੪. ਅਟ੍ਠਕਥਾਕਣ੍ਡੋ

ਤਿਕਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰਵਣ੍ਣਨਾ

੧੩੮੪. ਇਦਾਨਿ ਨਿਕ੍ਖੇਪਕਣ੍ਡਾਨਨ੍ਤਰਂ ਠਪਿਤਸ੍ਸ ਅਟ੍ਠਕਥਾਕਣ੍ਡਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਨਾਕ੍ਕਮੋ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਕਣ੍ਡਂ ਨਾਮ ਜਾਤਨ੍ਤਿ? ਤੇਪਿਟਕਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤਤ੍ਤਾ. ਤੀਸੁਪਿ ਹਿ ਪਿਟਕੇਸੁ ਧਮ੍ਮਨ੍ਤਰਂ ਆਗਤਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਕਣ੍ਡੇਨੇਵ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਤਂ ਸੁਵਿਨਿਚ੍ਛਿਤਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਸਕਲੇ ਅਭਿਧਮ੍ਮਪਿਟਕੇ ਨਯਮਗ੍ਗਂ ਮਹਾਪਕਰਣੇ ਪਞ੍ਹੁਦ੍ਧਾਰਂ ਗਣਨਚਾਰਂ ਅਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਨ੍ਤੇਨਾਪਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਕਣ੍ਡਤੋਯੇਵ ਸਮਾਨੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ.

ਕੁਤੋ ਪਭਵਂ ਪਨ ਏਤਨ੍ਤਿ? ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਪ੍ਪਭਵਂ. ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰੋ ਹਿ ਏਕਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਸ੍ਸ ਨਿਕ੍ਖੇਪਕਣ੍ਡੇ ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਟ੍ਠਕਥਾਕਣ੍ਡਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਅਦਾਸਿ. ਇਦਂ ਪਨ ਮਹਾਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ – ਅਭਿਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮ ਨ ਸਾਵਕਵਿਸਯੋ, ਨ ਸਾਵਕਗੋਚਰੋ; ਬੁਦ੍ਧਵਿਸਯੋ ਏਸ, ਬੁਦ੍ਧਗੋਚਰੋ. ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿ ਪਨ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕੇਨ ਪੁਚ੍ਛਿਤੋ ਤਂ ਆਦਾਯ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਕਥੇਸਿ. ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਟ੍ਠਕਥਾਕਣ੍ਡਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਅਦਾਸਿ. ਕਥਂ? ਭਗਵਾ ਹਿ ‘ਕਤਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਕੁਸਲਾ’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਨਾਮ ਕਤਮੇ’ਤਿ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਸੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਥਸ੍ਸ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤਸ੍ਸ ‘ਨਨੁ ਯਂ ਮਯਾ ਕਤਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਕੁਸਲਾ? ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਕਾਮਾਵਚਰਂ ਕੁਸਲਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤੀਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਭੂਮਿਭੇਦਤੋ ਕੁਸਲਂ ਦਸ੍ਸਿਤਂ, ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਤਂ ਚਤੂਸੁ ਭੂਮੀਸੁ ਕੁਸਲਂ, ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਕੁਸਲਾ’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਕਣ੍ਣਿਕਂ ਕਣ੍ਣਿਕਂ ਘਟਂ ਘਟਂ ਗੋਚ੍ਛਕਂ ਗੋਚ੍ਛਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰਵਸੇਨ ਕੁਸਲਾਦਿਧਮ੍ਮੇ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਅਦਾਸਿ.

ਤਤ੍ਥ ਚਤੂਸੂਤਿ ਕਾਮਾਵਚਰਰੂਪਾਵਚਰਾਰੂਪਾਵਚਰਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾਸੁ. ਕੁਸਲਨ੍ਤਿ ਫਸ੍ਸਾਦਿਭੇਦਂ ਕੁਸਲਂ. ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਕੁਸਲਾਤਿ ਇਮੇ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਤਾਸੁ ਤਾਸੁ ਭੂਮੀਸੁ ਵੁਤ੍ਤਾ ਫਸ੍ਸਾਦਯੋ ਧਮ੍ਮਾ ਕੁਸਲਾ ਨਾਮ.

੧੩੮੫. ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਪਨ ਭੂਮਿਵਸੇਨ ਭੇਦਾਭਾਵਤੋ ਦ੍ਵਾਦਸ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾਤਿ ਆਹ. ਤਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਉਪ੍ਪਾਦੋ. ਚਿਤ੍ਤਮੇਵ ਉਪ੍ਪਾਦੋ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੋ. ਦੇਸਨਾਸੀਸਮੇਵ ਚੇਤਂ. ਯਥਾ ਪਨ ‘ਰਾਜਾ ਆਗਤੋ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਅਮਚ੍ਚਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਆਗਮਨਂ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ‘ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤੇਹਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਪਿ ਵੁਤ੍ਤਾਵ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਗ੍ਗਹਣੇਨ ਸਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਇਤੋ ਪਰਂ ਚਤੂਸੁ ਭੂਮੀਸੁ ਵਿਪਾਕੋਤਿਆਦੀਨਂ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਤਿਕਦੁਕਭਾਜਨੀਯਪਦਾਨਂ ਅਤ੍ਥੋ, ਵੇਦਨਾਤ੍ਤਿਕਾਦੀਸੁ ਚ ਸੁਖਾਦੀਨਂ ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਪਾਲ਼ਿਯਤ੍ਥਂ ਵੀਮਂਸਿਤ੍ਵਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਵਿਸੇਸਮਤ੍ਤਮੇਵ ਪਨ ਵਕ੍ਖਾਮ.

੧੪੨੦. ਤਤ੍ਥ ਪਰਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਿਕੇ ਤਾਵ ਸਬ੍ਬੋ ਕਾਮਾਵਚਰਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਦ੍ਵਿਪਞ੍ਚਵਿਞ੍ਞਾਣਾਨਿ ਚਕ੍ਖੁਪਸਾਦਾਦਯੋ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਨਿਯਮੇਨੇਵ ਇਟ੍ਠਾਨਿਟ੍ਠਾਦਿਭੇਦੇ ਰੂਪਸਦ੍ਦਗਨ੍ਧਰਸਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਧਮ੍ਮੇ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਪਰਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ. ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਵਿਪਾਕਾ ਪਨ ਦ੍ਵੇ ਮਨੋਧਾਤੁਯੋ ਹਦਯਵਤ੍ਥੁਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦੀਨਂ ਅਨਨ੍ਤਰਾ ਨਿਯਮਤੋ ਰੂਪਾਦੀਨੇਵ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਪਰਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾ. ਕੁਸਲਵਿਪਾਕਾਹੇਤੁਕਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਾ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰੇ ਸਨ੍ਤੀਰਣਵਸੇਨ ਛਸੁ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨਾਤਿ ਨਿਯਮਤੋ ਰੂਪਾਦੀਨਿ ਛ ਪਰਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾਨੇਵ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਪਰਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾ. ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਵਿਪਾਕਾਹੇਤੁਕਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਦ੍ਵਯਂ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰੇ ਸਨ੍ਤੀਰਣਵਸੇਨ ਛਸੁ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਨਿਯਮਤੋ ਰੂਪਾਦੀਨਿ ਛ ਪਰਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾਨੇਵ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਮ੍ਪਿ ਪਰਿਤ੍ਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਮ੍ਮਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਗਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਵਾ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਰੋਤਿ, ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਭਵਙ੍ਗਵਸੇਨ, ਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਚੁਤਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਮ੍ਪਿ ਤਦੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਪਰਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਂ. ਅਟ੍ਠ ਪਨ ਸਹੇਤੁਕਵਿਪਾਕਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾ ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਭਵਙ੍ਗਚੁਤਿਵਸੇਨ ਚ ਪਰਿਤ੍ਤਧਮ੍ਮੇਯੇਵ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਕਿਰਿਯਮਨੋਧਾਤੁ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰੇ ਰੂਪਾਦੀਨਿ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਾਹੇਤੁਕਕਿਰਿਯਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ ਛਸੁ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤੇਪਿ ਪਰਿਤ੍ਤੇ ਰੂਪਾਦਿਧਮ੍ਮੇਯੇਵ ਆਰਬ੍ਭ ਖੀਣਾਸਵਾਨਂ ਪਹਟ੍ਠਾਕਾਰਂ ਕੁਰੁਮਾਨਾ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਪਰਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾ. ਏਵਮਿਮੇ ਪਞ੍ਚਵੀਸਤਿ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾ ਏਕਨ੍ਤੇਨੇਵ ਪਰਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

੧੪੨੧. ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਧਮ੍ਮਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਹੇਟ੍ਠਿਮਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ ਮਹਗ੍ਗਤਾਰਮ੍ਮਣਾ. ਏਵ ਮਗ੍ਗਫਲਧਮ੍ਮਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਾ ਅਪ੍ਪਮਾਣਾਰਮ੍ਮਣਾ.

ਕੁਸਲਤੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਕਿਰਿਯਤੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋਤਿ ਅਟ੍ਠ ਞਾਣਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾ ਸੇਕ੍ਖਪੁਥੁਜ੍ਜਨਖੀਣਾਸਵਾਨਂ ਅਸਕ੍ਕਚ੍ਚਦਾਨਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਧਮ੍ਮਸਵਨਾਦੀਸੁ ਕਾਮਾਵਚਰਧਮ੍ਮੇ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਿਕਾਲੇ ਪਰਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾ. ਅਤਿਪਗੁਣਾਨਂ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਾਦੀਨਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਕਾਲੇ ਮਹਗ੍ਗਤਾਰਮ੍ਮਣਾ. ਕਸਿਣਨਿਮਿਤ੍ਤਾਦਿਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਕਾਲੇ ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਾ. ਅਕੁਸਲਤੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾ ਪਞ੍ਚਪਣ੍ਣਾਸਾਯ ਕਾਮਾਵਚਰਧਮ੍ਮਾਨਂ ‘ਸਤ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤੋ’ਤਿ ਪਰਾਮਸਨਅਸ੍ਸਾਦਨਾਭਿਨਨ੍ਦਨਕਾਲੇ ਪਰਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾ. ਤੇਨੇਵਾਕਾਰੇਨ ਸਤ੍ਤਵੀਸਤਿ ਮਹਗ੍ਗਤਧਮ੍ਮੇ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਿਕਾਲੇ ਮਹਗ੍ਗਤਾਰਮ੍ਮਣਾ. ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮੇ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਨਕਾਲੇ ਸਿਯਾ ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਾ. ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਂ ਤੇਯੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਆਰਬ੍ਭ ਕੇਵਲਂ ਅਸ੍ਸਾਦਨਾਭਿਨਨ੍ਦਨਵਸੇਨ, ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਪਟਿਘਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਂ ਦੋਮਨਸ੍ਸਵਸੇਨ, ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਸ੍ਸ ਅਨਿਟ੍ਠਙ੍ਗਤਵਸੇਨ, ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਸਹਗਤਸ੍ਸ ਵਿਕ੍ਖੇਪਵਸੇਨ ਅਵੂਪਸਮਵਸੇਨ ਚ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਪਰਿਤ੍ਤਮਹਗ੍ਗਤਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਏਤੇਸੁ ਪਨ ਏਕਧਮ੍ਮੋਪਿ ਅਪ੍ਪਮਾਣੇ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਅਪ੍ਪਮਾਣਾਰਮ੍ਮਣਾ.

ਕੁਸਲਤੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਕਿਰਿਯਤੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋਤਿ ਅਟ੍ਠ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾ ਸੇਕ੍ਖਪੁਥੁਜ੍ਜਨਖੀਣਾਸਵਾਨਂ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਦਾਨਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਧਮ੍ਮਸਵਨਾਦੀਸੁ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇ ਧਮ੍ਮੇ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਿਕਾਲੇ ਪਰਿਤ੍ਤਮਹਗ੍ਗਤਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਗੋਤ੍ਰਭੁਕਾਲੇ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮੇ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਕਾਲੇ ਚ ਨੇਸਂ ਅਪ੍ਪਮਾਣਾਰਮ੍ਮਣਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਯਂ ਪਨੇਤਂ ਰੂਪਾਵਚਰਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਂ ਤਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਪਾਦਕਚਤੁਤ੍ਥਂ ਆਕਾਸਕਸਿਣਚਤੁਤ੍ਥਂ ਆਲੋਕਕਸਿਣਚਤੁਤ੍ਥਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਚਤੁਤ੍ਥਂ ਆਨਾਪਾਨਚਤੁਤ੍ਥਂ ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਚਤੁਤ੍ਥਂ ਦਿਬ੍ਬਸੋਤਚਤੁਤ੍ਥਂ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਚਤੁਤ੍ਥਂ ਯਥਾਕਮ੍ਮੁਪਗਞਾਣਚਤੁਤ੍ਥਂ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਞਾਣਚਤੁਤ੍ਥਂ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਞਾਣਚਤੁਤ੍ਥਂ ਅਨਾਗਤਂਸਞਾਣਚਤੁਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਕੁਸਲਤੋਪਿ ਕਿਰਿਯਤੋਪਿ ਦ੍ਵਾਦਸਵਿਧਂ ਹੋਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ‘ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਪਾਦਕਚਤੁਤ੍ਥਂ’ ਨਾਮ ਅਟ੍ਠਸੁ ਕਸਿਣੇਸੁ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯਪਿ ਪਾਦਕਂ ਹੋਤਿ, ਅਭਿਞ੍ਞਾਨਮ੍ਪਿ, ਨਿਰੋਧਸ੍ਸਾਪਿ, ਵਟ੍ਟਸ੍ਸਾਪਿ ਪਾਦਕਂ ਹੋਤਿਯੇਵਾਤਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਪਾਦਕਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘ਆਕਾਸਕਸਿਣਆਲੋਕਕਸਿਣਚਤੁਤ੍ਥਾਨਿ’ ਪਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯਪਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾਨਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਸ੍ਸਾਪਿ ਪਾਦਕਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨਿਰੋਧਪਾਦਕਾਨੇਵ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ. ‘ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਆਨਾਪਾਨਚਤੁਤ੍ਥਾਨਿ’ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਚੇਵ ਵਟ੍ਟਸ੍ਸ ਚ ਪਾਦਕਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਭਿਞ੍ਞਾਨਂ ਪਨ ਨਿਰੋਧਸ੍ਸ ਚ ਪਾਦਕਾਨਿ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਦਸਵਿਧਮ੍ਪਿ ਕਸਿਣਜ੍ਝਾਨਂ ਕਸਿਣਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਂ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਚਤੁਤ੍ਥਂ ਸਤ੍ਤਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਂ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ, ਆਨਾਪਾਨਚਤੁਤ੍ਥਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਪਰਿਤ੍ਤਾਦਿਵਸੇਨ ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਤੋ ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ.

‘ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਚਤੁਤ੍ਥਂ’ ਪਰਿਤ੍ਤਮਹਗ੍ਗਤਾਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ. ਕਥਂ? ਤਞ੍ਹਿ ਯਦਾ ਕਾਯਂ ਚਿਤ੍ਤਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਦਿਸ੍ਸਮਾਨੇਨ ਕਾਯੇਨ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮੋ ਚਿਤ੍ਤਵਸੇਨ ਕਾਯਂ ਪਰਿਣਾਮੇਤਿ, ਮਹਗ੍ਗਤਚਿਤ੍ਤੇ ਸਮੋਦਹਤਿ, ਸਮਾਰੋਪੇਤਿ, ਤਦਾ ਉਪਯੋਗਲਦ੍ਧਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਰੂਪਕਾਯਾਰਮ੍ਮਣਤੋ ਪਰਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ. ਯਦਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਕਾਯਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਿਸ੍ਸਮਾਨੇਨ ਕਾਯੇਨ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮੋ ਕਾਯਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਣਾਮੇਤਿ, ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਚਿਤ੍ਤਂ ਰੂਪਕਾਯੇ ਸਮੋਦਹਤਿ, ਸਮਾਰੋਪੇਤਿ, ਤਦਾ ਉਪਯੋਗਲਦ੍ਧਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਮਹਗ੍ਗਤਚਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਤੋ ਮਹਗ੍ਗਤਾਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ.

‘ਦਿਬ੍ਬਸੋਤਚਤੁਤ੍ਥਂ’ ਸਦ੍ਦਂ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਏਕਨ੍ਤਪਰਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਮੇਵ. ‘ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਚਤੁਤ੍ਥਂ’ ਪਰਿਤ੍ਤਮਹਗ੍ਗਤਅਪ੍ਪਮਾਣਾਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ. ਕਥਂ? ਤਞ੍ਹਿ ਪਰੇਸਂ ਕਾਮਾਵਚਰਚਿਤ੍ਤਜਾਨਨਕਾਲੇ ਪਰਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ, ਰੂਪਾਵਚਰਾਰੂਪਾਵਚਰਚਿਤ੍ਤਜਾਨਨਕਾਲੇ ਮਹਗ੍ਗਤਾਰਮ੍ਮਣਂ, ਮਗ੍ਗਫਲਜਾਨਨਕਾਲੇ ਅਪ੍ਪਮਾਣਾਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ ਵਾ ਸਕਦਾਗਾਮਿਸ੍ਸਾਤਿ ਏਵਂ ਯਾਵ ਅਰਹਤੋ ਨੇਤਬ੍ਬਂ. ਅਰਹਾ ਪਨ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਜਾਨਾਤਿ. ਅਞ੍ਞੋਪਿ ਚ ਉਪਰਿਮੋ ਹੇਟ੍ਠਿਮਸ੍ਸਾਤਿ ਅਯਂ ਵਿਸੇਸੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ‘ਯਥਾਕਮ੍ਮੁਪਗਞਾਣਚਤੁਤ੍ਥਂ’ ਕਾਮਾਵਚਰਕਮ੍ਮਜਾਨਨਕਾਲੇ ਪਰਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ, ਰੂਪਾਵਚਰਾਰੂਪਾਵਚਰਕਮ੍ਮਜਾਨਨਕਾਲੇ ਮਹਗ੍ਗਤਾਰਮ੍ਮਣਂ.

‘ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਞਾਣਚਤੁਤ੍ਥਂ’ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਾ ਏਕਨ੍ਤਪਰਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਮੇਵ. ‘ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਞਾਣਚਤੁਤ੍ਥਂ’ ਪਰਿਤ੍ਤਮਹਗ੍ਗਤਅਪ੍ਪਮਾਣਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ. ਕਥਂ? ਤਞ੍ਹਿ ਕਾਮਾਵਚਰਕ੍ਖਨ੍ਧਾਨੁਸ੍ਸਰਣਕਾਲੇ ਪਰਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ. ਰੂਪਾਵਚਰਾਰੂਪਾਵਚਰਕ੍ਖਨ੍ਧਾਨੁਸ੍ਸਰਣਕਾਲੇ ਮਹਗ੍ਗਤਾਰਮ੍ਮਣਂ. ਅਤੀਤੇ ਅਤ੍ਤਨਾ ਵਾ ਪਰੇਹਿ ਵਾ ਭਾਵਿਤਮਗ੍ਗਂ ਸਚ੍ਛਿਕਤਫਲਞ੍ਚ ਅਨੁਸ੍ਸਰਣਕਾਲੇ ਅਪ੍ਪਮਾਣਾਰਮ੍ਮਣਂ. ਅਤੀਤੇ ਬੁਦ੍ਧਾ ਮਗ੍ਗਂ ਭਾਵਯਿਂਸੁ, ਫਲਂ ਸਚ੍ਛਾਕਂਸੁ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਯਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਂਸੂਤਿ ਛਿਨ੍ਨਵਟੁਮਕਾਨੁਸ੍ਸਰਣਵਸੇਨ ਮਗ੍ਗਫਲਨਿਬ੍ਬਾਨਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਤੋਪਿ ਅਪ੍ਪਮਾਣਾਰਮ੍ਮਣਂ. ਅਤੀਤੇ ‘ਵਿਪਸ੍ਸੀ ਨਾਮ ਭਗਵਾ’ ਅਹੋਸਿ. ਤਸ੍ਸ ‘ਬਨ੍ਧੁਮਤੀ ਨਾਮ ਨਗਰਂ ਅਹੋਸਿ, ਬਨ੍ਧੁਮਾ ਨਾਮ ਰਾਜਾ ਪਿਤਾ, ਬਨ੍ਧੁਮਤੀ ਨਾਮ ਮਾਤਾ’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਨਾਮਗੋਤ੍ਤਪਥਵੀਨਿਮਿਤ੍ਤਾਦਿਅਨੁਸ੍ਸਰਣਕਾਲੇ ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ.

