੫. ਪਣਿਹਿਤਅਚ੍ਛਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ

੪੧. ਪਞ੍ਚਮਸ੍ਸ ਪਠਮੇ ਸੇਯ੍ਯਥਾਪੀਤਿ ਓਪਮ੍ਮਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ. ਤਤ੍ਰ ਭਗਵਾ ਕਤ੍ਥਚਿ ਅਤ੍ਥੇਨ ਉਪਮਂ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਵਤ੍ਥਸੁਤ੍ਤੇ (ਮ. ਨਿ. ੧.੭੦ ਆਦਯੋ) ਵਿਯ, ਪਾਰਿਚ੍ਛਤ੍ਤਕੋਪਮ- (ਅ. ਨਿ. ੭.੬੯) ਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧੋਪਮਾਦਿਸੁਤ੍ਤੇਸੁ (ਅ. ਨਿ. ੭.੭੨) ਵਿਯ ਚ, ਕਤ੍ਥਚਿ ਉਪਮਾਯ ਅਤ੍ਥਂ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਲੋਣਮ੍ਬਿਲਸੁਤ੍ਤੇ (ਅ. ਨਿ. ੩.੧੦੧) ਵਿਯ, ਸੁਵਣ੍ਣਕਾਰਸੁਤ੍ਤਸੂਰਿਯੋਪਮਾਦਿਸੁਤ੍ਤੇਸੁ (ਅ. ਨਿ. ੭.੬੬) ਵਿਯ ਚ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਸਾਲਿਸੂਕੋਪਮੇ ਉਪਮਾਯ ਅਤ੍ਥਂ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸਾਲਿਸੂਕਨ੍ਤਿ ਸਾਲਿਫਲਸ੍ਸ ਸੂਕਂ. ਯਵਸੂਕੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਵਾ-ਸਦ੍ਦੋ ਵਿਕਪ੍ਪਤ੍ਥੋ. ਮਿਚ੍ਛਾਪਣਿਹਿਤਨ੍ਤਿ ਮਿਚ੍ਛਾਠਪਿਤਂ. ਯਥਾ ਵਿਜ੍ਝਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਨ ਏਵਂ ਉਦ੍ਧਗ੍ਗਂ ਕਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਭੇਚ੍ਛਤੀਤਿ ਭਿਨ੍ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਛਵਿਂ ਛਿਨ੍ਦਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਿਚ੍ਛਾਪਣਿਹਿਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਮਿਚ੍ਛਾਠਪਿਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ. ਵਟ੍ਟਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਅਟ੍ਠਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਅਞ੍ਞਾਣਭੂਤਂ ਘਨਬਹਲਂ ਮਹਾਅਵਿਜ੍ਜਂ. ਵਿਜ੍ਜਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਸ੍ਸਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਞਾਣਂ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਨ੍ਤਿ ਤਣ੍ਹਾਵਾਨਤੋ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਭਾਵੇਨ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਮਤਂ. ਸਚ੍ਛਿਕਰਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ.

