੩. ਸਨ੍ਤਿਕੇਨਿਦਾਨਕਥਾ

‘‘ਸਨ੍ਤਿਕੇਨਿਦਾਨਂ ਪਨ ‘ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ’. ‘ਵੇਸਾਲਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਮਹਾਵਨੇ ਕੂਟਾਗਾਰਸਾਲਾਯ’ਨ੍ਤਿ ਚ ਏਵਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇਯੇਵ ਲਬ੍ਭਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਅਥ ਖੋ ਪਨ ਤਮ੍ਪਿ ਆਦਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਏਵਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ – ਉਦਾਨਞ੍ਹਿ ਉਦਾਨੇਤ੍ਵਾ ਜਯਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਅਹਂ ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਾਧਿਕਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਾਨਿ ਇਮਸ੍ਸ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਸ੍ਸ ਕਾਰਣਾ ਸਨ੍ਧਾਵਿਂ, ਏਤ੍ਤਕਂ ਮੇ ਕਾਲਂ ਇਮਸ੍ਸੇਵ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਸ੍ਸ ਕਾਰਣਾ ਅਲਙ੍ਕਤਸੀਸਂ ਗੀਵਾਯ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਦਿਨ੍ਨਂ, ਸੁਅਞ੍ਜਿਤਾਨਿ ਅਕ੍ਖੀਨਿ ਹਦਯਮਂਸਞ੍ਚ ਉਪ੍ਪਾਟੇਵਾ ਦਿਨ੍ਨਂ, ਜਾਲੀਕੁਮਾਰਸਦਿਸਾ ਪੁਤ੍ਤਾ, ਕਣ੍ਹਾਜਿਨਕੁਮਾਰਿਸਦਿਸਾ ਧੀਤਰੋ, ਮਦ੍ਦੀਦੇਵਿਸਦਿਸਾ ਭਰਿਯਾਯੋ ਚ ਪਰੇਸਂ ਦਾਸਤ੍ਥਾਯ ਦਿਨ੍ਨਾ. ਅਯਂ ਮੇ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕੋ ਜਯਪਲ੍ਲਙ੍ਕੋ ਥਿਰਪਲ੍ਲਙ੍ਕੋ, ਏਤ੍ਥ ਮੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾ, ਨ ਤਾਵ ਇਤੋ ਵੁਟ੍ਠਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਨੇਕਕੋਟਿਸਤਸਹਸ੍ਸਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਤਤ੍ਥੇਵ ਨਿਸੀਦਿ. ਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਏਕਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇਨ ਨਿਸੀਦਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਸੁਖਪਟਿਸਂਵੇਦੀ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧; ਉਦਾ. ੧).

ਅਥ ਏਕਚ੍ਚਾਨਂ ਦੇਵਤਾਨਂ ‘‘ਅਜ੍ਜਾਪਿ ਨੂਨ ਸਿਦ੍ਧਤ੍ਥਸ੍ਸ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਆਲਯਂ ਨ ਵਿਜਹਤੀ’’ਤਿ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕੋ ਉਦਪਾਦਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਦੇਵਤਾਨਂ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਂ ਞਤ੍ਵਾ ਤਾਸਂ ਵਿਤਕ੍ਕਵੂਪਸਮਤ੍ਥਂ ਵੇਹਾਸਂ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਯਮਕਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਦਸ੍ਸੇਸਿ. ਮਹਾਬੋਧਿਮਣ੍ਡੇ ਹਿ ਕਤਪਾਟਿਹਾਰਿਯਞ੍ਚ ਞਾਤਿਸਮਾਗਮੇ ਕਤਪਾਟਿਹਾਰਿਯਞ੍ਚ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤਸਮਾਗਮੇ ਕਤਪਾਟਿਹਾਰਿਯਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬਂ ਕਣ੍ਡਮ੍ਬਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਕਤਯਮਕਪਾਟਿਹਾਰਿਯਸਦਿਸਂ ਅਹੋਸਿ.

ਏਵਂ ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਿਨਾ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯੇਨ ਦੇਵਤਾਨਂ ਵਿਤਕ੍ਕਂ ਵੂਪਸਮੇਤ੍ਵਾ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਤੋ ਈਸਕਂ ਪਾਚੀਨਨਿਸ੍ਸਿਤੇ ਉਤ੍ਤਰਦਿਸਾਭਾਗੇ ਠਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਤ ਮੇ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਾਨਿ ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਞ੍ਚ ਪੂਰਿਤਾਨਂ ਪਾਰਮੀਨਂ ਬਲਾਧਿਗਮਟ੍ਠਾਨਂ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਂ ਬੋਧਿਰੁਕ੍ਖਞ੍ਚ ਅਨਿਮਿਸੇਹਿ ਅਕ੍ਖੀਹਿ ਓਲੋਕਯਮਾਨੋ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਵੀਤਿਨਾਮੇਸਿ, ਤਂ ਠਾਨਂ ਅਨਿਮਿਸਚੇਤਿਯਂ ਨਾਮ ਜਾਤਂ. ਅਥ ਸਤ੍ਥਾ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਸ੍ਸ ਚ ਠਿਤਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਚ ਅਨ੍ਤਰਾ ਚਙ੍ਕਮਂ ਮਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਪਚ੍ਛਿਮਤੋ ਆਯਤੇ ਰਤਨਚਙ੍ਕਮੇ ਚਙ੍ਕਮਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਵੀਤਿਨਾਮੇਸਿ. ਤਂ ਠਾਨਂ ਰਤਨਚਙ੍ਕਮਚੇਤਿਯਂ ਨਾਮ ਜਾਤਂ.

ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਪਨ ਸਤ੍ਤਾਹੇ ਬੋਧਿਤੋ ਪਚ੍ਛਿਮੁਤ੍ਤਰਦਿਸਾਭਾਗੇ ਦੇਵਤਾ ਰਤਨਘਰਂ ਮਾਪਯਿਂਸੁ. ਤਤ੍ਥ ਭਗਵਾ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇਨ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਅਭਿਧਮ੍ਮਪਿਟਕਂ ਵਿਸੇਸਤੋ ਚੇਤ੍ਥ ਅਨਨ੍ਤਨਯਸਮਨ੍ਤਪਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਚਿਨਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਵੀਤਿਨਾਮੇਸਿ. ਆਭਿਧਮ੍ਮਿਕਾ ਪਨਾਹੁ – ‘‘ਰਤਨਘਰਂ ਨਾਮ ਨ ਸਤ੍ਤਰਤਨਮਯਂ ਗੇਹਂ, ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਪਨ ਪਕਰਣਾਨਂ ਸਮ੍ਮਸਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ‘ਰਤਨਘਰ’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਉਭੋਪੇਤੇ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਯੁਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਉਭਯਮ੍ਪੇਤਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਮੇਵ. ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪਨ ਤਂ ਠਾਨਂ ਰਤਨਘਰਚੇਤਿਯਂ ਨਾਮ ਜਾਤਂ. ਏਵਂ ਸਤ੍ਥਾ ਬੋਧਿਸਮੀਪੇਯੇਵ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਤ੍ਤਾਹਾਨਿ ਵੀਤਿਨਾਮੇਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਮੇ ਸਤ੍ਤਾਹੇ ਬੋਧਿਰੁਕ੍ਖਮੂਲਾ ਯੇਨ ਅਜਪਾਲਨਿਗ੍ਰੋਧੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ. ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਧਮ੍ਮਂ ਵਿਚਿਨਨ੍ਤੋ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਸੁਖਞ੍ਚ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਨ੍ਤੋ ਨਿਸੀਦਿ.

ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਮਾਰੋ ਪਾਪਿਮਾ ‘‘ਏਤ੍ਤਕਂ ਕਾਲਂ ਅਨੁਬਨ੍ਧਨ੍ਤੋ ਓਤਾਰਾਪੇਕ੍ਖੋਪਿ ਇਮਸ੍ਸ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਖਲਿਤਂ ਅਦ੍ਦਸਂ, ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋਦਾਨਿ ਏਸ ਮਮ ਵਸ’’ਨ੍ਤਿ ਦੋਮਨਸ੍ਸਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਮਹਾਮਗ੍ਗੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਸੋਲ਼ਸ ਕਾਰਣਾਨਿ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਭੂਮਿਯਂ ਸੋਲ਼ਸ ਲੇਖਾ ਆਕਡ੍ਢਿ – ‘‘ਅਹਂ ਏਸੋ ਵਿਯ ਦਾਨਪਾਰਮਿਂ ਨ ਪੂਰੇਸਿਂ, ਤੇਨਮ੍ਹਿ ਇਮਿਨਾ ਸਦਿਸੋ ਨ ਜਾਤੋ’’ਤਿ ਏਕਂ ਲੇਖਂ ਆਕਡ੍ਢਿ. ਤਥਾ ‘‘ਅਹਂ ਏਸੋ ਵਿਯ ਸੀਲਪਾਰਮਿਂ…ਪੇ… ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਪਾਰਮਿਂ, ਪਞ੍ਞਾਪਾਰਮਿਂ, ਵੀਰਿਯਪਾਰਮਿਂ, ਖਨ੍ਤਿਪਾਰਮਿਂ, ਸਚ੍ਚਪਾਰਮਿਂ, ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਪਾਰਮਿਂ, ਮੇਤ੍ਤਾਪਾਰਮਿਂ, ਉਪੇਕ੍ਖਾਪਾਰਮਿਂ ਨ ਪੂਰੇਸਿਂ, ਤੇਨਮ੍ਹਿ ਇਮਿਨਾ ਸਦਿਸੋ ਨ ਜਾਤੋ’’ਤਿ ਦਸਮਂ ਲੇਖਂ ਆਕਡ੍ਢਿ. ਤਥਾ ‘‘ਅਹਂ ਏਸੋ ਵਿਯ ਅਸਾਧਾਰਣਸ੍ਸ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਰੋਪਰਿਯਤ੍ਤਞਾਣਸ੍ਸ ਪਟਿਵੇਧਾਯ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਭੂਤਾ ਦਸ ਪਾਰਮਿਯੋ ਨ ਪੂਰੇਸਿਂ, ਤੇਨਮ੍ਹਿ ਇਮਿਨਾ ਸਦਿਸੋ ਨ ਜਾਤੋ’’ਤਿ ਏਕਾਦਸਮਂ ਲੇਖਂ ਆਕਡ੍ਢਿ. ਤਥਾ ‘‘ਅਹਂ ਏਸੋ ਵਿਯ ਅਸਾਧਾਰਣਸ੍ਸ ਆਸਯਾਨੁਸਯਞਾਣਸ੍ਸ…ਪੇ… ਮਹਾਕਰੁਣਾਸਮਾਪਤ੍ਤਿਞਾਣਸ੍ਸ, ਯਮਕਪਾਟਿਹਾਰਿਯਞਾਣਸ੍ਸ, ਅਨਾਵਰਣਞਾਣਸ੍ਸ, ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਪਟਿਵੇਧਾਯ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਭੂਤਾ ਦਸ ਪਾਰਮਿਯੋ ਨ ਪੂਰੇਸਿਂ, ਤੇਨਮ੍ਹਿ ਇਮਿਨਾ ਸਦਿਸੋ ਨ ਜਾਤੋ’’ਤਿ ਸੋਲ਼ਸਮਂ ਲੇਖਂ ਆਕਡ੍ਢਿ. ਏਵਂ ਮਾਰੋ ਇਮੇਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਮਹਾਮਗ੍ਗੇ ਸੋਲ਼ਸ ਲੇਖਾ ਆਕਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਿ.

ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਸਮਯੇ ਤਣ੍ਹਾ, ਅਰਤਿ, ਰਗਾ ਚਾਤਿ ਤਿਸ੍ਸੋ ਮਾਰਧੀਤਰੋ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੬੧) ‘‘ਪਿਤਾ ਨੋ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਕਹਂ ਨੁ ਖੋ ਏਤਰਹੀ’’ਤਿ ਓਲੋਕਯਮਾਨਾ ਤਂ ਦੋਮਨਸ੍ਸਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਭੂਮਿਂ ਲੇਖਮਾਨਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਿਤੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਸ੍ਮਾ, ਤਾਤ, ਤ੍ਵਂ ਦੁਕ੍ਖੀ ਦੁਮ੍ਮਨੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ. ‘‘ਅਮ੍ਮਾ, ਅਯਂ ਮਹਾਸਮਣੋ ਮਯ੍ਹਂ ਵਸਂ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ, ਏਤ੍ਤਕਂ ਕਾਲਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਓਤਾਰਮਸ੍ਸ ਦਟ੍ਠੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿਂ, ਤੇਨਮ੍ਹਿ ਦੁਕ੍ਖੀ ਦੁਮ੍ਮਨੋ’’ਤਿ. ‘‘ਯਦਿ ਏਵਂ ਮਾ ਚਿਨ੍ਤਯਿਤ੍ਥ, ਮਯਮੇਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸੇ ਕਤ੍ਵਾ ਆਦਾਯ ਆਗਮਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ‘‘ਨ ਸਕ੍ਕਾ, ਅਮ੍ਮਾ, ਏਸ ਕੇਨਚਿ ਵਸੇ ਕਾਤੁਂ, ਅਚਲਾਯ ਸਦ੍ਧਾਯ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ ਏਸ ਪੁਰਿਸੋ’’ਤਿ. ‘‘ਤਾਤ, ਮਯਂ ਇਤ੍ਥਿਯੋ ਨਾਮ, ਇਦਾਨੇਵ ਨਂ ਰਾਗਪਾਸਾਦੀਹਿ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਆਨੇਸ੍ਸਾਮ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਮਾ ਚਿਨ੍ਤਯਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਾਦੇ ਤੇ, ਸਮਣ, ਪਰਿਚਾਰੇਮਾ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਭਗਵਾ ਨੇਵ ਤਾਸਂ ਵਚਨਂ ਮਨਸਿ ਅਕਾਸਿ, ਨ ਅਕ੍ਖੀਨਿ ਉਮ੍ਮੀਲੇਤ੍ਵਾ ਓਲੋਕੇਸਿ, ਅਨੁਤ੍ਤਰੇ ਉਪਧਿਸਙ੍ਖਯੇ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਵੇਕਸੁਖਞ੍ਞੇਵ ਅਨੁਭਵਨ੍ਤੋ ਨਿਸੀਦਿ.