‘ਅਨਾਗਤਂਸਞਾਣਚਤੁਤ੍ਥੇ’ਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਤਮ੍ਪਿ ਅਯਂ ਅਨਾਗਤੇ ‘ਕਾਮਾਵਚਰੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ ਜਾਨਨਕਾਲੇ ਪਰਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ. ‘ਰੂਪਾਵਚਰੇ ਵਾ ਅਰੂਪਾਵਚਰੇ ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ ਜਾਨਨਕਾਲੇ ਮਹਗ੍ਗਤਾਰਮ੍ਮਣਂ. ‘ਮਗ੍ਗਂ ਭਾਵੇਸ੍ਸਤਿ ਫਲਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰਿਸ੍ਸਤਿ’ ‘ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਯਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ ਜਾਨਨਕਾਲੇ ਅਪ੍ਪਮਾਣਾਰਮ੍ਮਣਂ. ਅਨਾਗਤੇ ‘‘ਮੇਤ੍ਤੇਯ੍ਯੋ ਨਾਮ ਭਗਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ, ਸੁਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਨਾਮਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਪਿਤਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਤੀ ਨਾਮ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀ ਮਾਤਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਨਾਮਗੋਤ੍ਤਜਾਨਨਕਾਲੇ ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ.

ਅਰੂਪਾਵਚਰਚਤੁਤ੍ਥਂ ਪਨ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਚਤੁਤ੍ਥਞ੍ਚ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਆਗਤਟ੍ਠਾਨੇਯੇਵ ਕਥੇਸ੍ਸਾਮਿ. ਕਿਰਿਯਾਹੇਤੁਕਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਾ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਏਤੇਸਂ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਕਿਰਿਯਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਪੁਰੇਚਾਰਿਕਾ. ਤਸ੍ਸਾ ਤੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣਭੇਦੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰੇ ਪਨ ਵੋਟ੍ਠਬ੍ਬਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਏਕਨ੍ਤਪਰਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾਵ ਹੋਤਿ. ਰੂਪਾਵਚਰਤਿਕਚਤੁਕ੍ਕਜ੍ਝਾਨਾਦੀਨਿ ਪਰਿਤ੍ਤਾਦਿਭਾਵੇਨ ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਧਮ੍ਮਂ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ. ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਰੂਪਾਵਚਰਾਨਿ ਪਥਵੀਕਸਿਣਾਦੀਸੁ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਉਗ੍ਘਾਟਿਮਾਕਾਸੇ, ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਾਪਗਮੇਤਿ.

੧੪੨੯. ਮਗ੍ਗਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਿਕੇ ਆਦਿਮ੍ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਾ ਅਟ੍ਠ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾ ਸੇਕ੍ਖਾਸੇਕ੍ਖਾਨਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਮਗ੍ਗਾਨਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਕਾਲੇ ਮਗ੍ਗਾਰਮ੍ਮਣਾ, ਮਗ੍ਗੇਨ ਪਨ ਅਸਹਜਾਤਤ੍ਤਾ ਨ ਮਗ੍ਗਹੇਤੁਕਾ, ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਮਗ੍ਗਂ ਗਰੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਕਾਲੇ ਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿਵਸੇਨ ਮਗ੍ਗਾਧਿਪਤਿਨੋ, ਅਞ੍ਞਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਕਾਲੇ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ ਮਗ੍ਗਾਰਮ੍ਮਣਾਤਿਪਿ ਮਗ੍ਗਾਧਿਪਤਿਨੋਤਿਪਿ. ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਾ ਮਗ੍ਗਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਹੇਤੁਨੋ ਅਤ੍ਥਿਤਾਯ ਏਕਨ੍ਤਤੋ ਮਗ੍ਗਹੇਤੁਕਾਵ. ਵੀਰਿਯਂ ਪਨ ਵੀਮਂਸਂ ਵਾ ਜੇਟ੍ਠਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾਕਾਲੇ ਸਹਜਾਤਾਧਿਪਤਿਨਾ ਸਿਯਾ ਮਗ੍ਗਾਧਿਪਤਿਨੋ, ਛਨ੍ਦਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਜੇਟ੍ਠਕਕਾਲੇ ਸਿਯਾ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ ਮਗ੍ਗਾਧਿਪਤਿਨੋਤਿ.

ਦ੍ਵਾਦਸਵਿਧੇ ਰੂਪਾਵਚਰਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨੇ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਪਾਦਕਚਤੁਤ੍ਥਾਦੀਨਿ ਨਵ ਝਾਨਾਨਿ ਨੇਵ ਮਗ੍ਗਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਨ ਮਗ੍ਗਹੇਤੁਕਾਨਿ ਨ ਮਗ੍ਗਾਧਿਪਤੀਨਿ. ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਞਾਣਅਨਾਗਤਂਸਞਾਣਚਤੁਤ੍ਥਾਨਿ ਪਨ ਅਰਿਯਾਨਂ ਮਗ੍ਗਚਿਤ੍ਤਜਾਨਨਕਾਲੇ ਮਗ੍ਗਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਮਗ੍ਗੇਨ ਪਨ ਅਸਹਜਾਤਤ੍ਤਾ ਨ ਮਗ੍ਗਹੇਤੁਕਾਨਿ, ਮਗ੍ਗਂ ਗਰੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ ਨ ਮਗ੍ਗਾਧਿਪਤੀਨਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤਾਨਿ ਨ ਮਗ੍ਗਂ ਗਰੁਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀਤਿ? ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਹਗ੍ਗਤਤਾਯ. ਯਥਾ ਹਿ ਰਾਜਾਨਂ ਸਬ੍ਬੋ ਲੋਕੋ ਗਰੁਂ ਕਰੋਤਿ, ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਪਨ ਨ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਨ ਹਿ ਤੇ ਰਾਜਾਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਆਸਨਾ ਵੁਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ, ਨ ਅਞ੍ਜਲਿਕਮ੍ਮਾਦੀਨਿ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਦਹਰਕਾਲੇ ਵੋਹਰਿਤਨਯੇਨੇਵ ਵੋਹਰਨ੍ਤਿ. ਏਵਮੇਤਾਨਿਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਹਗ੍ਗਤਤਾਯ ਨ ਮਗ੍ਗਂ ਗਰੁਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ.

ਕਿਰਿਯਾਹੇਤੁਕਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਪਿ ਅਰਿਯਾਨਂ ਮਗ੍ਗਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਕਾਲੇ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਪੁਰੇਚਾਰਿਕਤ੍ਤਾ ਮਗ੍ਗਾਰਮ੍ਮਣਾ ਹੋਤਿ, ਮਗ੍ਗੇਨ ਅਸਹਜਾਤਤ੍ਤਾ ਪਨ ਨ ਮਗ੍ਗਹੇਤੁਕਾ, ਮਗ੍ਗਂ ਗਰੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ ਨ ਮਗ੍ਗਾਧਿਪਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਗਰੁਂ ਨ ਕਰੋਤੀਤਿ? ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਹੇਤੁਕਤਾਯ ਹੀਨਤਾਯ ਜਲ਼ਤਾਯ. ਯਥਾ ਹਿ ਰਾਜਾਨਂ ਸਬ੍ਬੋ ਲੋਕੋ ਗਰੁਂ ਕਰੋਤਿ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਜਨਾ ਪਨ ਖੁਜ੍ਜਵਾਮਨਕਚੇਟਕਾਦਯੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਞ੍ਞਾਣਤਾਯ ਪਣ੍ਡਿਤਮਨੁਸ੍ਸਾ ਵਿਯ ਨਾਤਿਗਰੁਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਇਦਮ੍ਪਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਹੇਤੁਕਤਾਯ ਹੀਨਤਾਯ ਜਲ਼ਤਾਯ ਮਗ੍ਗਂ ਗਰੁਂ ਨ ਕਰੋਤਿ.

ਞਾਣਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕੁਸਲਾਦੀਨਿ ਞਾਣਾਭਾਵੇਨ ਚੇਵ ਲੋਕਿਯਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਤਾਯ ਚ ਮਗ੍ਗਾਰਮ੍ਮਣਾਦਿਭਾਵਂ ਨ ਲਭਨ੍ਤਿ, ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਾਨੇਵ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ.

੧੪੩੨. ਅਤੀਤਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਿਕੇ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਧਮ੍ਮਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਅਤੀਤਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਿਤਾ ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਅਤੀਤਾਰਮ੍ਮਣਾਵ.

੧੪੩੩. ਨਿਯੋਗਾ ਅਨਾਗਤਾਰਮ੍ਮਣਾ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਨਿਯਮੇਨ ਪਾਟਿਯੇਕ੍ਕਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਨਾਗਤਾਰਮ੍ਮਣਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਨਨੁ ਚ ਅਨਾਗਤਂਸਞਾਣਂ ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਅਨਾਗਤਾਰਮ੍ਮਣਂ, ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਮ੍ਪਿ ਅਨਾਗਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ? ਨੋ ਨ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਪਾਟਿਯੇਕ੍ਕਂ ਪਨ ਏਤਂ ਏਕਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਰੂਪਾਵਚਰਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਮਹਗ੍ਗਤਚਿਤ੍ਤੇਹਿ ਮਿਸ੍ਸਕਂ ਹੋਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘ਨਿਯੋਗਾ ਅਨਾਗਤਾਰਮ੍ਮਣਾ ਨਤ੍ਥੀ’ਤਿ.