੪੨. ਦੁਤਿਯੇ ਸਮ੍ਮਾਪਣਿਹਿਤਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਭਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਏਵਂ ਉਦ੍ਧਗ੍ਗਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸੁਟ੍ਠੁ ਠਪਿਤਂ. ਅਕ੍ਕਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਾਦੇਨੇਵ ਅਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਹਤ੍ਥੇਨ ਉਪ੍ਪੀਲ਼ਿਤਂ. ਰੁਲ਼੍ਹਿਸਦ੍ਦਵਸੇਨ ਪਨ ਅਕ੍ਕਨ੍ਤਨ੍ਤੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਅਰਿਯਵੋਹਾਰੋ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨ ਅਞ੍ਞੇ ਸੇਪਣ੍ਣਿਕਣ੍ਟਕਮਦਨਕਣ੍ਟਕਾਦਯੋ ਮਹਨ੍ਤੇ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸੁਖੁਮਂ ਦੁਬ੍ਬਲਂ ਸਾਲਿਸੂਕਯਵਸੂਕਮੇਵ ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ? ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸਾਪਿ ਕੁਸਲਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਿਵਟ੍ਟਾਯ ਸਮਤ੍ਥਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ. ਯਥਾ ਹਿ ਸੁਖੁਮਂ ਦੁਬ੍ਬਲਂ ਸਾਲਿਸੂਕਂ ਵਾ ਯਵਸੂਕਂ ਵਾ ਹੋਤੁ, ਮਹਨ੍ਤਮਹਨ੍ਤਾ ਸੇਪਣ੍ਣਿਕਣ੍ਟਕਮਦਨਕਣ੍ਟਕਾਦਯੋ ਵਾ, ਏਤੇਸੁ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਮਿਚ੍ਛਾ ਠਪਿਤਂ ਹਤ੍ਥਂ ਵਾ ਪਾਦਂ ਵਾ ਭਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਲੋਹਿਤਂ ਵਾ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਸਮ੍ਮਾ ਠਪਿਤਂ ਪਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਂ ਤਿਣਮੁਟ੍ਠਿ ਮਤ੍ਤਦਾਨਕੁਸਲਂ ਵਾ ਹੋਤੁ, ਮਹਨ੍ਤਂ ਵੇਲਾਮਦਾਨਾਦਿਕੁਸਲਂ ਵਾ, ਸਚੇ ਵਟ੍ਟਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਪਤ੍ਥੇਤ੍ਵਾ ਵਟ੍ਟਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਵਸੇਨ ਮਿਚ੍ਛਾ ਠਪਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਵਟ੍ਟਮੇਵ ਆਹਰਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਨੋ ਵਿਵਟ੍ਟਂ. ‘‘ਇਦਂ ਮੇ ਦਾਨਂ ਆਸਵਕ੍ਖਯਾਵਹਂ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਨ ਵਿਵਟ੍ਟਂ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤੇਨ ਵਿਵਟ੍ਟਵਸੇਨ ਸਮ੍ਮਾ ਠਪਿਤਂ ਅਰਹਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਪਚ੍ਚੇਕਬੋਧਿਞਾਣਮ੍ਪਿ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞਾਣਮ੍ਪਿ ਦਾਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿਯੇਵ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ –

‘‘ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ ਵਿਮੋਕ੍ਖਾ ਚ, ਯਾ ਚ ਸਾਵਕਪਾਰਮੀ;

ਪਚ੍ਚੇਕਬੋਧਿ ਬੁਦ੍ਧਭੂਮਿ, ਸਬ੍ਬਮੇਤੇਨ ਲਬ੍ਭਤੀ’’ਤਿ. (ਖੁ. ਪਾ. ੮.੧੫);

ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤਦ੍ਵਯੇ ਚ ਵਟ੍ਟਵਿਵਟ੍ਟਂ ਕਥਿਤਂ.

੪੩. ਤਤਿਯੇ ਪਦੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦੋਸੇਨ ਪਦੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤਂ. ਚੇਤਸਾ ਚੇਤੋਪਰਿਚ੍ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ. ਯਥਾਭਤਂ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋਤਿ ਯਥਾ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤੋ. ਏਵਂ ਨਿਰਯੇਤਿ ਏਵਂ ਨਿਰਯੇ ਠਿਤੋਯੇਵਾਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਅਪਾਯਨ੍ਤਿਆਦਿ ਸਬ੍ਬਂ ਨਿਰਯਵੇਵਚਨਮੇਵ. ਨਿਰਯੋ ਹਿ ਅਯਸਙ੍ਖਾਤਾ ਸੁਖਾ ਅਪੇਤੋਤਿ ਅਪਾਯੋ, ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਗਤਿ ਪਟਿਸਰਣਨ੍ਤਿ ਦੁਗ੍ਗਤਿ, ਦੁਕ੍ਕਟਕਾਰਿਨੋ ਏਤ੍ਥ ਵਿਵਸਾ ਨਿਪਤਨ੍ਤੀਤਿ ਵਿਨਿਪਾਤੋ, ਨਿਰਸ੍ਸਾਦਤ੍ਥੇਨ ਨਿਰਯੋ.