ਪੁਨ ਮਾਰਧੀਤਰੋ ‘‘ਉਚ੍ਚਾਵਚਾ ਖੋ ਪੁਰਿਸਾਨਂ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਾ, ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਕੁਮਾਰਿਕਾਸੁ ਪੇਮਂ ਹੋਤਿ, ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਪਠਮਵਯੇ ਠਿਤਾਸੁ, ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਮਜ੍ਝਿਮਵਯੇ ਠਿਤਾਸੁ, ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਪਚ੍ਛਿਮਵਯੇ ਠਿਤਾਸੁ, ਯਂਨੂਨ ਮਯਂ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰੇਹਿ ਰੂਪੇਹਿ ਪਲੋਭੇਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯਾਮਾ’’ਤਿ ਏਕਮੇਕਾ ਕੁਮਾਰਿਕਵਣ੍ਣਾਦਿਵਸੇਨ ਸਕਂ ਸਕਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵਂ ਅਭਿਨਿਮ੍ਮਿਨਿਤ੍ਵਾ ਕੁਮਾਰਿਕਾ, ਅਵਿਜਾਤਾ, ਸਕਿਂਵਿਜਾਤਾ, ਦੁਵਿਜਾਤਾ, ਮਜ੍ਝਿਮਿਤ੍ਥਿਯੋ, ਮਹਿਤ੍ਥਿਯੋ ਚ ਹੁਤ੍ਵਾ ਛਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਾਦੇ ਤੇ, ਸਮਣ, ਪਰਿਚਾਰੇਮਾ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਤਮ੍ਪਿ ਭਗਵਾ ਨ ਮਨਸਾਕਾਸਿ, ਯਥਾ ਤਂ ਅਨੁਤ੍ਤਰੇ ਉਪਧਿਸਙ੍ਖਯੇ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ. ਕੇਚਿ ਪਨਾਚਰਿਯਾ ਵਦਨ੍ਤਿ – ‘‘ਤਾ ਮਹਿਤ੍ਥਿਭਾਵੇਨ ਉਪਗਤਾ ਦਿਸ੍ਵਾ ਭਗਵਾ – ‘ਏਤਾ ਖਣ੍ਡਦਨ੍ਤਾ ਪਲਿਤਕੇਸਾ ਹੋਨ੍ਤੂ’ਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਸੀ’’ਤਿ. ਤਂ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਨ ਹਿ ਭਗਵਾ ਏਵਰੂਪਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਅਕਾਸਿ. ਭਗਵਾ ਪਨ ‘‘ਅਪੇਥ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਕਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਏਵਂ ਵਾਯਮਥ, ਏਵਰੂਪਂ ਨਾਮ ਅਵੀਤਰਾਗਾਦੀਨਂ ਪੁਰਤੋ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਪਨ ਰਾਗੋ ਪਹੀਨੋ, ਦੋਸੋ ਪਹੀਨੋ, ਮੋਹੋ ਪਹੀਨੋ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਿਲੇਸਪ੍ਪਹਾਨਂ ਆਰਬ੍ਭ –

‘‘ਯਸ੍ਸ ਜਿਤਂ ਨਾਵਜੀਯਤਿ, ਜਿਤਮਸ੍ਸ ਨੋਯਾਤਿ ਕੋਚਿ ਲੋਕੇ;

ਤਂ ਬੁਦ੍ਧਮਨਨ੍ਤਗੋਚਰਂ, ਅਪਦਂ ਕੇਨ ਪਦੇਨ ਨੇਸ੍ਸਥ.

‘‘ਯਸ੍ਸ ਜਾਲਿਨੀ ਵਿਸਤ੍ਤਿਕਾ, ਤਣ੍ਹਾ ਨਤ੍ਥਿ ਕੁਹਿਞ੍ਚਿ ਨੇਤਵੇ;

ਤਂ ਬੁਦ੍ਧਮਨਨ੍ਤਗੋਚਰਂ, ਅਪਦਂ ਕੇਨ ਪਦੇਨ ਨੇਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ. (ਧ. ਪ. ੧੭੯-੧੮੦) –

ਇਮਾ ਧਮ੍ਮਪਦੇ ਬੁਦ੍ਧਵਗ੍ਗੇ ਦ੍ਵੇ ਗਾਥਾ ਵਦਨ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ. ਤਾ ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਨੋ ਪਿਤਾ ਅਵੋਚ, ‘ਅਰਹਂ ਸੁਗਤੋ ਲੋਕੇ, ਨ ਰਾਗੇਨ ਸੁਵਾਨਯੋ’’’ਤਿਆਦੀਨਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੬੧) ਵਤ੍ਵਾ ਪਿਤੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਮਿਂਸੁ.

ਭਗਵਾਪਿ ਤਤ੍ਥੇਵ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਵੀਤਿਨਾਮੇਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਮੁਚਲਿਨ੍ਦਮੂਲਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਤ੍ਤਾਹਵਦ੍ਦਲਿਕਾਯ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਸੀਤਾਦਿਪਟਿਬਾਹਨਤ੍ਥਂ ਮੁਚਲਿਨ੍ਦੇਨ ਨਾਮ ਨਾਗਰਾਜੇਨ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਭੋਗੇਹਿ ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਅਸਮ੍ਬਾਧਾਯ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਯਂ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਸੁਖਂ ਪਟਿਸਂਵੇਦਿਯਮਾਨੋ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਵੀਤਿਨਾਮੇਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਯਤਨਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥਪਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਸੁਖਂ ਪਟਿਸਂਵੇਦਿਯਮਾਨੋਯੇਵ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਵੀਤਿਨਾਮੇਸਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਸਤ੍ਤ ਸਤ੍ਤਾਹਾਨਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾਨਿ. ਏਤ੍ਥਨ੍ਤਰੇ ਨੇਵ ਮੁਖਧੋਵਨਂ, ਨ ਸਰੀਰਪਟਿਜਗ੍ਗਨਂ, ਨ ਆਹਾਰਕਿਚ੍ਚਂ ਅਹੋਸਿ, ਝਾਨਸੁਖਫਲਸੁਖੇਨੇਵ ਚ ਵੀਤਿਨਾਮੇਸਿ.

ਅਥਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਤ੍ਤਸਤ੍ਤਾਹਮਤ੍ਥਕੇ ਏਕੂਨਪਞ੍ਞਾਸਤਿਮੇ ਦਿਵਸੇ ਤਤ੍ਥ ਨਿਸਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ‘‘ਮੁਖਂ ਧੋਵਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਦਪਾਦਿ. ਸਕ੍ਕੋ ਦੇਵਾਨਮਿਨ੍ਦੋ ਅਗਦਹਰੀਤਕਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਅਦਾਸਿ, ਸਤ੍ਥਾ ਤਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿ, ਤੇਨਸ੍ਸ ਸਰੀਰਵਲ਼ਞ੍ਜੋ ਅਹੋਸਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਸਕ੍ਕੋਯੇਵ ਨਾਗਲਤਾਦਨ੍ਤਕਟ੍ਠਞ੍ਚੇਵ ਮੁਖਧੋਵਨੋਦਕਞ੍ਚ ਅਦਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਂ ਦਨ੍ਤਕਟ੍ਠਂ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾਵ ਅਨੋਤਤ੍ਤਦਹੋਦਕੇਨ ਮੁਖਂ ਧੋਵਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਰਾਜਾਯਤਨਮੂਲੇ ਨਿਸੀਦਿ.

ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਤਪੁਸ੍ਸ ਭਲ੍ਲਿਕਾ ਨਾਮ ਦ੍ਵੇ ਵਾਣਿਜਾ ਪਞ੍ਚਹਿ ਸਕਟਸਤੇਹਿ ਉਕ੍ਕਲਾ ਜਨਪਦਾ ਮਜ੍ਝਿਮਦੇਸਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਞਾਤਿਸਾਲੋਹਿਤਾਯ ਦੇਵਤਾਯ ਸਕਟਾਨਿ ਸਨ੍ਨਿਰੁਮ੍ਭਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਆਹਾਰਸਮ੍ਪਾਦਨੇ ਉਸ੍ਸਾਹਿਤਾ ਮਨ੍ਥਞ੍ਚ ਮਧੁਪਿਣ੍ਡਿਕਞ੍ਚ ਆਦਾਯ – ‘‘ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤੁ ਨੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਇਮਂ ਆਹਾਰਂ ਅਨੁਕਮ੍ਪਂ ਉਪਾਦਾਯਾ’’ਤਿ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਪਨਾਮੇਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਂਸੁ. ਭਗਵਾ ਪਾਯਾਸਪਟਿਗ੍ਗਹਣਦਿਵਸੇਯੇਵ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਨ ਖੋ ਤਥਾਗਤਾ ਹਤ੍ਥੇਸੁ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਕਿਮ੍ਹਿ ਨੁ ਖੋ ਅਹਂ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਞਤ੍ਵਾ ਚਤੂਹਿ ਦਿਸਾਹਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਹਾਰਾਜਾਨੋ ਇਨ੍ਦਨੀਲਮਣਿਮਯੇ ਪਤ੍ਤੇ ਉਪਨਾਮੇਸੁਂ, ਭਗਵਾ ਤੇ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿ. ਪੁਨ ਮੁਗ੍ਗਵਣ੍ਣਸੇਲਮਯੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਤ੍ਤੇ ਉਪਨਾਮੇਸੁਂ. ਭਗਵਾ ਚਤੁਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਮਹਾਰਾਜਾਨਂ ਸਦ੍ਧਾਨੁਰਕ੍ਖਣਤ੍ਥਾਯ ਚਤ੍ਤਾਰੋਪਿ ਪਤ੍ਤੇ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਉਪਰੂਪਰਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਕੋ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਸਿ. ਚਤ੍ਤਾਰੋਪਿ ਮੁਖਵਟ੍ਟਿਯਂ ਪਞ੍ਞਾਯਮਾਨਲੇਖਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਮਜ੍ਝਿਮਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਏਕਤ੍ਤਂ ਉਪਗਮਿਂਸੁ. ਭਗਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਚ੍ਚਗ੍ਘੇ ਸੇਲਮਯੇ ਪਤ੍ਤੇ ਆਹਾਰਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਮੋਦਨਂ ਅਕਾਸਿ. ਤੇ ਦ੍ਵੇ ਭਾਤਰੋ ਵਾਣਿਜਾ ਬੁਦ੍ਧਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਸਰਣਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੇਵਾਚਿਕਾ ਉਪਾਸਕਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਅਥ ਨੇਸਂ ‘‘ਏਕਂ ਨੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਰਿਚਰਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨਂ ਦੇਥਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਾਨਂ ਦਕ੍ਖਿਣਹਤ੍ਥੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੀਸਂ ਪਰਾਮਸਿਤ੍ਵਾ ਕੇਸਧਾਤੁਯੋ ਅਦਾਸਿ. ਤੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਗਰੇ ਤਾ ਧਾਤੁਯੋ ਸੁਵਣ੍ਣਸਮੁਗ੍ਗਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਚੇਤਿਯਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ.

ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਪਨ ਤਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਪੁਨ ਅਜਪਾਲਨਿਗ੍ਰੋਧਮੇਵ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਗ੍ਰੋਧਮੂਲੇ ਨਿਸੀਦਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਤਤ੍ਥ ਨਿਸਿਨ੍ਨਮਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਅਤ੍ਤਨਾ ਅਧਿਗਤਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਗਮ੍ਭੀਰਤਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਆਚਿਣ੍ਣੋ – ‘‘ਕਿਚ੍ਛੇਨ ਅਧਿਗਤੋ ਖੋ ਮ੍ਯਾਯਂ ਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ ਪਰੇਸਂ ਅਦੇਸੇਤੁਕਾਮਤਾਕਾਰਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਵਿਤਕ੍ਕੋ ਉਦਪਾਦਿ. ਅਥ ਖੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਹਮ੍ਪਤਿ ‘‘ਨਸ੍ਸਤਿ ਵਤ ਭੋ ਲੋਕੋ, ਵਿਨਸ੍ਸਤਿ ਵਤ ਭੋ ਲੋਕੋ’’ਤਿ ਦਸਹਿ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਸਹਸ੍ਸੇਹਿ ਸਕ੍ਕਸੁਯਾਮਸਨ੍ਤੁਸਿਤਨਿਮ੍ਮਾਨਰਤਿਵਸਵਤ੍ਤਿਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨੋ ਆਦਾਯ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਦੇਸੇਤੁ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਧਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਯਾਚਿ.