੧੪੩੪. ਦ੍ਵਿਪਞ੍ਚਵਿਞ੍ਞਾਣਾਨਿ, ਤਿਸ੍ਸੋ ਮਨੋਧਾਤੁਯੋ ਚ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਾ ਨਾਮ. ਦਸ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਟ੍ਠ ਤਾਵ ਸਹੇਤੁਕਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਗ੍ਗਹਣਕਾਲੇ ਕਮ੍ਮਂ ਵਾ ਕਮ੍ਮਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਵਾ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਅਤੀਤਾਰਮ੍ਮਣਾ. ਭਵਙ੍ਗਚੁਤਿਕਾਲੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਗਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪਨ ਆਰਬ੍ਭ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਗ੍ਗਹਣਕਾਲੇ ਤਤੋ ਪਰਂ ਭਵਙ੍ਗਕਾਲੇ ਚ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਾ. ਤਥਾ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰੇ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ. ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਪਨ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਾਨਂ ਜਵਨਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਾ. ‘ਕੁਸਲਵਿਪਾਕਾਹੇਤੁਕਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯ’ਮ੍ਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਕੇਵਲਞ੍ਹਿ ਸਾ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਜਚ੍ਚਨ੍ਧਾਦੀਨਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿ ਹੋਤਿ. ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰੇ ਚ ਸਨ੍ਤੀਰਣਵਸੇਨਾਪਿ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਾ ਹੋਤੀਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਵਿਸੇਸੋ. ‘ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਾ’ ਪਨ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰੇ ਸਨ੍ਤੀਰਣਵਸੇਨ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਚ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਾ ਹੋਤਿ. ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਸਹੇਤੁਕਵਿਪਾਕਾ ਵਿਯ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

‘ਅਕੁਸਲਵਿਪਾਕਾਹੇਤੁਕਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ’ ਪਨ ਕੁਸਲਵਿਪਾਕਾਯ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਾਹੇਤੁਕਾਯ ਸਮਾਨਗਤਿਕਾ ਏਵ. ਕੇਵਲਞ੍ਹਿ ਸਾ ਆਪਾਯਿਕਾਨਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਭਵਙ੍ਗਚੁਤਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਵਿਸੇਸੋ. ‘ਕਿਰਿਯਾਹੇਤੁਕਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ’ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਾ ਖੀਣਾਸਵਾਨਂ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰੇ ਪਹਟ੍ਠਾਕਾਰਂ ਕੁਰੁਮਾਨਾ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਾ ਹੋਤਿ. ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਅਤੀਤਾਦਿਭੇਦੇ ਧਮ੍ਮੇ ਆਰਬ੍ਭ ਹਸਿਤੁਪ੍ਪਾਦਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਾ ਹੋਤਿ.

ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਕੁਸਲਤੋ ਤਾਵ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾ. ਸੇਕ੍ਖਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਨਂ ਅਤੀਤਾਦਿਭੇਦਾਨਿ ਖਨ੍ਧਧਾਤੁਆਯਤਨਾਨਿ ਸਮ੍ਮਸਨ੍ਤਾਨਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤਾਨਂ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਨਿਬ੍ਬਾਨਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣੇ ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਾ. ਞਾਣਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਕੇਵਲਞ੍ਹਿ ਤੇਹਿ ਮਗ੍ਗਫਲਨਿਬ੍ਬਾਨਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾ ਨਤ੍ਥਿ. ਅਯਮੇਵੇਤ੍ਥ ਵਿਸੇਸੋ.

ਅਕੁਸਲਤੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾ ਅਤੀਤਾਦਿਭੇਦਾਨਂ ਖਨ੍ਧਧਾਤੁਆਯਤਨਾਨਂ ਅਸ੍ਸਾਦਨਾਭਿਨਨ੍ਦਨਪਰਾਮਾਸਕਾਲੇ ਅਤੀਤਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਂ ਆਰਬ੍ਭ ਅਸ੍ਸਾਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਭਿਨਨ੍ਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ‘ਸਤ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤੋ’ਤਿ ਪਰਾਮਸਿਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਕੇਵਲਞ੍ਹਿ ਤੇਹਿ ਪਰਾਮਾਸਗ੍ਗਹਣਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਦ੍ਵੇ ਪਟਿਘਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾ ਅਤੀਤਾਦਿਭੇਦੇ ਧਮ੍ਮੇ ਆਰਬ੍ਭ ਦੋਮਨਸ੍ਸਿਤਾਨਂ ਅਤੀਤਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਾ, ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਂ ਆਰਬ੍ਭ ਦੋਮਨਸ੍ਸਿਤਾਨਂ ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਾ. ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛੁਦ੍ਧਚ੍ਚਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਤੇਸੁ ਏਵ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਅਨਿਟ੍ਠਙ੍ਗਤਭਾਵੇਨ ਚੇਵ ਉਦ੍ਧਤਭਾਵੇਨ ਚ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਾ. ਕਿਰਿਯਤੋ ਅਟ੍ਠ ਸਹੇਤੁਕਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾ ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਗਤਿਕਾ ਏਵ. ਕਿਰਿਯਾਹੇਤੁਕਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਾ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰੇ ਵੋਟ੍ਠਬ੍ਬਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਾਵ. ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਾਨਞ੍ਚੇਵ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਨਿਬ੍ਬਾਨਾਰਮ੍ਮਣਾਨਞ੍ਚ ਜਵਨਾਨਂ ਪੁਰੇਚਾਰਿਕਕਾਲੇ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਾ.

ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਭੇਦੇ ਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨੇ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਪਾਦਕਚਤੁਤ੍ਥਂ ਆਕਾਸਕਸਿਣਚਤੁਤ੍ਥਂ ਆਲੋਕਕਸਿਣਚਤੁਤ੍ਥਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਚਤੁਤ੍ਥਂ ਆਨਾਪਾਨਚਤੁਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਇਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਾਨੇਵ. ‘ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਚਤੁਤ੍ਥਂ’ ਕਾਯਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਣਾਮੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਤੀਤਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਚਿਤ੍ਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ ਅਤੀਤਾਰਮ੍ਮਣਂ. ਮਹਾਧਾਤੁਨਿਧਾਨੇ ਮਹਾਕਸ੍ਸਪਤ੍ਥੇਰਾਦੀਨਂ ਵਿਯ ਅਨਾਗਤਂ ਅਧਿਟ੍ਠਹਨ੍ਤਾਨਂ ਅਨਾਗਤਾਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ. ਮਹਾਕਸ੍ਸਪਤ੍ਥੇਰੋ ਕਿਰ ਮਹਾਧਾਤੁਨਿਧਾਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਅਨਾਗਤੇ ਅਟ੍ਠਾਰਸਵਸ੍ਸਾਧਿਕਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਵਸ੍ਸਸਤਾਨਿ ਇਮੇ ਗਨ੍ਧਾ ਮਾ ਸੁਸ੍ਸਿਂਸੁ, ਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਮਾ ਮਿਲਾਯਿਂਸੁ, ਦੀਪਾ ਮਾ ਨਿਬ੍ਬਾਯਿਂਸੂਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿ. ਸਬ੍ਬਂ ਤਥੇਵ ਅਹੋਸਿ. ਅਸ੍ਸਗੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰੋ ਵਤ੍ਤਨਿਯਸੇਨਾਸਨੇ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਸੁਕ੍ਖਭਤ੍ਤਂ ਭੁਞ੍ਜਮਾਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘ਉਦਕਸੋਣ੍ਡਿ ਦਿਵਸੇ ਦਿਵਸੇ, ਪੁਰੇਭਤ੍ਤਂ ਦਧਿਰਸਾ ਹੋਤੂ’ਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿ. ਪੁਰੇਭਤ੍ਤਂ ਗਹਿਤਂ ਦਧਿਰਸਂ ਹੋਤਿ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤੇ ਪਾਕਤਿਕਮੇਵ. ਕਾਯਂ ਪਨ ਚਿਤ੍ਤਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਦਿਸ੍ਸਮਾਨੇਨ ਕਾਯੇਨ ਗਮਨਕਾਲੇ, ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਵਾ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਸ੍ਸ ਕਰਣਕਾਲੇ, ਕਾਯਂ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ.

‘ਦਿਬ੍ਬਸੋਤਚਤੁਤ੍ਥਂ’ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਸਦ੍ਦਮੇਵ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ. ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਚਤੁਤ੍ਥਂ ਅਤੀਤੇ ਸਤ੍ਤਦਿਵਸਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਅਨਾਗਤੇ ਸਤ੍ਤਦਿਵਸਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਪਰੇਸਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਤੀਤਾਰਮ੍ਮਣਂ ਅਨਾਗਤਾਰਮ੍ਮਣਞ੍ਚ ਹੋਤਿ. ਸਤ੍ਤਦਿਵਸਾਤਿਕ੍ਕਮੇ ਪਨ ਤਂ ਜਾਨਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਂਸਞਾਣਾਨਞ੍ਹਿ ਏਸ ਵਿਸਯੋ. ਨ ਏਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਜਾਨਨਕਾਲੇ ਪਨ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ.

ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਨਾਮੇਤਂ ਤਿਵਿਧਂ – ਖਣਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸਨ੍ਤਤਿਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਦ੍ਧਾਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ. ਤਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਾਦਟ੍ਠਿਤਿਭਙ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ‘ਖਣਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ’. ਏਕਦ੍ਵਿਸਨ੍ਤਤਿਵਾਰਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਂ ‘ਸਨ੍ਤਤਿਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ’. ਤਤ੍ਥ ਅਨ੍ਧਕਾਰੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਆਲੋਕਟ੍ਠਾਨਂ ਗਤਸ੍ਸ ਨ ਤਾਵ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਪਾਕਟਂ ਹੋਤਿ; ਯਾਵ ਪਨ ਤਂ ਪਾਕਟਂ ਹੋਤਿ, ਏਤ੍ਥਨ੍ਤਰੇ ਏਕਦ੍ਵਿਸਨ੍ਤਤਿਵਾਰਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਆਲੋਕਟ੍ਠਾਨੇ ਵਿਚਰਿਤ੍ਵਾ ਓਵਰਕਂ ਪਵਿਟ੍ਠਸ੍ਸਾਪਿ ਨ ਤਾਵ ਸਹਸਾ ਰੂਪਂ ਪਾਕਟਂ ਹੋਤਿ; ਯਾਵ ਤਂ ਪਾਕਟਂ ਹੋਤਿ, ਏਤ੍ਥਨ੍ਤਰੇ ਏਕਦ੍ਵਿਸਨ੍ਤਤਿਵਾਰਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਦੂਰੇ ਠਤ੍ਵਾ ਪਨ ਰਜਕਾਨਂ ਹਤ੍ਥਵਿਕਾਰਂ ਘਣ੍ਡਿਭੇਰੀਆਦਿਆਕੋਟਨਵਿਕਾਰਞ੍ਚ ਦਿਸ੍ਵਾਪਿ ਨ ਤਾਵ ਸਦ੍ਦਂ ਸੁਣਾਤਿ; ਯਾਵ ਪਨ ਤਂ ਸੁਣਾਤਿ, ਏਤਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਅਨ੍ਤਰੇ ਏਕਦ੍ਵਿਸਨ੍ਤਤਿਵਾਰਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਏਵਂ ਤਾਵ ਮਜ੍ਝਿਮਭਾਣਕਾ. ਸਂਯੁਤ੍ਤਭਾਣਕਾ ਪਨ ‘ਰੂਪਸਨ੍ਤਤਿ ਅਰੂਪਸਨ੍ਤਤੀ’ਤਿ ਦ੍ਵੇ ਸਨ੍ਤਤਿਯੋ ਵਤ੍ਵਾ, ‘ਉਦਕਂ ਅਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਗਤਸ੍ਸ ਯਾਵ ਤੀਰੇ ਅਕ੍ਕਨ੍ਤਉਦਕਲੇਖਾ ਨ ਵਿਪ੍ਪਸੀਦਤਿ, ਅਦ੍ਧਾਨਤੋ ਆਗਤਸ੍ਸ ਯਾਵ ਕਾਯੇ ਉਸੁਮਭਾਵੋ ਨ ਵੂਪਸਮ੍ਮਤਿ, ਆਤਪਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਗਬ੍ਭਂ ਪਵਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਯਾਵ ਅਨ੍ਧਕਾਰਭਾਵੋ ਨ ਵਿਗਚ੍ਛਤਿ, ਅਨ੍ਤੋਗਬ੍ਭੇ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਮਨਸਿਕਰਿਤ੍ਵਾ ਦਿਵਾ ਵਾਤਪਾਨਂ ਵਿਵਰਿਤ੍ਵਾ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਯਾਵ ਅਕ੍ਖੀਨਂ ਫਨ੍ਦਨਭਾਵੋ ਨ ਵੂਪਸਮ੍ਮਤਿ, ਅਯਂ ਰੂਪਸਨ੍ਤਤਿ ਨਾਮ; ਦ੍ਵੇ ਤਯੋ ਜਵਨਵਾਰਾ ਅਰੂਪਸਨ੍ਤਤਿ ਨਾਮਾ’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘ਤਦੁਭਯਮ੍ਪਿ ਸਨ੍ਤਤਿਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਨਾਮਾ’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.

ਏਕਭਵਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਪਨ ਅਦ੍ਧਾਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਨਾਮ. ਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਭਦ੍ਦੇਕਰਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਯੋ ਚਾਵੁਸੋ, ਮਨੋ ਯੇ ਚ ਧਮ੍ਮਾ ਉਭਯਮੇਤਂ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਚੇ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਛਨ੍ਦਰਾਗਪਟਿਬਦ੍ਧਂ ਹੋਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਛਨ੍ਦਰਾਗਪਟਿਬਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਤਦਭਿਨਨ੍ਦਤਿ, ਤਦਭਿਨਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਂਹੀਰਤੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੨੮੪) ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਨ੍ਤਤਿਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਅਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਆਗਤਂ. ਅਦ੍ਧਾਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸੁਤ੍ਤੇ.

ਤਤ੍ਥ ਕੇਚਿ ‘ਖਣਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤੀ’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਕਿਂਕਾਰਣਾ? ਯਸ੍ਮਾ ਇਦ੍ਧਿਮਸ੍ਸ ਚ ਪਰਸ੍ਸ ਚ ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ. ਇਦਞ੍ਚ ਨੇਸਂ ਓਪਮ੍ਮਂ – ਯਥਾ ਆਕਾਸੇ ਖਿਤ੍ਤੇ ਪੁਪ੍ਫਮੁਟ੍ਠਿਮ੍ਹਿ ਅਵਸ੍ਸਂ ਏਕਂ ਪੁਪ੍ਫਂ ਏਕਸ੍ਸ ਵਣ੍ਟਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤਿ ਵਣ੍ਟੇਨ ਵਣ੍ਟਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤਿ, ਏਵਂ ਪਰਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਰਾਸਿਵਸੇਨ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤੇ ਆਵਜ੍ਜਿਤੇ ਅਵਸ੍ਸਂ ਏਕਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਏਕੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣੇ ਵਾ ਠਿਤਿਕ੍ਖਣੇ ਵਾ ਭਙ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਵਾ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤੀਤਿ. ਤਂ ਪਨ ਵਸ੍ਸਸਤਮ੍ਪਿ ਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਮ੍ਪਿ ਆਵਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਯੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਆਵਜ੍ਜੇਤਿ, ਯੇਨ ਚ ਜਾਨਾਤਿ ਤੇਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਸਹਟ੍ਠਾਨਾਭਾਵਤੋ ਆਵਜ੍ਜਨਜਵਨਾਨਞ੍ਚ ਅਨਿਟ੍ਠੇ ਠਾਨੇ ਨਾਨਾਰਮ੍ਮਣਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਿਦੋਸਤੋ ਅਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ. ਸਨ੍ਤਤਿਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਪਨ ਅਦ੍ਧਾਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਵਤ੍ਤਮਾਨਜਵਨਵੀਥਿਤੋ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਵਸੇਨ ਦ੍ਵਿਤਿਜਵਨਵੀਥਿਪਰਿਮਾਣਕਾਲੇ ਪਰਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਸਨ੍ਤਤਿਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਨਾਮ. ਅਦ੍ਧਾਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਪਨ ਜਵਨਵਾਰੇਨ ਦੀਪੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਯਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਤਂ ਸੁਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਦੀਪਨਾ – ਇਦ੍ਧਿਮਾ ਪਰਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਜਾਨਿਤੁਕਾਮੋ ਆਵਜ੍ਜੇਤਿ. ਆਵਜ੍ਜਨਂ ਖਣਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤੇਨੇਵ ਸਹ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ. ਤਤੋ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਪਞ੍ਚ ਜਵਨਾਨਿ ਯੇਸਂ ਪਚ੍ਛਿਮਂ ਇਦ੍ਧਿਚਿਤ੍ਤਂ, ਸੇਸਾਨਿ ਕਾਮਾਵਚਰਾਨਿ. ਤੇਸਂ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਤਦੇਵ ਨਿਰੁਦ੍ਧਂ ਚਿਤ੍ਤਮਾਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ. ਨ ਚ ਤਾਨਿ ਨਾਨਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਅਦ੍ਧਾਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਵਸੇਨ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਾ ਏਕਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ. ਏਕਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤੇਪਿ ਚ ਇਦ੍ਧਿਚਿਤ੍ਤਮੇਵ ਪਰਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ, ਨ ਇਤਰਾਨਿ; ਯਥਾ ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰੇ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਮੇਵ ਰੂਪਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਇਤਰਾਨੀਤਿ. ਇਤਿ ਇਦਂ ਸਨ੍ਤਤਿਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਚੇਵ ਅਦ੍ਧਾਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਚ ਵਸੇਨ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਵਾ ਸਨ੍ਤਤਿਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਅਦ੍ਧਾਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਯੇਵ ਪਤਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਦ੍ਧਾਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਵਸੇਨੇਤਂ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

‘ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਞਾਣਚਤੁਤ੍ਥਂ’ ਨਾਮਗੋਤ੍ਤਾਨੁਸ੍ਸਰਣੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨਨਿਮਿਤ੍ਤਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣੇ ਚ ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਂ, ਸੇਸਕਾਲੇ ਅਤੀਤਾਰਮ੍ਮਣਮੇਵ. ਯਥਾਕਮ੍ਮੁਪਗਞਾਣਚਤੁਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਅਤੀਤਾਰਮ੍ਮਣਮੇਵ. ਤਤ੍ਥ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਾਨਿਪਿ ਅਤੀਤਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਤੇਸਂ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਞਾਣਸ੍ਸ ਅਤੀਤਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਖਨ੍ਧਪਟਿਬਦ੍ਧਞ੍ਚ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਨਾਰਮ੍ਮਣਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਤਞ੍ਹਿ ਅਤੀਤਕ੍ਖਨ੍ਧਖਨ੍ਧਪਟਿਬਦ੍ਧੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਸਮਗਤਿਕਂ ਹੋਤਿ. ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਸ੍ਸ ਚ ਸਤ੍ਤਦਿਵਸਬ੍ਭਨ੍ਤਰਾਤੀਤਂ ਚਿਤ੍ਤਮੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਅਞ੍ਞਂ ਖਨ੍ਧਂ ਵਾ ਖਨ੍ਧਪਟਿਬਦ੍ਧਂ ਵਾ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਮਗ੍ਗਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਾ ਪਨ ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਮਗ੍ਗਾਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਥਾਕਮ੍ਮੁਪਗਞਾਣਸ੍ਸ ਚ ਅਤੀਤਚੇਤਨਾਮਤ੍ਤਮੇਵਾਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ. ਅਯਂ ਵਿਸੇਸੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਟ੍ਠਕਥਾਨਯੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ‘‘ਕੁਸਲਾ ਖਨ੍ਧਾ ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਞਾਣਸ੍ਸ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਨੁਸ੍ਸਤਿਞਾਣਸ੍ਸ ਯਥਾਕਮ੍ਮੁਪਗਞਾਣਸ੍ਸ ਅਨਾਗਤਂਸਞਾਣਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ (ਪਟ੍ਠਾ. ੧.੧.੪੦੪) ਪਟ੍ਠਾਨੇ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋਪਿ ਖਨ੍ਧਾ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਯਥਾਕਮ੍ਮੁਪਗਞਾਣਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਯਥਾਕਮ੍ਮੁਪਗਞਾਣਸ੍ਸ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਾ ਏਵਾਤਿ.