੪੪. ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਪਸਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਸਦ੍ਧਾਪਸਾਦੇਨ ਪਸਨ੍ਨਂ. ਸੁਗਤਿਨ੍ਤਿ ਸੁਖਸ੍ਸ ਗਤਿਂ. ਸਗ੍ਗਂ ਲੋਕਨ੍ਤਿ ਰੂਪਾਦਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਹਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਅਗ੍ਗਂ ਲੋਕਂ.

੪੫. ਪਞ੍ਚਮੇ ਉਦਕਰਹਦੋਤਿ ਉਦਕਦਹੋ. ਆਵਿਲੋਤਿ ਅਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋ. ਲੁਲ਼ਿਤੋਤਿ ਅਪਰਿਸਣ੍ਠਿਤੋ. ਕਲਲੀਭੂਤੋਤਿ ਕਦ੍ਦਮੀਭੂਤੋ. ਸਿਪ੍ਪਿਸਮ੍ਬੁਕਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਸਿਪ੍ਪਿਯੋ ਚ ਸਮ੍ਬੁਕਾ ਚ ਸਿਪ੍ਪਿਸਮ੍ਬੁਕਂ. ਸਕ੍ਖਰਾ ਚ ਕਠਲਾਨਿ ਚ ਸਕ੍ਖਰਕਠਲਂ. ਮਚ੍ਛਾਨਂ ਗੁਮ੍ਬਂ ਘਟਾਤਿ ਮਚ੍ਛਗੁਮ੍ਬਂ. ਚਰਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਮ੍ਪੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਕ੍ਖਰਕਠਲਂ ਤਿਟ੍ਠਤਿਯੇਵ, ਇਤਰਾਨਿ ਚਰਨ੍ਤਿਪਿ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿਪਿ. ਯਥਾ ਪਨ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਠਿਤਾਸੁਪਿ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਸੁਪਿ ਨਿਪਜ੍ਜਮਾਨਾਸੁਪਿ ‘‘ਏਤਾ ਗਾਵਿਯੋ ਚਰਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਚਰਨ੍ਤਿਯੋ ਉਪਾਦਾਯ ਇਤਰਾਪਿ ‘‘ਚਰਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਮੇਵ ਸਕ੍ਖਰਕਠਲਂ ਉਪਾਦਾਯ ਇਤਰਮ੍ਪਿ ਦ੍ਵਯਂ ‘‘ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਇਤਰਂ ਦ੍ਵਯਂ ਚਰਨ੍ਤਂ ਉਪਾਦਾਯ ਸਕ੍ਖਰਕਠਲਮ੍ਪਿ ‘‘ਚਰਨ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਆਵਿਲੇਨਾਤਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਨੀਵਰਣੇਹਿ ਪਰਿਯੋਨਦ੍ਧੇਨ. ਅਤ੍ਤਤ੍ਥਂ ਵਾਤਿਆਦੀਸੁ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕੋ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮਿਸ੍ਸਕੋ ਅਤ੍ਥੋ ਅਤ੍ਤਤ੍ਥੋ ਨਾਮ. ਅਤ੍ਤਨੋਵ ਸਮ੍ਪਰਾਯੇ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮਿਸ੍ਸਕੋ ਅਤ੍ਥੋ ਪਰਤ੍ਥੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਸੋ ਹਿ ਪਰਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਪਰਤ੍ਥੋ. ਤਦੁਭਯਂ ਉਭਯਤ੍ਥੋ ਨਾਮ. ਅਪਿਚ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕੋਪਿ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰੋ ਅਤ੍ਥੋ ਅਤ੍ਤਤ੍ਥੋ ਨਾਮ, ਪਰਸ੍ਸ ਤਾਦਿਸੋਵ ਅਤ੍ਥੋ ਪਰਤ੍ਥੋ ਨਾਮ, ਤਦੁਭਯਮ੍ਪਿ ਉਭਯਤ੍ਥੋ ਨਾਮ. ਉਤ੍ਤਰਿਂ ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾਤਿ ਦਸਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥਸਙ੍ਖਾਤਾ ਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਉਤ੍ਤਰਿਂ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਦਸਵਿਧੋ ਧਮ੍ਮੋ ਵਿਨਾਪਿ ਅਞ੍ਞਂ ਸਮਾਦਾਪਕਂ ਸਤ੍ਥਨ੍ਤਰਕਪ੍ਪਾਵਸਾਨੇ ਜਾਤਸਂਵੇਗੇਹਿ ਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਸਯਮੇਵ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਤੋ ਉਤ੍ਤਰਿਂ ਪਨ ਝਾਨਵਿਪਸ੍ਸਨਾਮਗ੍ਗਫਲਾਨਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਅਲਮਰਿਯਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੇਸਨ੍ਤਿ ਅਰਿਯਾਨਂ ਯੁਤ੍ਤਂ, ਅਰਿਯਭਾਵਂ ਵਾ ਕਾਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਂ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਸਙ੍ਖਾਤਂ ਵਿਸੇਸਂ. ਞਾਣਮੇਵ ਹਿ ਜਾਨਨਟ੍ਠੇਨ ਞਾਣਂ, ਦਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨ ਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ, ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਞਾਣਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਮਗ੍ਗਞਾਣਫਲਞਾਣਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਞਾਣਾਨਮੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ.