ਸਤ੍ਥਾ ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਞ੍ਞਂ ਦਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਸ੍ਸ ਨੁ ਖੋ ਅਹਂ ਪਠਮਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਆਲ਼ਾਰੋ ਪਣ੍ਡਿਤੋ, ਸੋ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਂ ਖਿਪ੍ਪਂ ਆਜਾਨਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਾਹਕਾਲਙ੍ਕਤਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਉਦਕਂ ਆਵਜ੍ਜੇਸਿ. ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਅਭਿਦੋਸਕਾਲਙ੍ਕਤਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਬਹੂਪਕਾਰਾ ਖੋ ਮੇ ਪਞ੍ਚਵਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ ਪਞ੍ਚਵਗ੍ਗਿਯੇ ਆਰਬ੍ਭ ਮਨਸਿ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਹਂ ਨੁ ਖੋ ਤੇ ਏਤਰਹਿ ਵਿਹਰਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਆਵਜ੍ਜੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਇਸਿਪਤਨੇ ਮਿਗਦਾਯੇ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਕਤਿਪਾਹਂ ਬੋਧਿਮਣ੍ਡਸਾਮਨ੍ਤਾਯੇਵ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਨ੍ਤੋ ਵਿਹਰਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਆਸਾਲ਼੍ਹਿਪੁਣ੍ਣਮਾਯਂ ਬਾਰਾਣਸਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਂ ਪਵਤ੍ਤੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਕ੍ਖਸ੍ਸ ਚਾਤੁਦ੍ਦਸਿਯਂ ਪਚ੍ਚੂਸਸਮਯੇ ਪਚ੍ਚੁਟ੍ਠਾਯ ਪਭਾਤਾਯ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਕਾਲਸ੍ਸੇਵ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਅਟ੍ਠਾਰਸਯੋਜਨਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਉਪਕਂ ਨਾਮ ਆਜੀਵਕਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਬੁਦ੍ਧਭਾਵਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਦਿਵਸਮੇਵ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯੇ ਇਸਿਪਤਨਂ ਸਮ੍ਪਾਪੁਣਿ.

ਪਞ੍ਚਵਗ੍ਗਿਯਾ ਤਥਾਗਤਂ ਦੂਰਤੋਵ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਆਵੁਸੋ, ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਪਚ੍ਚਯਬਾਹੁਲ੍ਲਾਯ ਆਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਕਾਯੋ ਪੀਣਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ ਸੁਵਣ੍ਣਵਣ੍ਣੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਆਗਚ੍ਛਤਿ. ਇਮਸ੍ਸ ਵਨ੍ਦਨਾਦੀਨਿ ਨ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮ, ਮਹਾਕੁਲਪ੍ਪਸੁਤੋ ਖੋ ਪਨੇਸ ਆਸਨਾਭਿਹਾਰਂ ਅਰਹਤਿ, ਤੇਨਸ੍ਸ ਆਸਨਮਤ੍ਤਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਕਤਿਕਂ ਅਕਂਸੁ. ਭਗਵਾ ਸਦੇਵਕਸ੍ਸ ਲੋਕਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਾਚਾਰਜਾਨਨਸਮਤ੍ਥੇਨ ਞਾਣੇਨ ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਇਮੇ ਚਿਨ੍ਤਯਿਂਸੂ’’ਤਿ ਆਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਞ੍ਞਾਸਿ. ਅਥ ਤੇਸੁ ਸਬ੍ਬਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਅਨੋਦਿਸ੍ਸਕਵਸੇਨ ਫਰਣਸਮਤ੍ਥਂ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਂ ਸਙ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਓਦਿਸ੍ਸਕਵਸੇਨ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੇਨ ਫਰਿ. ਤੇ ਭਗਵਤਾ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸਂਫੁਟ੍ਠਾ ਤਥਾਗਤੇ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤੇ ਸਕਾਯ ਕਤਿਕਾਯ ਸਣ੍ਠਾਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾ ਪਚ੍ਚੁਗ੍ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਭਿਵਾਦਨਾਦੀਨਿ ਸਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਾਨਿ ਅਕਂਸੁ. ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਭਾਵਂ ਪਨਸ੍ਸ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾ ਕੇਵਲਂ ਨਾਮੇਨ ਚ ਆਵੁਸੋਵਾਦੇਨ ਚ ਸਮੁਦਾਚਰਿਂਸੁ.

ਅਥ ਨੇ ਭਗਵਾ – ‘‘ਮਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤਂ ਨਾਮੇਨ ਚ ਆਵੁਸੋਵਾਦੇਨ ਚ ਸਮੁਦਾਚਰਥ. ਅਰਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਬੁਦ੍ਧਭਾਵਂ ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਵਰਬੁਦ੍ਧਾਸਨੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਉਤ੍ਤਰਾਸਾਲ਼੍ਹਨਕ੍ਖਤ੍ਤਯੋਗੇ ਵਤ੍ਤਮਾਨੇ ਅਟ੍ਠਾਰਸਹਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਕੋਟੀਹਿ ਪਰਿਵੁਤੋ ਪਞ੍ਚਵਗ੍ਗਿਯਤ੍ਥੇਰੇ ਆਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤਿਪਰਿਵਟ੍ਟਂ ਦ੍ਵਾਦਸਾਕਾਰਂ ਛਞਾਣਵਿਜਮ੍ਭਨਂ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਂ (ਮਹਾਵ. ੧੩ ਆਦਯੋ; ਸਂ. ਨਿ. ੫.੧੦੮੧) ਦੇਸੇਸਿ. ਤੇਸੁ ਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞਤ੍ਥੇਰੋ ਦੇਸਨਾਨੁਸਾਰੇਨ ਞਾਣਂ ਪੇਸੇਨ੍ਤੋ ਸੁਤ੍ਤਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਅਟ੍ਠਾਰਸਹਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਕੋਟੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਵਸ੍ਸਂ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਵਪ੍ਪਤ੍ਥੇਰਂ ਓਵਦਨ੍ਤੋ ਵਿਹਾਰੇਯੇਵ ਨਿਸੀਦਿ, ਸੇਸਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋਪਿ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਂਸੁ. ਵਪ੍ਪਤ੍ਥੇਰੋ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹੇਯੇਵ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਏਤੇਨੇਵੁਪਾਯੇਨ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਭਦ੍ਦਿਯਤ੍ਥੇਰਂ, ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਮਹਾਨਾਮਤ੍ਥੇਰਂ, ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਅਸ੍ਸਜਿਤ੍ਥੇਰਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬੇ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਮਿਯਂ ਪਕ੍ਖਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚਪਿ ਥੇਰੇ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੇਤ੍ਵਾ ਅਨਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਂ (ਮਹਾਵ. ੨੦ ਆਦਯੋ; ਸਂ. ਨਿ. ੩.੫੯) ਦੇਸੇਸਿ. ਦੇਸਨਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਪਞ੍ਚਪਿ ਥੇਰਾ ਅਰਹਤ੍ਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿਂਸੁ. ਅਥ ਸਤ੍ਥਾ ਯਸਸ੍ਸ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਂ ਰਤ੍ਤਿਭਾਗੇ ਨਿਬ੍ਬਿਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਗੇਹਂ ਪਹਾਯ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਂ ‘‘ਏਹਿ ਯਸਾ’’ਤਿ ਪਕ੍ਕੋਸਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਰਤ੍ਤਿਭਾਗੇ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ, ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਅਰਹਤ੍ਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ, ਅਪਰੇਪਿ ਤਸ੍ਸ ਸਹਾਯਕੇ ਚਤੁਪਞ੍ਞਾਸਜਨੇ ਏਹਿਭਿਕ੍ਖੁਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਯ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੇਸਿ.

ਏਵਂ ਲੋਕੇ ਏਕਸਟ੍ਠਿਯਾ ਅਰਹਨ੍ਤੇਸੁ ਜਾਤੇਸੁ ਸਤ੍ਥਾ ਵੁਟ੍ਠਵਸ੍ਸੋ ਪਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਚਰਥ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਚਾਰਿਕ’’ਨ੍ਤਿ ਸਟ੍ਠਿਭਿਕ੍ਖੂ ਦਿਸਾਸੁ ਪੇਸੇਤ੍ਵਾ ਸਯਂ ਉਰੁਵੇਲਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਕਪ੍ਪਾਸਿਕਵਨਸਣ੍ਡੇ ਤਿਂਸਭਦ੍ਦਵਗ੍ਗਿਯਕੁਮਾਰੇ ਵਿਨੇਸਿ. ਤੇਸੁ ਸਬ੍ਬਪਚ੍ਛਿਮਕੋ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ, ਸਬ੍ਬੁਤ੍ਤਮੋ ਅਨਾਗਾਮੀ ਅਹੋਸਿ. ਤੇਪਿ ਸਬ੍ਬੇ ਏਹਿਭਿਕ੍ਖੁਭਾਵੇਨੇਵ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤ੍ਵਾ ਦਿਸਾਸੁ ਪੇਸੇਤ੍ਵਾ ਉਰੁਵੇਲਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਡ੍ਢੁਡ੍ਢਪਾਟਿਹਾਰਿਯਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਉਰੁਵੇਲਕਸ੍ਸਪਾਦਯੋ ਸਹਸ੍ਸਜਟਿਲਪਰਿਵਾਰੇ ਤੇਭਾਤਿਕਜਟਿਲੇ ਵਿਨੇਤ੍ਵਾ ਏਹਿਭਿਕ੍ਖੁਭਾਵੇਨ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤ੍ਵਾ ਗਯਾਸੀਸੇ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਆਦਿਤ੍ਤਪਰਿਯਾਯਦੇਸਨਾਯ (ਮਹਾਵ. ੫੪) ਅਰਹਤ੍ਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਅਰਹਨ੍ਤਸਹਸ੍ਸੇਨ ਪਰਿਵੁਤੋ ‘‘ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰਰਞ੍ਞੋ ਦਿਨ੍ਨਪਟਿਞ੍ਞਂ ਮੋਚੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਰਾਜਗਹਨਗਰੂਪਚਾਰੇ ਲਟ੍ਠਿਵਨੁਯ੍ਯਾਨਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਰਾਜਾ ਉਯ੍ਯਾਨਪਾਲਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਾ ‘‘ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਤੋ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਦਸਨਹੁਤੇਹਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਕੇਹਿ ਪਰਿਵੁਤੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਚਕ੍ਕਵਿਚਿਤ੍ਤਤਲੇਸੁ ਸੁਵਣ੍ਣਪਟ੍ਟਵਿਤਾਨਂ ਵਿਯ ਪਭਾਸਮੁਦਯਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਨ੍ਤੇਸੁ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਪਾਦੇਸੁ ਸਿਰਸਾ ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਰਿਸਾਯ.

ਅਥ ਖੋ ਤੇਸਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਕਾਨਂ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਮਹਾਸਮਣੋ ਉਰੁਵੇਲਕਸ੍ਸਪੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਚਰਤਿ, ਉਦਾਹੁ ਉਰੁਵੇਲਕਸ੍ਸਪੋ ਮਹਾਸਮਣੇ’’ਤਿ. ਭਗਵਾ ਤੇਸਂ ਚੇਤਸ੍ਸਾ ਚੇਤੋਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਮਞ੍ਞਾਯ ਉਰੁਵੇਲਕਸ੍ਸਪਂ ਗਾਥਾਯ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –

‘‘ਕਿਮੇਵ ਦਿਸ੍ਵਾ ਉਰੁਵੇਲਵਾਸਿ, ਪਹਾਸਿ ਅਗ੍ਗਿਂ ਕਿਸਕੋਵਦਾਨੋ;

ਪੁਚ੍ਛਾਮਿ ਤਂ ਕਸ੍ਸਪ ਏਤਮਤ੍ਥਂ, ਕਥਂ ਪਹੀਨਂ ਤਵ ਅਗ੍ਗਿਹੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. –

ਥੇਰੋਪਿ ਭਗਵਤੋ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ –

‘‘ਰੂਪੇ ਚ ਸਦ੍ਦੇ ਚ ਅਥੋ ਰਸੇ ਚ, ਕਾਮਿਤ੍ਥਿਯੋ ਚਾਭਿਵਦਨ੍ਤਿ ਯਞ੍ਞਾ;

ਏਤਂ ਮਲਨ੍ਤੀ ਉਪਧੀਸੁ ਞਤ੍ਵਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਯਿਟ੍ਠੇ ਨ ਹੁਤੇ ਅਰਞ੍ਜਿ’’ਨ੍ਤਿ. (ਮਹਾਵ. ੫੫) –

ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਾਵਕਭਾਵਪ੍ਪਕਾਸਨਤ੍ਥਂ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਪਾਦਪਿਟ੍ਠੇ ਸੀਸਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਤ੍ਥਾ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ ਭਗਵਾ, ਸਾਵਕੋਹਮਸ੍ਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਏਕਤਾਲਂ ਦ੍ਵਿਤਾਲਂ ਤਿਤਾਲਨ੍ਤਿ ਯਾਵ ਸਤ੍ਤਤਾਲਪ੍ਪਮਾਣਂ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵੇਹਾਸਂ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਓਰੁਯ੍ਹ ਤਥਾਗਤਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਤਂ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਮਹਾਜਨੋ ‘‘ਅਹੋ ਮਹਾਨੁਭਾਵਾ ਬੁਦ੍ਧਾ, ਏਵਞ੍ਹਿ ਥਾਮਗਤਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਨਾਮ ‘ਅਰਹਾ’ਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨੋ ਉਰੁਵੇਲਕਸ੍ਸਪੋਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਜਾਲਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਤਥਾਗਤੇਨ ਦਮਿਤੋ’’ਤਿ ਸਤ੍ਥੁ ਗੁਣਕਥਂਯੇਵ ਕਥੇਸਿ. ਭਗਵਾ ‘‘ਨਾਹਂ ਇਦਾਨਿਯੇਵ ਉਰੁਵੇਲਕਸ੍ਸਪਂ ਦਮੇਮਿ, ਅਤੀਤੇਪਿ ਏਸ ਮਯਾ ਦਮਿਤੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਮਹਾਨਾਰਦਕਸ੍ਸਪਜਾਤਕਂ (ਜਾ. ੨.੨੨.੧੧੫੩ ਆਦਯੋ) ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਕਾਸੇਸਿ. ਰਾਜਾ ਏਕਾਦਸਹਿ ਨਹੁਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਸਿ, ਏਕਨਹੁਤਂ ਉਪਾਸਕਤ੍ਤਂ ਪਟਿਵੇਦੇਸਿ. ਰਾਜਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਯੇਵ ਪਞ੍ਚ ਅਸ੍ਸਾਸਕੇ ਪਵੇਦੇਤ੍ਵਾ ਸਰਣਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਾਤਨਾਯ ਨਿਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਮਿ.

ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਯੇਹਿ ਚ ਭਗਵਾ ਹਿਯ੍ਯੋ ਦਿਟ੍ਠੋ, ਯੇਹਿ ਚ ਅਦਿਟ੍ਠੋ, ਤੇ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਰਾਜਗਹਵਾਸਿਨੋ ਅਟ੍ਠਾਰਸਕੋਟਿਸਙ੍ਖਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਤਥਾਗਤਂ ਦਟ੍ਠੁਕਾਮਾ ਪਾਤੋਵ ਰਾਜਗਹਤੋ ਲਟ੍ਠਿਵਨੁਯ੍ਯਾਨਂ ਅਗਮਂਸੁ. ਤਿਗਾਵੁਤੋ ਮਗ੍ਗੋ ਨਪ੍ਪਹੋਸਿ, ਸਕਲਲਟ੍ਠਿਵਨੁਯ੍ਯਾਨਂ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਫੁਟਂ ਅਹੋਸਿ. ਮਹਾਜਨੋ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਰੂਪਸੋਭਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋਪਿ ਤਿਤ੍ਤਿਂ ਕਾਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ. ਵਣ੍ਣਭੂਮਿ ਨਾਮੇਸਾ. ਏਵਰੂਪੇਸੁ ਹਿ ਠਾਨੇਸੁ ਭਗਵਤੋ ਲਕ੍ਖਣਾਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਦਿਪ੍ਪਭੇਦਾ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਰੂਪਕਾਯਸਿਰੀ ਵਣ੍ਣੇਤਬ੍ਬਾ. ਏਵਂ ਰੂਪਸੋਭਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਸਰੀਰਂ ਪਸ੍ਸਮਾਨੇਨ ਮਹਾਜਨੇਨ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਫੁਟੇ ਉਯ੍ਯਾਨੇ ਚ ਗਮਨਮਗ੍ਗੇ ਚ ਏਕਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸਪਿ ਨਿਕ੍ਖਮਨੋਕਾਸੋ ਨਾਹੋਸਿ. ਤਂ ਦਿਵਸਂ ਕਿਰ ਭਗਵਤੋ ਭਤ੍ਤਂ ਛਿਨ੍ਨਂ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਤਂ ਮਾ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿ ਸਕ੍ਕਸ੍ਸ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਸਨਂ ਉਣ੍ਹਾਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਸਿ. ਸੋ ਆਵਜ੍ਜਮਾਨੋ ਤਂ ਕਾਰਣਂ ਞਤ੍ਵਾ ਮਾਣਵਕਵਣ੍ਣਂ ਅਭਿਨਿਮ੍ਮਿਨਿਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਧਮ੍ਮਸਙ੍ਘਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾ ਥੁਤਿਯੋ ਵਦਮਾਨੋ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਪੁਰਤੋ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਦੇਵਾਨੁਭਾਵੇਨ ਓਕਾਸਂ ਕਤ੍ਵਾ –

‘‘ਦਨ੍ਤੋ ਦਨ੍ਤੇਹਿ ਸਹ ਪੁਰਾਣਜਟਿਲੇਹਿ, ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤੋ ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤੇਹਿ;

ਸਿਙ੍ਗੀਨਿਕ੍ਖਸਵਣ੍ਣੋ, ਰਾਜਗਹਂ ਪਾਵਿਸਿ ਭਗਵਾ.

‘‘ਮੁਤ੍ਤੋ ਮੁਤ੍ਤੇਹਿ…ਪੇ….

‘‘ਤਿਣ੍ਣੋ ਤਿਣ੍ਣੇਹਿ…ਪੇ….

‘‘ਸਨ੍ਤੋ ਸਨ੍ਤੇਹਿ…ਪੇ… ਰਾਜਗਹਂ ਪਾਵਿਸਿ ਭਗਵਾ.

‘‘ਦਸਵਾਸੋ ਦਸਬਲੋ, ਦਸਧਮ੍ਮਵਿਦੂ ਦਸਭਿ ਚੁਪੇਤੋ;

ਸੋ ਦਸਸਤਪਰਿਵਾਰੋ, ਰਾਜਗਹਂ ਪਾਵਿਸਿ ਭਗਵਾ’’ਤਿ. (ਮਹਾਵ. ੫੮) –

ਇਮਾਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਸਤ੍ਥੁ ਵਣ੍ਣਂ ਵਦਮਾਨੋ ਪੁਰਤੋ ਪਾਯਾਸਿ. ਤਦਾ ਮਹਾਜਨੋ ਮਾਣਵਕਸ੍ਸ ਰੂਪਸਿਰਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਤਿਵਿਯ ਅਭਿਰੂਪੋ ਵਤਾਯਂ ਮਾਣਵਕੋ, ਨ ਖੋ ਪਨ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਦਿਟ੍ਠਪੁਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਕੁਤੋ ਅਯਂ ਮਾਣਵਕੋ, ਕਸ੍ਸ ਵਾ ਅਯ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਮਾਣਵੋ –

‘‘ਯੋ ਧੀਰੋ ਸਬ੍ਬਧਿ ਦਨ੍ਤੋ, ਸੁਦ੍ਧੋ ਅਪ੍ਪਟਿਪੁਗ੍ਗਲੋ;

ਅਰਹਂ ਸੁਗਤੋ ਲੋਕੇ, ਤਸ੍ਸਾਹਂ ਪਰਿਚਾਰਕੋ’’ਤਿ. – ਗਾਥਮਾਹ;

ਸਤ੍ਥਾ ਸਕ੍ਕੇਨ ਕਤੋਕਾਸਂ ਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਹਸ੍ਸਪਰਿਵੁਤੋ ਰਾਜਗਹਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਰਾਜਾ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਮਹਾਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤੀਣਿ ਰਤਨਾਨਿ ਵਿਨਾ ਵਸਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਵੇਲਾਯ ਵਾ ਅਵੇਲਾਯ ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਮਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਲਟ੍ਠਿਵਨੁਯ੍ਯਾਨਞ੍ਚ ਨਾਮ ਅਤਿਦੂਰੇ, ਇਦਂ ਪਨ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਵੇਲ਼ੁਵਨੁਯ੍ਯਾਨਂ ਨਾਤਿਦੂਰਂ ਨਚ੍ਚਾਸਨ੍ਨਂ ਗਮਨਾਗਮਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਬੁਦ੍ਧਾਰਹਂ ਸੇਨਾਸਨਂ. ਇਦਂ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤੂ’’ਤਿ ਸੁਵਣ੍ਣਭਿਙ੍ਗਾਰੇਨ ਪੁਪ੍ਫਗਨ੍ਧਵਾਸਿਤਂ ਮਣਿਵਣ੍ਣਂ ਉਦਕਮਾਦਾਯ ਵੇਲ਼ੁਵਨੁਯ੍ਯਾਨਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਨ੍ਤੋ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥੇ ਉਦਕਂ ਪਾਤੇਸਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਆਰਾਮੇ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤੇਯੇਵ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨਸ੍ਸ ਮੂਲਾਨਿ ਓਤਿਣ੍ਣਾਨੀ’’ਤਿ ਮਹਾਪਥਵੀ ਕਮ੍ਪਿ. ਜਮ੍ਬੁਦੀਪਤਲਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਵੇਲ਼ੁਵਨਂ ਅਞ੍ਞਂ ਮਹਾਪਥਵਿਂ ਕਮ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਗਹਿਤਸੇਨਾਸਨਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਤਮ੍ਬਪਣ੍ਣਿਦੀਪੇਪਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਵਿਹਾਰਂ ਅਞ੍ਞਂ ਪਥਵਿਂ ਕਮ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਗਹਿਤਸੇਨਾਸਨਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਵੇਲ਼ੁਵਨਾਰਾਮਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਅਨੁਮੋਦਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਪਰਿਵੁਤੋ ਵੇਲ਼ੁਵਨਂ ਅਗਮਾਸਿ.

ਤਸ੍ਮਿਂ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਚ ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ ਚਾਤਿ ਦ੍ਵੇ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਰਾਜਗਹਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ ਅਮਤਂ ਪਰਿਯੇਸਮਾਨਾ. ਤੇਸੁ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਅਸ੍ਸਜਿਤ੍ਥੇਰਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਟ੍ਠਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਪਯਿਰੁਪਾਸਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਹੇਤੁਪ੍ਪਭਵਾ’’ਤਿਆਦਿਗਾਥਂ (ਮਹਾਵ. ੬੦; ਅਪ. ਥੇਰ ੧.੧.੨੮੬) ਸੁਤ੍ਵਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਹਾਯਕਸ੍ਸ ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਸ੍ਸਪਿ ਤਮੇਵ ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ. ਸੋਪਿ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ. ਤੇ ਉਭੋਪਿ ਸਞ੍ਚਯਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਸਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿਂਸੁ. ਤੇਸੁ ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ ਸਤ੍ਤਾਹੇਨ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਅਡ੍ਢਮਾਸੇਨ. ਉਭੋਪਿ ਤੇ ਸਤ੍ਥਾ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਸਿ. ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰੇਨ ਚ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤਦਿਵਸੇਯੇਵ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਂ ਅਕਾਸਿ.

ਤਥਾਗਤੇ ਪਨ ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਞੇਵ ਵੇਲ਼ੁਵਨੁਯ੍ਯਾਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੇ ਸੁਦ੍ਧੋਦਨਮਹਾਰਾਜਾ ‘‘ਪੁਤ੍ਤੋ ਕਿਰ ਮੇ ਛਬ੍ਬਸ੍ਸਾਨਿ ਦੁਕ੍ਕਰਕਾਰਿਕਂ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਪਰਮਾਭਿਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਪਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਵਰਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕੋ ਰਾਜਗਹਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਅਮਚ੍ਚਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਏਹਿ ਭਣੇ, ਤ੍ਵਂ ਪੁਰਿਸਸਹਸ੍ਸਪਰਿਵਾਰੋ ਰਾਜਗਹਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਮ ਵਚਨੇਨ ‘ਪਿਤਾ ਤੇ ਸੁਦ੍ਧੋਦਨਮਹਾਰਾਜਾ ਦਟ੍ਠੁਕਾਮੋ’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਮਮ ਪੁਤ੍ਤਂ ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਏਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ‘‘ਏਵਂ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ ਰਞ੍ਞੋ ਵਚਨਂ ਸਿਰਸਾ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਪੁਰਿਸਸਹਸ੍ਸਪਰਿਵਾਰੋ ਖਿਪ੍ਪਮੇਵ ਸਟ੍ਠਿਯੋਜਨਮਗ੍ਗਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਚਤੁਪਰਿਸਮਜ੍ਝੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਵੇਲਾਯਂ ਵਿਹਾਰਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਸੋ ‘‘ਤਿਟ੍ਠਤੁ ਤਾਵ ਰਞ੍ਞਾ ਪਹਿਤਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ ਪਰਿਸਪਰਿਯਨ੍ਤੇ ਠਿਤੋ ਸਤ੍ਥੁ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਯਥਾਠਿਤੋਵ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪੁਰਿਸਸਹਸ੍ਸੇਨ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਯਾਚਿ. ਭਗਵਾ ‘‘ਏਥ ਭਿਕ੍ਖਵੋ’’ਤਿ ਹਤ੍ਥਂ ਪਸਾਰੇਸਿ. ਸਬ੍ਬੇ ਤਙ੍ਖਣਞ੍ਞੇਵ ਇਦ੍ਧਿਮਯਪਤ੍ਤਚੀਵਰਧਰਾ ਸਟ੍ਠਿਵਸ੍ਸਿਕਤ੍ਥੇਰਾ ਵਿਯ ਅਹੇਸੁਂ. ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪਨ ਅਰਿਯਾ ਨਾਮ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਾਵ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ, ਸੋ ਰਞ੍ਞਾ ਪਹਿਤਸਾਸਨਂ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਨ ਕਥੇਸਿ. ਰਾਜਾ – ‘‘ਨੇਵ ਗਤੋ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਨ ਸਾਸਨਂ ਸੁਯ੍ਯਤੀ’’ਤਿ ‘‘ਏਹਿ ਭਣੇ, ਤ੍ਵਂ ਗਚ੍ਛਾ’’ਤਿ ਏਤੇਨੇਵ ਨਿਯਾਮੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਅਮਚ੍ਚਂ ਪੇਸੇਸਿ. ਸੋਪਿ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਰਿਸਾਯ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਤੁਣ੍ਹੀ ਅਹੋਸਿ. ਪੁਨ ਰਾਜਾ ‘‘ਏਹਿ ਭਣੇ, ਤ੍ਵਂ ਗਚ੍ਛ, ਤ੍ਵਂ ਗਚ੍ਛਾ’’ਤਿ ਏਤੇਨੇਵ ਨਿਯਾਮੇਨ ਅਪਰੇਪਿ ਸਤ੍ਤ ਅਮਚ੍ਚੇ ਪੇਸੇਸਿ. ਤੇ ਸਬ੍ਬੇ ਨਵ ਪੁਰਿਸਸਹਸ੍ਸਪਰਿਵਾਰਾ ਨਵ ਅਮਚ੍ਚਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਿਚ੍ਚਂ ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਵਿਹਰਿਂਸੁ.

ਰਾਜਾ ਸਾਸਨਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਆਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤਂ ਅਲਭਿਤ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਏਤ੍ਤਕਾਪਿ ਜਨਾ ਮਯਿ ਸਿਨੇਹਾਭਾਵੇਨ ਸਾਸਨਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਪਚ੍ਚਾਹਰਿਂਸੁ, ਕੋ ਨੁ ਖੋ ਮੇ ਸਾਸਨਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਰਾਜਬਲਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਕਾਲ਼ੁਦਾਯਿਂ ਅਦ੍ਦਸ. ਸੋ ਕਿਰ ਰਞ੍ਞੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਸਾਧਕੋ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਿਕੋ ਅਤਿਵਿਯ ਵਿਸ੍ਸਾਸਿਕੋ ਅਮਚ੍ਚੋ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਦਿਵਸੇ ਜਾਤੋ ਸਹਪਂਸੁਕੀਲ਼ਕੋ ਸਹਾਯੋ. ਅਥ ਨਂ ਰਾਜਾ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਤਾਤ ਕਾਲ਼ੁਦਾਯਿ, ਅਹਂ ਮਮ ਪੁਤ੍ਤਂ ਦਟ੍ਠੁਕਾਮੋ ਨਵਪੁਰਿਸਸਹਸ੍ਸਪਰਿਵਾਰੇਨ ਨਵ ਅਮਚ੍ਚੇ ਪੇਸੇਸਿਂ, ਤੇਸੁ ਏਕੋਪਿ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾਸਨਮਤ੍ਤਂ ਆਰੋਚੇਨ੍ਤੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਦੁਜ੍ਜਾਨੋ ਖੋ ਪਨ ਮੇ ਜੀਵਿਤਨ੍ਤਰਾਯੋ, ਜੀਵਮਾਨੋਯੇਵਾਹਂ ਪੁਤ੍ਤਂ ਦਟ੍ਠੁਕਾਮੋ. ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਸਿ ਨੁ ਖੋ ਮੇ ਪੁਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਦੇਵ, ਸਚੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤੁਂ ਲਭਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਤਾਤ, ਤ੍ਵਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਵਾ ਅਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਵਾ ਮਯ੍ਹਂ ਪੁਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਹੀ’’ਤਿ. ਸੋ ‘‘ਸਾਧੁ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ ਰਞ੍ਞੋ ਸਾਸਨਂ ਆਦਾਯ ਰਾਜਗਹਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਵੇਲਾਯ ਪਰਿਸਪਰਿਯਨ੍ਤੇ ਠਿਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਪਰਿਵਾਰੋ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਏਹਿਭਿਕ੍ਖੁਭਾਵੇਨ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਸਿ.

ਸਤ੍ਥਾ ਬੁਦ੍ਧੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਠਮਂ ਅਨ੍ਤੋਵਸ੍ਸਂ ਇਸਿਪਤਨੇ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਵਸ੍ਸੋ ਪਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਉਰੁਵੇਲਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਤਯੋ ਮਾਸੇ ਵਸਨ੍ਤੋ ਤੇਭਾਤਿਕਜਟਿਲੇ ਵਿਨੇਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਹਸ੍ਸਪਰਿਵਾਰੋ ਫੁਸ੍ਸਮਾਸਪੁਣ੍ਣਮਾਯਂ ਰਾਜਗਹਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੇ ਮਾਸੇ ਵਸਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਬਾਰਾਣਸਿਤੋ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚ ਮਾਸਾ ਜਾਤਾ, ਸਕਲੋ ਹੇਮਨ੍ਤੋ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ. ਕਾਲ਼ੁਦਾਯਿਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਆਗਤਦਿਵਸਤੋ ਸਤ੍ਤਟ੍ਠਦਿਵਸਾ ਵੀਤਿਵਤ੍ਤਾ. ਥੇਰੋ ਫਗ੍ਗੁਣਮਾਸਪੁਣ੍ਣਮਾਯਂ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਦਾਨਿ ਹੇਮਨ੍ਤੋ, ਵਸਨ੍ਤਸਮਯੋ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ, ਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਸਸ੍ਸਾਦੀਨਿ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮੁਖਸਮ੍ਮੁਖਟ੍ਠਾਨੇਹਿ ਮਗ੍ਗਾ ਦਿਨ੍ਨਾ, ਹਰਿਤਤਿਣਸਞ੍ਛਨ੍ਨਾ ਪਥਵੀ, ਸੁਪੁਪ੍ਫਿਤਾ ਵਨਸਣ੍ਡਾ, ਪਟਿਪਜ੍ਜਨਕ੍ਖਮਾ ਮਗ੍ਗਾ, ਕਾਲੋ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਞਾਤਿਸਙ੍ਗਹਂ ਕਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ –

‘‘ਅਙ੍ਗਾਰਿਨੋ ਦਾਨਿ ਦੁਮਾ ਭਦਨ੍ਤੇ, ਫਲੇਸਿਨੋ ਛਦਨਂ ਵਿਪ੍ਪਹਾਯ;

ਤੇ ਅਚ੍ਚਿਮਨ੍ਤੋਵ ਪਭਾਸਯਨ੍ਤਿ, ਸਮਯੋ ਮਹਾਵੀਰ ਭਾਗੀ ਰਸਾਨਂ…ਪੇ…. (ਥੇਰਗਾ. ੫੨੭);

‘‘ਨਾਤਿਸੀਤਂ ਨਾਤਿਉਣ੍ਹਂ, ਨਾਤਿਦੁਬ੍ਭਿਕ੍ਖਛਾਤਕਂ;

ਸਦ੍ਦਲਾ ਹਰਿਤਾ ਭੂਮਿ, ਏਸ ਕਾਲੋ ਮਹਾਮੁਨੀ’’ਤਿ. –

ਸਟ੍ਠਿਮਤ੍ਤਾਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਕੁਲਨਗਰਗਮਨਵਣ੍ਣਂ ਵਣ੍ਣੇਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ – ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਉਦਾਯਿ, ਮਧੁਰਸ੍ਸਰੇਨ ਗਮਨਵਣ੍ਣਂ ਵਣ੍ਣੇਸੀ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਿਤਾ ਸੁਦ੍ਧੋਦਨਮਹਾਰਾਜਾ ਤੁਮ੍ਹੇ ਪਸ੍ਸਿਤੁਕਾਮੋ, ਕਰੋਥ ਞਾਤਕਾਨਂ ਸਙ੍ਗਹ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਸਾਧੁ, ਉਦਾਯਿ, ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ ਞਾਤਕਾਨਂ ਸਙ੍ਗਹਂ, ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਹਿ, ਗਮਿਯਵਤ੍ਤਂ ਪਰਿਪੂਰੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸਾਧੁ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਥੇਰੋ ਤੇਸਂ ਆਰੋਚੇਸਿ.

ਭਗਵਾ ਅਙ੍ਗਮਗਧਵਾਸੀਨਂ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾਨਂ ਦਸਹਿ ਸਹਸ੍ਸੇਹਿ, ਕਪਿਲਵਤ੍ਥੁਵਾਸੀਨਂ ਦਸਹਿ ਸਹਸ੍ਸੇਹੀਤਿ ਸਬ੍ਬੇਹੇਵ ਵੀਸਤਿਸਹਸ੍ਸੇਹਿ ਖੀਣਾਸਵਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਪਰਿਵੁਤੋ ਰਾਜਗਹਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਦਿਵਸੇ ਦਿਵਸੇ ਯੋਜਨਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ‘‘ਰਾਜਗਹਤੋ ਸਟ੍ਠਿਯੋਜਨਂ ਕਪਿਲਵਤ੍ਥੁਂ ਦ੍ਵੀਹਿ ਮਾਸੇਹਿ ਪਾਪੁਣਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਤੁਰਿਤਚਾਰਿਕਂ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਥੇਰੋਪਿ ‘‘ਭਗਵਤੋ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਭਾਵਂ ਰਞ੍ਞੋ ਆਰੋਚੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵੇਹਾਸਂ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਨਿਵੇਸਨੇ ਪਾਤੁਰਹੋਸਿ. ਰਾਜਾ ਥੇਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੋ ਮਹਾਰਹੇ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਟਿਯਾਦਿਤਸ੍ਸ ਨਾਨਗ੍ਗਰਸਭੋਜਨਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਂ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਅਦਾਸਿ. ਥੇਰੋ ਉਟ੍ਠਾਯ ਗਮਨਾਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਸਿ. ‘‘ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜ, ਤਾਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਹਂ ਪਨ, ਤਾਤ, ਸਤ੍ਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਵੀਸਤਿਸਹਸ੍ਸਭਿਕ੍ਖੁਪਰਿਵਾਰੋ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਾਯ ਚਾਰਿਕਂ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ, ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ. ਰਾਜਾ ਤੁਟ੍ਠਮਾਨਸੋ ਆਹ – ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇ ਇਮਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਯਾਵ ਮਮ ਪੁਤ੍ਤੋ ਇਮਂ ਨਗਰਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਤਾਵਸ੍ਸ ਇਤੋਵ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਪਰਿਹਰਥਾ’’ਤਿ. ਥੇਰੋ ਅਧਿਵਾਸੇਸਿ. ਰਾਜਾ ਥੇਰਂ ਪਰਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਂ ਗਨ੍ਧਚੁਣ੍ਣੇਨ ਉਬ੍ਬਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ ਉਤ੍ਤਮਸ੍ਸ ਭੋਜਨਸ੍ਸ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਦੇਥਾ’’ਤਿ ਥੇਰਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਸਿ. ਥੇਰੋ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਾਨਂਯੇਵ ਪਤ੍ਤਂ ਆਕਾਸੇ ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਸਯਮ੍ਪਿ ਵੇਹਾਸਂ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਹਤ੍ਥੇ ਠਪੇਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿ. ਏਤੇਨੇਵ ਉਪਾਯੇਨ ਥੇਰੋ ਦਿਵਸੇ ਦਿਵਸੇ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਆਹਰਿ. ਸਤ੍ਥਾਪਿ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਰਞ੍ਞੋਯੇਵ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿ. ਥੇਰੋਪਿ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਾਵਸਾਨੇ ਦਿਵਸੇ ਦਿਵਸੇ ‘‘ਅਜ੍ਜ ਭਗਵਾ ਏਤ੍ਤਕਂ ਆਗਤੋ, ਅਜ੍ਜ ਏਤ੍ਤਕ’’ਨ੍ਤਿ ਬੁਦ੍ਧਗੁਣਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾਯ ਚ ਕਥਾਯ ਸਕਲਂ ਰਾਜਕੁਲਂ ਸਤ੍ਥੁਦਸ੍ਸਨਂ ਵਿਨਾਯੇਵ ਸਤ੍ਥਰਿ ਸਞ੍ਜਾਤਪ੍ਪਸਾਦਂ ਅਕਾਸਿ. ਤੇਨੇਵ ਨਂ ਭਗਵਾ ‘‘ਏਤਦਗ੍ਗਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਮ ਸਾਵਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਕੁਲਪ੍ਪਸਾਦਕਾਨਂ ਯਦਿਦਂ ਕਾਲ਼ੁਦਾਯੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੧.੨੧੯, ੨੨੫) ਏਤਦਗ੍ਗੇ ਠਪੇਸਿ.