‘ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਞਾਣਚਤੁਤ੍ਥਂ’ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਵਣ੍ਣਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਾ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਮੇਵ. ਅਨਾਗਤਂਸਞਾਣਚਤੁਤ੍ਥਂ ਅਨਾਗਤਾਰਮ੍ਮਣਮੇਵ. ਤਞ੍ਹਿ ਅਨਾਗਤਕ੍ਖਨ੍ਧਖਨ੍ਧਪਟਿਬਦ੍ਧੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਞਾਣਂ ਵਿਯ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਸਮਗਤਿਕਂ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਮ੍ਪਿ ਅਨਾਗਤਾਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਪਨ ਸਤ੍ਤਦਿਵਸਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਚਿਤ੍ਤਮੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਰੋਤਿ. ਇਦਂ ਅਨਾਗਤੇ ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਖਨ੍ਧੇਪਿ ਖਨ੍ਧਪਟਿਬਦ੍ਧਮ੍ਪਿ. ਰੂਪਾਵਚਰਤਿਕਚਤੁਕ੍ਕਜ੍ਝਾਨਾਦੀਨਿ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਏਕਧਮ੍ਮਮ੍ਪਿ ਆਰਬ੍ਭ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ ਏਕਨ੍ਤਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਾਨੇਵਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ.

੧੪੩੫. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਤ੍ਤਿਕੇ ਅਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਬਦ੍ਧਰੂਪਞ੍ਚ ਨਿਬ੍ਬਾਨਞ੍ਚ ਬਹਿਦ੍ਧਾਤਿ ਇਦਂ ਯਥਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਬਦ੍ਧਂ ਪਰਪੁਗ੍ਗਲਸਨ੍ਤਾਨੇ ਬਹਿਦ੍ਧਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਮ੍ਪਿ ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਾਨਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਨਿਯਕਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਨ ਕੇਨਚਿ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ਨਿਯਕਜ੍ਝਤ੍ਤਪਰਿਯਾਯਸ੍ਸ ਅਭਾਵੇਨ ਬਹਿਦ੍ਧਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਨਿਯਕਜ੍ਝਤ੍ਤਮਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਸਮ੍ਭਵਤੋ. ਨਿਯਕਜ੍ਝਤ੍ਤਮਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਅਸਮ੍ਭਵਮਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਿਕੇ ਬਹਿਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਪਗਮਮਤ੍ਤਤੋਵ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਾਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਭਾਵਮ੍ਪਿ ਬਹਿਦ੍ਧਾਭਾਵਮ੍ਪਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਬਹਿਦ੍ਧਾਭਾਵਮ੍ਪਿ ਅਨਨੁਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿਪੀਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਤਤ੍ਥ ਨ ਕੇਵਲਂ ਤਦੇਵ ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਂ, ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਆਵਜ੍ਜਨਮ੍ਪਿ, ਉਪਚਾਰਚਿਤ੍ਤਾਨਿਪਿ, ਤਸ੍ਸਾਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਚਿਤ੍ਤਾਨਿਪਿ, ਤਸ੍ਸੇਵ ਅਸ੍ਸਾਦਨਾਦਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾਨਿ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਾਨਿਪਿ ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਾਨੇਵਾਤਿ. ਤਾਨਿ ਪਨ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਾਨੇਵ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਵਿਸੁਂ ਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਕਥਂ ਵੁਤ੍ਤਾਨੇਵ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ? ਏਤਞ੍ਹਿ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ, ਯਞ੍ਚ ਤਸ੍ਸ ਪੁਰੇਚਾਰਿਕਂ ਆਵਜ੍ਜਨਉਪਚਾਰਾਦਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਂ, ਤੇਨ ਸਹ ਏਕਾਰਮ੍ਮਣਂ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਅਤੀਤਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਿਕੇ ‘ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਂ, ਅਕੁਸਲਂ, ਕਿਰਿਯਤੋ ਨਵ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾ, ਰੂਪਾਵਚਰਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨ’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਏਤੇਸਂ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾਨਂ ‘ਸਿਯਾ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ ਅਤੀਤਾਰਮ੍ਮਣਾਤਿਪੀ’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਭਾਵਸ੍ਸ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਤ੍ਤਾ, ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਸ੍ਸ ਚ ‘ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਗ੍ਗਾ ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ, ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਚ ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਾਨਿ, ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ ਅਤੀਤਾਰਮ੍ਮਣਾਤਿਪੀ’ਤਿ ਏਵਂ ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਵਚਨਤੋ ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਿਕੇ ਏਕਮ੍ਪਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਂ ਯਸ੍ਮਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਤੇਨ ਸਹ ਏਕਾਰਮ੍ਮਣਭਾਵਮ੍ਪਿ ਸਨ੍ਧਾਯ ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਾਦੀਨਂ ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਧਾਪਿ ਤੇਸਂ ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਭਾਵਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਕੋ ਹਿ ਤੇਨ ਸਹ ਏਕਾਰਮ੍ਮਣਾਨਂ ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਭਾਵੇ ਅਨ੍ਤਰਾਯੋਤਿ? ਏਵਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘ਵੁਤ੍ਤਾਨੇਵ ਹੋਨ੍ਤੀ’ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਿਕੇ ਪਾਲ਼ਿਤੋ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ.

ਆਰਮ੍ਮਣਵਿਭਾਗੇ ਪਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਨ੍ਤਿ ਇਮੇਸਂ ਤਾਵ ਕੁਸਲਵਿਪਾਕਕਿਰਿਯਵਸੇਨ ਛਨ੍ਨਂ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾਨਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਾਨਸਮ੍ਬਨ੍ਧਂ ਹੇਟ੍ਠਿਮਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਕਿਰਿਯਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਕਿਰਿਯਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਸ੍ਸੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਇਤਰਸ੍ਸ. ਕਸ੍ਮਾ? ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਕਿਰਿਯਸਮਙ੍ਗਿਨੋ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਵਾ ਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਵਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ. ਕੁਸਲਂ ਪਨ ਕੁਸਲਵਿਪਾਕਕਿਰਿਯਾਨਂ ਤਿਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਕੁਸਲਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਸ੍ਸ ਤਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਤਿਵਿਧਸ੍ਸਪਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਸਮ੍ਭਵਤੋ. ਵਿਪਾਕਂ ਪਨ ਨ ਕਸ੍ਸਚਿ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਵਿਪਾਕਤੋ ਵੁਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਭਿਨੀਹਾਰਾਸਮ੍ਭਵਤੋ. ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਰੂਪਾਵਚਰਤ੍ਤਿਕਚਤੁਕ੍ਕਜ੍ਝਾਨਾਦੀਨਂ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਨਿਯਕਜ੍ਝਤ੍ਤਤੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾਭਾਵੇਨ ਬਹਿਦ੍ਧਾਭੂਤਾਨਿ ਪਥਵੀਕਸਿਣਾਦੀਨਿ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਸਬ੍ਬੇਵ ਕਾਮਾਵਚਰਾ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਾਬ੍ਯਾਕਤਾ ਧਮ੍ਮਾ, ਰੂਪਾਵਚਰਂ ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਝਾਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕੁਸਲਤੋ ਤਾਵ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਖਨ੍ਧਾਦੀਨਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾ. ਪਰੇਸਂ ਖਨ੍ਧਾਦਿਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣੇ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਨਿਬ੍ਬਾਨਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣੇ ਚ ਬਹਿਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਾ. ਤਦੁਭਯਵਸੇਨ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਬਹਿਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਾ. ਞਾਣਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਕੇਵਲਞ੍ਹਿ ਤੇਸਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਅਕੁਸਲਤੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਖਨ੍ਧਾਦੀਨਂ ਅਸ੍ਸਾਦਨਾਭਿਨਨ੍ਦਨਪਰਾਮਾਸਗਹਣਕਾਲੇ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾ, ਪਰਸ੍ਸ ਖਨ੍ਧਾਦੀਸੁ ਚੇਵ ਅਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਬਦ੍ਧਰੂਪਕਸਿਣਾਦੀਸੁ ਚ ਤਥੇਵ ਪਵਤ੍ਤਿਕਾਲੇ ਬਹਿਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਾ, ਤਦੁਭਯਵਸੇਨ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਬਹਿਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਾ. ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਕੇਵਲਞ੍ਹਿ ਤੇਸਂ ਪਰਾਮਾਸਗਹਣਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਦ੍ਵੇਪਿ ਪਟਿਘਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਖਨ੍ਧਾਦੀਸੁ ਦੋਮਨਸ੍ਸਿਤਸ੍ਸ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾ, ਪਰਸ੍ਸ ਖਨ੍ਧਾਦੀਸੁ ਚੇਵ ਅਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਬਦ੍ਧਰੂਪਪਣ੍ਣਤ੍ਤੀਸੁ ਚ ਬਹਿਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਾ, ਤਦੁਭਯਵਸੇਨ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਬਹਿਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਾ. ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛੁਦ੍ਧਚ੍ਚਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਵੁਤ੍ਤਪਕਾਰੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਨਫਨ੍ਦਨਭਾਵਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਦ੍ਵਿਪਞ੍ਚਵਿਞ੍ਞਾਣਾਨਿ, ਤਿਸ੍ਸੋ ਚ ਮਨੋਧਾਤੁਯੋਤਿ, ਇਮੇ ਤੇਰਸ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰੂਪਾਦੀਨਿ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾ, ਪਰਸ੍ਸ ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਪਵਤ੍ਤਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਾ, ਤਦੁਭਯਵਸੇਨ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਬਹਿਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਾ. ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਅਹੇਤੁਕਵਿਪਾਕਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰੇ ਸਨ੍ਤੀਰਣਤਦਾਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਞ੍ਚ ਰੂਪਾਦਿਧਮ੍ਮੇ, ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨੇਵ ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕੇ ਕਾਮਾਵਚਰਧਮ੍ਮੇ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾ, ਪਰੇਸਂ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਾ, ਉਭਯਵਸੇਨ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਬਹਿਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਾ. ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਵਿਪਾਕਾਹੇਤੁਕਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਦ੍ਵਯੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਕੇਵਲਂ ਪਨੇਤਾ ਸੁਗਤਿਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਯਞ੍ਚ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਭਵਙ੍ਗਚੁਤਿਵਸੇਨਾਪਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਦਿਭੇਦੇਸੁ ਕਮ੍ਮਾਦੀਸੁ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ.