੪੬. ਛਟ੍ਠੇ ਅਚ੍ਛੋਤਿ ਅਬਹਲੋ, ਪਸਨ੍ਨੋਤਿਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਪਸਨ੍ਨੋ. ਅਨਾਵਿਲੋਤਿ ਨ ਆਵਿਲੋ, ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਫੇਣਪੁਬ੍ਬੁਲ਼ਸਙ੍ਖਸੇਵਾਲਪਣਕਵਿਰਹਿਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਨਾਵਿਲੇਨਾਤਿ ਪਞ੍ਚਨੀਵਰਣਵਿਮੁਤ੍ਤੇਨ. ਸੇਸਂ ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ. ਇਮਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਸੁਤ੍ਤਦ੍ਵਯੇ ਵਟ੍ਟਵਿਵਟ੍ਟਮੇਵ ਕਥਿਤਂ.

੪੭. ਸਤ੍ਤਮੇ ਰੁਕ੍ਖਜਾਤਾਨਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤੇ ਸਾਮਿਵਚਨਂ, ਰੁਕ੍ਖਜਾਤਾਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਰੁਕ੍ਖਾਨਮੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਯਦਿਦਨ੍ਤਿ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ. ਮੁਦੁਤਾਯਾਤਿ ਮੁਦੁਭਾਵੇਨ. ਕੋਚਿ ਹਿ ਰੁਕ੍ਖੋ ਵਣ੍ਣੇਨ ਅਗ੍ਗੋ ਹੋਤਿ, ਕੋਚਿ ਗਨ੍ਧੇਨ, ਕੋਚਿ ਰਸੇਨ, ਕੋਚਿ ਥਦ੍ਧਤਾਯ. ਫਨ੍ਦਨੋ ਪਨ ਮੁਦੁਤਾਯ ਚੇਵ ਕਮ੍ਮਞ੍ਞਤਾਯ ਚ ਅਗ੍ਗੋ ਸੇਟ੍ਠੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਚਿਤ੍ਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਾਵਿਤਂ ਬਹੁਲੀਕਤਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ ਭਾਵਿਤਞ੍ਚੇਵ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਕਤਞ੍ਚ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਕੁਰੁਨ੍ਦਕਵਾਸਿ ਫੁਸ੍ਸਮਿਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰੋ ਪਨਾਹ – ‘‘ਏਕਨ੍ਤਂ ਮੁਦੁ ਚੇਵ ਕਮ੍ਮਨਿਯਞ੍ਚ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਾਦਕਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਚਿਤ੍ਤਮੇਵ, ਆਵੁਸੋ’’ਤਿ.

