਤਾਸੀ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਚੁਤਾਮ੍ਹਿ ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਵਦੇਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਏਵਮੇਤਂ, ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕੁਹਿਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਕੁਲਗੇਹੇ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਤ੍ਤਕਂ ਕਾਲਂ ਤਤ੍ਥ ਠਿਤਾਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਦਸਮਾਸਚ੍ਚਯੇਨ ਮਾਤੁ ਕੁਚ੍ਛਿਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਸੋਲ਼ਸਵਸ੍ਸਕਾਲੇ ਪਰਕੁਲਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪੁਤ੍ਤੇ ਵਿਜਾਯਿਤ੍ਵਾ ਦਾਨਾਦੀਨਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਤੁਮ੍ਹੇ ਪਤ੍ਥੇਤ੍ਵਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁਮ੍ਹਾਕਮੇਵ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਮ੍ਹਿ, ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਕਿਤ੍ਤਕਂ ਆਯੂ’’ਤਿ? ‘‘ਵਸ੍ਸਸਤਮਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਏਤ੍ਤਕਮੇਵਾ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਤ੍ਤਕਂ ਆਯੁਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਮਨੁਸ੍ਸਾ ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਸੁਤ੍ਤਪਮਤ੍ਤਾ ਕਾਲਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਨ੍ਤਿ, ਉਦਾਹੁ ਦਾਨਾਦੀਨਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਰੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਵਦੇਥ, ਸਾਮਿ’’? ‘‘ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਂ ਆਯੁਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਵਿਯ ਅਜਰਾਮਰਾ ਵਿਯ ਚ ਨਿਚ੍ਚਂ ਪਮਤ੍ਤਾ, ਮਨੁਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਮਾਲਭਾਰੀਦੇਵਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਮਹਾਸਂਵੇਗੋ ਉਦਪਾਦਿ ‘‘ਵਸ੍ਸਸਤਮਤ੍ਤਮਾਯੁਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਮਨੁਸ੍ਸਾ ਕਿਰ ਪਮਤ੍ਤਾ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਨਿਦ੍ਦਾਯਨ੍ਤਿ, ਕਦਾ ਨੁ ਖੋ ਦੁਕ੍ਖਾ ਮੁਚ੍ਚਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ? ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਪਨ ਵਸ੍ਸਸਤਂ ਤਾਵਤਿਂਸਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਏਕੋ ਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵੋ, ਤਾਯ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਤਿਂਸਰਤ੍ਤਿਯੋ ਮਾਸੋ, ਤੇਨ ਮਾਸੇਨ ਦ੍ਵਾਦਸਮਾਸਿਕੋ ਸਂਵਚ੍ਛਰੋ, ਤੇਨ ਸਂਵਚ੍ਛਰੇਨ ਦਿਬ੍ਬਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਂ ਆਯੁਪ੍ਪਮਾਣਂ, ਤਂ ਮਨੁਸ੍ਸਗਣਨਾਯ ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਸ੍ਸਕੋਟਿਯੋ, ਸਟ੍ਠਿ ਚ ਵਸ੍ਸਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਸ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਦਿਵਸੋਪਿ ਨਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਮੁਹੁਤ੍ਤਸਦਿਸੋਵ ਕਾਲੋ ਅਹੋਸਿ. ਏਵਂ ਅਪ੍ਪਾਯੁਕਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਪਮਾਦੋ ਨਾਮ ਅਤਿਵਿਯ ਅਯੁਤ੍ਤੋਤਿ.

ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਗਾਮਂ ਪਵਿਟ੍ਠਾ ਆਸਨਸਾਲਂ ਅਪਟਿਜਗ੍ਗਿਤਂ, ਆਸਨਾਨਿ ਅਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾਨਿ, ਪਾਨੀਯਂ ਅਨੁਟ੍ਠਪਿਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ‘‘ਕਹਂ ਪਤਿਪੂਜਿਕਾ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਕਹਂ ਤੁਮ੍ਹੇ ਤਂ ਦਕ੍ਖਿਸ੍ਸਥ, ਹਿਯ੍ਯੋ ਅਯ੍ਯੇਸੁ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਗਤੇਸੁ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯੇ ਮਤਾ’’ਤਿ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਸ੍ਸਾ ਉਪਕਾਰਂ ਸਰਨ੍ਤਾ ਅਸ੍ਸੂਨਿ ਸਨ੍ਧਾਰੇਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿਂਸੁ. ਖੀਣਾਸਵਾਨਂ ਧਮ੍ਮਸਂਵੇਗੋ ਉਦਪਾਦਿ. ਤੇ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਪਤਿਪੂਜਿਕਾ ਨਾਮ ਉਪਾਸਿਕਾ ਉਟ੍ਠਾਯ ਸਮੁਟ੍ਠਾਯ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਾਨਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਸਾਮਿਕਮੇਵ ਪਤ੍ਥੇਸਿ, ਸਾ ਇਦਾਨਿ ਮਤਾ, ਕਹਂ ਨੁ ਖੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਾਮਿਕਸ੍ਸੇਵ ਸਨ੍ਤਿਕੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿ. ‘‘ਨਤ੍ਥਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਾਮਿਕਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ’’ਤਿ. ‘‘ਨ ਸਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਂ ਸਾਮਿਕਂ ਪਤ੍ਥੇਤਿ, ਤਾਵਤਿਂਸਭਵਨੇ ਤਸ੍ਸਾ ਮਾਲਭਾਰੀਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ਸਾਮਿਕੋ, ਸਾ ਤਸ੍ਸ ਪੁਪ੍ਫਪਿਲਨ੍ਧਨਟ੍ਠਾਨਤੋ ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸੇਵ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ ਕਿਰ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਆਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿ. ‘‘ਅਹੋ ਪਰਿਤ੍ਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਜੀਵਿਤਂ, ਪਾਤੋਵ ਅਮ੍ਹੇ ਪਰਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਸਾਯਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਬ੍ਯਾਧਿਨਾ ਮਤਾ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਆਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰਿਤ੍ਤਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਜੀਵਿਤਂ ਨਾਮ, ਤੇਨੇਵ ਇਮੇ ਸਤ੍ਤੇ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮੇਹਿ ਚੇਵ ਕਿਲੇਸਕਾਮੇਹਿ ਚ ਅਤਿਤ੍ਤੇ ਏਵ ਅਨ੍ਤਕੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸੇ ਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਕਨ੍ਦਨ੍ਤੇ ਪਰਿਦੇਵਨ੍ਤੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੪੮. ‘‘ਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਹੇਵ ਪਚਿਨਨ੍ਤਂ, ਬ੍ਯਾਸਤ੍ਤਮਨਸਂ ਨਰਂ;

ਅਤਿਤ੍ਤਂਯੇਵ ਕਾਮੇਸੁ, ਅਨ੍ਤਕੋ ਕੁਰੁਤੇ ਵਸ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਹੇਵ ਪਚਿਨਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪੁਪ੍ਫਾਰਾਮੇ ਮਾਲਾਕਾਰੋ ਨਾਨਾਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਵਿਯ ਅਤ੍ਤਭਾਵਪਟਿਬਦ੍ਧਾਨਿ ਚੇਵ ਉਪਕਰਣਪਟਿਬਦ੍ਧਾਨਿ ਚ ਕਾਮਗੁਣਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਓਚਿਨਨ੍ਤਮੇਵ. ਬ੍ਯਾਸਤ੍ਤਮਨਸਂ ਨਰਨ੍ਤਿ ਅਸਮ੍ਪਤ੍ਤੇਸੁ ਪਤ੍ਥਨਾਵਸੇਨ, ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੇਸੁ ਗੇਧਵਸੇਨ ਵਿਵਿਧੇਨਾਕਾਰੇਨ ਆਸਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਂ. ਅਤਿਤ੍ਤਂਯੇਵ ਕਾਮੇਸੂਤਿ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮਕਿਲੇਸਕਾਮੇਸੁ ਪਰਿਯੇਸਨੇਨਪਿ ਪਟਿਲਾਭੇਨਪਿ ਪਰਿਭੋਗੇਨਪਿ ਨਿਧਾਨੇਨਪਿ ਅਤਿਤ੍ਤਂ ਏਵ ਸਮਾਨਂ. ਅਨ੍ਤਕੋ ਕੁਰੁਤੇ ਵਸਨ੍ਤਿ ਮਰਣਸਙ੍ਖਾਤੋ ਅਨ੍ਤਕੋ ਕਨ੍ਦਨ੍ਤਂ ਪਰਿਦੇਵਨ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸਂ ਪਾਪੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਬਹੂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਨਿ ਪਤ੍ਤਾ, ਦੇਸਨਾ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਸਾਤ੍ਥਿਕਾ ਜਾਤਾਤਿ.

ਪਤਿਪੂਜਿਕਕੁਮਾਰਿਵਤ੍ਥੁ ਚਤੁਤ੍ਥਂ.