ਅਟ੍ਠ ਮਹਾਵਿਪਾਕਚਿਤ੍ਤਾਨਿਪਿ ਤਾਸਂਯੇਵ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਸਮਾਨਗਤਿਕਾਨਿ. ਕੇਵਲਂ ਪਨੇਤਾਨਿ ਸਨ੍ਤੀਰਣਵਸੇਨ ਨ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਭਵਙ੍ਗਚੁਤਿਵਸੇਨੇਵ ਏਤਾਨਿ ਸੁਗਤਿਯਂਯੇਵ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਾਹੇਤੁਕਕਿਰਿਯਾ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰੂਪਾਦੀਨਿ ਆਰਬ੍ਭ ਪਹਟ੍ਠਾਕਾਰਕਰਣਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾ, ਪਰਸ੍ਸ ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਪਵਤ੍ਤਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਾ. ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਜੋਤਿਪਾਲਮਾਣਵਮਘਦੇਵਰਾਜਕਣ੍ਹਤਾਪਸਾਦਿਕਾਲੇਸੁ ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਤਕਿਰਿਯਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤਸ੍ਸ ਹਸਿਤੁਪ੍ਪਾਦਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾ.

ਮਲ੍ਲਿਕਾਯ ਦੇਵਿਯਾ ਸਨ੍ਤਤਿਮਹਾਮਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸੁਮਨਮਾਲਾਕਾਰਸ੍ਸਾਤਿ ਏਵਮਾਦੀਨਂ ਕਿਰਿਯਾਕਰਣਂ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਿਕਾਲੇ ਬਹਿਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਾ. ਉਭਯਵਸੇਨ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਬਹਿਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਾ. ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਕਿਰਿਯਾਹੇਤੁਕਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰੇ ਵੋਟ੍ਠਬ੍ਬਨਵਸੇਨ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਚ ਆਵਜ੍ਜਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਾ. ਅਟ੍ਠ ਮਹਾਕਿਰਿਯਾ ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਗਤਿਕਾ ਏਵ. ਕੇਵਲਞ੍ਹਿ ਤਾ ਖੀਣਾਸਵਾਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਕੁਸਲਾਨਿ ਸੇਕ੍ਖਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਤਕਮੇਵੇਤ੍ਥ ਨਾਨਾਕਰਣਂ.

ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇ ਰੂਪਾਵਚਰਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨੇ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਪਾਦਕਚਤੁਤ੍ਥਾਦੀਨਿ ਪਞ੍ਚ ਝਾਨਾਨਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਤਿਕੇ ਓਕਾਸਂ ਲਭਨ੍ਤਿ. ਏਤਾਨਿ ਹਿ ਕਸਿਣਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ.

‘ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਚਤੁਤ੍ਥਂ’ ਕਾਯਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਚਿਤ੍ਤਵਸੇਨ ਵਾ ਕਾਯਂ ਪਰਿਣਾਮਨਕਾਲੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕੁਮਾਰਕਵਣ੍ਣਾਦਿਨਿਮ੍ਮਾਨਕਾਲੇ ਚ ਸਕਾਯਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਤੋ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਂ, ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਹਤ੍ਥਿਅਸ੍ਸਾਦਿਦਸ੍ਸਨਕਾਲੇ ਬਹਿਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਂ, ਕਾਲੇਨ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਕਾਲੇਨ ਬਹਿਦ੍ਧਾ, ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਬਹਿਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਂ.

‘ਦਿਬ੍ਬਸੋਤਚਤੁਤ੍ਥਂ’ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕੁਚ੍ਛਿਸਦ੍ਦਸਵਨਕਾਲੇ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਂ, ਪਰੇਸਂ ਸਦ੍ਦਸਵਨਕਾਲੇ ਬਹਿਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਂ, ਉਭਯਵਸੇਨ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਬਹਿਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਂ. ‘ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਚਤੁਤ੍ਥਂ’ ਪਰੇਸਂ ਚਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਤੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਮੇਵ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਚਿਤ੍ਤਜਾਨਨੇ ਪਨ ਤੇਨ ਪਯੋਜਨਂ ਨਤ੍ਥਿ. ‘ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਚਤੁਤ੍ਥਂ’ ਅਤ੍ਤਨੋ ਖਨ੍ਧਾਨੁਸ੍ਸਰਣਕਾਲੇ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਂ, ਪਰਸ੍ਸ ਖਨ੍ਧੇ, ਅਨਿਦ੍ਰਿਯਬਦ੍ਧਰੂਪਂ, ਤਿਸ੍ਸੋ ਚ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਯੋ ਅਨੁਸ੍ਸਰਣਤੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਂ, ਉਭਯਵਸੇਨ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਬਹਿਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਂ.

‘ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਚਤੁਤ੍ਥਂ’ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕੁਚ੍ਛਿਗਤਾਦਿਰੂਪਦਸ੍ਸਨਕਾਲੇ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਂ, ਅਵਸੇਸਰੂਪਦਸ੍ਸਨਕਾਲੇ ਬਹਿਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਂ, ਉਭਯਵਸੇਨ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਬਹਿਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਂ. ‘ਅਨਾਗਤਂਸਞਾਣਚਤੁਤ੍ਥਂ’ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨਾਗਤਕ੍ਖਨ੍ਧਾਨੁਸ੍ਸਰਣਕਾਲੇ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਂ, ਪਰਸ੍ਸ ਅਨਾਗਤਕ੍ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਵਾ ਅਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਬਦ੍ਧਸ੍ਸ ਵਾ ਰੂਪਸ੍ਸ ਅਨੁਸ੍ਸਰਣਕਾਲੇ ਬਹਿਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਂ, ਉਭਯਵਸੇਨ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਬਹਿਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਂ. ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਸ੍ਸ ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਤਾਯ ਕਾਰਣਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ.

ਦੁਕਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰਵਣ੍ਣਨਾ

੧੪੪੧. ਹੇਤੁਗੋਚ੍ਛਕਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਤਯੋ ਕੁਸਲਹੇਤੂਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਹੇਤੂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਤੇਯੇਵ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਚਤੂਸੁ ਭੂਮੀਸੁ ਕੁਸਲੇਸੁ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਮਿਨਾ ਉਪਾਯੇਨ ਸੇਸਗੋਚ੍ਛਕੇਸੁਪਿ ਦੇਸਨਾਨਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

੧੪੭੩. ਯਤ੍ਥ ਦ੍ਵੇ ਤਯੋ ਆਸਵਾ ਏਕਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤਿਵਿਧੇਨ ਆਸਵਾਨਂ ਏਕਤੋ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਤਤ੍ਥ ਚਤੂਸੁ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਸੁ ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਵੇਨ, ਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਸੁ ਦਿਟ੍ਠਾਸਵਅਵਿਜ੍ਜਾਸਵੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਤਿ ਕਾਮਾਸਵੋ ਦੁਵਿਧੇਨ ਏਕਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਭਵਾਸਵੋ ਚਤੂਸੁ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਸੁ ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਵੇਨ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਤਿ ਏਕਧਾਵ ਏਕਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਯਥਾ ਚੇਤ੍ਥ ਏਵਂ ਯਤ੍ਥ ਦ੍ਵੇ ਤੀਣਿ ਸਂਯੋਜਨਾਨਿ ਏਕਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਏਕਤੋ ਦਸਧਾ ਭਵੇ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਮਰਾਗੋ ਚਤੁਧਾ ਏਕਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਪਟਿਘੋ ਤਿਧਾ, ਮਾਨੋ ਏਕਧਾ. ਤਥਾ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਚੇਵ ਭਵਰਾਗੋ ਚ. ਕਥਂ? ਕਾਮਰਾਗੋ ਤਾਵ ਮਾਨਸਂਯੋਜਨਅਵਿਜ੍ਜਾਸਂਯੋਜਨੇਹਿ ਚੇਵ, ਦਿਟ੍ਠਿਸਂਯੋਜਨਅਵਿਜ੍ਜਾਸਂਯੋਜਨੇਹਿ ਚ, ਸੀਲਬ੍ਬਤਪਰਾਮਾਸਅਵਿਜ੍ਜਾਸਂਯੋਜਨੇਹਿ ਚ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਂਯੋਜਨਮਤ੍ਤੇਨੇਵ ਚ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਚਤੁਧਾ ਏਕਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਪਟਿਘੋ ਪਨ ਇਸ੍ਸਾਸਂਯੋਜਨਅਵਿਜ੍ਜਾਸਂਯੋਜਨੇਹਿ ਚੇਵ, ਮਚ੍ਛਰਿਯਸਂਯੋਜਨਅਵਿਜ੍ਜਾਸਂਯੋਜਨੇਹਿ ਚ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਂਯੋਜਨਮਤ੍ਤੇਨੇਵ ਚ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਤਿਧਾ ਏਕਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਮਾਨੋ ਭਵਰਾਗਾਵਿਜ੍ਜਾਸਂਯੋਜਨੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਧਾਵ ਏਕਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਤਥਾ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ. ਸਾ ਹਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਂਯੋਜਨੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਧਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਭਵਰਾਗੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋਤਿ. ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਦ੍ਵੇ ਤੀਣਿ ਸਂਯੋਜਨਾਨਿ ਏਕਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ.