ਸਾਕਿਯਾਪਿ ਖੋ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੇ ਭਗਵਤਿ ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਞਾਤਿਸੇਟ੍ਠਂ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਵੀਮਂਸਮਾਨਾ ‘‘ਨਿਗ੍ਰੋਧਸਕ੍ਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੋ ਰਮਣੀਯੋ’’ਤਿ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਂ ਪਟਿਜਗ੍ਗਨਵਿਧਿਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਧਪੁਪ੍ਫਹਤ੍ਥਾ ਪਚ੍ਚੁਗ੍ਗਮਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਾਲਙ੍ਕਾਰਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤੇ ਦਹਰਦਹਰੇ ਨਾਗਰਦਾਰਕੇ ਚ ਨਾਗਰਦਾਰਿਕਾਯੋ ਚ ਪਠਮਂ ਪਹਿਣਿਂਸੁ, ਤਤੋ ਰਾਜਕੁਮਾਰੇ ਚ ਰਾਜਕੁਮਾਰਿਕਾਯੋ ਚ, ਤੇਸਂ ਅਨਨ੍ਤਰਾ ਸਾਮਂ ਗਨ੍ਧਪੁਪ੍ਫਾਦੀਹਿ ਪੂਜਯਮਾਨਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਿਗ੍ਰੋਧਾਰਾਮਮੇਵ ਅਗਮਂਸੁ. ਤਤ੍ਥ ਭਗਵਾ ਵੀਸਤਿਸਹਸ੍ਸਖੀਣਾਸਵਪਰਿਵੁਤੋ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਵਰਬੁਦ੍ਧਾਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿ. ਸਾਕਿਯਾ ਨਾਮ ਮਾਨਜਾਤਿਕਾ ਮਾਨਤ੍ਥਦ੍ਧਾ, ਤੇ ‘‘ਸਿਦ੍ਧਤ੍ਥਕੁਮਾਰੋ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਦਹਰਤਰੋ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਕਨਿਟ੍ਠੋ, ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯੋ, ਪੁਤ੍ਤੋ, ਨਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਦਹਰਦਹਰੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰੇ ਆਹਂਸੁ – ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇ ਵਨ੍ਦਥ, ਮਯਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਨਿਸੀਦਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ.

ਤੇਸੁ ਏਵਂ ਅਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇਸੁ ਭਗਵਾ ਤੇਸਂ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਨ ਮਂ ਞਾਤਯੋ ਵਨ੍ਦਨ੍ਤਿ, ਹਨ੍ਦ ਦਾਨਿ ਤੇ ਵਨ੍ਦਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਾਦਕਂ ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਆਕਾਸਂ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਸੀਸੇ ਪਾਦਪਂਸੁਂ ਓਕਿਰਮਾਨੋ ਵਿਯ ਕਣ੍ਡਮ੍ਬਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਯਮਕਪਾਟਿਹਾਰਿਯਸਦਿਸਂ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਅਕਾਸਿ. ਰਾਜਾ ਤਂ ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਆਹ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਜਾਤਦਿਵਸੇ ਕਾਲਦੇਵਲਸ੍ਸ ਵਨ੍ਦਨਤ੍ਥਂ ਉਪਨੀਤਾਨਂ ਵੋਪਾਦੇ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਮਤ੍ਥਕੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾਪਿ ਅਹਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਪਾਦੇ ਵਨ੍ਦਿਂ, ਅਯਂ ਮੇ ਪਠਮਵਨ੍ਦਨਾ. ਵਪ੍ਪਮਙ੍ਗਲਦਿਵਸੇ ਚ ਜਮ੍ਬੁਚ੍ਛਾਯਾਯ ਸਿਰਿਸਯਨੇ ਨਿਪਨ੍ਨਾਨਂ ਵੋਜਮ੍ਬੁਚ੍ਛਾਯਾਯ ਅਪਰਿਵਤ੍ਤਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾਪਿ ਪਾਦੇ ਵਨ੍ਦਿਂ, ਅਯਂ ਮੇ ਦੁਤਿਯਵਨ੍ਦਨਾ. ਇਦਾਨਿ ਪਨ ਇਮਂ ਅਦਿਟ੍ਠਪੁਬ੍ਬਂ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾਪਿ ਅਹਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਪਾਦੇ ਵਨ੍ਦਾਮਿ, ਅਯਂ ਮੇ ਤਤਿਯਵਨ੍ਦਨਾ’’ਤਿ. ਰਞ੍ਞਾ ਪਨ ਵਨ੍ਦਿਤੇ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਠਾਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਨਾਮ ਏਕਸਾਕਿਯੋਪਿ ਨਾਹੋਸਿ, ਸਬ੍ਬੇ ਵਨ੍ਦਿਂਸੁਯੇਵ.

ਇਤਿ ਭਗਵਾ ਞਾਤਯੋ ਵਨ੍ਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸਤੋ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿ. ਨਿਸਿਨ੍ਨੇ ਭਗਵਤਿ ਸਿਖਾਪਤ੍ਤੋ ਞਾਤਿਸਮਾਗਮੋ ਅਹੋਸਿ, ਸਬ੍ਬੇ ਏਕਗ੍ਗਚਿਤ੍ਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਤਤੋ ਮਹਾਮੇਘੋ ਪੋਕ੍ਖਰਵਸ੍ਸਂ ਵਸ੍ਸਿ. ਤਮ੍ਬਵਣ੍ਣਂ ਉਦਕਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵਿਰਵਨ੍ਤਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤੇਮਿਤੁਕਾਮੋਵ ਤੇਮੇਤਿ, ਅਤੇਮਿਤੁਕਾਮਸ੍ਸ ਸਰੀਰੇ ਏਕਬਿਨ੍ਦੁਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਪਤਤਿ. ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬੇ ਅਚ੍ਛਰਿਯਬ੍ਭੁਤਚਿਤ੍ਤਾ ਜਾਤਾ ‘‘ਅਹੋ ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ, ਅਹੋ ਅਬ੍ਭੁਤ’’ਨ੍ਤਿ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਨ ਇਦਾਨੇਵ ਮਯ੍ਹਂ ਞਾਤਿਸਮਾਗਮੇ ਪੋਕ੍ਖਰਵਸ੍ਸਂ ਵਸ੍ਸਤਿ, ਅਤੀਤੇਪਿ ਵਸ੍ਸੀ’’ਤਿ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵੇਸ੍ਸਨ੍ਤਰਜਾਤਕਂ (ਜਾ. ੨.੨੨.੧੬੫੫ ਆਦਯੋ) ਕਥੇਸਿ. ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬੇ ਉਟ੍ਠਾਯ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਮਿਂਸੁ. ਏਕੋਪਿ ਰਾਜਾ ਵਾ ਰਾਜਮਹਾਮਤ੍ਤੋ ਵਾ ‘‘ਸ੍ਵੇ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਭਿਕ੍ਖਂ ਗਣ੍ਹਥਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਗਤੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ.

ਸਤ੍ਥਾ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਵੀਸਤਿਭਿਕ੍ਖੁਸਹਸ੍ਸਪਰਿਵੁਤੋ ਕਪਿਲਵਤ੍ਥੁਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਾਵਿਸਿ. ਤਂ ਨ ਕੋਚਿ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਮਨ੍ਤੇਸਿ, ਨ ਪਤ੍ਤਂ ਵਾ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ. ਭਗਵਾ ਇਨ੍ਦਖੀਲੇ ਠਿਤੋਵ ਆਵਜ੍ਜੇਸਿ – ‘‘ਕਥਂ ਨੁ ਖੋ ਪੁਬ੍ਬਬੁਦ੍ਧਾ ਕੁਲਨਗਰੇ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਂਸੁ, ਕਿਂ ਉਪ੍ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਇਸ੍ਸਰਜਨਾਨਂ ਘਰਾਨਿ ਅਗਮਂਸੁ, ਉਦਾਹੁ ਸਪਦਾਨਚਾਰਿਕਂ ਚਰਿਂਸੂ’’ਤਿ? ਤਤੋ ਏਕਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸਪਿ ਉਪ੍ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਗਮਨਂ ਅਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਮਯਾਪਿ ਦਾਨਿ ਅਯਮੇਵ ਤੇਸਂ ਵਂਸੋ ਪਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ, ਆਯਤਿਞ੍ਚ ਮਮ ਸਾਵਕਾ ਮਮਞ੍ਞੇਵ ਅਨੁਸਿਕ੍ਖਨ੍ਤਾ ਪਿਣ੍ਡਚਾਰਿਕਵਤ੍ਤਂ ਪਰਿਪੂਰੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਕੋਟਿਯਂ ਨਿਵਿਟ੍ਠਗੇਹਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਪਦਾਨਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿ. ‘‘ਅਯ੍ਯੋ ਕਿਰ ਸਿਦ੍ਧਤ੍ਥਕੁਮਾਰੋ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਤੀ’’ਤਿ ਦ੍ਵਿਭੂਮਿਕਤਿਭੂਮਿਕਾਦੀਸੁ ਪਾਸਾਦੇਸੁ ਸੀਹਪਞ੍ਜਰਂ ਵਿਵਰਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਜਨੋ ਦਸ੍ਸਨਬ੍ਯਾਵਟੋ ਅਹੋਸਿ.

ਰਾਹੁਲਮਾਤਾਪਿ ਦੇਵੀ – ‘‘ਅਯ੍ਯਪੁਤ੍ਤੋ ਕਿਰ ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਨਗਰੇ ਮਹਨ੍ਤੇਨ ਰਾਜਾਨੁਭਾਵੇਨ ਸੁਵਣ੍ਣਸਿਵਿਕਾਦੀਹਿ ਵਿਚਰਿਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਕੇਸਮਸ੍ਸੁਂ ਓਹਾਰੇਤ੍ਵਾ ਕਾਸਾਯਵਤ੍ਥਨਿਵਾਸਨੋ ਕਪਾਲਹਤ੍ਥੋ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਤਿ, ਸੋਭਤਿ ਨੁ ਖੋ’’ਤਿ ਸੀਹਪਞ੍ਜਰਂ ਵਿਵਰਿਤ੍ਵਾ ਓਲੋਕਯਮਾਨਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਨਾਨਾਵਿਰਾਗਸਮੁਜ੍ਜਲਾਯ ਸਰੀਰਪ੍ਪਭਾਯ ਨਗਰਵੀਥਿਯੋ ਓਭਾਸੇਤ੍ਵਾ ਬ੍ਯਾਮਪ੍ਪਭਾਪਰਿਕ੍ਖੇਪਸਮੁਪਬ੍ਯੂਲ਼੍ਹਾਯ ਅਸੀਤਾਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਪ੍ਪਭਾਸਿਤਾਯ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਮਹਾਪੁਰਿਸਲਕ੍ਖਣਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤਾਯ ਅਨੋਪਮਾਯ ਬੁਦ੍ਧਸਿਰਿਯਾ ਵਿਰੋਚਮਾਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਉਣ੍ਹੀਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਪਾਦਤਲਾ –

‘‘ਸਿਨਿਦ੍ਧਨੀਲਮੁਦੁਕੁਞ੍ਚਿਤਕੇਸੋ, ਸੂਰਿਯਨਿਮ੍ਮਲਤਲਾਭਿਨਲਾਟੋ;

ਯੁਤ੍ਤਤੁਙ੍ਗਮੁਦੁਕਾਯਤਨਾਸੋ, ਰਂਸਿਜਾਲਵਿਕਸਿਤੋ ਨਰਸੀਹੋ’’ਤਿ. –

ਏਵਮਾਦਿਕਾਹਿ ਦਸਹਿ ਨਰਸੀਹਗਾਥਾਹਿ ਅਭਿਤ੍ਥਵਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਪੁਤ੍ਤੋ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਤੀ’’ਤਿ ਰਞ੍ਞੋ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਰਾਜਾ ਸਂਵਿਗ੍ਗਹਦਯੋ ਹਤ੍ਥੇਨ ਸਾਟਕਂ ਸਣ੍ਡਪੇਨ੍ਤੋ ਤੁਰਿਤਤੁਰਿਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਵੇਗੇਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਪੁਰਤੋ ਠਤ੍ਵਾ ਆਹ – ‘‘ਕਿਨ੍ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਮ੍ਹੇ ਲਜ੍ਜਾਪੇਥ, ਕਿਮਤ੍ਥਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਥ, ਕਿਂ ‘ਏਤ੍ਤਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਭਤ੍ਤਂ ਲਦ੍ਧੁ’ਨ੍ਤਿ ਸਞ੍ਞਂ ਕਰਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਵਂਸਚਾਰਿਤ੍ਤਮੇਤਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਮ੍ਹਾਕ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਨਨੁ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਵਂਸੋ ਨਾਮ ਮਹਾਸਮ੍ਮਤਖਤ੍ਤਿਯਵਂਸੋ, ਏਤ੍ਥ ਚ ਏਕਖਤ੍ਤਿਯੋਪਿ ਭਿਕ੍ਖਾਚਰਕੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ. ‘‘ਅਯਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਖਤ੍ਤਿਯਵਂਸੋ ਨਾਮ ਤਵ ਵਂਸੋ. ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪਨ ‘ਦੀਪਙ੍ਕਰੋ ਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞੋ…ਪੇ… ਕਸ੍ਸਪੋ’ਤਿ ਅਯਂ ਬੁਦ੍ਧਵਂਸੋ ਨਾਮ. ਏਤੇ ਚ ਅਞ੍ਞੇ ਚ ਅਨੇਕਸਹਸ੍ਸਸਙ੍ਖਾ ਬੁਦ੍ਧਾ ਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰੇਨੇਵ ਜੀਵਿਕਂ ਕਪ੍ਪੇਸੁ’’ਨ੍ਤਿ ਅਨ੍ਤਰਵੀਥਿਯਂ ਠਿਤੋਵ –

‘‘ਉਤ੍ਤਿਟ੍ਠੇ ਨਪ੍ਪਮਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਚਰਿਤਂ ਚਰੇ;

ਧਮ੍ਮਚਾਰੀ ਸੁਖਂ ਸੇਤਿ, ਅਸ੍ਮਿਂ ਲੋਕੇ ਪਰਮ੍ਹਿ ਚਾ’’ਤਿ. (ਧ. ਪ. ੧੬੮) –

ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ. ਗਾਥਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਰਾਜਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਸਿ.

‘‘ਧਮ੍ਮਞ੍ਚਰੇ ਸੁਚਰਿਤਂ, ਨ ਨਂ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਚਰੇ;

ਧਮ੍ਮਚਾਰੀ ਸੁਖਂ ਸੇਤਿ, ਅਸ੍ਮਿਂ ਲੋਕੇ ਪਰਮ੍ਹਿ ਚਾ’’ਤਿ. (ਧ. ਪ. ੧੬੯) –

ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਕਦਾਗਾਮਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਸਿ, ਮਹਾਧਮ੍ਮਪਾਲਜਾਤਕਂ (ਜਾ. ੧.੧੦.੯੨ ਆਦਯੋ) ਸੁਤ੍ਵਾ ਅਨਾਗਾਮਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਸਿ, ਮਰਣਸਮਯੇ ਸੇਤਚ੍ਛਤ੍ਤਸ੍ਸ ਹੇਟ੍ਠਾ ਸਿਰਿਸਯਨੇ ਨਿਪਨ੍ਨੋਯੇਵ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਅਰਞ੍ਞਵਾਸੇਨ ਪਧਾਨਾਨੁਯੋਗਕਿਚ੍ਚਂ ਰਞ੍ਞੋ ਨਾਹੋਸਿ. ਸੋ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਂ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾਯੇਵ ਪਨ ਭਗਵਤੋ ਪਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਪਰਿਸਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਮਹਾਪਾਸਾਦਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਪਣੀਤੇਨ ਖਾਦਨੀਯੇਨ ਭੋਜਨੀਯੇਨ ਪਰਿਵਿਸਿ. ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਸਬ੍ਬਂ ਇਤ੍ਥਾਗਾਰਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਵਨ੍ਦਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਰਾਹੁਲਮਾਤਰਂ. ਸਾ ਪਨ ‘‘ਗਚ੍ਛ, ਅਯ੍ਯਪੁਤ੍ਤਂ ਵਨ੍ਦਾਹੀ’’ਤਿ ਪਰਿਜਨੇਨ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾਪਿ ‘‘ਸਚੇ ਮਯ੍ਹਂ ਗੁਣੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਸਯਮੇਵ ਮਮ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਅਯ੍ਯਪੁਤ੍ਤੋ ਆਗਮਿਸ੍ਸਤਿ, ਆਗਤਮੇਵ ਨਂ ਵਨ੍ਦਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਨ ਅਗਮਾਸਿ.

ਭਗਵਾ ਰਾਜਾਨਂ ਪਤ੍ਤਂ ਗਾਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੀਹਿ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਰਾਜਧੀਤਾਯ ਸਿਰਿਗਬ੍ਭਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਰਾਜਧੀਤਾ ਯਥਾਰੁਚਿ ਵਨ੍ਦਮਾਨਾ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿ. ਸਾ ਵੇਗੇਨਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਗੋਪ੍ਫਕੇਸੁ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਾਦਪਿਟ੍ਠਿਯਂ ਸੀਸਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਯਥਾਜ੍ਝਾਸਯਂ ਵਨ੍ਦਿ. ਰਾਜਾ ਰਾਜਧੀਤਾਯ ਭਗਵਤਿ ਸਿਨੇਹਬਹੁਮਾਨਾਦਿਗੁਣਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਕਥੇਸਿ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਮਮ ਧੀਤਾ ‘ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਕਾਸਾਯਾਨਿ ਵਤ੍ਥਾਨਿ ਨਿਵਾਸਿਤਾਨੀ’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਕਾਸਾਯਵਤ੍ਥਨਿਵਤ੍ਥਾ ਜਾਤਾ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਏਕਭਤ੍ਤਿਕਭਾਵਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਏਕਭਤ੍ਤਿਕਾਵ ਜਾਤਾ, ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਮਹਾਸਯਨਸ੍ਸ ਛਡ੍ਡਿਤਭਾਵਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਟ੍ਟਿਕਾਮਞ੍ਚਕੇਯੇਵ ਨਿਪਨ੍ਨਾ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਮਾਲਾਗਨ੍ਧਾਦੀਹਿ ਵਿਰਤਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਵਿਰਤਮਾਲਾਗਨ੍ਧਾਵ ਜਾਤਾ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਞਾਤਕੇਹਿ ‘ਮਯਂ ਪਟਿਜਗ੍ਗਿਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ ਸਾਸਨੇ ਪੇਸਿਤੇਪਿ ਤੇਸੁ ਏਕਞਾਤਕਮ੍ਪਿ ਨ ਓਲੋਕੇਸਿ, ਏਵਂ ਗੁਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਧੀਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਅਨਚ੍ਛਰਿਯਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਯਂ ਇਦਾਨਿ ਤਯਾ ਰਕ੍ਖਿਯਮਾਨਾ ਰਾਜਧੀਤਾ ਪਰਿਪਕ੍ਕੇ ਞਾਣੇ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਰਕ੍ਖੇਯ੍ਯ, ਏਸਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਨਾਰਕ੍ਖਾ ਪਬ੍ਬਤਪਾਦੇ ਵਿਚਰਮਾਨਾ ਅਪਰਿਪਕ੍ਕੇਪਿ ਞਾਣੇ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਰਕ੍ਖੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਚਨ੍ਦਕਿਨ੍ਨਰੀਜਾਤਕਂ (ਜਾ. ੧.੧੪.੧੮ ਆਦਯੋ) ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ.

ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਪਨ ਨਨ੍ਦਸ੍ਸ ਰਾਜਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਅਭਿਸੇਕਗੇਹਪ੍ਪਵੇਸਨਵਿਵਾਹਮਙ੍ਗਲੇਸੁ ਵਤ੍ਤਮਾਨੇਸੁ ਤਸ੍ਸ ਗੇਹਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕੁਮਾਰਂ ਪਤ੍ਤਂ ਗਾਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤੁਕਾਮੋ ਮਙ੍ਗਲਂ ਵਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਜਨਪਦਕਲ੍ਯਾਣੀ ਕੁਮਾਰਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਤੁਵਟਂ ਖੋ, ਅਯ੍ਯਪੁਤ੍ਤ, ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਗੀਵਂ ਪਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਓਲੋਕੇਸਿ. ਸੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ‘‘ਪਤ੍ਤਂ ਗਣ੍ਹਥਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਅਵਿਸਹਮਾਨੋ ਵਿਹਾਰਂਯੇਵ ਅਗਮਾਸਿ. ਤਂ ਅਨਿਚ੍ਛਮਾਨਂਯੇਵ ਭਗਵਾ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸਿ. ਇਤਿ ਭਗਵਾ ਕਪਿਲਵਤ੍ਥੁਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤਿਯਦਿਵਸੇ ਨਨ੍ਦਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸਿ.

ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਰਾਹੁਲਮਾਤਾਪਿ ਕੁਮਾਰਂ ਅਲਙ੍ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਪੇਸੇਸਿ – ‘‘ਪਸ੍ਸ, ਤਾਤ, ਏਤਂ ਵੀਸਤਿਸਹਸ੍ਸਸਮਣਪਰਿਵੁਤਂ ਸੁਵਣ੍ਣਵਣ੍ਣਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰੂਪਵਣ੍ਣਂ ਸਮਣਂ, ਅਯਂ ਤੇ ਪਿਤਾ, ਏਤਸ੍ਸ ਮਹਨ੍ਤਾ ਨਿਧਯੋ ਅਹੇਸੁਂ ਤ੍ਯਸ੍ਸ ਨਿਕ੍ਖਮਨਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਨ ਪਸ੍ਸਾਮ, ਗਚ੍ਛ, ਨਂ ਦਾਯਜ੍ਜਂ ਯਾਚਾਹਿ – ‘ਅਹਂ, ਤਾਤ, ਕੁਮਾਰੋ ਅਭਿਸੇਕਂ ਪਤ੍ਵਾ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਧਨੇਨ ਮੇ ਅਤ੍ਥੋ, ਧਨਂ ਮੇ ਦੇਹਿ. ਸਾਮਿਕੋ ਹਿ ਪੁਤ੍ਤੋ ਪਿਤੁਸਨ੍ਤਕਸ੍ਸਾ’’’ਤਿ. ਕੁਮਾਰੋ ਚ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾਵ ਪਿਤੁਸਿਨੇਹਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਹਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੋ ‘‘ਸੁਖਾ ਤੇ, ਸਮਣ, ਛਾਯਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਞ੍ਚ ਬਹੁਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨੁਰੂਪਂ ਵਦਨ੍ਤੋ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਭਗਵਾ ਕਤਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚੋ ਅਨੁਮੋਦਨਂ ਵਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਕੁਮਾਰੋਪਿ ‘‘ਦਾਯਜ੍ਜਂ ਮੇ, ਸਮਣ, ਦੇਹਿ, ਦਾਯਜ੍ਜਂ ਮੇ, ਸਮਣ, ਦੇਹੀ’’ਤਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿ. ਨ ਭਗਵਾ ਕੁਮਾਰਂ ਨਿਵਤ੍ਤਾਪੇਸਿ, ਪਰਿਜਨੋਪਿ ਭਗਵਤਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ. ਇਤਿ ਸੋ ਭਗਵਤਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਆਰਾਮਮੇਵ ਅਗਮਾਸਿ.

ਤਤੋ ਭਗਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਯਂ ਅਯਂ ਪਿਤੁਸਨ੍ਤਕਂ ਧਨਂ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਤਂ ਵਟ੍ਟਾਨੁਗਤਂ ਸਵਿਘਾਤਂ, ਹਨ੍ਦਸ੍ਸ ਮੇ ਬੋਧਿਮਣ੍ਡੇ ਪਟਿਲਦ੍ਧਂ ਸਤ੍ਤਵਿਧਂ ਅਰਿਯਧਨਂ ਦੇਮਿ, ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਦਾਯਜ੍ਜਸ੍ਸ ਨਂ ਸਾਮਿਕਂ ਕਰੋਮੀ’’ਤਿ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਰਾਹੁਲਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਹੀ’’ਤਿ. ਥੇਰੋ ਤਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸਿ. ਪਬ੍ਬਜਿਤੇ ਚ ਪਨ ਕੁਮਾਰੇ ਰਞ੍ਞੋ ਅਧਿਮਤ੍ਤਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ, ਤਂ ਅਧਿਵਾਸੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਾਧੁ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਯ੍ਯਾ ਮਾਤਾਪਿਤੂਹਿ ਅਨਨੁਞ੍ਞਾਤਂ ਪੁਤ੍ਤਂ ਨ ਪਬ੍ਬਾਜੇਯ੍ਯੁ’’ਨ੍ਤਿ ਵਰਂ ਯਾਚਿ. ਭਗਵਾ ਚ ਤਸ੍ਸ ਵਰਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪੁਨੇਕਦਿਵਸੇ ਰਾਜਨਿਵੇਸਨੇ ਕਤਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚੋ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇਨ ਰਞ੍ਞਾ ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਦੁਕ੍ਕਰਕਾਰਿਕਕਾਲੇ ਏਕਾ ਦੇਵਤਾ ਮਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ‘ਪੁਤ੍ਤੋ ਤੇ ਕਾਲਙ੍ਕਤੋ’ਤਿ ਆਹ, ਤਸ੍ਸਾ ਵਚਨਂ ਅਸਦ੍ਦਹਨ੍ਤੋ ‘ਨ ਮਯ੍ਹਂ ਪੁਤ੍ਤੋ ਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਵਾ ਕਾਲਂ ਕਰੋਤੀ’ਤਿ ਤਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇ ਇਦਾਨਿ ਕਿਂ ਸਦ੍ਦਹਿਸ੍ਸਥ, ਯੇ ਤੁਮ੍ਹੇ ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਅਟ੍ਠਿਕਾਨਿ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ‘ਪੁਤ੍ਤੋ ਤੇ ਮਤੋ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਨ ਸਦ੍ਦਹਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਮਹਾਧਮ੍ਮਪਾਲਜਾਤਕਂ ਕਥੇਸਿ. ਕਥਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਰਾਜਾ ਅਨਾਗਾਮਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ.