੪੮. ਅਟ੍ਠਮੇ ਏਵਂ ਲਹੁਪਰਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਲਹੁਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਲਹੁਂ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨਕਂ. ਯਾਵਞ੍ਚਾਤਿ ਅਧਿਮਤ੍ਤਪਮਾਣਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ, ਅਤਿਵਿਯ ਨ ਸੁਕਰਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਦਨ੍ਤਿ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ. ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਕਚ੍ਚੇ ਤਾਵ ਆਚਰਿਯਾ ‘‘ਭਵਙ੍ਗਚਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਪਨ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਧ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਮ੍ਪਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਮੇਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨਤ੍ਥੇ ਮਿਲਿਨ੍ਦਰਾਜਾ ਧਮ੍ਮਕਥਿਕਂ ਨਾਗਸੇਨਤ੍ਥੇਰਂ ਪੁਚ੍ਛਿ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਅਚ੍ਛਰਾਕ੍ਖਣੇ ਪਵਤ੍ਤਿਤਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਾ ਸਚੇ ਰੂਪਿਨੋ ਅਸ੍ਸੁ, ਕੀਵ ਮਹਾਰਾਸਿ ਭਵੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਵਾਹਸਤਾਨਂ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਵੀਹੀਨਂ ਅਡ੍ਢਚੂਲ਼ਞ੍ਚ ਵਾਹਾ ਵੀਹਿਸਤ੍ਤਮ੍ਬਣਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਚ ਤੁਮ੍ਬਾ ਏਕਚ੍ਛਰਾਕ੍ਖਣੇ ਪਵਤ੍ਤਿਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਙ੍ਖਮ੍ਪਿ ਨ ਉਪੇਨ੍ਤਿ, ਕਲਮ੍ਪਿ ਨ ਉਪੇਨ੍ਤਿ, ਕਲਭਾਗਮ੍ਪਿ ਨ ਉਪੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਮਿ. ਪ. ੪.੧.੨). ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ‘‘ਉਪਮਾਪਿ ਨ ਸੁਕਰਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ? ਯਥੇਵ ਹਿ ਉਪਮਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾਪਿ ਕਪ੍ਪਦੀਘਭਾਵਸ੍ਸ ਯੋਜਨਿਕਪਬ੍ਬਤੇਨ ਯੋਜਨਿਕਸਾਸਪਪੁਣ੍ਣਨਗਰੇਨ, ਨਿਰਯਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਿਸਤਾਹਤੋਪਮੇਨ, ਸਗ੍ਗਸੁਖਸ੍ਸ ਚ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਉਪਮਾ ਕਤਾ, ਏਵਮਿਧਾਪਿ ਕਾਤਬ੍ਬਾਤਿ? ਤਤ੍ਥ ‘‘ਸਕ੍ਕਾ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਉਪਮਾ ਕਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਪੁਚ੍ਛਾਵਸੇਨ ਉਪਮਾ ਕਤਾ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਪੁਚ੍ਛਾਯ ਅਭਾਵੇਨ ਨ ਕਤਾ. ਇਦਞ੍ਹਿ ਸੁਤ੍ਤਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਰਾਸਿ ਨਾਮ ਕਥਿਤੋਤਿ.