੧੫੧੧. ਯਂ ਪਨੇਤਂ ਨੀਵਰਣਗੋਚ੍ਛਕੇ ਯਤ੍ਥ ਦ੍ਵੇ ਤੀਣਿ ਨੀਵਰਣਾਨਿ ਏਕਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਅਟ੍ਠਧਾ ਨੀਵਰਣਾਨਂ ਏਕਤੋ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਏਤੇਸੁ ਹਿ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦੋ ਦੁਵਿਧਾ ਏਕਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਬ੍ਯਾਪਾਦੋ ਚਤੁਧਾ, ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਂ ਏਕਧਾ. ਤਥਾ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ. ਕਥਂ? ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦੋ ਤਾਵ ਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਨੀਵਰਣਅਵਿਜ੍ਜਾਨੀਵਰਣੇਹਿ, ਸਸਙ੍ਖਾਰਿਕੇਸੁ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਉਦ੍ਧਚ੍ਚਅਵਿਜ੍ਜਾਨੀਵਰਣੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਦੁਵਿਧਾ ਏਕਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਯਂ ਪਨੇਤਂ ਦ੍ਵੇ ਤੀਣੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਹੇਟ੍ਠਿਮਪਰਿਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਚਤੁਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਏਕਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਵਚਨਂ ਯੁਜ੍ਜਤਿ ਏਵ. ਬ੍ਯਾਪਾਦੋ ਪਨ ਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕਚਿਤ੍ਤੇ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਅਵਿਜ੍ਜਾਨੀਵਰਣੇਹਿ, ਸਸਙ੍ਖਾਰਿਕੇ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਉਦ੍ਧਚ੍ਚਅਵਿਜ੍ਜਾਨੀਵਰਣੇਹਿ, ਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕੇਯੇਵ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਅਵਿਜ੍ਜਾਨੀਵਰਣੇਹਿ, ਸਸਙ੍ਖਾਰਿਕੇਯੇਵ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਉਦ੍ਧਚ੍ਚਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਅਵਿਜ੍ਜਾਨੀਵਰਣੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਤਿ ਚਤੁਧਾ ਏਕਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਂ ਪਨ ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੀਵਰਣਮਤ੍ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਧਾਵ ਏਕਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛੁਦ੍ਧਚ੍ਚਅਵਿਜ੍ਜਾਨੀਵਰਣੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਧਾਵ ਏਕਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ.

੧੫੭੭. ਯਮ੍ਪਿਦਂ ਕਿਲੇਸਗੋਚ੍ਛਕੇ ਯਤ੍ਥ ਦ੍ਵੇ ਤਯੋ ਕਿਲੇਸਾ ਏਕਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਤ੍ਥ ‘ਦ੍ਵੇ ਕਿਲੇਸਾ ਅਞ੍ਞੇਹਿ, ਤਯੋ ਵਾ ਕਿਲੇਸਾ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀ’ਤਿ ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਕਸ੍ਮਾ? ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਤਿਣ੍ਣਂਯੇਵ ਵਾ ਏਕਤੋ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਸਮ੍ਭਵਤੋ.

ਤਤ੍ਥ ਦਸਧਾ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਏਕਤੋ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਲੋਭੋ ਛਧਾ ਏਕਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਪਟਿਘੋ ਦ੍ਵਿਧਾ. ਤਥਾ ਮੋਹੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਕਥਂ? ਲੋਭੋ ਤਾਵ ਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕੇ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇ ਮੋਹਉਦ੍ਧਚ੍ਚਅਹਿਰਿਕਾਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪੇਹਿ, ਸਸਙ੍ਖਾਰਿਕੇ ਮੋਹਥਿਨਉਦ੍ਧਚ੍ਚਅਹਿਰਿਕਾਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪੇਹਿ, ਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕੇਯੇਵ ਮੋਹਮਾਨੁਦ੍ਧਚ੍ਚਾਹਿਰਿਕਾਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪੇਹਿ, ਸਸਙ੍ਖਾਰਿਕੇਯੇਵ ਮੋਹਮਾਨਥਿਨਉਦ੍ਧਚ੍ਚਅਹਿਰਿਕਾਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪੇਹਿ, ਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇ ਪਨ ਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕੇ ਮੋਹਉਦ੍ਧਚ੍ਚਦਿਟ੍ਠਿਅਹਿਰਿਕਾਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪੇਹਿ, ਸਸਙ੍ਖਾਰਿਕੇ ਮੋਹਦਿਟ੍ਠਿਥਿਨਉਦ੍ਧਚ੍ਚਅਹਿਰਿਕਾਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਤਿ ਛਧਾ ਏਕਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ.

ਪਟਿਘੋ ਪਨ ਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕੇ ਮੋਹਉਦ੍ਧਚ੍ਚਅਹਿਰਿਕਾਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪੇਹਿ, ਸਸਙ੍ਖਾਰਿਕੇ ਮੋਹਥਿਨਉਦ੍ਧਚ੍ਚਅਹਿਰਿਕਾਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਦ੍ਵਿਧਾ ਏਕਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਮੋਹੋ ਪਨ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛੁਦ੍ਧਚ੍ਚਅਹਿਰਿਕਾਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪੇਹਿ, ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਅਹਿਰਿਕਾਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਦ੍ਵਿਧਾ ਏਕਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵਾਤਿ.

ਅਟ੍ਠਸਾਲਿਨਿਯਾ ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਹਅਟ੍ਠਕਥਾਯ

ਅਟ੍ਠਕਥਾਕਣ੍ਡਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਨਿਗਮਨਕਥਾ

ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਚ –

ਚਿਤ੍ਤਂ ਰੂਪਞ੍ਚ ਨਿਕ੍ਖੇਪਂ, ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰਂ ਮਨੋਰਮਂ;

ਯਂ ਲੋਕਨਾਥੋ ਭਾਜੇਨ੍ਤੋ, ਦੇਸੇਸਿ ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਣਿਂ.

ਅਭਿਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਸਙ੍ਗਯ੍ਹ, ਧਮ੍ਮੇ ਅਨਵਸੇਸਤੋ;

ਠਿਤਾਯ ਤਸ੍ਸਾ ਆਰਦ੍ਧਾ, ਯਾ ਮਯਾ ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾ.

ਅਨਾਕੁਲਾਨਮਤ੍ਥਾਨਂ, ਸਮ੍ਭਵਾ ਅਟ੍ਠਸਾਲਿਨੀ;

ਇਤਿ ਨਾਮੇਨ ਸਾ ਏਸਾ, ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਮੁਪਾਗਤਾ.

ਏਕੂਨਚਤ੍ਤਾਲੀਸਾਯ, ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਭਾਣਵਾਰਤੋ;

ਚਿਰਟ੍ਠਿਤਤ੍ਥਂ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ, ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤੇਨ ਤਂ ਮਯਾ.

ਯਂ ਪਤ੍ਤਂ ਕੁਸਲਂ ਤਸ੍ਸ, ਆਨੁਭਾਵੇਨ ਪਾਣਿਨੋ;

ਸਬ੍ਬੇ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਰਾਜਸ੍ਸ, ਞਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਖਾਵਹਂ.

ਪਾਪੁਣਨ੍ਤੁ ਵਿਸੁਦ੍ਧਾਯ, ਸੁਖਾਯ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ;

ਅਸੋਕਮਨੁਪਾਯਾਸਂ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਸੁਖਮੁਤ੍ਤਮਂ.

ਚਿਰਂ ਤਿਟ੍ਠਤੁ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੋ, ਧਮ੍ਮੇ ਹੋਨ੍ਤੁ ਸਗਾਰਵਾ;

ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਸਤ੍ਤਾ ਕਾਲੇਨ, ਸਮ੍ਮਾ ਦੇਵੋ ਪਵਸ੍ਸਤੁ.

ਯਥਾ ਰਕ੍ਖਿਂਸੁ ਪੋਰਾਣਾ, ਸੁਰਾਜਾਨੋ ਤਥੇਵਿਮਂ;

ਰਾਜਾ ਰਕ੍ਖਤੁ ਧਮ੍ਮੇਨ, ਅਤ੍ਤਨੋਵ ਪਜਂ ਪਜਨ੍ਤਿ.

ਪਰਮਵਿਸੁਦ੍ਧਸਦ੍ਧਾਬੁਦ੍ਧਿਵੀਰਿਯਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤੇਨ ਸੀਲਾਚਾਰਜ੍ਜਵਮਦ੍ਦਵਾਦਿਗੁਣਸਮੁਦਯਸਮੁਦਿਤੇਨ ਸਕਸਮਯਸਮਯਨ੍ਤਰਗਹਨਜ੍ਝੋਗਾਹਣਸਮਤ੍ਥੇਨ ਪਞ੍ਞਾਵੇਯ੍ਯਤ੍ਤਿਯਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇਨ ਤਿਪਿਟਕਪਰਿਯਤ੍ਤਿਪ੍ਪਭੇਦੇ ਸਾਟ੍ਠਕਥੇ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨੇ ਅਪ੍ਪਟਿਹਤਞਾਣਪ੍ਪਭਾਵੇਨ ਮਹਾਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣੇਨ ਕਰਣਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਜਨਿਤਸੁਖਵਿਨਿਗ੍ਗਤਮਧੁਰੋਦਾਰਵਚਨਲਾਵਣ੍ਣਯੁਤ੍ਤੇਨ ਯੁਤ੍ਤਮੁਤ੍ਤਵਾਦਿਨਾ ਵਾਦੀਵਰੇਨ ਮਹਾਕਵਿਨਾ ਪਭਿਨ੍ਨਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਪਰਿਵਾਰੇ ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞਾਦਿਪ੍ਪਭੇਦਗੁਣਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤੇ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮੇ ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਬੁਦ੍ਧੀਨਂ ਥੇਰਵਂਸਪ੍ਪਦੀਪਾਨਂ ਥੇਰਾਨਂ ਮਹਾਵਿਹਾਰਵਾਸੀਨਂ ਵਂਸਾਲਙ੍ਕਾਰਭੂਤੇਨ ਵਿਪੁਲਵਿਸੁਦ੍ਧਬੁਦ੍ਧਿਨਾ ਬੁਦ੍ਧਘੋਸੋਤਿ ਗਰੂਹਿ ਗਹਿਤਨਾਮਧੇਯ੍ਯੇਨ ਥੇਰੇਨ ਕਤਾ ਅਯਂ ਅਟ੍ਠਸਾਲਿਨੀ ਨਾਮ ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਹਟ੍ਠਕਥਾ.

ਤਾਵ ਤਿਟ੍ਠਤੁ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ, ਲੋਕਨਿਤ੍ਥਰਣੇਸਿਨਂ;

ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੀ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾਨਂ, ਨਯਂ ਪਞ੍ਞਾਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ.

ਯਾਵ ‘ਬੁਦ੍ਧੋ’ਤਿ ਨਾਮਮ੍ਪਿ, ਸੁਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤਾਦਿਨੋ;

ਲੋਕਮ੍ਹਿ ਲੋਕਜੇਟ੍ਠਸ੍ਸ, ਪਵਤ੍ਤਤਿ ਮਹੇਸਿਨੋਤਿ.

ਅਟ੍ਠਸਾਲਿਨੀ ਨਾਮ

ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਹ-ਅਟ੍ਠਕਥਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.