੨. ਅਭਿਧਮ੍ਮਭਾਜਨੀਯਵਣ੍ਣਨਾ

੨੦੬-੨੧੪. ਇਦਾਨਿ ਅਭਿਧਮ੍ਮਭਾਜਨੀਯਂ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨੀ’’ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ਨਿਪ੍ਪਦੇਸਤੋ ਪਚ੍ਚਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਸਮੁਦਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਚ੍ਚਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨੀਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਅਵਸੇਸਾ ਚ ਕਿਲੇਸਾ, ਅਵਸੇਸਾ ਚ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ, ਤੀਣਿ ਚ ਕੁਸਲਮੂਲਾਨਿ ਸਾਸਵਾਨਿ, ਅਵਸੇਸਾ ਚ ਸਾਸਵਾ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਨ ਸਙ੍ਗਯ੍ਹਨ੍ਤਿ. ਨ ਚ ਕੇਵਲਂ ਤਣ੍ਹਾਵ ਦੁਕ੍ਖਂ ਸਮੁਦਾਨੇਤਿ, ਇਮੇਪਿ ਅਵਸੇਸਾ ਚ ਕਿਲੇਸਾਦਯੋ ਪਚ੍ਚਯਾ ਸਮੁਦਾਨੇਨ੍ਤਿਯੇਵ. ਇਤਿ ਇਮੇਪਿ ਪਚ੍ਚਯਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਸਮੁਦਾਨੇਨ੍ਤਿਯੇਵਾਤਿ ਨਿਪ੍ਪਦੇਸਤੋ ਪਚ੍ਚਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਸਮੁਦਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨੀ’’ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਚ੍ਚਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਨਿਦ੍ਦੇਸਵਾਰੇ ਚ ਨੇਸਂ ਪਠਮਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸੇਵ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਸੁਖਨਿਦ੍ਦੇਸਤ੍ਥਂ ਦੁਕ੍ਖਸਮੁਦਯੋ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋ. ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੇ ‘‘ਅਵਸੇਸਾ ਚ ਕਿਲੇਸਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਂ ਸੁਖਨਿਦ੍ਦੇਸਂ ਹੋਤਿ. ਨਿਰੋਧਸਚ੍ਚਮ੍ਪੇਤ੍ਥ ਤਣ੍ਹਾਯ ਪਹਾਨਂ ‘‘ਤਣ੍ਹਾਯ ਚ ਅਵਸੇਸਾਨਞ੍ਚ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਪਹਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯਸ੍ਸ ਪਹਾਨਵਸੇਨ ਪਞ੍ਚਹਾਕਾਰੇਹਿ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਂ. ਮਗ੍ਗਸਚ੍ਚਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਿਕਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਵਸੇਨ ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਣਿਯਂ ਵਿਭਤ੍ਤਸ੍ਸ ਦੇਸਨਾਨਯਸ੍ਸ ਮੁਖਮਤ੍ਤਮੇਵ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੇਨ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਂ. ਤਤ੍ਥ ਨਯਭੇਦੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਂ ਉਪਰਿ ਪਕਾਸਯਿਸ੍ਸਾਮ.

ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਨ ਕੇਵਲਂ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋਵ ਪਟਿਪਦਾ ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਖੋ ਪਨਸ੍ਸ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ ਆਜੀਵੋ ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੪੩੩) ਵਚਨਤੋ ਪਨ ਪੁਗ੍ਗਲਜ੍ਝਾਸਯਵਸੇਨ ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਿਕੋਪਿ ਮਗ੍ਗੋ ਪਟਿਪਦਾ ਏਵਾਤਿ ਦੇਸਿਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਨਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਿਕਵਾਰੋਪਿ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਨ ਕੇਵਲਂ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕਪਞ੍ਚਙ੍ਗਿਕਮਗ੍ਗਾਵ ਪਟਿਪਦਾ, ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾ ਪਨ ਅਤਿਰੇਕਪਞ੍ਞਾਸਧਮ੍ਮਾਪਿ ਪਟਿਪਦਾ ਏਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਨਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਤਤਿਯੋ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਹਿਕਵਾਰੋਪਿ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਅਵਸੇਸਾ ਧਮ੍ਮਾ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨਿਯਾ ਪਟਿਪਦਾਯ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਪਰਿਹਾਯਤਿ. ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਸਦਿਸਮੇਵ.

ਤਤ੍ਥ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕਵਾਰਸ੍ਸ ‘‘ਤਣ੍ਹਾਯ ਅਵਸੇਸਾਨਞ੍ਚ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਪਹਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਪਞ੍ਚਸੁ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇਸੁ ਪਠਮਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਤਾਵ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗੇ ਝਾਨਾਭਿਨਿਵੇਸੇ ਸੁਦ੍ਧਿਕਪਟਿਪਦਾ, ਸੁਦ੍ਧਿਕਸੁਞ੍ਞਤਾ, ਸੁਞ੍ਞਤਪਟਿਪਦਾ, ਸੁਦ੍ਧਿਕਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਂ, ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਪਟਿਪਦਾਤਿ ਇਮੇਸੁ ਪਞ੍ਚਸੁ ਵਾਰੇਸੁ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਚਤੁਕ੍ਕਪਞ੍ਚਕਨਯਾਨਂ ਵਸੇਨ ਦਸ ਨਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਸੇਸੇਸੁਪੀਤਿ ਵੀਸਤਿਯਾ ਅਭਿਨਿਵੇਸੇਸੁ ਦ੍ਵੇ ਨਯਸਤਾਨਿ. ਤਾਨਿ ਚਤੂਹਿ ਅਧਿਪਤੀਹਿ ਚਤੁਗ੍ਗੁਣਿਤਾਨਿ ਅਟ੍ਠ. ਇਤਿ ਸੁਦ੍ਧਿਕਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਸਾਧਿਪਤੀ ਅਟ੍ਠਾਤਿ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਨਯਸਹਸ੍ਸਂ ਹੋਤਿ. ਯਥਾ ਚ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗੇ, ਏਵਂ ਸੇਸਮਗ੍ਗੇਸੁਪੀਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਨਯਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਯਥਾ ਚ ਪਠਮਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਚਤ੍ਤਾਰਿ, ਏਵਂ ਸੇਸੇਸੁਪੀਤਿ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕਵਾਰੇ ਪਞ੍ਚਸੁ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇਸੁ ਵੀਸਤਿ ਨਯਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਥਾ ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਿਕਵਾਰੇ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਹਿਕਵਾਰੇ ਚਾਤਿ ਸਬ੍ਬਾਨਿਪਿ ਸਟ੍ਠਿ ਨਯਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਵਿਭਤ੍ਤਾਨਿ. ਪਾਲ਼ਿ ਪਨ ਸਙ੍ਖੇਪੇਨ ਆਗਤਾ. ਏਵਮਿਦਂ ਤਿਵਿਧਮਹਾਵਾਰਂ ਪਞ੍ਚਦਸਕੋਟ੍ਠਾਸਂ ਸਟ੍ਠਿਨਯਸਹਸ੍ਸਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤਂ ਅਭਿਧਮ੍ਮਭਾਜਨੀਯਂ ਨਾਮ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਅਭਿਧਮ੍ਮਭਾਜਨੀਯਵਣ੍ਣਨਾ.