ਇਤਿ ਭਗਵਾ ਪਿਤਰਂ ਤੀਸੁ ਫਲੇਸੁ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਪਰਿਵੁਤੋ ਪੁਨਦੇਵ ਰਾਜਗਹਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸੀਤਵਨੇ ਵਿਹਾਸਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਗਹਪਤਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਸਕਟਸਤੇਹਿ ਭਣ੍ਡਂ ਆਦਾਯ ਰਾਜਗਹਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਿਯਸਹਾਯਕਸ੍ਸ ਸੇਟ੍ਠਿਨੋ ਗੇਹਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਭਾਵਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਬਲਵਪਚ੍ਚੂਸੇ ਦੇਵਤਾਨੁਭਾਵੇਨ ਵਿਵਟੇਨ ਦ੍ਵਾਰੇਨ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ, ਦੁਤਿਯੇ ਦਿਵਸੇ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਮਹਾਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਆਗਮਨਤ੍ਥਾਯ ਸਤ੍ਥੁ ਪਟਿਞ੍ਞਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਪਞ੍ਚਚਤ੍ਤਾਲੀਸਯੋਜਨਟ੍ਠਾਨੇ ਸਤਸਹਸ੍ਸਂ ਦਤ੍ਵਾ ਯੋਜਨਿਕੇ ਯੋਜਨਿਕੇ ਵਿਹਾਰਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਜੇਤਵਨਂ ਕੋਟਿਸਨ੍ਥਾਰੇਨ ਅਟ੍ਠਾਰਸਹਿ ਹਿਰਞ੍ਞਕੋਟੀਹਿ ਕਿਣਿਤ੍ਵਾ ਨਵਕਮ੍ਮਂ ਪਟ੍ਠਪੇਸਿ. ਸੋ ਮਜ੍ਝੇ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਂ ਕਾਰੇਸਿ, ਤਂ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਅਸੀਤਿਯਾ ਮਹਾਥੇਰਾਨਂ ਪਾਟਿਯੇਕ੍ਕਂ ਏਕਸਨ੍ਨਿਵੇਸਨੇ ਆਵਾਸੇ ਏਕਕੁਟਿਕਦ੍ਵਿਕੁਟਿਕਹਂਸਵਟ੍ਟਕਦੀਘਰਸ੍ਸਸਾਲਾਮਣ੍ਡਪਾਦਿਵਸੇਨ ਸੇਸਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਚਙ੍ਕਮਨਰਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਦਿਵਾਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਚਾਤਿ ਅਟ੍ਠਾਰਸਕੋਟਿਪਰਿਚ੍ਚਾਗੇਨ ਰਮਣੀਯੇ ਭੂਮਿਭਾਗੇ ਮਨੋਰਮਂ ਵਿਹਾਰਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਆਗਮਨਤ੍ਥਾਯ ਦੂਤਂ ਪਾਹੇਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਮਹਾਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਪਰਿਵਾਰੋ ਰਾਜਗਹਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਸਾਵਤ੍ਥਿਨਗਰਂ ਪਾਪੁਣਿ.

ਮਹਾਸੇਟ੍ਠਿਪਿ ਖੋ ਵਿਹਾਰਮਹਂ ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਜੇਤਵਨਂ ਪਵਿਸਨਦਿਵਸੇ ਪੁਤ੍ਤਂ ਸਬ੍ਬਾਲਙ੍ਕਾਰਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਲਙ੍ਕਤਪਟਿਯਤ੍ਤੇਹੇਵ ਪਞ੍ਚਹਿ ਕੁਮਾਰਸਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪੇਸੇਸਿ. ਸੋ ਸਪਰਿਵਾਰੋ ਪਞ੍ਚਵਣ੍ਣਵਤ੍ਥਸਮੁਜ੍ਜਲਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਧਜਸਤਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਪੁਰਤੋ ਅਹੋਸਿ, ਤੇਸਂ ਪਚ੍ਛਤੋ ਮਹਾਸੁਭਦ੍ਦਾ ਚੂਲ਼ਸੁਭਦ੍ਦਾਤਿ ਦ੍ਵੇ ਸੇਟ੍ਠਿਧੀਤਰੋ ਪਞ੍ਚਹਿ ਕੁਮਾਰਿਕਾਸਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪੁਣ੍ਣਘਟੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਂਸੁ, ਤਾਸਂ ਪਚ੍ਛਤੋ ਸੇਟ੍ਠਿਭਰਿਯਾ ਸਬ੍ਬਾਲਙ੍ਕਾਰਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤਾ ਪਞ੍ਚਹਿ ਮਾਤੁਗਾਮਸਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪੁਣ੍ਣਪਾਤਿਯੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿ, ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਪਚ੍ਛਤੋ ਮਹਾਸੇਟ੍ਠਿ ਅਹਤਵਤ੍ਥਨਿਵਤ੍ਥੋ ਅਹਤਵਤ੍ਥਨਿਵਤ੍ਥੇਹੇਵ ਪਞ੍ਚਹਿ ਸੇਟ੍ਠਿਸਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਞ੍ਛਿ. ਭਗਵਾ ਇਮਂ ਉਪਾਸਕਪਰਿਸਂ ਪੁਰਤੋ ਕਤ੍ਵਾ ਮਹਾਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਪਰਿਵੁਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਰੀਰਪ੍ਪਭਾਯ ਸੁਵਣ੍ਣਰਸਸੇਕਸਿਞ੍ਚਨਾਨਿ ਵਿਯ ਵਨਨ੍ਤਰਾਨਿ ਕੁਰੁਮਾਨੋ ਅਨਨ੍ਤਾਯ ਬੁਦ੍ਧਲੀਲਾਯ ਅਪਰਿਮਾਣਾਯ ਬੁਦ੍ਧਸਿਰਿਯਾ ਜੇਤਵਨਵਿਹਾਰਂ ਪਾਵਿਸਿ.

ਅਥ ਨਂ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਆਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਕਥਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਿਹਾਰੇ ਪਟਿਪਜ੍ਜਾਮੀ’’ਤਿ? ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਗਹਪਤਿ, ਇਮਂ ਵਿਹਾਰਂ ਆਗਤਾਨਾਗਤਸ੍ਸ ਚਾਤੁਦ੍ਦਿਸਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਹੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸਾਧੁ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਮਹਾਸੇਟ੍ਠਿ ਸੁਵਣ੍ਣਭਿਙ੍ਗਾਰਂ ਆਦਾਯ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥੇ ਉਦਕਂ ਪਾਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਂ ਜੇਤਵਨਵਿਹਾਰਂ ਆਗਤਾਨਾਗਤਸ੍ਸ ਚਾਤੁਦ੍ਦਿਸਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦਮ੍ਮੀ’’ਤਿ ਅਦਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਵਿਹਾਰਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਨੁਮੋਦਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ –

‘‘ਸੀਤਂ ਉਣ੍ਹਂ ਪਟਿਹਨ੍ਤਿ, ਤਤੋ ਵਾਲ਼ਮਿਗਾਨਿ ਚ;

ਸਰੀਸਪੇ ਚ ਮਕਸੇ, ਸਿਸਿਰੇ ਚਾਪਿ ਵੁਟ੍ਠਿਯੋ.

‘‘ਤਤੋ ਵਾਤਾਤਪੋ ਘੋਰੋ, ਸਞ੍ਜਾਤੋ ਪਟਿਹਞ੍ਞਤਿ;

ਲੇਣਤ੍ਥਞ੍ਚ ਸੁਖਤ੍ਥਞ੍ਚ, ਝਾਯਿਤੁਞ੍ਚ ਵਿਪਸ੍ਸਿਤੁਂ.

‘‘ਵਿਹਾਰਦਾਨਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ, ਅਗ੍ਗਂ ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਵਣ੍ਣਿਤਂ;

ਤਸ੍ਮਾ ਹਿ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਪੋਸੋ, ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਂ ਅਤ੍ਥਮਤ੍ਤਨੋ.

‘‘ਵਿਹਾਰੇ ਕਾਰਯੇ ਰਮ੍ਮੇ, ਵਾਸਯੇਤ੍ਥ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੇ;

ਤੇਸਂ ਅਨ੍ਨਞ੍ਚ ਪਾਨਞ੍ਚ, ਵਤ੍ਥਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਚ.

‘‘ਦਦੇਯ੍ਯ ਉਜੁਭੂਤੇਸੁ, ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੇਨ ਚੇਤਸਾ;

ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬਦੁਕ੍ਖਾਪਨੂਦਨਂ;

ਯਂ ਸੋ ਧਮ੍ਮਂ ਇਧਞ੍ਞਾਯ, ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਤਿ ਅਨਾਸਵੋ’’ਤਿ. (ਚੂਲ਼ਵ. ੨੯੫) –

ਵਿਹਾਰਾਨਿਸਂਸਂ ਕਥੇਸਿ. ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਦੁਤਿਯਦਿਵਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਵਿਹਾਰਮਹਂ ਆਰਭਿ. ਵਿਸਾਖਾਯ ਵਿਹਾਰਮਹੋ ਚਤੂਹਿ ਮਾਸੇਹਿ ਨਿਟ੍ਠਿਤੋ, ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਪਨ ਵਿਹਾਰਮਹੋ ਨਵਹਿ ਮਾਸੇਹਿ ਨਿਟ੍ਠਾਸਿ. ਵਿਹਾਰਮਹੇਪਿ ਅਟ੍ਠਾਰਸੇਵ ਕੋਟਿਯੋ ਪਰਿਚ੍ਚਾਗਂ ਅਗਮਂਸੁ. ਇਤਿ ਏਕਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਵਿਹਾਰੇ ਚਤੁਪਣ੍ਣਾਸਕੋਟਿਸਙ੍ਖਂ ਧਨਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿ.

ਅਤੀਤੇ ਪਨ ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਪੁਨਬ੍ਬਸੁਮਿਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ਸੇਟ੍ਠਿ ਸੁਵਣ੍ਣਿਟ੍ਠਕਾਸਨ੍ਥਾਰੇਨ ਕਿਣਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਠਾਨੇ ਯੋਜਨਪ੍ਪਮਾਣਂ ਸਙ੍ਘਾਰਾਮਂ ਕਾਰੇਸਿ. ਸਿਖਿਸ੍ਸ ਪਨ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਸਿਰਿਵਡ੍ਢੋ ਨਾਮ ਸੇਟ੍ਠਿ ਸੁਵਣ੍ਣਫਾਲਸਨ੍ਥਾਰੇਨ ਕਿਣਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਠਾਨੇ ਤਿਗਾਵੁਤਪ੍ਪਮਾਣਂ ਸਙ੍ਘਾਰਾਮਂ ਕਾਰੇਸਿ. ਵੇਸ੍ਸਭੁਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਸੋਤ੍ਥਿਯੋ ਨਾਮ ਸੇਟ੍ਠਿ ਸੁਵਣ੍ਣਹਤ੍ਥਿਪਦਸਨ੍ਥਾਰੇਨ ਕਿਣਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਠਾਨੇ ਅਡ੍ਢਯੋਜਨਪ੍ਪਮਾਣਂ ਸਙ੍ਘਾਰਾਮਂ ਕਾਰੇਸਿ. ਕਕੁਸਨ੍ਧਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਅਚ੍ਚੁਤੋ ਨਾਮ ਸੇਟ੍ਠਿ ਸੁਵਣ੍ਣਿਟ੍ਠਕਾਸਨ੍ਥਾਰੇਨ ਕਿਣਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਠਾਨੇ ਗਾਵੁਤਪ੍ਪਮਾਣਂ ਸਙ੍ਘਾਰਾਮਂ ਕਾਰੇਸਿ. ਕੋਣਾਗਮਨਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਉਗ੍ਗੋ ਨਾਮ ਸੇਟ੍ਠਿ ਸੁਵਣ੍ਣਕਚ੍ਛਪਸਨ੍ਥਾਰੇਨ ਕਿਣਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਠਾਨੇ ਅਡ੍ਢਗਾਵੁਤਪ੍ਪਮਾਣਂ ਸਙ੍ਘਾਰਾਮਂ ਕਾਰੇਸਿ. ਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਸੁਮਙ੍ਗਲੋ ਨਾਮ ਸੇਟ੍ਠਿ ਸੁਵਣ੍ਣਯਟ੍ਠਿਸਨ੍ਥਾਰੇਨ ਕਿਣਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਠਾਨੇ ਸੋਲ਼ਸਕਰੀਸਪ੍ਪਮਾਣਂ ਸਙ੍ਘਾਰਾਮਂ ਕਾਰੇਸਿ. ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪਨ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਨਾਮ ਸੇਟ੍ਠਿ ਕਹਾਪਣਕੋਟਿਸਨ੍ਥਾਰੇਨ ਕਿਣਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਠਾਨੇ ਅਟ੍ਠਕਰੀਸਪ੍ਪਮਾਣਂ ਸਙ੍ਘਾਰਾਮਂ ਕਾਰੇਸਿ. ਇਦਂ ਕਿਰ ਠਾਨਂ ਸਬ੍ਬਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਅਵਿਜਹਿਤਟ੍ਠਾਨਮੇਵ.

ਇਤਿ ਮਹਾਬੋਧਿਮਣ੍ਡੇ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ ਯਾਵ ਮਹਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਮਞ੍ਚਾ ਯਸ੍ਮਿਂ ਯਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਭਗਵਾ ਵਿਹਾਸਿ, ਇਦਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇਨਿਦਾਨਂ ਨਾਮਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਸਨ੍ਤਿਕੇਨਿਦਾਨਕਥਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਨਿਦਾਨਕਥਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.