੪੯. ਨਵਮੇ ਪਭਸ੍ਸਰਨ੍ਤਿ ਪਣ੍ਡਰਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ. ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਭਵਙ੍ਗਚਿਤ੍ਤਂ. ਕਿਂ ਪਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣੋ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥੀਤਿ? ਨਤ੍ਥਿ. ਨੀਲਾਦੀਨਞ੍ਹਿ ਅਞ੍ਞਤਰਵਣ੍ਣਂ ਵਾ ਹੋਤੁ ਅਵਣ੍ਣਂ ਵਾ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਤਾਯ ‘‘ਪਭਸ੍ਸਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਇਦਮ੍ਪਿ ਨਿਰੁਪਕ੍ਕਿਲੇਸਤਾਯ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਪਭਸ੍ਸਰਂ. ਤਞ੍ਚ ਖੋਤਿ ਤਂ ਭਵਙ੍ਗਚਿਤ੍ਤਂ. ਆਗਨ੍ਤੁਕੇਹੀਤਿ ਅਸਹਜਾਤੇਹਿ ਪਚ੍ਛਾ ਜਵਨਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕੇਹਿ. ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੇਹੀਤਿ ਰਾਗਾਦੀਹਿ ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਂ ਨਾਮਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਥਂ? ਯਥਾ ਹਿ ਸੀਲਵਨ੍ਤਾ ਆਚਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਵਾ ਆਚਰਿਯੁਪਜ੍ਝਾਯਾ ਵਾ ਦੁਸ੍ਸੀਲਾਨਂ ਦੁਰਾਚਾਰਾਨਂ ਅਵਤ੍ਤਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਪੁਤ੍ਤਾਨਞ੍ਚੇਵ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਾਨਞ੍ਚ ਵਸੇਨ ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਤ੍ਤੇ ਵਾ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕੇ ਵਾ ਨ ਤਜ੍ਜੇਨ੍ਤਿ ਨ ਸਿਕ੍ਖਾਪੇਨ੍ਤਿ ਨ ਓਵਦਨ੍ਤਿ ਨਾਨੁਸਾਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਅਵਣ੍ਣਂ ਅਕਿਤ੍ਤਿਂ ਲਭਨ੍ਤਿ, ਏਵਂਸਮ੍ਪਦਮਿਦਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਆਚਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਵਿਯ ਚ ਆਚਰਿਯੁਪਜ੍ਝਾਯਾ ਵਿਯ ਚ ਭਵਙ੍ਗਚਿਤ੍ਤਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ, ਪੁਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਵਸੇਨ ਤੇਸਂ ਅਕਿਤ੍ਤਿਲਾਭੋ ਵਿਯ ਜਵਨਕ੍ਖਣੇ ਰਜ੍ਜਨਦੁਸ੍ਸਨਮੁਯ੍ਹਨਸਭਾਵਾਨਂ ਲੋਭਸਹਗਤਾਦੀਨਂ ਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਹਿ ਆਗਨ੍ਤੁਕੇਹਿ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਪਕਤਿਪਰਿਸੁਦ੍ਧਮ੍ਪਿ ਭਵਙ੍ਗਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਂ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ.

੫੦. ਦਸਮੇਪਿ ਭਵਙ੍ਗਚਿਤ੍ਤਮੇਵ ਚਿਤ੍ਤਂ. ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਜਵਨਕ੍ਖਣੇ ਅਰਜ੍ਜਮਾਨਂ ਅਦੁਸ੍ਸਮਾਨਂ ਅਮੁਯ੍ਹਮਾਨਂ ਤਿਹੇਤੁਕਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਦਿਕੁਸਲਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ਆਗਨ੍ਤੁਕੇਹਿ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਇਧਾਪਿ ਯਥਾ ਸੀਲਵਨ੍ਤਾਨਂ ਆਚਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਪੁਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਵਸੇਨ ਮਾਤਾਦਯੋ ‘‘ਸੋਭਨਾ ਏਤੇਯੇਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਤ੍ਤਕਾਦਯੋ ਸਿਕ੍ਖਾਪੇਨ੍ਤਿ ਓਵਦਨ੍ਤਿ ਅਨੁਸਾਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਣ੍ਣਕਿਤ੍ਤਿਲਾਭਿਨੋ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਜਵਨਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਵਸੇਨ ਇਦਂ ਭਵਙ੍ਗਚਿਤ੍ਤਂ ਆਗਨ੍ਤੁਕੇਹਿ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ.

ਪਣਿਹਿਤਅਚ੍ਛਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ.