(੧੪) ੨. ਦੁਤਿਯਏਤਦਗ੍ਗਵਗ੍ਗੋ
ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ
੧੯੮-੨੦੦. ਦੁਤਿਯਸ੍ਸ ਪਠਮੇ ਮਨੋਮਯਨ੍ਤਿ ਮਨੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤਂ. ‘‘ਮਨੋਮਯੇਨ ਕਾਯੇਨ, ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮੀ’’ਤਿ (ਥੇਰਗਾ. ੯੦੧) ਵੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਮਨੇਨ ਕਤਕਾਯੋ ਮਨੋਮਯਕਾਯੋ ਨਾਮ ਜਾਤੋ. ‘‘ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਮਨੋਮਯਂ ਕਾਯਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੩੩੩) ਵੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ ਮਨੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤਕਾਯੋ ਮਨੋਮਯਕਾਯੋ ਨਾਮ ਜਾਤੋ. ਅਯਮਿਧ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਤਤ੍ਥ ਅਞ੍ਞੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਮਨੋਮਯਂ ਕਾਯਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਨ੍ਤਾ ਤਯੋ ਵਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਨ੍ਤਿ, ਨ ਬਹੁਕੇ. ਏਕਸਦਿਸੇਯੇਵ ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਨ੍ਤਿ ਏਕਵਿਧਮੇਵ ਕਮ੍ਮਂ ਕੁਰੁਮਾਨੇ. ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕਤ੍ਥੇਰੋ ਪਨ ਏਕਾਵਜ੍ਜਨੇਨ ਸਮਣਸਹਸ੍ਸਂ ਮਾਪੇਸਿ. ਦ੍ਵੇਪਿ ਚ ਜਨੇ ਨ ਏਕਸਦਿਸੇ ਅਕਾਸਿ ਨ ਏਕਵਿਧਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕੁਰੁਮਾਨੇ. ਤਸ੍ਮਾ ਮਨੋਮਯਂ ਕਾਯਂ ਅਭਿਨਿਮ੍ਮਿਨਨ੍ਤਾਨਂ ਅਗ੍ਗੋ ਨਾਮ ਜਾਤੋ.
ਚੇਤੋਵਿਵਟ੍ਟਕੁਸਲਾਨਮ੍ਪਿ ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕੋਵ ਅਗ੍ਗੋ, ਸਞ੍ਞਾਵਿਵਟ੍ਟਕੁਸਲਾਨਂ ਪਨ ਮਹਾਪਨ੍ਥਕਤ੍ਥੇਰੋ ਅਗ੍ਗੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤਤ੍ਥ ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕਤ੍ਥੇਰੋ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨਾਨਂ ਲਾਭਿਤਾਯ ‘‘ਚੇਤੋਵਿਵਟ੍ਟਕੁਸਲੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਮਹਾਪਨ੍ਥਕਤ੍ਥੇਰੋ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਅਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨਾਨਂ ਲਾਭਿਤਾਯ ‘‘ਸਞ੍ਞਾਵਿਵਟ੍ਟਕੁਸਲੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕੋ ਚ ਸਮਾਧਿਕੁਸਲਤਾਯ ਚੇਤੋਵਿਵਟ੍ਟਕੁਸਲੋ ਨਾਮ, ਮਹਾਪਨ੍ਥਕੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਕੁਸਲਤਾਯ ਸਞ੍ਞਾਵਿਵਟ੍ਟਕੁਸਲੋ ਨਾਮ. ਏਕੋ ਚੇਤ੍ਥ ਸਮਾਧਿਲਕ੍ਖਣੇ ਛੇਕੋ, ਏਕੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਲਕ੍ਖਣੇ. ਤਥਾ ਏਕੋ ਸਮਾਧਿਗਾਲ਼੍ਹੋ, ਏਕੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਗਾਲ਼੍ਹੋ. ਏਕੋ ਚੇਤ੍ਥ ਅਙ੍ਗਸਂਖਿਤ੍ਤੇ ਛੇਕੋ, ਏਕੋ ਆਰਮ੍ਮਣਸਂਖਿਤ੍ਤੇ. ਤਥਾ ਏਕੋ ਅਙ੍ਗਵਵਤ੍ਥਾਨੇ ਛੇਕੋ, ਏਕੋ ਆਰਮ੍ਮਣਵਵਤ੍ਥਾਨੇਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਯੋਜਨਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ.
ਅਪਿਚ ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕਤ੍ਥੇਰੋ ਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨਲਾਭੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਝਾਨਙ੍ਗੇਹਿ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਚੇਤੋਵਿਵਟ੍ਟਕੁਸਲੋ, ਮਹਾਪਨ੍ਥਕੋ ਅਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨਲਾਭੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਝਾਨਙ੍ਗੇਹਿ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਸਞ੍ਞਾਵਿਵਟ੍ਟਕੁਸਲੋ. ਉਭੋਪਿ ਪਨ੍ਥੇ ਜਾਤਤ੍ਤਾ ਪਨ੍ਥਕਾ ਨਾਮ ਜਾਤਾ. ਤੇਸਂ ਪਠਮਜਾਤੋ ਮਹਾਪਨ੍ਥਕੋ ਨਾਮ, ਪਚ੍ਛਾਜਾਤੋ ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕੋ ਨਾਮ.
ਇਮੇਸਂ ਪਨ ਉਭਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਪਞ੍ਹਕਮ੍ਮੇ ਅਯਮਨੁਪੁਬ੍ਬਿਕਥਾ – ਅਤੀਤੇ ਕਿਰ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇ ਹਂਸਵਤੀਨਗਰਵਾਸਿਨੋ ਦ੍ਵੇ ਭਾਤਿਕਾ ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕਾ ਸਦ੍ਧਾ ਪਸਨ੍ਨਾ ਨਿਬਦ੍ਧਂ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਨ੍ਤਿ. ਤੇਸੁ ਏਕਦਿਵਸਂ ਕਨਿਟ੍ਠੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਦ੍ਵੀਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਏਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ‘‘ਮਮ ਸਾਸਨੇ ਮਨੋਮਯਂ ਕਾਯਂ ਅਭਿਨਿਮ੍ਮਿਨਨ੍ਤਾਨਂ ਚੇਤੋਵਿਵਟ੍ਟਕੁਸਲਾਨਞ੍ਚ ਅਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਗ੍ਗੋ’’ਤਿ ਏਤਦਗ੍ਗਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਮਹਾ ਵਤਾਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਏਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੇ ਅਙ੍ਗਾਨਿ ਪਰਿਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਚਰਤਿ, ਮਯਾਪਿ ਅਨਾਗਤੇ ਏਕਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨੇ ਅਙ੍ਗਦ੍ਵਯਪੂਰਕੇਨ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਚਰਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਨਿਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਮਹਾਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਤੁਮ੍ਹੇ ਇਤੋ ਸਤ੍ਤਦਿਵਸਮਤ੍ਥਕੇ ਮਨੋਮਯਙ੍ਗੇਨ ਚ ਚੇਤੋਵਿਵਟ੍ਟਕੁਸਲਙ੍ਗੇਨ ਚ ‘ਅਯਂ ਮਮ ਸਾਸਨੇ ਅਗ੍ਗੋ’ਤਿ ਏਤਦਗ੍ਗੇ ਠਪਯਿਤ੍ਥ, ਅਹਮ੍ਪਿ ਇਮਸ੍ਸ ਅਧਿਕਾਰਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਫਲੇਨ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਯ ਅਙ੍ਗਦ੍ਵਯਪੂਰਕੋ ਭਵੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਪਤ੍ਥਨਂ ਅਕਾਸਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਅਨਾਗਤਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਅਨਨ੍ਤਰਾਯੇਨਸ੍ਸ ਪਤ੍ਥਨਾਯ ਸਮਿਜ੍ਝਨਭਾਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਨਾਗਤੇ ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਾਵਸਾਨੇ ਗੋਤਮੋ ਨਾਮ ਬੁਦ੍ਧੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ, ਸੋ ਤਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨਦ੍ਵਯੇ ਠਪੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਬ੍ਯਾਕਰਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਮੋਦਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਭਾਤਾਪਿਸ੍ਸ ਏਕਦਿਵਸਂ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਸਞ੍ਞਾਵਿਵਟ੍ਟਕੁਸਲਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਏਤਦਗ੍ਗਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਥੇਵ ਅਧਿਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਥਨਂ ਅਕਾਸਿ, ਸਤ੍ਥਾਪਿ ਤਂ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ.
ਤੇ ਉਭੋਪਿ ਜਨਾ ਸਤ੍ਥਰਿ ਧਰਮਾਨੇ ਕੁਸਲਕਮ੍ਮਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਕਾਲੇ ਸਰੀਰਚੇਤਿਯੇ ਸੁਵਣ੍ਣਪੂਜਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਚੁਤਾ ਦੇਵਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ. ਤੇਸਂ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤਾਨਂਯੇਵ ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਂ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਮਹਾਪਨ੍ਥਕਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਾ ਕਤਕਲ੍ਯਾਣਕਮ੍ਮਂ ਨ ਕਥਿਯਤਿ, ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕੋ ਪਨ ਕਸ੍ਸਪਭਗਵਤੋ ਸਾਸਨੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਵੀਸਤਿ ਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਓਦਾਤਕਸਿਣਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਵਪੁਰੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਅਥ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸਤ੍ਥਾ ਅਭਿਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਪਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤਵਰਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕੋ ਰਾਜਗਹਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵੇਲ਼ੁਵਨਮਹਾਵਿਹਾਰੇ ਪਟਿਵਸਤਿ.
ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਠਤ੍ਵਾ ਇਮੇਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਂ ਕਥੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਰਾਜਗਹੇ ਕਿਰ ਧਨਸੇਟ੍ਠਿਕੁਲਸ੍ਸ ਧੀਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦਾਸੇਨੇਵ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਨ੍ਥਵਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਮੇ ਇਮਂ ਕਮ੍ਮਂ ਜਾਨੇਯ੍ਯੁ’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਵਸਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ, ਸਚੇ ਮੇ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਇਮਂ ਦੋਸਂ ਜਾਨਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਖਣ੍ਡਾਖਣ੍ਡਂ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਵਿਦੇਸਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਸਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਹਤ੍ਥਸਾਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਦ੍ਵਾਰੇਨ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਯਤ੍ਥ ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਵਾ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਅਜਾਨਨਟ੍ਠਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਸਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਉਭੋਪਿ ਅਗਮਂਸੁ.
ਤੇਸਂ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਵਸਨ੍ਤਾਨਂ ਸਂਵਾਸਮਨ੍ਵਾਯ ਤਸ੍ਸਾ ਕੁਚ੍ਛਿਯਂ ਗਬ੍ਭੋ ਪਤਿਟ੍ਠਾਸਿ. ਸਾ ਗਬ੍ਭਸ੍ਸ ਪਰਿਪਾਕਂ ਆਗਮ੍ਮ ਸਾਮਿਕੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਗਬ੍ਭੋ ਮੇ ਪਰਿਪਾਕਂ ਗਤੋ, ਞਾਤਿਮਿਤ੍ਤਾਦਿਵਿਰਹਿਤੇ ਠਾਨੇ ਗਬ੍ਭਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ ਉਭਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਦੁਕ੍ਖਮੇਵ, ਕੁਲਗੇਹਮੇਵ ਗਚ੍ਛਾਮਾ’’ਤਿ. ਸੋ ‘‘ਅਜ੍ਜ ਗਚ੍ਛਾਮ, ਸ੍ਵੇ ਗਚ੍ਛਾਮਾ’’ਤਿ ਦਿਵਸੇ ਅਤਿਕ੍ਕਮਾਪੇਸਿ. ਸਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਯਂ ਬਾਲੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦੋਸਮਹਨ੍ਤਾਯ ਗਨ੍ਤੁਂ ਨ ਉਸ੍ਸਹਤਿ, ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਚ ਨਾਮ ਏਕਨ੍ਤਹਿਤਾ, ਅਯਂ ਗਚ੍ਛਤੁ ਵਾ ਮਾ ਵਾ, ਮਯਾ ਗਨ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਗੇਹਾ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੇ ਸਾ ਗੇਹੇ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਪਟਿਸਾਮੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕੁਲਘਰਂ ਗਤਭਾਵਂ ਅਨਨ੍ਤਰਗੇਹਵਾਸੀਨਂ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿ.
ਅਥ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਘਰਂ ਆਗਤੋ ਤਂ ਅਦਿਸ੍ਵਾ ਪਟਿਵਿਸ੍ਸਕੇ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕੁਲਘਰਂ ਗਤਾ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ਵੇਗੇਨ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਸਮ੍ਪਾਪੁਣਿ. ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਤਤ੍ਥੇਵ ਗਬ੍ਭਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ‘‘ਕਿਂ ਇਦਂ ਭਦ੍ਦੇ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਸਾਮਿ ਏਕੋ ਪੁਤ੍ਤੋ ਜਾਤੋਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਕਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾਤਿ? ਯਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਯ ਮਯਂ ਕੁਲਘਰਂ ਗਚ੍ਛਾਮ, ਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਅਨ੍ਤਰਾਵ ਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਂ, ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮ, ਨਿਵਤ੍ਤਾਮਾਤਿ ਦ੍ਵੇਪਿ ਏਕਚਿਤ੍ਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਵਤ੍ਤਿਂਸੁ. ਤਸ੍ਸ ਦਾਰਕਸ੍ਸ ਚ ਪਨ੍ਥੇ ਜਾਤਤ੍ਤਾ ਪਨ੍ਥਕੋਤਿ ਨਾਮਂ ਅਕਂਸੁ. ਤਸ੍ਸਾ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਅਪਰੋਪਿ ਗਬ੍ਭੋ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ. ਸਬ੍ਬਂ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤਬ੍ਬਂ. ਤਸ੍ਸਪਿ ਦਾਰਕਸ੍ਸ ਪਨ੍ਥੇ ਜਾਤਤ੍ਤਾ ਪਠਮਜਾਤਸ੍ਸ ਮਹਾਪਨ੍ਥਕੋਤਿ ਨਾਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਸ੍ਸ ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕੋਤਿ ਨਾਮਂ ਅਕਂਸੁ.
ਤੇ ਦ੍ਵੇਪਿ ਦਾਰਕੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਮੇਵ ਗਤਾ. ਤੇਸਂ ਤਤ੍ਥ ਵਸਨ੍ਤਾਨਂ ਅਯਂ ਮਹਾਪਨ੍ਥਕਦਾਰਕੋ ਅਞ੍ਞੇ ਦਾਰਕਜਨੇ ‘‘ਚੂਲ਼ਪਿਤਾ ਮਹਾਪਿਤਾ ਅਯ੍ਯਕੋ ਅਯ੍ਯਿਕਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੇ ਸੁਤ੍ਵਾ ਮਾਤਰਂ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਅਮ੍ਮ, ਅਞ੍ਞੇ ਦਾਰਕਾ ਕਥੇਨ੍ਤਿ ‘ਅਯ੍ਯਕੋ ਅਯ੍ਯਿਕਾ’ਤਿ, ਕਿਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਞਾਤਕਾ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ? ਆਮ, ਤਾਤ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਏਤ੍ਥ ਞਾਤਕਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਰਾਜਗਹਨਗਰੇ ਪਨ ਵੋ ਧਨਸੇਟ੍ਠਿ ਨਾਮ ਅਯ੍ਯਕੋ, ਤਤ੍ਥ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਬਹੂ ਞਾਤਕਾਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥ ਨ ਗਚ੍ਛਥ ਅਮ੍ਮਾਤਿ? ਸਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਗਮਨਕਾਰਣਂ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਕਥੇਤ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਤੇਸੁ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਕਥੇਨ੍ਤੇਸੁ ਸਾਮਿਕਮਾਹ – ‘‘ਇਮੇ ਦਾਰਕਾ ਅਤਿਵਿਯ ਮਂ ਕਿਲਮੇਨ੍ਤਿ, ਕਿਂ ਨੋ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਮਂਸਂ ਖਾਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਏਹਿ ਦਾਰਕਾਨਂ ਅਯ੍ਯਕਕੁਲਂ ਦਸ੍ਸੇਮਾ’’ਤਿ. ਅਹਂ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਭਵਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਤਂ ਪਨ ਨਯਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ. ‘‘ਸਾਧੁ ਸਾਮਿ, ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਉਪਾਯੇਨ ਦਾਰਕਾਨਂ ਅਯ੍ਯਕਕੁਲਮੇਵ ਦਟ੍ਠੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਦ੍ਵੇਪਿ ਜਨਾ ਦਾਰਕੇ ਆਦਾਯ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਰਾਜਗਹਂ ਪਤ੍ਵਾ ਨਗਰਦ੍ਵਾਰੇ ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਸਾਲਾਯ ਨਿਵਾਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਾਰਕਮਾਤਾ ਦ੍ਵੇ ਦਾਰਕੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਗਤਭਾਵਂ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਆਰੋਚਾਪੇਸਿ.
ਤੇ ਤਂ ਸਾਸਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਂਸਾਰੇ ਸਂਸਰਨ੍ਤਾਨਂ ਨ ਪੁਤ੍ਤੋ ਨ ਧੀਤਾ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਤੇ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਮਹਾਪਰਾਧਿਕਾ, ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਤੇਹਿ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਚਕ੍ਖੁਪਥੇ ਠਾਤੁਂ. ਏਤ੍ਤਕਂ ਪਨ ਧਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੇਪਿ ਜਨਾ ਫਾਸੁਕਟ੍ਠਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਜੀਵਨ੍ਤੁ, ਦਾਰਕੇ ਪਨ ਇਧ ਪੇਸੇਨ੍ਤੂਤਿ. ਸੇਟ੍ਠਿਧੀਤਾ ਮਾਤਾਪਿਤੂਹਿ ਪੇਸਿਤਂ ਧਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦਾਰਕੇ ਆਗਤਦੂਤਾਨਂ ਹਤ੍ਥੇਯੇਵ ਦਤ੍ਵਾ ਪੇਸੇਸਿ. ਦਾਰਕਾ ਅਯ੍ਯਕਕੁਲੇ ਵਡ੍ਢਨ੍ਤਿ. ਤੇਸੁ ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕੋ ਅਤਿਦਹਰੋ, ਮਹਾਪਨ੍ਥਕੋ ਪਨ ਅਯ੍ਯਕੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਸੋਤੁਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਨਿਚ੍ਚਂ ਸਤ੍ਥੁ ਸਮ੍ਮੁਖੇ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਮਿ. ਸੋ ਅਯ੍ਯਕਂ ਆਹ – ‘‘ਸਚੇ ਤੁਮ੍ਹੇ ਅਨੁਜਾਨੇਯ੍ਯਾਥ, ਅਹਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਵਦੇਸਿ, ਤਾਤ, ਮਯ੍ਹਂ ਸਕਲਲੋਕਸ੍ਸਪਿ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਤੋ ਤਵੇਵ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਭਦ੍ਦਿਕਾ. ਸਚੇ ਸਕ੍ਕੋਸਿ, ਪਬ੍ਬਜ, ਤਾਤਾ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਤੋ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਕਿਂ, ਮਹਾਸੇਟ੍ਠਿ, ਦਾਰਕੋ ਤੇ ਲਦ੍ਧੋ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਯਂ ਦਾਰਕੋ ਮਯ੍ਹਂ ਨਤ੍ਤਾ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਾਮੀਤਿ ਵਦਤੀ’’ਤਿ ਆਹ.
ਸਤ੍ਥਾ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਪਿਣ੍ਡਚਾਰਿਕਂ ‘‘ਇਮਂ ਦਾਰਕਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਹੀ’’ਤਿ ਆਣਾਪੇਸਿ. ਥੇਰੋ ਤਸ੍ਸ ਤਚਪਞ੍ਚਕਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸਿ. ਸੋ ਬਹੁਂ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵਸ੍ਸੋ ਉਪਸਮ੍ਪਦਂ ਲਭਿ. ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰੇ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਅਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨਾਨਂ ਲਾਭੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਝਾਨਙ੍ਗੇਹਿ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਇਤਿ ਸੋ ਸਞ੍ਞਾਵਿਵਟ੍ਟਕੁਸਲਾਨਂ ਅਗ੍ਗੋ ਜਾਤੋ. ਸੋ ਝਾਨਸੁਖੇਨ ਫਲਸੁਖੇਨ ਵੀਤਿਨਾਮੇਨ੍ਤੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਸਕ੍ਕਾ ਨੁ ਖੋ ਇਮਂ ਸੁਖਂ ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕਸ੍ਸ ਦਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਤੋ ਅਯ੍ਯਕਸੇਟ੍ਠਿਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਹਾਸੇਟ੍ਠਿ ਸਚੇ ਤੁਮ੍ਹੇ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਥ, ਅਹਂ ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਪਬ੍ਬਾਜੇਥ, ਭਨ੍ਤੇਤਿ. ਥੇਰੋ ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕਦਾਰਕਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤ੍ਵਾ ਦਸਸੁ ਸੀਲੇਸੁ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਸਿ. ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕਸਾਮਣੇਰੋ ਭਾਤਿਕਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ.
‘‘ਪਦੁਮਂ ਯਥਾ ਕੋਕਨਦਂ ਸੁਗਨ੍ਧਂ,
ਪਾਤੋ ਸਿਯਾ ਫੁਲ੍ਲਮਵੀਤਗਨ੍ਧਂ;
ਅਙ੍ਗੀਰਸਂ ਪਸ੍ਸ ਵਿਰੋਚਮਾਨਂ,
ਤਪਨ੍ਤਮਾਦਿਚ੍ਚਮਿਵਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖੇ’’ਤਿ. (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੨੩; ਅ. ਨਿ. ੫.੧੯੫) –
ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਗਹਿਤਗਹਿਤਪਦਂ ਉਪਰੂਪਰਿਪਦਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਨਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਗਹੇਤੁਂ ਵਾਯਮਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਾਸਾ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ. ਅਥ ਨਂ ਮਹਾਪਨ੍ਥਕੋ ਆਹ – ‘‘ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕ, ਤ੍ਵਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਾਸਨੇ ਅਭਬ੍ਬੋ, ਚਤੂਹਿ ਮਾਸੇਹਿ ਏਕਗਾਥਮ੍ਪਿ ਗਹੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਸਿ, ਪਬ੍ਬਜਿਤਕਿਚ੍ਚਂ ਪਨ ਤ੍ਵਂ ਕਥਂ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਾਪੇਸ੍ਸਸਿ, ਨਿਕ੍ਖਮ ਇਤੋ’’ਤਿ. ਸੋ ਥੇਰੇਨ ਪਣਾਮਿਤੋ ਵਿਹਾਰਪਚ੍ਚਨ੍ਤੇ ਰੋਦਮਾਨੋ ਅਟ੍ਠਾਸਿ.
ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਸਤ੍ਥਾ ਰਾਜਗਹਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਜੀਵਕਮ੍ਬਵਨੇ ਵਿਹਰਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਜੀਵਕੋ ਪੁਰਿਸਂ ਪੇਸੇਸਿ ‘‘ਪਞ੍ਚਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਨਿਮਨ੍ਤੇਹੀ’’ਤਿ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਮਹਾਪਨ੍ਥਕੋ ਭਤ੍ਤੁਦ੍ਦੇਸਕੋ ਹੋਤਿ. ਸੋ ‘‘ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖਂ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਥ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ‘‘ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸੇਸਾਨਂ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਮੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕੋ ਤਂ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਭਿਯ੍ਯੋਸੋਮਤ੍ਤਾਯ ਦੋਮਨਸ੍ਸਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਅਹੋਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕਸ੍ਸ ਖੇਦਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕੋ ਮਯਿ ਗਤੇ ਬੁਜ੍ਝਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਵਿਦੂਰੇ ਠਾਨੇ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਤ੍ਵਂ, ਪਨ੍ਥਕ, ਰੋਦਸੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਭਾਤਾ ਮਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਣਾਮੇਤੀਤਿ. ਪਨ੍ਥਕ, ਤੁਯ੍ਹਂ ਭਾਤਿਕਸ੍ਸ ਪਰਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਆਸਯਾਨੁਸਯਞਾਣਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਤ੍ਵਂ ਬੁਦ੍ਧਵੇਨੇਯ੍ਯਪੁਗ੍ਗਲੋ ਨਾਮਾਤਿ ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਅਭਿਸਙ੍ਖਰਿਤ੍ਵਾ ਸੁਦ੍ਧਂ ਚੋਲ਼ਖਣ੍ਡਂ ਅਦਾਸਿ ‘‘ਇਮਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘ਰਜੋਹਰਣਂ ਰਜੋਹਰਣ’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਭਾਵੇਹਿ ਪਨ੍ਥਕਾ’’ਤਿ.
ਸੋ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਦਿਨ੍ਨਂ ਚੋਲ਼ਖਣ੍ਡਂ ‘‘ਰਜੋਹਰਣਂ ਰਜੋਹਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਹਤ੍ਥੇਨ ਪਰਿਮਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਨਿਸੀਦਿ. ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਮਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਲੋਮਾਨਿ ਕਿਲਿਟ੍ਠਧਾਤੁਕਾਨਿ ਜਾਤਾਨਿ. ਪੁਨ ਪਰਿਮਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਉਕ੍ਖਲਿਪਰਿਪੁਞ੍ਛਨਸਦਿਸਂ ਜਾਤਂ. ਸੋ ਞਾਣਪਰਿਪਾਕਂ ਆਗਮ੍ਮ ਤਤ੍ਥ ਖਯਵਯਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਇਦਂ ਚੋਲ਼ਖਣ੍ਡਂ ਪਕਤਿਯਾ ਪਣ੍ਡਰਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ, ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕਸਰੀਰਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਕਿਲਿਟ੍ਠਂ ਜਾਤਂ, ਇਦਂ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਏਵਂਗਤਿਕਮੇਵਾ’’ਤਿ. ਸਮਾਧਿਂ ਭਾਵੇਤ੍ਵਾ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨਾਨਿ ਪਾਦਕਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਸਹ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਹਿ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਸੋ ਮਨੋਮਯਜ੍ਝਾਨਲਾਭੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਏਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਬਹੁਧਾ, ਬਹੁਧਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਏਕੋ ਭਵਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਅਹੋਸਿ. ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੇਨੇਵ ਚਸ੍ਸ ਤੇਪਿਟਕਞ੍ਚ ਛ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਚ ਆਗਮਿਂਸੁ.
ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਸਤ੍ਥਾ ਏਕੂਨੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਜੀਵਕਸ੍ਸ ਨਿਵੇਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿ. ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕੋ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਭਿਕ੍ਖਾਯ ਅਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤਤ੍ਤਾਯੇਵ ਨ ਗਤੋ. ਜੀਵਕੋ ਯਾਗੁਂ ਦਾਤੁਂ ਆਰਭਿ, ਸਤ੍ਥਾ ਹਤ੍ਥੇਨ ਪਤ੍ਤਂ ਪਿਦਹਿ. ਕਸ੍ਮਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨ ਗਣ੍ਹਥਾਤਿ? ਵਿਹਾਰੇ ਏਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਤ੍ਥਿ ਜੀਵਕਾਤਿ. ਸੋ ਪੁਰਿਸਂ ਪਹਿਣਿ ‘‘ਗਚ੍ਛ, ਭਣੇ, ਵਿਹਾਰੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਅਯ੍ਯਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਹੀ’’ਤਿ. ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕਤ੍ਥੇਰੋਪਿ ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਪੁਰੇ ਆਗਮਨਾਯੇਵ ਭਿਕ੍ਖੁਸਹਸ੍ਸਂ ਨਿਮ੍ਮਿਨਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮ੍ਪਿ ਏਕੇਨ ਅਸਦਿਸਂ, ਏਕਸ੍ਸਪਿ ਚ ਚੀਵਰਵਿਚਾਰਣਾਦਿਸਮਣਕਮ੍ਮਂ ਅਞ੍ਞੇਨ ਅਸਦਿਸਂ ਅਕਾਸਿ. ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਵਿਹਾਰੇ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਬਹੁਭਾਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਜੀਵਕਸ੍ਸ ਕਥੇਸਿ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਿਹਾਰੇ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋ ਬਹੁਤਰੋ, ਤਤੋ ਪਕ੍ਕੋਸਿਤਬ੍ਬਂ ਭਦਨ੍ਤਂ ਨ ਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ. ਜੀਵਕੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਕੋਨਾਮੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵਿਹਾਰੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ? ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕੋ ਨਾਮ ਜੀਵਕਾਤਿ. ਗਚ੍ਛ ਭੋ ‘‘ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕੋ ਨਾਮ ਕਤਰੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਆਨੇਹੀਤਿ. ਸੋ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕੋ ਨਾਮ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕਤਰੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਅਹਂ ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕੋ ਅਹਂ ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕੋ’’ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਹਸ੍ਸਮ੍ਪਿ ਕਥੇਸਿ. ਸੋ ਪੁਨਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਜੀਵਕਸ੍ਸ ਕਥੇਸਿ ‘‘ਸਹਸ੍ਸਮਤ੍ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ‘ਅਹਂ ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕੋ ਅਹਂ ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕੋ’ਤਿ ਕਥੇਨ੍ਤਿ, ਅਹਂ ‘ਅਸੁਕੋ ਨਾਮ ਪਕ੍ਕੋਸਿਤਬ੍ਬੋ’ਤਿ ਨ ਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ. ਜੀਵਕੋਪਿ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਸਚ੍ਚਤਾਯ ‘‘ਇਦ੍ਧਿਮਾ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ ਨਯਤੋ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਠਮਂ ਕਥਨਭਿਕ੍ਖੁਮੇਵ ‘ਤੁਮ੍ਹੇ ਸਤ੍ਥਾ ਪਕ੍ਕੋਸਤੀ’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਚੀਵਰਕਣ੍ਣੇ ਗਣ੍ਹ ਤਾਤਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਥਾ ਅਕਾਸਿ, ਤਾਵਦੇਵ ਸਹਸ੍ਸਮਤ੍ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਿਂਸੁ. ਸੋ ਥੇਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਗਮਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਯਾਗੁਂ ਗਣ੍ਹਿ.
ਦਸਬਲੇ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਗਤੇ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਕਥਾ ਉਦਪਾਦਿ ‘‘ਯਾਵ ਮਹਨ੍ਤਾ ਵਤ ਬੁਦ੍ਧਾ ਨਾਮ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਾਸੇ ਏਕਗਾਥਂ ਗਣ੍ਹਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਏਵਂਮਹਿਦ੍ਧਿਕਂ ਅਕਂਸੂ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਚਿਤ੍ਤਾਚਾਰਂ ਞਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾਸਨੇ ਨਿਸਜ੍ਜ ‘‘ਕਿਂ ਵਦੇਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਨ ਭਗਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਥੇਮ, ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕੇਨ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਸਨ੍ਤਿਕਾ ਮਹਾਲਾਭੋ ਲਦ੍ਧੋਤਿ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂਯੇਵ ਗੁਣਂ ਕਥੇਮਾਤਿ. ਅਨਚ੍ਛਰਿਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਦਾਨਿ ਮਯ੍ਹਂ ਓਵਾਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਦਾਯਜ੍ਜਲਾਭੋ, ਅਯਂ ਅਤੀਤੇਪਿ ਅਪਰਿਪਕ੍ਕਞਾਣੇ ਠਿਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ ਓਵਾਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ਲੋਕਿਯਦਾਯਜ੍ਜਂ ਲਭੀਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ‘‘ਕਦਾ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਆਯਾਚਿਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਸਿ.
ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸੀਨਗਰੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ਰਾਜਾ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਸਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਚੂਲ਼ਕਸੇਟ੍ਠਿ ਨਾਮ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਬ੍ਯਤ੍ਤੋ ਸਬ੍ਬਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਜਾਨਾਤਿ. ਸੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਰਾਜੂਪਟ੍ਠਾਨਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਅਨ੍ਤਰਵੀਥਿਯਂ ਮਤਮੂਸਿਕਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਂ ਸਮਾਨੇਤ੍ਵਾ ਇਦਮਾਹ – ‘‘ਸਕ੍ਕਾ ਚਕ੍ਖੁਮਤਾ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੇਨ ਇਮਂ ਉਨ੍ਦੂਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦਾਰਭਰਣਞ੍ਚ ਕਾਤੁਂ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤੇ ਚ ਪਯੋਜੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਦੁਗ੍ਗਤਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਤਂ ਸੇਟ੍ਠਿਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਨਾਯਂ ਅਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਕਥੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਮੂਸਿਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਆਪਣੇ ਬਿਲ਼ਾਰਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ ਦਤ੍ਵਾ ਕਾਕਣਿਕਂ ਲਭਿ. ਤਾਯ ਕਾਕਣਿਕਾਯ ਫਾਣਿਤਂ ਕਿਣਿਤ੍ਵਾ ਏਕੇਨ ਕੁਟੇਨ ਪਾਨੀਯਂ ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞਤੋ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਮਾਲਾਕਾਰੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਥੋਕਂ ਥੋਕਂ ਫਾਣਿਤਖਣ੍ਡਂ ਦਤ੍ਵਾ ਉਲ਼ੁਙ੍ਕੇਨ ਪਾਨੀਯਂ ਅਦਾਸਿ. ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਏਕੇਕਂ ਪੁਪ੍ਫਮੁਟ੍ਠਿਂ ਅਦਂਸੁ. ਸੋ ਤੇਨ ਪੁਪ੍ਫਮੂਲੇਨ ਪੁਨਦਿਵਸੇਪਿ ਫਾਣਿਤਞ੍ਚ ਪਾਨੀਯਘਟਞ੍ਚ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪੁਪ੍ਫਾਰਾਮਮੇਵ ਗਤੋ. ਤਸ੍ਸ ਤਂਦਿਵਸਂ ਮਾਲਾਕਾਰਾ ਅਡ੍ਢਓਚਿਤਕੇ ਪੁਪ੍ਫਗਚ੍ਛੇ ਦਤ੍ਵਾ ਅਗਮਂਸੁ. ਸੋ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਇਮਿਨਾ ਉਪਾਯੇਨ ਅਟ੍ਠ ਕਹਾਪਣੇ ਲਭਿ.
ਪੁਨ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਵਾਤਵੁਟ੍ਠਿਦਿਵਸੇ ਛਡ੍ਡਿਤਉਯ੍ਯਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਤਿਤਦਾਰੂਨਂ ਰਾਸਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਰਾਜਕੁਮ੍ਭਕਾਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਾ ਸੋਲ਼ਸ ਕਹਾਪਣੇ ਲਭਿ. ਸੋ ਚਤੁਵੀਸਤਿਯਾ ਕਹਾਪਣੇਸੁ ਜਾਤੇਸੁ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਅਯਂ ਉਪਾਯੋ ਮਯ੍ਹ’’ਨ੍ਤਿ ਨਗਰਦ੍ਵਾਰਤੋ ਅਵਿਦੂਰੇ ਠਾਨੇ ਏਕਂ ਪਾਨੀਯਚਾਟਿਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਸਤੇ ਤਿਣਹਾਰਕੇ ਪਾਨੀਯੇਨ ਉਪਟ੍ਠਹਿ. ਤੇ ਆਹਂਸੁ – ‘‘ਤ੍ਵਂ, ਸਮ੍ਮ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਬਹੁਪਕਾਰੋ, ਕਿਂ ਤੇ ਕਰੋਮਾ’’ਤਿ? ਸੋਪਿ ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਕਿਚ੍ਚੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਕਰਿਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਵਿਚਰਨ੍ਤੋ ਥਲਪਥਕਮ੍ਮਿਕੇਨ ਚ ਜਲਪਥਕਮ੍ਮਿਕੇਨ ਚ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮਿਤ੍ਤਸਨ੍ਥਵਂ ਅਕਾਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਥਲਪਥਕਮ੍ਮਿਕੋ ‘‘ਸ੍ਵੇ ਇਮਂ ਨਗਰਂ ਅਸ੍ਸਵਾਣਿਜਕੋ ਪਞ੍ਚ ਅਸ੍ਸਸਤਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਗਮਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਆਚਿਕ੍ਖਿ. ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤਿਣਹਾਰਕਾਨਂ ਸਞ੍ਞਂ ਦਤ੍ਵਾ ਏਕੇਕਂ ਤਿਣਕਲਾਪਂ ਦਿਗੁਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਆਹਰਾਪੇਸਿ. ਅਥ ਸੋ ਅਸ੍ਸਾਨਂ ਨਗਰਂ ਪਵਿਟ੍ਠਵੇਲਾਯ ਤਿਣਕਲਾਪਸਹਸ੍ਸਂ ਅਨ੍ਤਰਦ੍ਵਾਰੇ ਰਾਸਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਿ. ਅਸ੍ਸਵਾਣਿਜੋ ਸਕਲਨਗਰੇ ਅਸ੍ਸਾਨਂ ਚਾਰਿਂ ਅਲਭਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਸਹਸ੍ਸਂ ਦਤ੍ਵਾ ਤਂ ਤਿਣਂ ਗਣ੍ਹਿ.
ਤਤੋ ਕਤਿਪਾਹਚ੍ਚਯੇਨਸ੍ਸ ਸਮੁਦ੍ਦਕਮ੍ਮਿਕਸਹਾਯਕੋ ਆਰੋਚੇਸਿ ‘‘ਪਟ੍ਟਨਂ ਮਹਾਨਾਵਾ ਆਗਤਾ’’ਤਿ. ਸੋ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਅਯਂ ਉਪਾਯੋ’’ਤਿ ਅਟ੍ਠਹਿ ਕਹਾਪਣੇਹਿ ਸਬ੍ਬਪਰਿਵਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਤਾਵਕਾਲਿਕਂ ਰਥਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਾਵਾਪਟ੍ਟਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਅਙ੍ਗੁਲਿਮੁਦ੍ਦਿਕਂ ਨਾਵਿਕਸ੍ਸ ਸਚ੍ਚਕਾਰਂ ਦਤ੍ਵਾ ਅਵਿਦੂਰੇ ਠਾਨੇ ਸਾਣਿਂ ਪਰਿਕ੍ਖਿਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਪੁਰਿਸੇ ਆਣਾਪੇਸਿ ‘‘ਬਾਹਿਰਕੇਸੁ ਵਾਣਿਜੇਸੁ ਆਗਤੇਸੁ ਤਤਿਯੇਨ ਪਟਿਹਾਰੇਨ ਆਰੋਚੇਥਾ’’ਤਿ. ‘‘ਨਾਵਾ ਆਗਤਾ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ਬਾਰਾਣਸਿਤੋ ਸਤਮਤ੍ਤਾ ਵਾਣਿਜਾ ‘‘ਭਣ੍ਡਂ ਗਣ੍ਹਾਮਾ’’ਤਿ ਆਗਮਂਸੁ. ਭਣ੍ਡਂ ਤੁਮ੍ਹੇ ਨ ਲਭਿਸ੍ਸਥ, ਅਸੁਕਟ੍ਠਾਨੇ ਨਾਮ ਮਹਾਵਾਣਿਜੇਨ ਸਚ੍ਚਕਾਰੋ ਦਿਨ੍ਨੋਤਿ. ਤੇ ਤੇਸਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਤਾ, ਪਾਦਮੂਲਿਕਪੁਰਿਸਾ ਪੁਰਿਮਸਞ੍ਞਾਵਸੇਨ ਤਤਿਯੇਨ ਪਾਟਿਹਾਰੇਨ ਤੇਸਂ ਆਗਤਭਾਵਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਤੇ ਸਤਮਤ੍ਤਾਪਿ ਵਾਣਿਜਾ ਏਕੇਕਂ ਸਹਸ੍ਸਂ ਦਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨਾਵਾਯ ਪਤ੍ਤਿਕਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਏਕੇਕਂ ਸਹਸ੍ਸਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਿਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਾਪੇਤ੍ਵਾ ਭਣ੍ਡਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਕਂ ਅਕਂਸੁ. ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਦ੍ਵੇ ਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਬਾਰਾਣਸਿਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਤਞ੍ਞੁਨਾ ਭਵਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਏਕਂ ਸਤਸਹਸ੍ਸਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਚੂਲ਼ਸੇਟ੍ਠਿਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਤੋ.
ਅਥ ਤਂ ਚੂਲ਼ਸੇਟ੍ਠਿ ‘‘ਕਿਂ ਤੇ, ਤਾਤ, ਕਤ੍ਵਾ ਇਦਂ ਧਨਂ ਲਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਸੋ ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਕਥਿਤਉਪਾਯੇ ਠਤ੍ਵਾ ਚਤੁਮਾਸਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇਯੇਵ ਲਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਸੇਟ੍ਠਿ ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਾਨਿ ਏਵਰੂਪਂ ਦਾਰਕਂ ਪਰਸਨ੍ਤਕਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਧੀਤਰਂ ਦਤ੍ਵਾ ਸਕਲਕੁਟੁਮ੍ਬਸ੍ਸ ਸਾਮਿਕਂ ਅਕਾਸਿ. ਸੋਪਿ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਸੇਟ੍ਠਿਨੋ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਤਸ੍ਮਿਂ ਨਗਰੇ ਸੇਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਯਾਵਤਾਯੁਕਂ ਠਤ੍ਵਾ ਯਥਾਕਮ੍ਮਂ ਗਤੋ. ਸਤ੍ਥਾ ਦ੍ਵੇ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
‘‘ਅਪ੍ਪਕੇਨਪਿ ਮੇਧਾਵੀ, ਪਾਭਤੇਨ ਵਿਚਕ੍ਖਣੋ;
ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ, ਅਣੁਂ ਅਗ੍ਗਿਂਵ ਸਨ੍ਧਮ’’ਨ੍ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੧.੪);
ਇਤਿ ਸਤ੍ਥਾ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਨਂ ਇਮਂ ਕਾਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਸਿ. ਅਯਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਮਹਾਸਾਵਕਾਨਂ ਪੁਬ੍ਬਪਤ੍ਥਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਿਕਥਾ. ਅਪਰਭਾਗੇ ਪਨ ਸਤ੍ਥਾ ਅਰਿਯਗਣਪਰਿਵੁਤੋ ਧਮ੍ਮਾਸਨੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਮਨੋਮਯਂ ਕਾਯਂ ਅਭਿਨਿਮ੍ਮਿਨਨ੍ਤਾਨਂ ਚੇਤੋਵਿਵਟ੍ਟਕੁਸਲਾਨਞ੍ਚ ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕਤ੍ਥੇਰਂ ਅਗ੍ਗਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਸਿ, ਸਞ੍ਞਾਵਿਵਟ੍ਟਕੁਸਲਾਨਂ ਮਹਾਪਨ੍ਥਕਨ੍ਤਿ.
ਸੁਭੂਤਿਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ
੨੦੧. ਤਤਿਯੇ ਅਰਣਵਿਹਾਰੀਨਨ੍ਤਿ ਨਿਕ੍ਕਿਲੇਸਵਿਹਾਰੀਨਂ. ਰਣਨ੍ਤਿ ਹਿ ਰਾਗਾਦਯੋ ਕਿਲੇਸਾ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਅਭਾਵੇਨ ਨਿਕ੍ਕਿਲੇਸਵਿਹਾਰੋ ਅਰਣਵਿਹਾਰੋ ਨਾਮ. ਸੋ ਯੇਸਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਤੇ ਅਰਣਵਿਹਾਰਿਨੋ. ਤੇਸਂ ਅਰਣਵਿਹਾਰੀਨਂ ਸੁਭੂਤਿਤ੍ਥੇਰੋ ਅਗ੍ਗੋਤਿ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਹਿ ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਖੀਣਾਸਵਾ ਅਰਣਵਿਹਾਰਿਨੋਵ, ਥੇਰੇਨ ਪਨ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਯ ਏਤਂ ਨਾਮਂ ਲਦ੍ਧਂ. ਅਞ੍ਞੇ ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਣ੍ਣਂ ਵਾ ਅਵਣ੍ਣਂ ਵਾ ਕਥੇਨ੍ਤਿ, ਥੇਰੋ ਪਨ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਦੇਸਿਤਨਿਯਾਮਤੋ ਅਨੋਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਦੇਸੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਰਣਵਿਹਾਰੀਨਂ ਅਗ੍ਗੋ ਨਾਮ ਜਾਤੋ.
੨੦੨. ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਾਨਨ੍ਤਿ ਦਕ੍ਖਿਣਾਰਹਾਨਂ. ਤਤ੍ਥ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਖੀਣਾਸਵਾ ਅਗ੍ਗਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਾ, ਥੇਰੋ ਪਨ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਨ੍ਤੋ ਘਰੇ ਘਰੇ ਮੇਤ੍ਤਾਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਭਿਕ੍ਖਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ ‘‘ਏਵਂ ਭਿਕ੍ਖਾਦਾਯਕਾਨਂ ਮਹਪ੍ਫਲਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਾਨਂ ਅਗ੍ਗੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ ਪਨਸ੍ਸ ਸੁਸਮਿਦ੍ਧੋ, ਅਲਙ੍ਕਤਤੋਰਣਂ ਵਿਯ ਚਿਤ੍ਤਪਟੋ ਵਿਯ ਚ ਅਤਿਵਿਯ ਵਿਰੋਚਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਸੁਭੂਤੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.
ਤਸ੍ਸ ਪਞ੍ਹਕਮ੍ਮੇ ਅਯਮਨੁਪੁਬ੍ਬਿਕਥਾ – ਅਯਂ ਕਿਰ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰੇ ਭਗਵਤਿ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਯੇਵ ਹਂਸਵਤੀਨਗਰੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ਨਨ੍ਦਮਾਣਵੋਤਿਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਅਕਂਸੁ. ਸੋ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਤਯੋ ਵੇਦੇ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਸਾਰਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਵਾਰੇਹਿ ਚਤੁਚਤ੍ਤਾਲੀਸਾਯ ਮਾਣਵਕਸਹਸ੍ਸੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਬ੍ਬਤਪਾਦੇ ਇਸਿਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਅਟ੍ਠ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਸਿ, ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੇਪਿ ਝਾਨਲਾਭਿਨੋ ਅਕਾਸਿ.
ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰੋ ਭਗਵਾ ਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਹਂਸਵਤੀਨਗਰਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਪਚ੍ਚੂਸਸਮਯੇ ਲੋਕਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਨਨ੍ਦਤਾਪਸਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਾਨਂ ਜਟਿਲਾਨਂ ਅਰਹਤ੍ਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਨਨ੍ਦਤਾਪਸਸ੍ਸ ਚ ਦ੍ਵੀਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ ਸਾਵਕਸ੍ਸ ਠਾਨਨ੍ਤਰਪਤ੍ਥਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਾਤੋਵ ਸਰੀਰਪਟਿਜਗ੍ਗਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯਂ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁਮ੍ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਨਨ੍ਦਤਾਪਸਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸਮਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਤਤ੍ਥ ਫਲਾਫਲਦਾਨਞ੍ਚ ਪੁਪ੍ਫਾਸਨਪਞ੍ਞਾਪਨਞ੍ਚ ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸਮਾਪਜ੍ਜਨਞ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਸਤ੍ਥਾ ਪਨ ਨਿਰੋਧਾ ਵੁਟ੍ਠਿਤੋ ਅਰਣਵਿਹਾਰਿਅਙ੍ਗੇਨ ਚ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਙ੍ਗੇਨ ਚਾਤਿ ਦ੍ਵੀਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਏਕਂ ਸਾਵਕਂ ‘‘ਇਸਿਗਣਸ੍ਸ ਪੁਪ੍ਫਾਸਨਾਨੁਮੋਦਨਂ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ ਆਣਾਪੇਸਿ. ਸੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਸਯੇ ਠਤ੍ਵਾ ਤੇਪਿਟਕਂ ਸਮ੍ਮਸਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਮੋਦਨਂ ਅਕਾਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਸਤ੍ਥਾ ਸਯਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ. ਦੇਸਨਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਸਬ੍ਬੇ ਚਤੁਚਤ੍ਤਾਲੀਸਸਹਸ੍ਸਾਪਿ ਤਾਪਸਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਂਸੁ. ਨਨ੍ਦਤਾਪਸੋ ਪਨ ਅਨੁਮੋਦਕਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਦੇਸਨਾਨੁਸਾਰੇਨ ਞਾਣਂ ਪੇਸੇਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਏਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੋ’’ਤਿ ਸੇਸਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਹਤ੍ਥਂ ਪਸਾਰੇਸਿ. ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤਕੇਸਮਸ੍ਸੂ ਇਦ੍ਧਿਮਯਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾ ਵਸ੍ਸਸਟ੍ਠਿਕਤ੍ਥੇਰਾ ਵਿਯ ਅਹੇਸੁਂ.
ਨਨ੍ਦਤਾਪਸੋ ਤਥਾਗਤਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮੁਖੇ ਠਿਤੋ ਆਹ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਯੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਇਸਿਗਣਸ੍ਸ ਪੁਪ੍ਫਾਸਨਾਨੁਮੋਦਨਾ ਕਤਾ, ਕੋ ਨਾਮੋਯਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਸਾਸਨੇ’’ਤਿ? ਅਰਣਵਿਹਾਰਿਅਙ੍ਗੇਨ ਚ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਙ੍ਗੇਨ ਚ ਏਤਦਗ੍ਗਂ ਪਤ੍ਤੋ ਏਸੋਤਿ. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਅਹਮ੍ਪਿ ਇਮਿਨਾ ਸਤ੍ਤਾਹਕਤੇਨ ਅਧਿਕਾਰਕਮ੍ਮੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਨ ਪਤ੍ਥੇਮਿ, ਅਨਾਗਤੇ ਪਨਾਹਂ ਏਕਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨੇ ਅਯਂ ਥੇਰੋ ਵਿਯ ਦ੍ਵੀਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਭਵੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਪਤ੍ਥਨਂ ਅਕਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਅਨਨ੍ਤਰਾਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਬ੍ਯਾਕਰਿਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਨਨ੍ਦਤਾਪਸੋਪਿ ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਂ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਅਪਰਿਹੀਨਜ੍ਝਾਨੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ. ਇਦਮਸ੍ਸ ਕਲ੍ਯਾਣਕਮ੍ਮਂ. ਅਨ੍ਤਰਾ ਪਨ ਕਮ੍ਮਂ ਨ ਕਥਿਯਤਿ.
ਸੋ ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਸੁਮਨਸੇਟ੍ਠਿਸ੍ਸ ਗੇਹੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ਸੁਭੂਤੀਤਿਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਅਕਂਸੁ. ਅਪਰਭਾਗੇ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸਤ੍ਥਾ ਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ ਰਾਜਗਹਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਿਹਰਤਿ. ਤਦਾ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਸੇਟ੍ਠਿ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਉਟ੍ਠਾਨਕਭਣ੍ਡਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਹਾਯਕਸ੍ਸ ਰਾਜਗਹਸੇਟ੍ਠਿਨੋ ਘਰਂ ਗਤੋ ਸਤ੍ਥੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਸੀਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਠਮਦਸ੍ਸਨੇਨੇਵ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਆਗਮਨਤ੍ਥਾਯ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਚਤ੍ਤਾਲੀਸਯੋਜਨੇ ਮਗ੍ਗੇ ਯੋਜਨੇ ਯੋਜਨੇ ਸਤਸਹਸ੍ਸਪਰਿਚ੍ਚਾਗੇਨ ਵਿਹਾਰੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਰਾਜਮਾਨੇਨ ਅਟ੍ਠਕਰੀਸਪ੍ਪਮਾਣਂ ਜੇਤਰਾਜਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਉਯ੍ਯਾਨਭੂਮਿਂ ਕੋਟਿਸਨ੍ਥਾਰੇਨ ਕਿਣਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਭਗਵਤੋ ਵਿਹਾਰਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਅਦਾਸਿ. ਵਿਹਾਰਮਹਦਿਵਸੇ ਅਯਂ ਸੁਭੂਤਿਕੁਟਿਮ੍ਬਿਕੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸੇਟ੍ਠਿਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਨ੍ਤੋ ਸਦ੍ਧਂ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿ. ਸੋ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਦ੍ਵੇ ਮਾਤਿਕਾ ਪਗੁਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਕਥਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞੇ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਮੇਤ੍ਤਾਝਾਨਂ ਪਾਦਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਧਮ੍ਮਂ ਕਥੇਤਿ, ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਨ੍ਤੋ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਮੇਤ੍ਤਾਝਾਨਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਭਿਕ੍ਖਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਕਾਰਣਦ੍ਵਯਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਅਰਣਵਿਹਾਰੀਨਞ੍ਚ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਾਨਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਗ੍ਗਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਸੀਤਿ.
ਖਦਿਰਵਨਿਯਰੇਵਤਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ
੨੦੩. ਪਞ੍ਚਮੇ ਆਰਞ੍ਞਕਾਨਨ੍ਤਿ ਅਰਞ੍ਞਵਾਸੀਨਂ. ਰੇਵਤੋ ਖਦਿਰਵਨਿਯੋਤਿ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਕਨਿਟ੍ਠਭਾਤਿਕੋ. ਸੋ ਯਥਾ ਅਞ੍ਞੇ ਥੇਰਾ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਸਮਾਨਾ ਵਨਸਭਾਗਂ ਉਦਕਸਭਾਗਂ ਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰਸਭਾਗਞ੍ਚ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਸਨ੍ਤਿ, ਨ ਏਵਂ ਵਸਿ. ਏਤਾਨਿ ਪਨ ਸਭਾਗਾਨਿ ਅਨਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਉਜ੍ਜਙ੍ਗਲਸਕ੍ਖਰਪਾਸਾਣਵਿਸਮੇ ਖਦਿਰਵਨੇ ਪਟਿਵਸਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਆਰਞ੍ਞਕਾਨਂ ਅਗ੍ਗੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ.
ਤਸ੍ਸ ਪਞ੍ਹਕਮ੍ਮੇ ਅਯਮਨੁਪੁਬ੍ਬਿਕਥਾ – ਅਯਂ ਕਿਰ ਅਤੀਤੇ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇ ਹਂਸਵਤੀਨਗਰੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ ਮਹਾਗਙ੍ਗਾਯ ਪਯਾਗਪਤਿਟ੍ਠਾਨਤਿਤ੍ਥੇ ਨਾਵਾਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਪਟਿਵਸਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਸਤ੍ਥਾ ਸਤਸਹਸ੍ਸਭਿਕ੍ਖੁਪਰਿਵਾਰੋ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਨ੍ਤੋ ਪਯਾਗਪਤਿਟ੍ਠਾਨਤਿਤ੍ਥਂ ਸਮ੍ਪਾਪੁਣਿ. ਸੋ ਦਸਬਲਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਂ ਬੁਦ੍ਧਦਸ੍ਸਨਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਯਂ ਮੇ ਕਲ੍ਯਾਣਕਮ੍ਮਾਯੂਹਨਕ੍ਖਣੋ’’ਤਿ ਨਾਵਾਸਙ੍ਘਾਟਂ ਬਨ੍ਧਾਪੇਤ੍ਵਾ ਉਪਰਿ ਚੇਲਵਿਤਾਨਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਧਮਾਲਾਦਾਮਾਨਿ ਓਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵਰਪੋਤ੍ਥਕਂ ਚਿਤ੍ਤਤ੍ਥਰਣਂ ਅਤ੍ਥਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਪਰਿਵਾਰਂ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪਰਤੀਰਂ ਤਾਰੇਸਿ.
ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਸਤ੍ਥਾ ਏਕਂ ਆਰਞ੍ਞਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਏਤਦਗ੍ਗੇ ਠਪੇਸਿ. ਸੋ ਨਾਵਿਕੋ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਮਯਾਪਿ ਏਵਮੇਵਂ ਅਨਾਗਤੇ ਏਕਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨੇ ਆਰਞ੍ਞਕਾਨਂ ਅਗ੍ਗੇਨ ਭਵਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਨਿਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਮਹਾਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਪਾਦਮੂਲੇ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਏਤਦਗ੍ਗੇ ਠਪਿਤੋ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਯ ਅਹਮ੍ਪਿ ਅਨਾਗਤੇ ਏਕਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨੇ ਆਰਞ੍ਞਕਾਨਂ ਅਗ੍ਗੋ ਭਵੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਪਤ੍ਥਨਂ ਅਕਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਅਨਨ੍ਤਰਾਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਨਾਗਤੇ ਗੋਤਮਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨੇ ਤ੍ਵਂ ਆਰਞ੍ਞਕਾਨਂ ਅਗ੍ਗੋ ਭਵਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ ਬ੍ਯਾਕਰਿਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਅਨ੍ਤਰਾ ਪਨ ਅਞ੍ਞਂ ਕਮ੍ਮਂ ਨ ਕਥਿਯਤਿ.
ਸੋ ਯਾਵਜੀਵਂ ਕਲ੍ਯਾਣਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਮਗਧਕ੍ਖੇਤ੍ਤੇ ਨਾਲਕਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਾਮੇ ਸਾਰੀਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਯਾ ਕੁਚ੍ਛਿਮ੍ਹਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਿਣ੍ਣਂ ਭਾਤਿਕਾਨਂ ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਨਞ੍ਚ ਭਗਿਨੀਨਂ ਸਬ੍ਬਕਨਿਟ੍ਠੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ਰੇਵਤੋਤਿਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਅਕਂਸੁ. ਅਥਸ੍ਸ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸੁਂ – ‘‘ਵਡ੍ਢਿਤਵਡ੍ਢਿਤੇ ਦਾਰਕੇ ਸਮਣਾ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾ ਨੇਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਾਜੇਨ੍ਤਿ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪੁਤ੍ਤਂ ਰੇਵਤਂ ਦਹਰਮੇਵ ਘਰਬਨ੍ਧਨੇਨ ਬਨ੍ਧਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਸਮਾਨਕੁਲਤੋ ਦਾਰਿਕਂ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਰੇਵਤਸ੍ਸ ਅਯ੍ਯਿਕਂ ਵਨ੍ਦਾਪੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਅਮ੍ਮ, ਤਵ ਅਯ੍ਯਿਕਾਯ ਮਹਲ੍ਲਕਤਰਾ ਹੋਹੀ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਰੇਵਤੋ ਤੇਸਂ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਯਂ ਦਾਰਿਕਾ ਦਹਰਾ ਪਠਮਵਯੇ ਠਿਤਾ, ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਕਿਰ ਏਵਂਵਿਧਂ ਰੂਪਂ ਮਮ ਅਯ੍ਯਿਕਾਯ ਰੂਪਸਦਿਸਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮਿ ਤਾਵ ਨੇਸਂ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯ’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਆਹ – ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇ ਕਿਂ ਕਥੇਥਾ’’ਤਿ? ਤਾਤ, ‘‘ਅਯਂ ਦਾਰਿਕਾ ਅਯ੍ਯਿਕਾ ਵਿਯ ਤੇ ਜਰਂ ਪਾਪੁਣਾਤੂ’’ਤਿ ਵਦਾਮਾਤਿ. ਸੋ ‘‘ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਰੂਪਂ ਏਵਂਵਿਧਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਤਾਤ, ਕਿਂ ਵਦੇਸਿ, ਮਹਾਪੁਞ੍ਞਾ ਏਵਂਵਿਧਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ.
ਸੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਇਦਂ ਕਿਰ ਰੂਪਂ ਇਮਿਨਾ ਨਿਯਾਮੇਨ ਵਲਿਤ੍ਤਚਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਪਲਿਤਕੇਸਂ ਖਣ੍ਡਦਨ੍ਤਂ, ਅਹਂ ਏਵਰੂਪੇ ਰੂਪੇ ਰਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਕਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਮਮ ਭਾਤਿਕਾਨਂ ਗਤਮਗ੍ਗਮੇਵ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਕੀਲ਼ਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਮਵਯੇ ਤਰੁਣਦਾਰਕੇ ਆਹ – ‘‘ਏਥ, ਭੋ, ਵਿਧਾਵਨਿਕਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਨਿਕ੍ਖਮਿ. ਤਾਤ, ਮਙ੍ਗਲਦਿਵਸੇ ਮਾ ਬਹਿ ਗਚ੍ਛਾਤਿ. ਸੋ ਦਾਰਕੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕੀਲ਼ਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਧਾਵਨਵਾਰੇ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੇ ਥੋਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਪਞ੍ਚੇਤ੍ਵਾ ਆਗਚ੍ਛਤਿ. ਪੁਨ ਦੁਤਿਯਵਾਰੇ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੇ ਤਤੋ ਤੁਰਿਤਂ ਵਿਯ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਆਗਤੋ, ਤਤਿਯਵਾਰੇ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੇ ‘‘ਅਯਂ ਮੇ ਕਾਲੋ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮੁਖਟ੍ਠਾਨੇਨੇਵ ਪਲਾਯਿਤ੍ਵਾ ਪਂਸੁਕੂਲਿਕਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਨਿਵਾਸਟ੍ਠਾਨਂ ਅਰਞ੍ਞਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਥੇਰੇ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਯਾਚਿ. ਸਪ੍ਪੁਰਿਸ ਮਯਂ ਤਂ ਨ ਜਾਨਾਮ ‘‘ਕਸ੍ਸਾਸਿ ਪੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ, ਤ੍ਵਞ੍ਚ ਅਲਙ੍ਕਤਨਿਯਾਮੇਨੇਵ ਆਗਤੋ, ਕੋ ਤਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤੁਂ ਉਸ੍ਸਹਿਸ੍ਸਤੀਤਿ. ਸੋ ਉਭੋ ਬਾਹਾ ਪਗ੍ਗਯ੍ਹ ‘‘ਵਿਲੁਮ੍ਪਨ੍ਤਿ ਮਂ ਵਿਲੁਮ੍ਪਨ੍ਤਿ ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਮਹਾਰਵਂ ਵਿਰਵਿ. ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਪ੍ਪੁਰਿਸ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਤਵ ਵਤ੍ਥਂ ਵਾ ਪਿਲ਼ਨ੍ਧਨਂ ਵਾ ਕੋਚਿ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਤ੍ਵਞ੍ਚ ‘ਵਿਲੁਮ੍ਪਨ੍ਤੀ’ਤਿ ਵਦਸਿ, ਕਿਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਸੀ’’ਤਿ? ਭਨ੍ਤੇ, ਨਾਹਂ ਵਤ੍ਥਾਲਙ੍ਕਾਰਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਾਮਿ, ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਨਂ ਪਨ ਮੇ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਨਂ ਵਿਲੋਪੋ ਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਾਮਿ. ਮਂ ਤਾਵ ਤੁਮ੍ਹੇ ਮਾ ਪਬ੍ਬਾਜਯਿਤ੍ਥ, ਭਾਤਰਂ ਪਨ ਮੇ ਜਾਨਾਥਾਤਿ. ਕੋਨਾਮੋ ਪਨ ਤੇ ਭਾਤਾਤਿ? ਗਿਹਿਕਾਲੇ ਉਪਤਿਸ੍ਸੋ ਨਾਮ, ਇਦਾਨਿ ਪਨ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ਜਾਤੋਤਿ ਵਦਨ੍ਤੀਤਿ. ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਅਯਂ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਕਨਿਟ੍ਠਭਾਤਿਕੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਜੇਟ੍ਠਭਾਤਿਕੋ ਨੋ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿ ਪੁਰੇਤਰਂਯੇਵ ਆਹ – ‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਞਾਤਕਾ ਸਬ੍ਬੇਵ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਾ, ਯੋ ਕੋਚਿ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਞਾਤੀਤਿ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਂ ਯੇਨ ਤੇਨੁਪਾਯੇਨ ਪਬ੍ਬਾਜੇਯ੍ਯਥਾ’ਤਿ. ਅਯਂ ਪਨ ਥੇਰਸ੍ਸ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਭਾਤਿਕੋ, ਪਬ੍ਬਾਜੇਥ ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਚਪਞ੍ਚਕਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਾਜਯਿਂਸੁ. ਅਥ ਨਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵਸ੍ਸਂ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨੇ ਯੋਜਯਿਂਸੁ.
ਥੇਰੋ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਚਰਿਯੁਪਜ੍ਝਾਯਾਨਂ ਅਵਿਦੂਰੇ ਠਾਨੇ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਂ ਖਦਿਰਵਨਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤਿ. ਤਸ੍ਸ ‘‘ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਵਾ ਦਸਬਲਂ ਵਾ ਭਾਤਿਕਤ੍ਥੇਰਂ ਵਾ ਨ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਾਯਮਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਤਯੋ ਮਾਸਾ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ, ਸੁਖੁਮਾਲਕੁਲਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਲੂਖਭੋਜਨਂ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਲੀਤਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖਂ ਨ ਗਤਂ. ਸੋ ਤੇਮਾਸਚ੍ਚਯੇਨ ਪਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਥਵਸ੍ਸੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਠਾਨੇ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਏਕਗ੍ਗਂ ਅਹੋਸਿ, ਸੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ.
ਅਥਾਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਆਹ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਮਯ੍ਹਂ ਕਿਰ ਕਨਿਟ੍ਠਭਾਤਾ ਰੇਵਤੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ, ਸੋ ਅਭਿਰਮੇਯ੍ਯ ਵਾ ਨ ਵਾ, ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਂ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਭਗਵਾ ਰੇਵਤਸ੍ਸ ਆਰਦ੍ਧਵਿਪਸ੍ਸਕਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੇ ਵਾਰੇ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਤਤਿਯਵਾਰੇ ਯਾਚਿਤੋ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ, ‘‘ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਅਹਮ੍ਪਿ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਆਰੋਚੇਹੀ’’ਤਿ. ਥੇਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਸਤ੍ਥਾ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਿਤੁਕਾਮੋ, ਗਨ੍ਤੁਕਾਮਾ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸਂਯੇਵ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਚਾਰਿਕਤ੍ਥਾਯ ਗਮਨਕਾਲੇ ਓਹੀਨਕਭਿਕ੍ਖੂ ਨਾਮ ਅਪ੍ਪਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ‘‘ਸਤ੍ਥੁ ਸੁਵਣ੍ਣਵਣ੍ਣਂ ਸਰੀਰਂ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਾਮ, ਮਧੁਰਧਮ੍ਮਕਥਂ ਵਾ ਸੁਣਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮਾਵ ਬਹੁਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਇਤਿ ਸਤ੍ਥਾ ਮਹਾਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਪਰਿਵਾਰੋ ‘‘ਰੇਵਤਂ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ.
ਅਥੇਕਸ੍ਮਿਂ ਪਦੇਸੇ ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰੋ ਦ੍ਵੇਧਾਪਥਂ ਪਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਦ੍ਵੇ ਮਗ੍ਗਾ, ਕਤਰਮਗ੍ਗੇਨ ਸਙ੍ਘੋ ਗਚ੍ਛਤੂ’’ਤਿ. ਕਤਰਮਗ੍ਗੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਉਜੁਕੋਤਿ? ਭਨ੍ਤੇ, ਉਜੁਮਗ੍ਗੋ ਤਿਂਸਯੋਜਨੋ ਅਮਨੁਸ੍ਸਪਥੋ, ਪਰਿਹਾਰਮਗ੍ਗੋ ਪਨ ਸਟ੍ਠਿਯੋਜਨਿਕੋ ਖੇਮੋ ਸੁਭਿਕ੍ਖੋਤਿ. ਆਨਨ੍ਦ, ਸੀਵਲਿ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਆਗਤੋਤਿ? ਆਮ, ਭਨ੍ਤੇ, ਆਗਤੋਤਿ. ਤੇਨ ਹਿ ਸਙ੍ਘੋ ਉਜੁਮਗ੍ਗਮੇਵ ਗਣ੍ਹਤੁ, ਸੀਵਲਿਸ੍ਸ ਪੁਞ੍ਞਂ ਵੀਮਂਸਿਸ੍ਸਾਮਾਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਪਰਿਵਾਰੋ ਸੀਵਲਿਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਪੁਞ੍ਞਵੀਮਂਸਨਤ੍ਥਂ ਅਟਵਿਮਗ੍ਗਂ ਅਭਿਰੁਹਿ. ਮਗ੍ਗਂ ਅਭਿਰੁਹਨਟ੍ਠਾਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਦੇਵਸਙ੍ਘੋ ਯੋਜਨੇ ਯੋਜਨੇ ਠਾਨੇ ਨਗਰਂ ਮਾਪੇਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਵਸਨਤ੍ਥਾਯ ਵਿਹਾਰੇ ਪਟਿਯਾਦੇਸਿ. ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਾ ਰਞ੍ਞਾ ਪੇਸਿਤਕਮ੍ਮਕਾਰਾ ਵਿਯ ਹੁਤ੍ਵਾ ਯਾਗੁਖਜ੍ਜਕਾਦੀਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਹਂ ਅਯ੍ਯੋ ਸੀਵਲਿ, ਕਹਂ ਅਯ੍ਯੋ ਸੀਵਲੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਥੇਰੋ ਤਂ ਸਕ੍ਕਾਰਸਮ੍ਮਾਨਂ ਗਣ੍ਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿ.
ਇਮਿਨਾਵ ਨਿਯਾਮੇਨ ਸਤ੍ਥਾ ਸਕ੍ਕਾਰਸਮ੍ਮਾਨਂ ਅਨੁਭਵਨ੍ਤੋ ਦੇਵਸਿਕਂ ਯੋਜਨਪਰਮਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਿਂਸਯੋਜਨਿਕਂ ਕਨ੍ਤਾਰਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਖਦਿਰਵਨਿਯਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਭਾਗਟ੍ਠਾਨਂ ਪਤ੍ਤੋ. ਥੇਰੋ ਸਤ੍ਥੁ ਆਗਮਨਂ ਞਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨੇ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਹੋਨਕਵਿਹਾਰੇ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਂ ਰਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਦਿਵਾਟ੍ਠਾਨਾਦੀਨਿ ਚ ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਮਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚੁਗ੍ਗਮਨਂ ਗਤੋ. ਸਤ੍ਥਾ ਅਲਙ੍ਕਤਪਟਿਯਤ੍ਤੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨ ਵਿਹਾਰਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਅਥ ਤਥਾਗਤੇ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਂ ਪਵਿਟ੍ਠੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਵਸ੍ਸਗ੍ਗੇਨ ਪਤ੍ਤਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਪਵਿਸਿਂਸੁ. ਦੇਵਤਾ ‘‘ਅਕਾਲੋ ਆਹਾਰਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਅਟ੍ਠਵਿਧਂ ਪਾਨਕਂ ਆਹਰਿਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ਸਙ੍ਘੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਾਨਕਂ ਪਿਵਿ. ਇਮਿਨਾਵ ਨਿਯਾਮੇਨ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਸਕ੍ਕਾਰਸਮ੍ਮਾਨਂ ਅਨੁਭਵਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਅਦ੍ਧਮਾਸੋ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ.
ਅਥੇਕਚ੍ਚੇ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤਭਿਕ੍ਖੂ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਕਥਂ ਉਪ੍ਪਾਦਯਿਂਸੁ ‘‘ਸਤ੍ਥਾ ਦਸਬਲੋ ‘ਮਯ੍ਹਂ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਸ੍ਸ ਕਨਿਟ੍ਠਭਾਤਾ’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਏਵਰੂਪਂ ਨਵਕਮ੍ਮਿਕਭਿਕ੍ਖੁਂ ਪਸ੍ਸਿਤੁਂ ਆਗਤੋ, ਇਮਸ੍ਸ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਜੇਤਵਨਮਹਾਵਿਹਾਰੋ ਵਾ ਵੇਲ਼ੁਵਨਵਿਹਾਰਾਦਯੋ ਵਾ ਕਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਏਵਰੂਪਸ੍ਸ ਨਵਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਾਰਕੋ, ਕਿਂ ਨਾਮ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ? ਅਥ ਸਤ੍ਥਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਮਯਿ ਚਿਰਂ ਵਸਨ੍ਤੇ ਇਦਂ ਠਾਨਂ ਆਕਿਣ੍ਣਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਆਰਞ੍ਞਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਨਾਮ ਪਵਿਵੇਕਤ੍ਥਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਰੇਵਤਸ੍ਸ ਅਫਾਸੁਵਿਹਾਰੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਤਤੋ ਰੇਵਤਸ੍ਸ ਦਿਵਾਟ੍ਠਾਨਂ ਗਤੋ. ਥੇਰੋ ਏਕਕੋਵ ਚਙ੍ਕਮਨਕੋਟਿਯਂ ਆਲਮ੍ਬਨਫਲਕਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਾਸਾਣਫਲਕੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਦੂਰਤੋਵ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚੁਗ੍ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿ.
ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਰੇਵਤ, ਇਮਂ ਵਾਲ਼ਮਿਗਟ੍ਠਾਨਂ, ਚਣ੍ਡਾਨਂ ਹਤ੍ਥਿਅਸ੍ਸਾਦੀਨਂ ਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਕਿਨ੍ਤਿ ਕਰੋਸੀ’’ਤਿ? ਤੇਸਂ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਦ੍ਦਂ ਸੁਣਤੋ ਅਰਞ੍ਞਰਤਿ ਨਾਮ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਰੇਵਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚਹਿ ਗਾਥਾਸਤੇਹਿ ਅਰਞ੍ਞੇ ਨਿਵਾਸਾਨਿਸਂਸਂ ਨਾਮ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਅਵਿਦੂਰੇ ਠਾਨੇ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਰੇਵਤਤ੍ਥੇਰਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਯੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਥੇਰਸ੍ਸ ਅਵਣ੍ਣੋ ਕਥਿਤੋ, ਤੇਸਂ ਕਤ੍ਤਰਯਟ੍ਠਿਉਪਾਹਨਾਤੇਲਨਾਲ਼ਿਛਤ੍ਤਾਨਂ ਪਮੁਸ੍ਸਨਭਾਵਂ ਅਕਾਸਿ. ਤੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਤ੍ਥਾਯ ਨਿਵਤ੍ਤਾ ਆਗਤਮਗ੍ਗੇਨੇਵ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾਪਿ ਤਂ ਠਾਨਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ. ਪਠਮਂ ਹਿ ਤੇ ਅਲਙ੍ਕਤਪਟਿਯਤ੍ਤੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂਦਿਵਸਂ ਪਨ ਵਿਸਮਮਗ੍ਗੇਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਉਕ੍ਕੁਟਿਕਂ ਨਿਸੀਦਨ੍ਤਿ, ਜਾਣੁਕੇਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਗੁਮ੍ਬੇ ਚ ਗਚ੍ਛੇ ਚ ਕਣ੍ਟਕੇ ਚ ਮਦ੍ਦਨ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸਿਤਸਭਾਗਟ੍ਠਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਦਿਰਖਾਣੁਕੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਛਤ੍ਤਂ ਸਞ੍ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਉਪਾਹਨਂ ਕਤ੍ਤਰਯਟ੍ਠਿਂ ਤੇਲਨਾਲ਼ਿਂ ਸਞ੍ਜਾਨਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ‘‘ਇਦ੍ਧਿਮਾ ਅਯਂ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇ ਆਦਾਯ ‘‘ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਪਟਿਯਤ੍ਤਸਕ੍ਕਾਰੋ ਨਾਮ ਏਵਰੂਪੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਾ ਆਗਮਂਸੁ.
ਪੁਰਤੋ ਗਤਭਿਕ੍ਖੂ, ਵਿਸਾਖਾ ਉਪਾਸਿਕਾ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਗੇਹੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਕਾਲੇ ਪੁਚ੍ਛਤਿ – ‘‘ਮਨਾਪਂ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਰੇਵਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ? ਮਨਾਪਂ ਉਪਾਸਿਕੇ ਨਨ੍ਦਨਵਨਚਿਤ੍ਤਲਤਾਦਿਪਟਿਭਾਗਂ ਤਂ ਸੇਨਾਸਨਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਨੇਸਂ ਸਬ੍ਬਪਚ੍ਛਤੋ ਆਗਤਭਿਕ੍ਖੂ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਮਨਾਪਂ, ਅਯ੍ਯਾ, ਰੇਵਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਮਾ ਪੁਚ੍ਛ ਉਪਾਸਿਕੇ, ਕਥੇਤੁਂ ਅਯੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨਮੇਤਂ, ਉਜ੍ਜਙ੍ਗਲਂ ਸਕ੍ਖਰਪਾਸਾਣਵਿਸਮਂ ਖਦਿਰਵਨਂ ਏਤਂ, ਤਤ੍ਥ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਹਰਤੀਤਿ. ਵਿਸਾਖਾ, ਪੁਰਿਮਾਨਞ੍ਚ ਪਚ੍ਛਿਮਾਨਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਕੇਸਂ ਨੁ ਖੋ ਕਥਾ ਸਚ੍ਚਾ’’ਤਿ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤੇ ਗਨ੍ਧਮਾਲਂ ਆਦਾਯ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਰੇਵਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਏਕਚ੍ਚੇ, ਅਯ੍ਯਾ, ਵਣ੍ਣੇਨ੍ਤਿ, ਏਕਚ੍ਚੇ ਨਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ, ਕਿਂ ਨਾਮੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ? ਵਿਸਾਖੇ ਰਮਣੀਯਂ ਵਾ ਹੋਤੁ ਮਾ ਵਾ, ਯਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਅਰਿਯਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਰਮਤਿ, ਤਦੇਵ ਠਾਨਂ ਰਮਣੀਯਂ ਨਾਮਾਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
‘‘ਗਾਮੇ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾਰਞ੍ਞੇ, ਨਿਨ੍ਨੇ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾ ਥਲੇ;
ਯਤ੍ਥ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਭੂਮਿਰਾਮਣੇਯ੍ਯਕ’’ਨ੍ਤਿ. (ਧ. ਪ. ੯੮; ਸਂ. ਨਿ. ੧.੨੬੧);
ਅਥ ਸਤ੍ਥਾ ਅਪਰਭਾਗੇ ਜੇਤਵਨਮਹਾਵਿਹਾਰੇ ਅਰਿਯਗਣਮਜ੍ਝੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਥੇਰਂ ਆਰਞ੍ਞਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਗ੍ਗਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਸੀਤਿ.
ਕਙ੍ਖਾਰੇਵਤਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ
੨੦੪. ਛਟ੍ਠੇ ਝਾਯੀਨਨ੍ਤਿ ਝਾਨਲਾਭੀਨਂ ਝਾਨਾਭਿਰਤਾਨਂ. ਸੋ ਕਿਰ ਥੇਰੋ ਯਾ ਝਾਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਦਸਬਲੋ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਤੋ ਅਪ੍ਪਤਰਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਬਹੁਤਰਾ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਝਾਯੀਨਂ ਅਗ੍ਗੋ ਨਾਮ ਜਾਤੋ. ਕਙ੍ਖਾਯਨਭਾਵੇਨ ਕਙ੍ਖਾਰੇਵਤੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਙ੍ਖਾ ਨਾਮ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ, ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਕੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਿਂ ਪਨ ਅਞ੍ਞੇ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਕਾ ਨਤ੍ਥੀਤਿ? ਅਤ੍ਥਿ, ਅਯਂ ਪਨ ਥੇਰੋ ਕਪ੍ਪਿਯੇਪਿ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਸਿ. ਤੇਨਸ੍ਸ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਕਤਾ ਅਤਿਪਾਕਟਾ ਜਾਤਾਤਿ ਕਙ੍ਖਾਰੇਵਤੋਤ੍ਵੇਵ ਸਙ੍ਖਂ ਗਤੋ.
ਤਸ੍ਸ ਪਞ੍ਹਕਮ੍ਮੇ ਅਯਮਨੁਪੁਬ੍ਬਿਕਥਾ – ਅਯਂ ਕਿਰ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਮਹਾਜਨੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਰਿਸਪਰਿਯਨ੍ਤੇ ਠਿਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਏਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਝਾਨਾਭਿਰਤਾਨਂ ਅਗ੍ਗਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਮਯਾਪਿ ਅਨਾਗਤੇ ਏਵਰੂਪੇਨ ਭਵਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਨਿਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਮਹਾਸਕ੍ਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਆਹ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਅਹਂ ਇਮਿਨਾ ਅਧਿਕਾਰਕਮ੍ਮੇਨ ਨ ਅਞ੍ਞਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਪਤ੍ਥੇਮਿ, ਯਥਾ ਪਨ ਸੋ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਇਤੋ ਸਤ੍ਤਦਿਵਸਮਤ੍ਥਕੇ ਭਿਕ੍ਖੁ ਝਾਯੀਨਂ ਅਗ੍ਗਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪਿਤੋ, ਏਵਂ ਅਹਮ੍ਪਿ ਅਨਾਗਤੇ ਏਕਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨੇ ਝਾਯੀਨਂ ਅਗ੍ਗੋ ਭਵੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਪਤ੍ਥਨਂ ਅਕਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਅਨਾਗਤਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਸਮਿਜ੍ਝਨਭਾਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਨਾਗਤੇ ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਾਵਸਾਨੇ ਗੋਤਮੋ ਨਾਮ ਬੁਦ੍ਧੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਸਾਸਨੇ ਤ੍ਵਂ ਝਾਯੀਨਂ ਅਗ੍ਗੋ ਭਵਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ ਬ੍ਯਾਕਰਿਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ.
ਸੋ ਯਾਵਜੀਵਂ ਕਲ੍ਯਾਣਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਂ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਿਤ੍ਵਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਸਾਵਤ੍ਥਿਨਗਰੇ ਮਹਾਭੋਗਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਤ੍ਥਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇਨ ਮਹਾਜਨੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਰਿਸਪਰਿਯਨ੍ਤੇ ਠਿਤੋ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਦ੍ਧਂ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਉਪਸਮ੍ਪਦਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਕਥਾਪੇਤ੍ਵਾ ਝਾਨਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਝਾਨਲਾਭੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਝਾਨਮੇਵ ਪਾਦਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਸੋ ਦਸਬਲੇਨ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਸਮਾਪਤ੍ਤੀਨਂ ਅਪ੍ਪਤਰਾ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਬਹੁਤਰਾ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਅਹੋਰਤ੍ਤਂ ਝਾਨੇਸੁ ਚਿਣ੍ਣਵਸੀ ਅਹੋਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਅਪਰਭਾਗੇ ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਗੁਣਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਝਾਯੀਨਂ ਅਗ੍ਗਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਸਿ. ‘‘ਅਕਪ੍ਪਿਯੋ, ਆਵੁਸੋ ਗੁਲ਼ੋ, ਅਕਪ੍ਪਿਯਾ ਮੁਗ੍ਗਾ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੨੭੨) ਏਵਂ ਪਨ ਕਪ੍ਪਿਯੇਸ੍ਵੇਵ ਵਤ੍ਥੂਸੁ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤਤਾਯ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਕਙ੍ਖਾਯ ਭਾਵੇਨ ਕਙ੍ਖਾਰੇਵਤੋਤਿ ਸਙ੍ਖਂ ਗਤੋਤਿ.
ਸੋਣਕੋਲ਼ਿਵਿਸਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ
੨੦੫. ਸਤ੍ਤਮੇ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯਾਨਨ੍ਤਿ ਪਗ੍ਗਹਿਤਵੀਰਿਯਾਨਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵੀਰਿਯਾਨਂ. ਸੋਣੋ ਕੋਲ਼ਿਵਿਸੋਤਿ ਸੋਣੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਨਾਮਂ, ਕੋਲ਼ਿਵਿਸੋਤਿ ਗੋਤ੍ਤਂ. ਕੋਟਿਵੇਸ੍ਸੋਤਿ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ, ਇਸ੍ਸਰਿਯੇਨ ਕੋਟਿਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵੇਸ੍ਸਕੁਲਸ੍ਸ ਦਾਰਕੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਵੀਰਿਯਂ ਨਾਮ ਵਡ੍ਢੇਤਬ੍ਬਂ ਹੋਤਿ, ਥੇਰਸ੍ਸ ਪਨ ਹਾਪੇਤਬ੍ਬਮੇਵ ਅਹੋਸਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਸ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯਾਨਂ ਅਗ੍ਗੋ ਨਾਮ ਜਾਤੋ.
ਤਸ੍ਸ ਪਞ੍ਹਕਮ੍ਮੇ ਅਯਮਨੁਪੁਬ੍ਬਿਕਥਾ – ਅਯਂ ਕਿਰ ਅਤੀਤੇ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇ ਸੇਟ੍ਠਿਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ਸਿਰਿਵਡ੍ਢਕੁਮਾਰੋਤਿਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਅਕਂਸੁ. ਸੋ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਰਿਸਪਰਿਯਨ੍ਤੇ ਠਿਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਏਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯਾਨਂ ਅਗ੍ਗਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਮਯਾਪਿ ਅਨਾਗਤੇ ਏਵਰੂਪੇਨ ਭਵਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਦੇਸਨਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਦਸਬਲਂ ਨਿਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਮਹਾਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਪਤ੍ਥਨਂ ਅਕਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਸ੍ਸ ਪਤ੍ਥਨਾਯ ਸਮਿਜ੍ਝਨਭਾਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਬ੍ਯਾਕਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਗਤੋ.
ਸੋਪਿ ਸਿਰਿਵਡ੍ਢਸੇਟ੍ਠਿ ਯਾਵਜੀਵਂ ਕੁਸਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਕਪ੍ਪੇ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੇ ਕਸ੍ਸਪਦਸਬਲੇ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਭਗਵਤਿ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਕੁਲਗੇਹੇ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਗਣ੍ਹਿ. ਸੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਹਾਯਕੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਗਙ੍ਗਾਯਂ ਕੀਲ਼ਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਏਕੋ ਜਿਣ੍ਣਚੀਵਰਿਕੋ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧੋ ‘‘ਬਾਰਾਣਸਿਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਗਙ੍ਗਾਤੀਰੇ ਪਣ੍ਣਸਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਸ੍ਸਂ ਉਪਗਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਉਦਕੇਨ ਸਮੁਪਬ੍ਯੂਲ਼੍ਹੇ ਦਣ੍ਡਕੇ ਚ ਵਲ੍ਲਿਯੋ ਚ ਸਂਕਡ੍ਢਤਿ. ਅਯਂ ਕੁਮਾਰੋ ਸਹਾਯਕੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਕਿਂ ਕਰੋਥਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਕੁਮਾਰ ਉਪਕਟ੍ਠੇ ਅਨ੍ਤੋਵਸ੍ਸੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾਨਂ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ ਲਦ੍ਧੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਅਜ੍ਜੇਵ ਏਕਦਿਵਸਂ ਅਯ੍ਯੋ ਯਥਾ ਤਥਾ ਆਗਮੇਤੁ, ਅਹਂ ਸ੍ਵੇ ਅਯ੍ਯਸ੍ਸ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧੋ ‘‘ਤਸ੍ਸੇਵ ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਸਙ੍ਗਹਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਅਧਿਵਾਸੇਸਿ. ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਵਾਸਨਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਗਤੋ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਸਕ੍ਕਾਰਸਮ੍ਮਾਨਂ ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਆਗਮਨਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧੋਪਿ ‘‘ਕਹਂ ਨੁ ਖੋ ਅਜ੍ਜ ਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰਂ ਲਭਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਵਜ੍ਜੇਨ੍ਤੋ ਞਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸੇਵ ਗੇਹਦ੍ਵਾਰਂ ਅਗਮਾਸਿ.
ਕੁਮਾਰੋ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਮ੍ਪਿਯਾਯਮਾਨੋ ਪਤ੍ਤਂ ਆਦਾਯ ਭਿਕ੍ਖਂ ਦਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਂ ਅਨ੍ਤੋਵਸ੍ਸਂ ਮਯ੍ਹਂ ਗੇਹਦ੍ਵਾਰਮੇਵ ਆਗਚ੍ਛਥ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਪਟਿਞ੍ਞਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧੇ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਨ੍ਤੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਹਾਯਕੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਏਕਦਿਵਸੇਨੇਵ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਵਸਨਪਣ੍ਣਸਾਲਞ੍ਚ ਚਙ੍ਕਮਨਞ੍ਚ ਰਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਦਿਵਾਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਚ ਕਾਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਦਾਸਿ. ਤਸ੍ਸੇਵ ਪਣ੍ਣਸਾਲਂ ਪਵਿਸਨਵੇਲਾਯ ਹਰਿਤੂਪਲਿਤ੍ਤਾਯ ਭੂਮਿਯਾ ‘‘ਪਾਦੇਸੁ ਕਲਲਂ ਮਾ ਲਗ੍ਗੀ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਾਰੁਪਨਂ ਸਤਸਹਸ੍ਸਗ੍ਘਨਕਂ ਰਤ੍ਤਕਮ੍ਬਲਂ ਭੂਮਤ੍ਥਰਣਂ ਸਨ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਬਲਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਰੀਰਪ੍ਪਭਂ ਏਕਸਦਿਸਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਤਿਵਿਯ ਪਸਨ੍ਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਆਹ – ‘‘ਯਥਾ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਅਕ੍ਕਨ੍ਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਇਮਸ੍ਸ ਕਮ੍ਬਲਸ੍ਸ ਅਤਿਵਿਯ ਪਭਾ ਵਿਰੋਚਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਮਯ੍ਹਮ੍ਪਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ ਹਤ੍ਥਪਾਦਾਨਂ ਵਣ੍ਣੋ ਬਨ੍ਧੁਜੀਵਕਪੁਪ੍ਫਵਣ੍ਣੋ ਹੋਤੁ, ਸਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵਿਹਤਕਪ੍ਪਾਸਪਟਲਫਸ੍ਸਸਦਿਸੋਵ ਫਸ੍ਸੋ ਹੋਤੂ’’ਤਿ. ਸੋ ਤੇਮਾਸਂ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਂ ਉਪਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਪਵਾਰਿਤਕਾਲੇ ਤਿਚੀਵਰਂ ਅਦਾਸਿ. ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਪਤ੍ਤਚੀਵਰੋ ਗਨ੍ਧਮਾਦਨਮੇਵ ਗਤੋ.
ਸੋਪਿ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਕਾਲ਼ਚਮ੍ਪਾਨਗਰੇ ਉਪਸੇਟ੍ਠਿਸ੍ਸ ਘਰੇ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਗਣ੍ਹਿ. ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਗ੍ਗਹਣਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸੇਟ੍ਠਿਕੁਲਂ ਅਨੇਕਾਨਿ ਪਣ੍ਣਾਕਾਰਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਜਾਤਦਿਵਸੇ ਚ ਸਕਲਨਗਰਂ ਏਕਸਕ੍ਕਾਰਸਮ੍ਮਾਨਂ ਅਹੋਸਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਨਾਮਗ੍ਗਹਣਦਿਵਸੇ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪੁਤ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਾਮਂ ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾਵ ਆਗਤੋ, ਰਤ੍ਤਸੁਵਣ੍ਣਰਸਪਰਿਸਿਤ੍ਤਾ ਵਿਯਸ੍ਸ ਸਰੀਰਚ੍ਛਵੀ’’ਤਿ ਸੋਣਕੁਮਾਰੋਤ੍ਵੇਵਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਅਕਂਸੁ.
ਅਥਸ੍ਸ ਸਟ੍ਠਿ ਧਾਤਿਯੋ ਉਪਨੇਤ੍ਵਾ ਦੇਵਕੁਮਾਰਂ ਵਿਯ ਨਂ ਸੁਖੇਨ ਵਡ੍ਢੇਸੁਂ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਰੂਪਂ ਆਹਾਰਵਿਧਾਨਂ ਅਹੋਸਿ – ਸਟ੍ਠਿਕਰੀਸਮਤ੍ਤਂ ਠਾਨਂ ਕਸਿਤ੍ਵਾ ਤਿਵਿਧੇਨ ਉਦਕੇਨ ਪੋਸੇਨ੍ਤਿ. ਕੇਦਾਰੇ ਪਵਿਸਨ੍ਤੀਸੁ ਉਦਕਮਾਤਿਕਾਸੁ ਖੀਰੋਦਕਸ੍ਸ ਚ ਗਨ੍ਧੋਦਕਸ੍ਸ ਚ ਅਨੇਕਾਨਿ ਚਾਟਿਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਆਸਿਞ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਸਾਲਿਸੀਸਾਨਂ ਖੀਰਗ੍ਗਹਣਕਾਲੇ ਸੁਕਾਦੀਨਂ ਪਾਣਾਨਂ ਉਚ੍ਛਿਟ੍ਠਕਰਣਨਿਵਾਰਣਤ੍ਥਂ ਵੀਹਿਗਬ੍ਭਾਨਂ ਸੁਖੁਮਾਲਭਾਵਤ੍ਥਞ੍ਚ ਪਰਿਯਨ੍ਤਪਰਿਕ੍ਖੇਪੇ ਚ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਚ ਥਮ੍ਭੇ ਨਿਖਨਿਤ੍ਵਾ ਉਪਰਿ ਦਣ੍ਡਕੇ ਦਤ੍ਵਾ ਕਿਲਞ੍ਜੇਹਿ ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਸਮਨ੍ਤਾ ਸਾਣਿਯਾ ਪਰਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਪਰਿਯਨ੍ਤੇ ਆਰਕ੍ਖਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ. ਸਸ੍ਸੇ ਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨੇ ਕੋਟ੍ਠੇ ਚਤੁਜਾਤਿਗਨ੍ਧੇਹਿ ਪਰਿਭਣ੍ਡਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪਰਿ ਉਤ੍ਤਮਗਨ੍ਧੇਹਿ ਪਰਿਭਾਵੇਨ੍ਤਿ. ਅਨੇਕਸਹਸ੍ਸਪੁਰਿਸਾ ਖੇਤ੍ਤਂ ਓਰੁਯ੍ਹ ਸਾਲਿਸੀਸਾਨਿ ਵਣ੍ਟੇਸੁ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਮੁਟ੍ਠਿਮੁਟ੍ਠਿਯੋ ਕਤ੍ਵਾ ਰਜ੍ਜੁਕੇਹਿ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਸੁਕ੍ਖਾਪੇਨ੍ਤਿ. ਤਤੋ ਕੋਟ੍ਠਕਸ੍ਸ ਹੇਟ੍ਠਿਮਤਲੇ ਗਨ੍ਧੇ ਸਨ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਉਪਰਿ ਸਾਲਿਸੀਸਾਨਿ ਸਨ੍ਥਰਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਏਕਨ੍ਤਰਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਨ੍ਥਰਨ੍ਤਾ ਕੋਟ੍ਠਕਂ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਰਂ ਪਿਦਹਨ੍ਤਿ, ਤਿਵਸ੍ਸਸਮ੍ਪਤ੍ਤਕਾਲੇ ਕੋਟ੍ਠਕਂ ਵਿਵਰਨ੍ਤਿ. ਵਿਵਟਕਾਲੇ ਸਕਲਨਗਰਂ ਸੁਗਨ੍ਧਗਨ੍ਧਿਕਂ ਹੋਤਿ. ਸਾਲਿਮ੍ਹਿ ਪਹਤੇ ਧੁਤ੍ਤਾ ਥੁਸੇ ਕਿਣਿਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਕੁਣ੍ਡਕਂ ਪਨ ਚੂਲ਼ੁਪਟ੍ਠਾਕਾ ਲਭਨ੍ਤਿ. ਮੁਸਲਘਟ੍ਟਿਤਕੇ ਸਾਲਿਤਣ੍ਡੁਲੇ ਵਿਚਿਨਿਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਸੁਵਣ੍ਣਹੀਰਕਪਚ੍ਛਿਯਂ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਸਤਕਾਲਂ ਪਰਿਸ੍ਸਾਵੇਤ੍ਵਾ ਗਹਿਤੇ ਪਕ੍ਕੁਥਿਤਜਾਤਿਰਸੇ ਏਕਵਾਰਂ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਉਦ੍ਧਰਨ੍ਤਿ, ਪਮੁਖਟ੍ਠਾਨਂ ਸੁਮਨਪੁਪ੍ਫਸਦਿਸਂ ਹੋਤਿ. ਤਂ ਭੋਜਨਂ ਸੁਵਣ੍ਣਸਰਕੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕੁਥਿਤਅਪ੍ਪੋਦਕਮਧੁਪਾਯਾਸਪੂਰਿਤਸ੍ਸ ਰਜਤਥਾਲਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਕਤ੍ਵਾ ਆਦਾਯ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸੇਟ੍ਠਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਤੋ ਠਪੇਨ੍ਤਿ.
ਸੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਯਾਪਨਮਤ੍ਤਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਧਵਾਸਿਤੇਨ ਉਦਕੇਨ ਮੁਖਂ ਵਿਕ੍ਖਾਲੇਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥਪਾਦੇ ਧੋਵਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਧੋਤਹਤ੍ਥਪਾਦਸ੍ਸ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਂ ਮੁਖਵਾਸਂ ਉਪਨੇਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਅਕ੍ਕਮਨਟ੍ਠਾਨੇ ਵਰਪੋਤ੍ਥਕਚਿਤ੍ਤਤ੍ਥਰਣਂ ਅਤ੍ਥਰਨ੍ਤਿ. ਹਤ੍ਥਪਾਦਤਲਾਨਿਸ੍ਸ ਬਨ੍ਧੁਜੀਵਕਪੁਪ੍ਫਵਣ੍ਣਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਸਤਕਾਲਵਿਹਤਕਪ੍ਪਾਸਸ੍ਸ ਵਿਯ ਫਸ੍ਸੋ, ਪਾਦਤਲੇਸੁ ਮਣਿਕੁਣ੍ਡਲਾਵਤ੍ਤਵਣ੍ਣਾਨਿ ਲੋਮਾਨਿ ਜਾਯਿਂਸੁ. ਸੋ ਕਸ੍ਸਚਿਦੇਵ ਕੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਆਜਾਨਾਹਿ ਭੂਮਿਂ ਅਕ੍ਕਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਦਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤਿਣ੍ਣਂ ਉਤੂਨਂ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕੇ ਤਯੋ ਪਾਸਾਦੇ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਨਾਟਕਾਨਿ ਚ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ. ਸੋ ਮਹਾਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਅਨੁਭਵਨ੍ਤੋ ਦੇਵੋ ਮਞ੍ਞੇ ਪਟਿਵਸਤਿ.
ਅਥ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸਤ੍ਥਰਿ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤਵਰਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕੇ ਰਾਜਗਹਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਿਹਰਨ੍ਤੇ ਪਾਦਲੋਮਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਰਞ੍ਞਾ ਮਾਗਧੇਨ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਸੀਤਿਯਾ ਗਾਮਿਯਸਹਸ੍ਸੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਪਹਿਤੋ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਟਿਲਦ੍ਧਸਦ੍ਧੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਯਾਚਿ. ਅਥ ਨਂ ਭਗਵਾ ‘‘ਅਨੁਞ੍ਞਾਤੋਸਿ ਮਾਤਾਪਿਤੂਹੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਅਨਨੁਞ੍ਞਾਤਭਾਵਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਨ ਖੋ, ਸੋਣ, ਤਥਾਗਤਾ ਮਾਤਾਪਿਤੂਹਿ ਅਨਨੁਞ੍ਞਾਤਂ ਪੁਤ੍ਤਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿ. ਸੋ ‘‘ਸਾਧੁ ਭਗਵਾ’’ਤਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਸਿਰਸਾ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਨੁਜਾਨਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਮ੍ਮ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੋ, ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਪਨਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਵਿਧਾਨਂ ਪਾਲ਼ਿਯਂ (ਮਹਾਵ. ੨੪੩) ਆਗਤਮੇਵ.
ਤਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਞ੍ਚ ਉਪਸਮ੍ਪਦਞ੍ਚ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਞਾਤਿਸਾਲੋਹਿਤਾ ਚ ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਸਮ੍ਭਤ੍ਤਾ ਚ ਸਕ੍ਕਾਰਸਮ੍ਮਾਨਂ ਆਹਰਨ੍ਤਿ, ਰੂਪਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਯਾ ਵਣ੍ਣਂ ਕਥੇਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਜਨਾ ਪਸ੍ਸਿਤੁਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਥੇਰੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਮਮ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਬਹੂ ਜਨਾ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨੇ ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਵਾ ਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਂ ਕਥਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਕਥਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸੀਤਵਨਸੁਸਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਕਰੇਯ੍ਯਂ. ਤਤ੍ਰ ਹਿ ਸੁਸਾਨਨ੍ਤਿ ਜਿਗੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਬਹੂ ਜਨਾ ਨਾਗਮਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਏਵਂਸਨ੍ਤੇ ਮਮ ਕਿਚ੍ਚਂ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਾਪੁਣਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਕਥਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸੀਤਵਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਂ ਆਰਭਿ. ਸੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਸਰੀਰਂ ਪਰਮਸੁਖੁਮਾਲਂ, ਨ ਖੋ ਪਨ ਸਕ੍ਕਾ ਸੁਖੇਨੇਵ ਸੁਖਂ ਪਾਪੁਣਿਤੁਂ, ਕਾਯਂ ਕਿਲਮੇਤ੍ਵਾਪਿ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ. ਤਤੋ ਠਾਨਚਙ੍ਕਮਮੇਵ ਅਧਿਟ੍ਠਾਯ ਪਧਾਨਮਕਾਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਸੁਖੁਮਾਲਾਨਂ ਪਾਦਤਲਾਨਂ ਅਨ੍ਤਨ੍ਤੇਹਿ ਫੋਟਾ ਉਟ੍ਠਾਯ ਭਿਜ੍ਜਿਂਸੁ, ਚਙ੍ਕਮੋ ਏਕਲੋਹਿਤੋਵ ਅਹੋਸਿ. ਪਾਦੇਸੁ ਅਵਹਨ੍ਤੇਸੁ ਜਣ੍ਣੁਕੇਹਿਪਿ ਹਤ੍ਥੇਹਿਪਿ ਵਾਯਮਿਤ੍ਵਾ ਚਙ੍ਕਮਤਿ. ਏਵਂ ਵੀਰਿਯਂ ਦਲ਼੍ਹਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋਪਿ ਓਭਾਸਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਸਚੇ ਅਞ੍ਞੋਪਿ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਮਾਦਿਸੋਵ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਅਹਂ ਖੋ ਪਨ ਏਵਂ ਵਾਯਮਨ੍ਤੋਪਿ ਮਗ੍ਗਂ ਵਾ ਫਲਂ ਵਾ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਮਿ, ਅਦ੍ਧਾ ਨੇਵਾਹਂ ਉਗ੍ਘਟਿਤਞ੍ਞੂ, ਨ ਵਿਪਞ੍ਚਿਤਞ੍ਞੂ, ਨ ਨੇਯ੍ਯੋ, ਪਦਪਰਮੇਨ ਮਯਾ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ. ਕਿਂ ਮੇ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਯ, ਹੀਨਾਯਾਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਭੋਗੇ ਚ ਭੁਞ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਚ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ.
ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਸਤ੍ਥਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਵਿਤਕ੍ਕਂ ਞਤ੍ਵਾ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯੇ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਪਰਿਵੁਤੋ ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਲੋਹਿਤੇਨ ਫੁਟ੍ਠਂ ਚਙ੍ਕਮਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਥੇਰਂ ਵੀਣੋਵਾਦੇਨ (ਮਹਾਵ. ੨੪੩) ਓਵਦਿਤ੍ਵਾ ਵੀਰਿਯਸਮਥਯੋਜਨਤ੍ਥਾਯ ਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਗਿਜ੍ਝਕੂਟਮੇਵ ਗਤੋ. ਸੋਣਤ੍ਥੇਰੋਪਿ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਓਵਾਦਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਅਰਹਤ੍ਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਸਿ. ਅਥ ਸਤ੍ਥਾ ਅਪਰਭਾਗੇ ਜੇਤਵਨੇ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਪਰਿਵੁਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਥੇਰਂ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯਾਨਂ ਅਗ੍ਗਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਸੀਤਿ.
ਸੋਣਕੁਟਿਕਣ੍ਣਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ
੨੦੬. ਅਟ੍ਠਮੇ ਕਲ੍ਯਾਣਵਾਕ੍ਕਰਣਾਨਨ੍ਤਿ ਵਾਕ੍ਕਰਣਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਵਚਨਕਿਰਿਯਾ, ਮਧੁਰਵਚਨਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਥੇਰੋ ਦਸਬਲੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਗਨ੍ਧਕੁਟਿਯਾ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਮਧੁਰੇਨ ਸਰੇਨ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਕਥੇਸਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥਾ ਸਾਧੁਕਾਰਂ ਅਦਾਸਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਸੋ ਕਲ੍ਯਾਣਵਾਕ੍ਕਰਣਾਨਂ ਅਗ੍ਗੋ ਨਾਮ ਜਾਤੋ. ਸੋਣੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਨਾਮਂ, ਕੋਟਿਅਗ੍ਘਨਕਂ ਪਨ ਕਣ੍ਣਪਿਲ਼ਨ੍ਧਨਂ ਧਾਰੇਸਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਕੁਟਿਕਣ੍ਣੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਕੋਟਿਕਣ੍ਣੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਤਸ੍ਸ ਪਞ੍ਹਕਮ੍ਮੇ ਅਯਮਨੁਪੁਬ੍ਬਿਕਥਾ – ਅਯਮ੍ਪਿ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਮਹਾਜਨੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਰਿਸਪਰਿਯਨ੍ਤੇ ਠਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਏਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਕਲ੍ਯਾਣਵਾਕ੍ਕਰਣਾਨਂ ਅਗ੍ਗਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਮਯਾਪਿ ਅਨਾਗਤੇ ਏਕਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨੇ ਕਲ੍ਯਾਣਵਾਕ੍ਕਰਣਾਨਂ ਅਗ੍ਗੇਨ ਭਵਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਦਸਬਲਂ ਨਿਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਮਹਾਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਤੁਮ੍ਹੇ ਇਤੋ ਸਤ੍ਤਦਿਵਸਮਤ੍ਥਕੇ ਕਲ੍ਯਾਣਵਾਕ੍ਕਰਣਾਨਂ ਅਗ੍ਗਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪਯਿਤ੍ਥ, ਅਹਮ੍ਪਿ ਇਮਸ੍ਸ ਅਧਿਕਾਰਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਫਲੇਨ ਅਨਾਗਤੇ ਏਕਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨੇ ਤਥਾਰੂਪੋ ਭਵੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਪਤ੍ਥਨਂ ਅਕਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਾਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਨਾਗਤੇ ਗੋਤਮਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨੇ ਕਲ੍ਯਾਣਵਾਕ੍ਕਰਣਾਨਂ ਅਗ੍ਗੋ ਭਵਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ ਬ੍ਯਾਕਰਿਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ.
ਸੋਪਿ ਯਾਵਜੀਵਂ ਕੁਸਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਂ ਦੇਵੇਸੁ ਚ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਚ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ ਪੁਰੇਤਰਮੇਵ ਦੇਵਲੋਕਾ ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਕਾਲ਼ਿਯਾ ਨਾਮ ਕੁਰਰਘਰਿਕਾਯ ਉਪਾਸਿਕਾਯ ਕੁਚ੍ਛਿਸ੍ਮਿਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਗਣ੍ਹਿ. ਸਾ ਪਰਿਪਕ੍ਕੇ ਗਬ੍ਭੇ ਰਾਜਗਹਨਗਰੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕੁਲਨਿਵੇਸਨਂ ਆਗਤਾ.
ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸਤ੍ਥਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਇਸਿਪਤਨੇ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਂ ਪਵਤ੍ਤੇਸਿ. ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨੇ ਦਸਸਹਸ੍ਸਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਦੇਵਤਾ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਂਸੁ. ਤਤ੍ਥ ਏਕੋ ਅਟ੍ਠਵੀਸਤਿਯਾ ਯਕ੍ਖਸੇਨਾਪਤੀਨਂ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਸਾਤਾਗਿਰੋ ਨਾਮ ਯਕ੍ਖੋ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਅਯਂ ਏਵਂ ਮਧੁਰਧਮ੍ਮਕਥਾ ਮਮ ਸਹਾਯੇਨ ਹੇਮਵਤੇਨ ਸੁਤਾ ਨ ਸੁਤਾ’’ਤਿ? ਸੋ ਦੇਵਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰੇ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਤਂ ਅਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਦ੍ਧਾ ਮਮ ਸਹਾਯੋ ਤਿਣ੍ਣਂ ਰਤਨਾਨਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਭਾਵਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਚੇਵ ਵਣ੍ਣਂ ਕਥੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਆਰੋਚੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਸਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਰਾਜਗਹਮਤ੍ਥਕੇਨ ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਪਾਯਾਸਿ.
ਹੇਮਵਤੋਪਿ ਤਿਯੋਜਨਸਹਸ੍ਸਂ ਹਿਮਵਨ੍ਤਂ ਅਕਾਲਪੁਪ੍ਫਿਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਮਮ ਸਹਾਯੇਨ ਸਾਤਾਗਿਰੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਹਿਮਵਨ੍ਤਕੀਲ਼ਿਤਂ ਕੀਲ਼ਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਸਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਰਾਜਗਹਮਤ੍ਥਕੇਨੇਵ ਪਾਯਾਸਿ. ਤੇਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਅਗ੍ਗਬਲਕਾਯਾ ਕੁਲਘਰਿਕਾਯ ਕਾਲ਼ਿਉਪਾਸਿਕਾਯ ਨਿਵੇਸਨਮਤ੍ਥਕੇ ਸਮਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇ ਕਸ੍ਸ ਪਰਿਸਾ, ਮਯਂ ਸਾਤਾਗਿਰਸ੍ਸ. ਤੁਮ੍ਹੇ ਕਸ੍ਸ ਪਰਿਸਾ, ਮਯਂ ਹੇਮਵਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਤੇ ਹਟ੍ਠਤੁਟ੍ਠਾਵ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਯਕ੍ਖਸੇਨਾਪਤੀਨਂ ਆਰੋਚਯਿਂਸੁ. ਤੇਪਿ ਤਂਖਣਞ੍ਞੇਵ ਉਪਾਸਿਕਾਯ ਨਿਵੇਸਨਮਤ੍ਥਕੇ ਸਮਾਗਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਸਾਤਾਗਿਰੋ ਹੇਮਵਤਂ ਆਹ – ‘‘ਕਹਂ, ਸਮ੍ਮ, ਗਚ੍ਛਸੀ’’ਤਿ? ਤਵ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਸਮ੍ਮਾਤਿ. ਕਿਂਕਾਰਣਾਤਿ? ਹਿਮਵਨ੍ਤਂ ਪੁਪ੍ਫਿਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਤਤ੍ਥ ਕੀਲ਼ਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ. ਤ੍ਵਂ ਪਨ, ਸਮ੍ਮ, ਕਹਂ ਗਚ੍ਛਸੀਤਿ? ਤਵ ਸਨ੍ਤਿਕਂ, ਸਮ੍ਮਾਤਿ. ਕਿਂਕਾਰਣਾਤਿ? ਤ੍ਵਂ ਹਿਮਵਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕੇਨ ਪੁਪ੍ਫਿਤਭਾਵਂ ਜਾਨਾਸੀਤਿ? ਨ ਜਾਨਾਮਿ, ਸਮ੍ਮਾਤਿ. ਸੁਦ੍ਧੋਦਨਮਹਾਰਾਜਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤੋ ਸਿਦ੍ਧਤ੍ਥਕੁਮਾਰੋ ਦਸਸਹਸ੍ਸਿਲੋਕਧਾਤੁਂ ਕਮ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣੋ ਦਸਸਹਸ੍ਸਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਦੇਵਤਾਨਂ ਮਜ੍ਝੇ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਂ ਪਵਤ੍ਤੇਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਤਭਾਵਂ ਨ ਜਾਨਾਸੀਤਿ? ਨ ਜਾਨਾਮਿ, ਸਮ੍ਮਾਤਿ. ਤ੍ਵਂ ਏਤ੍ਤਕਮੇਵ ਠਾਨਂ ਪੁਪ੍ਫਿਤਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਾਸਿ, ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਸਕ੍ਕਾਰਤ੍ਥਾਯ ਸਕਲਦਸਸਹਸ੍ਸਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਂ ਏਕਮਾਲਾਗੁਲ਼ਸਦਿਸਂ ਅਜ੍ਜ ਜਾਤਂ ਸਮ੍ਮਾਤਿ. ਮਾਲਾ ਤਾਵ ਪੁਪ੍ਫਨ੍ਤੁ, ਤਯਾ ਸੋ ਸਤ੍ਥਾ ਅਕ੍ਖੀਨਿ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਦਿਟ੍ਠੋਤਿ. ਆਮ, ਸਮ੍ਮ, ਸਤ੍ਥਾ ਚ ਮੇ ਦਿਟ੍ਠੋ, ਧਮ੍ਮੋ ਚ ਸੁਤੋ, ਅਮਤਞ੍ਚ ਪੀਤਂ. ਅਹਂ ‘‘ਏਤਂ ਅਮਤਧਮ੍ਮਂ ਤਮ੍ਪਿ ਜਾਨਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਤਵ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਤੋਸ੍ਮਿ, ਸਮ੍ਮਾਤਿ. ਤੇਸਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਕਥੇਨ੍ਤਾਨਂਯੇਵ ਉਪਾਸਿਕਾ ਸਿਰਿਸਯਨਤੋ ਉਟ੍ਠਾਯ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਤਂ ਕਥਾਸਲ੍ਲਾਪਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਦ੍ਦੇ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਗਣ੍ਹਿ. ‘‘ਅਯਂ ਸਦ੍ਦੋ ਉਦ੍ਧਂ, ਨ ਹੇਟ੍ਠਾ, ਅਮਨੁਸ੍ਸਭਾਸਿਤੋ, ਨੋ ਮਨੁਸ੍ਸਭਾਸਿਤੋ’’ਤਿ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਓਹਿਤਸੋਤਾ ਪਗ੍ਗਹਿਤਮਾਨਸਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਿ. ਤਤੋ –
‘‘ਅਜ੍ਜ ਪਨ੍ਨਰਸੋ ਉਪੋਸਥੋ (ਇਤਿ ਸਾਤਾਗਿਰੋ ਯਕ੍ਖੋ),
ਦਿਬ੍ਬਾ ਰਤ੍ਤਿ ਉਪਟ੍ਠਿਤਾ;
ਅਨੋਮਨਾਮਂ ਸਤ੍ਥਾਰਂ,
ਹਨ੍ਦ ਪਸ੍ਸਾਮ ਗੋਤਮ’’ਨ੍ਤਿ. (ਸੁ. ਨਿ. ੧੫੩) –
ਏਵਂ ਸਾਤਾਗਿਰੇਨ ਵੁਤ੍ਤੇ –
‘‘ਕਚ੍ਚਿ ਮਨੋ ਸੁਪਣਿਹਿਤੋ (ਇਤਿ ਹੇਮਵਤੋ ਯਕ੍ਖੋ),
ਸਬ੍ਬਭੂਤੇਸੁ ਤਾਦਿਨੋ;
ਕਚ੍ਚਿ ਇਟ੍ਠੇ ਅਨਿਟ੍ਠੇ ਚ,
ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਸ੍ਸ ਵਸੀਕਤਾ’’ਤਿ. (ਸੁ. ਨਿ. ੧੫੪);
ਏਵਂ ਹੇਮਵਤੋ ਸਤ੍ਥੁ ਕਾਯਸਮਾਚਾਰਞ੍ਚ ਆਜੀਵਞ੍ਚ ਮਨੋਸਮਾਚਾਰਞ੍ਚ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਪੁਚ੍ਛਿਤਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤਂ ਸਾਤਾਗਿਰੋ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਸਿ. ਏਵਂ ਸਤ੍ਥੁ ਸਰੀਰਵਣ੍ਣਗੁਣਵਣ੍ਣਕਥਨਵਸੇਨ ਹੇਮਵਤਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇ ਨਿਟ੍ਠਿਤੇ ਹੇਮਵਤੋ ਸਹਾਯਕਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਨੁਸਾਰੇਨ ਞਾਣਂ ਪੇਸੇਤ੍ਵਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ.
ਅਥ, ਕਾਲ਼ੀ ਉਪਾਸਿਕਾ, ਪਰਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮੇ ਦੇਸੀਯਮਾਨੇ ਤਥਾਗਤਂ ਅਦਿਟ੍ਠਪੁਬ੍ਬਾਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਨੁਸ੍ਸਵਪ੍ਪਸਾਦਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਪਰਸ੍ਸ ਵਡ੍ਢਿਤਂ ਭੋਜਨਂ ਭੁਞ੍ਜਮਾਨਾ ਵਿਯ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਸਿ. ਸਾ ਸਬ੍ਬਮਾਤੁਗਾਮਾਨਂ ਅਨ੍ਤਰੇ ਪਠਮਕਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾ ਸਬ੍ਬਜੇਟ੍ਠਿਕਾ ਅਹੋਸਿ. ਤਸ੍ਸਾ ਸਹ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਭਾਵੇਨ ਤਮੇਵ ਰਤ੍ਤਿਂ ਗਬ੍ਭਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਜਾਤਂ, ਪਟਿਲਦ੍ਧਦਾਰਕਸ੍ਸ ਨਾਮਗ੍ਗਹਣਦਿਵਸੇ ਸੋਣੋਤਿ ਨਾਮਂ ਅਕਾਸਿ. ਸਾ ਯਥਾਰੁਚਿਯਾ ਕੁਲਗੇਹੇ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਕੁਲਘਰਮੇਵ ਅਗਮਾਸਿ.
ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਮਹਾਕਚ੍ਚਾਨਤ੍ਥੇਰੋ ਤਂ ਨਗਰਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਉਪਵਤ੍ਤੇ ਪਬ੍ਬਤੇ ਪਟਿਵਸਤਿ. ਉਪਾਸਿਕਾ ਥੇਰਂ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ. ਥੇਰੋ ਨਿਬਦ੍ਧਂ ਤਸ੍ਸਾ ਨਿਵੇਸਨਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਸੋਣਦਾਰਕੋਪਿ ਨਿਬਦ੍ਧਂ ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਵਿਚਰਨ੍ਤੋ ਵਿਸ੍ਸਾਸਿਕੋ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿ. ਥੇਰੋ ਤਂ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਤੁਕਾਮੋ ਤੀਣਿ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਗਣਂ ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਸਿ. ਸੋ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਕਥਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਥੇਰਸ੍ਸੇਵ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਸੁਤ੍ਤਨਿਪਾਤਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਥਵਸ੍ਸੋ ਪਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪਸ੍ਸਿਤੁਕਾਮੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪਜ੍ਝਾਯਂ ਆਪੁਚ੍ਛਿ. ਥੇਰੋ ਆਹ – ‘‘ਸੋਣ, ਤਯਿ ਗਤੇ ਸਤ੍ਥਾ ਤਂ ਏਕਗਨ੍ਧਕੁਟਿਯਂ ਵਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਅਜ੍ਝੇਸਿਸ੍ਸਤਿ, ਤ੍ਵਂ ਧਮ੍ਮਂ ਕਥੇਸ੍ਸਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਵ ਧਮ੍ਮਕਥਾਯ ਪਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਤੁਯ੍ਹਂ ਵਰਂ ਦਸ੍ਸਤਿ. ਤ੍ਵਂ ਵਰਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਇਮਞ੍ਚ ਇਮਞ੍ਚ ਗਣ੍ਹਾਹਿ, ਮਮ ਵਚਨੇਨ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਪਾਦੇ ਵਨ੍ਦਾਹੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਉਪਜ੍ਝਾਯੇਨ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤੋ ਮਾਤੁਉਪਾਸਿਕਾਯ ਗੇਹਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਸਾਪਿ ‘‘ਸਾਧੁ, ਤਾਤ, ਤ੍ਵਂ ਦਸਬਲਂ ਪਸ੍ਸਿਤੁਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਕਮ੍ਬਲਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਵਸਨਗਨ੍ਧਕੁਟਿਯਾ ਭੂਮਤ੍ਥਰਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਥਰਾਹੀ’’ਤਿ ਕਮ੍ਬਲਂ ਅਦਾਸਿ. ਸੋਣਤ੍ਥੇਰੋ ਤਂ ਆਦਾਯ ਸੇਨਾਸਨਂ ਸਂਸਾਮੇਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਸਤ੍ਥੁ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਾਸਨੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਵੇਲਾਯਮੇਵ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਆਨਨ੍ਦ, ਇਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਸੇਨਾਸਨਂ ਜਾਨਾਹੀ’’ਤਿ. ਥੇਰੋ ਸਤ੍ਥੁ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਞਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੋਗਨ੍ਧਕੁਟਿਯਂਯੇਵ ਭੂਮਤ੍ਥਰਣਂ ਉਸ੍ਸਾਰੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਅਤ੍ਥਰਿ.
ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਬਹੁਦੇਵਰਤ੍ਤਿਂ ਅਜ੍ਝੋਕਾਸੇ ਵੀਤਿਨਾਮੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਪਾਵਿਸਿ, ਆਯਸ੍ਮਾਪਿ ਖੋ ਸੋਣੋ ਬਹੁਦੇਵਰਤ੍ਤਿਂ ਅਜ੍ਝੋਕਾਸੇ ਵੀਤਿਨਾਮੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਪਚ੍ਛਿਮਯਾਮੇ ਸੀਹਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚੂਸਸਮਯੇ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਕਾਲੇਨ ਸੋਣਸ੍ਸ ਕਾਯਦਰਥੋ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਸੋਣਂ ਅਜ੍ਝੇਸਿ – ‘‘ਪਟਿਭਾਤੁ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਧਮ੍ਮੋ ਭਾਸਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੋਣਤ੍ਥੇਰੋ ਮਧੁਰਸ੍ਸਰੇਨ ਏਕਬ੍ਯਞ੍ਜਨਮ੍ਪਿ ਅਵਿਨਾਸੇਨ੍ਤੋ ਅਟ੍ਠਕਵਗ੍ਗਿਯਾਨਿ ਸੁਤ੍ਤਾਨਿ (ਸੁ. ਨਿ. ੭੭੨ ਆਦਯੋ) ਅਭਾਸਿ. ਕਥਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਭਗਵਾ ਸਾਧੁਕਾਰਂ ਦਤ੍ਵਾ ‘‘ਸੁਗ੍ਗਹਿਤੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੁ ਧਮ੍ਮੋ, ਮਯਾ ਦੇਸਿਤਕਾਲੇ ਚ ਅਜ੍ਜ ਚ ਏਕਸਦਿਸਾਵ ਦੇਸਨਾ, ਕਿਞ੍ਚਿ ਊਨਂ ਵਾ ਅਧਿਕਂ ਵਾ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਪਸਨ੍ਨਭਾਵਂ ਪਕਾਸੇਸਿ. ਸੋਣਤ੍ਥੇਰੋਪਿ ‘‘ਅਯਂ ਓਕਾਸੋ’’ਤਿ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਉਪਜ੍ਝਾਯਸ੍ਸ ਵਚਨੇਨ ਦਸਬਲਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਵਿਨਯਧਰਪਞ੍ਚਮੇਨ ਗਣੇਨ ਉਪਸਮ੍ਪਦਂ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬੇ ਵਰੇ ਯਾਚਿ, ਸਤ੍ਥਾ ਅਦਾਸਿ. ਪੁਨ ਥੇਰੋ ਮਾਤੁਉਪਾਸਿਕਾਯ ਵਚਨੇਨ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਉਪਾਸਿਕਾਯ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਵਸਨਗਨ੍ਧਕੁਟਿਯਂ ਭੂਮਤ੍ਥਰਣਤ੍ਥਂ ਕਮ੍ਬਲੋ ਪਹਿਤੋ’’ਤਿ ਕਮ੍ਬਲਂ ਦਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੋ, ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਪਨ ਥੇਰਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਆਗਤਮੇਵ.
ਇਤਿ ਥੇਰੋ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਾ ਅਟ੍ਠ ਵਰੇ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਉਪਜ੍ਝਾਯਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਮਾਤੁਉਪਾਸਿਕਾਯ ਨਿਵੇਸਨਦ੍ਵਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖਾਯ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਉਪਾਸਿਕਾ ‘‘ਪੁਤ੍ਤੋ ਕਿਰ ਮੇ ਦ੍ਵਾਰੇ ਠਿਤੋ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ਵੇਗੇਨ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥਤੋ ਪਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੋਨਿਵੇਸਨੇ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਭੋਜਨਂ ਅਦਾਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਆਹ – ‘‘ਦਿਟ੍ਠੋ ਤੇ, ਤਾਤ, ਦਸਬਲੋ’’ਤਿ? ਆਮ ਉਪਾਸਿਕੇਤਿ. ਵਨ੍ਦਿਤੋ ਤੇ ਮਮ ਵਚਨੇਨਾਤਿ? ਆਮ ਵਨ੍ਦਿਤੋ, ਸੋਪਿ ਚ ਮੇ ਕਮ੍ਬਲੋ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨੇ ਭੂਮਤ੍ਥਰਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਥਤੋਤਿ. ਕਿਂ, ਤਾਤ, ਤਯਾ ਕਿਰ ਸਤ੍ਥੁ ਧਮ੍ਮਕਥਾ ਕਥਿਤਾ, ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਚ ਤੇ ਸਾਧੁਕਾਰੋ ਦਿਨ੍ਨੋਤਿ? ਤਯਾ ਕਥਂ ਞਾਤਂ ਉਪਾਸਿਕੇਤਿ? ਤਾਤ, ਮਯ੍ਹਂ ਗੇਹੇ ਅਧਿਵਤ੍ਥਾ ਦੇਵਤਾ ਦਸਬਲੇਨ ਤੁਯ੍ਹਂ ਸਾਧੁਕਾਰਂ ਦਿਨ੍ਨਦਿਵਸੇ ‘‘ਸਕਲਦਸਸਹਸ੍ਸਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇ ਦੇਵਤਾ ਸਾਧੁਕਾਰਂ ਅਦਂਸੂ’’ਤਿ ਆਹ – ਤਾਤ, ਤਯਾ ਕਥਿਤਧਮ੍ਮਕਥਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਕਥਿਤਨਿਯਾਮੇਨੇਵ ਮਯ੍ਹਮ੍ਪਿ ਕਥੇਤੁਂ ਪਚ੍ਚਾਸੀਸਾਮੀਤਿ. ਥੇਰੋ ਮਾਤੁ ਕਥਂ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿ. ਸਾ ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਵਾਸਨਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਰੇ ਮਣ੍ਡਪਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਕਥਿਤਨਿਯਾਮੇਨੇਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਕਥਾਪੇਸੀਤਿ ਵਤ੍ਥੁ ਏਤ੍ਥ ਸਮੁਟ੍ਠਿਤਂ. ਸਤ੍ਥਾ ਅਪਰਭਾਗੇ ਅਰਿਯਗਣਮਜ੍ਝੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਥੇਰਂ ਕਲ੍ਯਾਣਵਾਕ੍ਕਰਣਾਨਂ ਅਗ੍ਗਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਸੀਤਿ.
ਸੀਵਲਿਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ
੨੦੭. ਨਵਮੇ ਲਾਭੀਨਂ ਯਦਿਦਂ ਸੀਵਲੀਤਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤਥਾਗਤਂ ਲਾਭੀਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸੀਵਲਿਤ੍ਥੇਰੋ ਅਗ੍ਗੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਪਞ੍ਹਕਮ੍ਮੇ ਅਯਮਨੁਪੁਬ੍ਬਿਕਥਾ – ਅਯਮ੍ਪਿ ਅਤੀਤੇ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਰਿਸਪਰਿਯਨ੍ਤੇ ਠਿਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਏਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਲਾਭੀਨਂ ਅਗ੍ਗਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਮਯਾਪਿ ਅਨਾਗਤੇ ਏਵਰੂਪੇਨ ਭਵਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਦਸਬਲਂ ਨਿਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਮਹਾਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ‘‘ਭਗਵਾ ਅਹਮ੍ਪਿ ਇਮਿਨਾ ਅਧਿਕਾਰਕਮ੍ਮੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਨ ਪਤ੍ਥੇਮਿ, ਅਨਾਗਤੇ ਪਨ ਏਕਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨੇ ਅਹਮ੍ਪਿ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਸੋ ਏਤਦਗ੍ਗੇ ਠਪਿਤਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਯ ਲਾਭੀਨਂ ਅਗ੍ਗੋ ਭਵੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਪਤ੍ਥਨਂ ਅਕਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਅਨਨ੍ਤਰਾਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਤੇ ਪਤ੍ਥਨਾ ਅਨਾਗਤੇ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨੇ ਸਮਿਜ੍ਝਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਬ੍ਯਾਕਰਿਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ.
ਸੋਪਿ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਯਾਵਜੀਵਂ ਕੁਸਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸੀਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇ ਬਨ੍ਧੁਮਤੀਨਗਰਤੋ ਅਵਿਦੂਰੇ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਗਾਮੇ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਗਣ੍ਹਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਬਨ੍ਧੁਮਤੀਨਗਰਵਾਸਿਨੋ ਰਞ੍ਞਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਾਕਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਸਾਕਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਦਾਨਂ ਦੇਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਏਕਦਿਵਸਂ ਸਬ੍ਬੇਵ ਏਕਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਦਾਨਂ ਦੇਨ੍ਤਾ ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਦਾਨਮੁਖੇ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਮਧੁਞ੍ਚ ਗੁਲ਼ਦਧਿਞ੍ਚ ਨ ਅਦ੍ਦਸਂਸੁ. ਤੇ ‘‘ਯਤੋ ਕੁਤੋਚਿ ਆਹਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਜਨਪਦਤੋ ਨਗਰਂ ਪਵਿਸਨਮਗ੍ਗੇ ਪੁਰਿਸਂ ਠਪੇਸੁਂ. ਤਦਾ ਏਸ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗਾਮਤੋ ਗੁਲ਼ਦਧਿਵਾਰਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਞ੍ਚਿਦੇਵ ਆਹਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਨਗਰਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਮੁਖਂ ਧੋਵਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਧੋਤਹਤ੍ਥਪਾਦੋ ਪਵਿਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਫਾਸੁਕਟ੍ਠਾਨਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਨਙ੍ਗਲਸੀਸਮਤ੍ਤਂ ਨਿਮ੍ਮਕ੍ਖਿਕਂ ਦਣ੍ਡਕਮਧੁਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਪੁਞ੍ਞੇਨ ਮੇ ਇਦਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਗਰਂ ਪਵਿਸਤਿ. ਨਾਗਰੇਹਿ ਠਪਿਤਪੁਰਿਸੋ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ‘‘ਭੋ ਪੁਰਿਸ, ਕਸ੍ਸਿਮਂ ਆਹਰਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਨ ਕਸ੍ਸਚਿ ਸਾਮਿ, ਵਿਕ੍ਕਿਣਿਤੁਂ ਪਨ ਮੇ ਇਦਂ ਆਨੀਤਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਹਿ, ਭੋ ਪੁਰਿਸ, ਇਮਂ ਕਹਾਪਣਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਤਂ ਮਧੁਞ੍ਚ ਗੁਲ਼ਦਧਿਞ੍ਚ ਦੇਹੀਤਿ.
ਸੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਇਦਂ ਨ ਬਹੁਮੂਲਂ, ਅਯਞ੍ਚ ਏਕਪ੍ਪਹਾਰੇਨੇਵ ਬਹੁਂ ਦੇਤਿ, ਵੀਮਂਸਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ. ਤਤੋ ਨਂ ‘‘ਨਾਹਂ ਏਕਕਹਾਪਣੇਨ ਦੇਮੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਯਦਿ ਏਵਂ, ਦ੍ਵੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦੇਹੀਤਿ. ਦ੍ਵੀਹਿਪਿ ਨ ਦੇਮੀਤਿ. ਏਤੇਨੁਪਾਯੇਨ ਵਡ੍ਢਨ੍ਤਂ ਵਡ੍ਢਨ੍ਤਂ ਸਹਸ੍ਸਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਸੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਤਿਅਞ੍ਛਿਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਹੋਤੁ ਤਾਵ, ਇਮਸ੍ਸ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਂ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਆਹ – ‘‘ਇਦਂ ਨ ਬਹੁਅਗ੍ਘਨਕਂ, ਤ੍ਵਞ੍ਚ ਬਹੁਂ ਦੇਸਿ, ਕੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਇਦਂ ਗਣ੍ਹਾਸੀ’’ਤਿ? ਇਧ, ਭੋ, ਨਗਰਵਾਸਿਨੋ ਰਞ੍ਞਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਟਿਵਿਰੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸੀਦਸਬਲਸ੍ਸ ਦਾਨਂ ਦੇਨ੍ਤਾ ਇਦਂ ਦ੍ਵਯਂ ਦਾਨਮੁਖੇ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤਾ ਪਰਿਯੇਸਨ੍ਤਿ. ਸਚੇ ਇਦਂ ਦ੍ਵਯਂ ਨ ਲਭਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਨਾਗਰਾਨਂ ਪਰਾਜਯੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਸਹਸ੍ਸਂ ਦਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਾਮੀਤਿ. ਕਿਂ ਪਨੇਤਂ ਨਾਗਰਾਨਮੇਵ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਨ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਦਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ? ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਦਾਤੁਂ ਅਵਾਰਿਤਮੇਤਨ੍ਤਿ. ਅਤ੍ਥਿ ਪਨ ਤੇ ਕੋਚਿ ਨਾਗਰਾਨਂ ਦਾਨੇ ਏਕਦਿਵਸਂ ਸਹਸ੍ਸਂ ਦਾਤਾਤਿ? ਨਤ੍ਥਿ ਸਮ੍ਮਾਤਿ. ਇਮੇਸਂ ਪਨ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਸਹਸ੍ਸਗ੍ਘਨਕਭਾਵਂ ਜਾਨਾਸੀਤਿ? ਆਮ ਜਾਨਾਮੀਤਿ. ਤੇਨ ਹਿ ਗਚ੍ਛ, ਨਾਗਰਾਨਂ ਆਚਿਕ੍ਖ – ‘‘ਏਕੋ ਪੁਰਿਸੋ ਇਮਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਮੂਲੇਨ ਨ ਦੇਤਿ, ਸਹਤ੍ਥੇਨੇਵ ਦਾਤੁਕਾਮੋ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਇਮੇਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਕਾਰਣਾ ਨਿਰੁਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾ ਹੋਥਾ’’ਤਿ. ਤ੍ਵਂ ਪਨ ਮੇ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਦਾਨਮੁਖੇ ਜੇਟ੍ਠਕਭਾਵਸ੍ਸ ਕਾਯਸਕ੍ਖੀ ਹੋਹੀਤਿ.
ਸੋ ਗਾਮਵਾਸੀ ਪਰਿਬ੍ਬਯਤ੍ਥਂ ਗਹਿਤਮਾਸਕੇਨ ਪਞ੍ਚਕਟੁਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਚੁਣ੍ਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਧਿਤੋ ਕਞ੍ਜਿਯਂ ਵਾਹੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਮਧੁਪਟਲਂ ਪੀਲ਼ੇਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਕਟੁਕਚੁਣ੍ਣੇਨ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਪਦੁਮਿਨਿਪਤ੍ਤੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਸਂਵਿਦਹਿਤ੍ਵਾ ਆਦਾਯ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਅਵਿਦੂਰੇ ਠਾਨੇ ਨਿਸੀਦਿ. ਮਹਾਜਨੇਨ ਆਹਰਿਯਮਾਨਸ੍ਸ ਸਕ੍ਕਾਰਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਤ੍ਤਵਾਰਂ ਓਲੋਕਯਮਾਨੋ ਓਕਾਸਂ ਞਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਭਗਵਾ ਅਯਂ ਮਯ੍ਹਂ ਦੁਗ੍ਗਤਪਣ੍ਣਾਕਾਰੋ, ਇਮਂ ਮੇ ਅਨੁਕਮ੍ਪਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਗਣ੍ਹਥਾ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਕਮ੍ਪਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਚਤੁਮਹਾਰਾਜਦਤ੍ਤਿਯੇਨ ਸੇਲਮਯੇਨ ਪਤ੍ਤੇਨ ਤਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਯਥਾ ਅਟ੍ਠਸਟ੍ਠਿਭਿਕ੍ਖੁਸਤਸਹਸ੍ਸਸ੍ਸ ਦਿਯ੍ਯਮਾਨਂ ਨ ਖੀਯਤਿ, ਏਵਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਸਿ. ਸੋਪਿ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਨਿਟ੍ਠਿਤਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਠਿਤੋ ਆਹ – ‘‘ਦਿਟ੍ਠੋ ਮੇ ਭਗਵਾ ਅਜ੍ਜ ਬਨ੍ਧੁਮਤੀਨਗਰਵਾਸਿਕੇਹਿ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਸਕ੍ਕਾਰੋ ਆਹਰਿਯਮਾਨੋ, ਅਹਮ੍ਪਿ ਇਮਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਭਵੇ ਲਾਭਗ੍ਗਯਸਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਭਵੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਏਵਂ ਹੋਤੁ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਚ ਨਗਰਵਾਸੀਨਞ੍ਚ ਭਤ੍ਤਾਨੁਮੋਦਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ.
ਸੋਪਿ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਯਾਵਜੀਵਂ ਕੁਸਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਸੁਪ੍ਪਵਾਸਾਯ ਰਾਜਧੀਤਾਯ ਕੁਚ੍ਛਿਸ੍ਮਿਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਗਣ੍ਹਿ. ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਗ੍ਗਹਣਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਾਯਂ ਪਾਤਞ੍ਚ ਪਣ੍ਣਾਕਾਰਸਤਾਨਿ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿ, ਸੁਪ੍ਪਵਾਸਾ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਪੁਞ੍ਞਵੀਮਂਸਨਤ੍ਥਂ ਹਤ੍ਥੇਨ ਬੀਜਪਚ੍ਛਿਂ ਫੁਸਾਪੇਨ੍ਤਿ, ਏਕੇਕਬੀਜਤੋ ਸਲਾਕਸਤਮ੍ਪਿ ਸਲਾਕਸਹਸ੍ਸਮ੍ਪਿ ਨਿਗਚ੍ਛਤਿ. ਏਕਕਰੀਸਖੇਤ੍ਤਤੋ ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਿ ਸਟ੍ਠਿਪਿ ਸਕਟਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਕੋਟ੍ਠਪੂਰਣਕਾਲੇਪਿ ਕੋਟ੍ਠਦ੍ਵਾਰਂ ਹਤ੍ਥੇਨ ਫੁਸਾਪੇਨ੍ਤਿ, ਰਾਜਧੀਤਾਯ ਪੁਞ੍ਞੇਨ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਾਨਂ ਗਹਿਤਗਹਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਪੁਨ ਪੂਰਤਿ. ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਭਤ੍ਤਕੁਮ੍ਭਿਤੋਪਿ ‘‘ਰਾਜਧੀਤਾਯ ਪੁਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਦੇਨ੍ਤਾਨਂ ਯਾਵ ਨ ਉਕ੍ਕਡ੍ਢਨ੍ਤਿ, ਨ ਤਾਵ ਭਤ੍ਤਂ ਖੀਯਤਿ. ਦਾਰਕੇ ਕੁਚ੍ਛਿਗਤੇਯੇਵ ਸਤ੍ਤ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਂਸੁ.
ਗਬ੍ਭੇ ਪਨ ਪਰਿਪਕ੍ਕੇ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਮਹਾਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨੁਭੋਸਿ. ਸਾ ਸਾਮਿਕਂ ਆਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਪੁਰੇ ਮਰਣਾ ਜੀਵਮਾਨਾਵ ਦਾਨਂ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਪੇਸੇਸਿ – ‘‘ਗਚ੍ਛ ਇਮਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਸਤ੍ਥੁ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਨਿਮਨ੍ਤੇਹਿ, ਯਞ੍ਚ ਸਤ੍ਥਾ ਵਦੇਤਿ, ਤਂ ਸਾਧੁਕਂ ਉਪਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਯ੍ਹਂ ਕਥੇਹੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਸਾਸਨਂ ਭਗਵਤੋ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਸੁਖਿਨੀ ਹੋਤੁ ਸੁਪ੍ਪਵਾਸਾ ਕੋਲਿਯਧੀਤਾ, ਸੁਖਿਨੀ ਅਰੋਗਾ ਅਰੋਗਂ ਪੁਤ੍ਤਂ ਵਿਜਾਯਤੂ’’ਤਿ ਆਹ. ਰਾਜਾ ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੋਗਾਮਾਭਿਮੁਖੋ ਪਾਯਾਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਪੁਰੇ ਆਗਮਨਾਯੇਵ ਸੁਪ੍ਪਵਾਸਾਯ ਕੁਚ੍ਛਿਤੋ ਧਮਕਰਣਾ ਉਦਕਂ ਵਿਯ ਗਬ੍ਭੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿ, ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਜਨੋ ਅਸ੍ਸੁਮੁਖੋਵ ਹਸਿਤੁਂ ਆਰਦ੍ਧੋ. ਹਟ੍ਠਤੁਟ੍ਠੋ ਮਹਾਜਨੋ ਰਞ੍ਞੋ ਪੁਤ੍ਤਸਾਸਨਂ ਆਰੋਚੇਤੁਂ ਅਗਮਾਸਿ.
ਰਾਜਾ ਤੇਸਂ ਇਙ੍ਗਿਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾਵ ‘‘ਦਸਬਲੇਨ ਕਥਿਤਕਥਾ ਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਾ ਮਞ੍ਞੇ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ. ਸੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਾਸਨਂ ਰਾਜਧੀਤਾਯ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਰਾਜਧੀਤਾ ‘‘ਤਯਾ ਨਿਮਨ੍ਤਿਤਂ ਜੀਵਿਤਭਤ੍ਤਮੇਵ ਮਙ੍ਗਲਭਤ੍ਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਗਚ੍ਛ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਦਸਬਲਂ ਨਿਮਨ੍ਤੇਹੀ’’ਤਿ. ਰਾਜਾ ਤਥਾ ਅਕਾਸਿ. ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਮਹਾਦਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਯਿਂਸੁ. ਦਾਰਕੋ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਞਾਤੀਨਂ ਸਨ੍ਤਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਪੇਨ੍ਤੋ ਜਾਤੋਤਿ ਸੀਵਲਿਦਾਰਕੋਤ੍ਵੇਵਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਅਕਂਸੁ. ਸੋ ਸਤ੍ਤ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਗਬ੍ਭੇ ਵਸਿਤਤ੍ਤਾ ਜਾਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਬ੍ਬਕਮ੍ਮਕ੍ਖਮੋ ਅਹੋਸਿ. ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਥਾਸਲ੍ਲਾਪਂ ਅਕਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾਪਿ ਧਮ੍ਮਪਦੇ ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ –
‘‘ਯੋਮਂ ਪਲਿਪਥਂ ਦੁਗ੍ਗਂ, ਸਂਸਾਰਂ ਮੋਹਮਚ੍ਚਗਾ;
ਤਿਣ੍ਣੋ ਪਾਰਙ੍ਗਤੋ ਝਾਯੀ, ਅਨੇਜੋ ਅਕਥਂਕਥੀ;
ਅਨੁਪਾਦਾਯ ਨਿਬ੍ਬੁਤੋ, ਤਮਹਂ ਬ੍ਰੂਮਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ’’ਨ੍ਤਿ. (ਧ. ਪ. ੪੧੪);
ਅਥ ਨਂ ਥੇਰੋ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਕਿਂ ਪਨ ਤਯਾ ਏਵਰੂਪਂ ਦੁਕ੍ਖਰਾਸਿਂ ਅਨੁਭਵਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ? ਲਭਮਾਨੋ ਪਬ੍ਬਜੇਯ੍ਯਂ, ਭਨ੍ਤੇਤਿ. ਸੁਪ੍ਪਵਾਸਾ ਤਂ ਦਾਰਕਂ ਥੇਰੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਥੇਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਮੇ ਪੁਤ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਥੇਤੀ’’ਤਿ ਥੇਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਪੁਤ੍ਤੋ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਿਂ ਕਥੇਤਿ, ਭਦਨ੍ਤੇ’’ਤਿ? ਅਤ੍ਤਨਾ ਅਨੁਭੂਤਂ ਗਬ੍ਭਵਾਸਦੁਕ੍ਖਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤੋ ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਵਦਤੀਤਿ. ਸਾਧੁ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਬ੍ਬਾਜੇਥ ਨਨ੍ਤਿ. ਥੇਰੋ ਤਂ ਵਿਹਾਰਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ਤਚਪਞ੍ਚਕਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਾਜੇਨ੍ਤੋ, ‘‘ਸੀਵਲਿ, ਨ ਤੁਯ੍ਹਂ ਅਞ੍ਞੇਨ ਓਵਾਦੇਨ ਕਮ੍ਮਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਯਾ ਸਤ੍ਤ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਅਨੁਭੂਤਦੁਕ੍ਖਮੇਵ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਾਹੀ’’ਤਿ. ਭਨ੍ਤੇ, ਪਬ੍ਬਾਜਨਮੇਵ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਭਾਰੋ, ਯਂ ਪਨ ਮਯਾ ਕਾਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾ, ਤਮਹਂ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ. ਸੋ ਪਠਮਕੇਸਵਟ੍ਟਿਯਾ ਓਹਾਰਿਤਕ੍ਖਣੇਯੇਵ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਸਿ, ਦੁਤਿਯਾਯ ਓਹਾਰਿਤਕ੍ਖਣੇ ਸਕਦਾਗਾਮਿਫਲੇ, ਤਤਿਯਾਯ ਅਨਾਗਾਮਿਫਲੇ. ਸਬ੍ਬੇਸਂਯੇਵ ਪਨ ਕੇਸਾਨਂ ਓਰੋਪਨਞ੍ਚ ਅਰਹਤ੍ਤਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾ ਚ ਅਪਚ੍ਛਾ ਅਪੁਰਿਮਾ ਅਹੋਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਜਿਤਦਿਵਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਚ੍ਚਯਾ ਯਦਿਚ੍ਛਕਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਏਤ੍ਥ ਵਤ੍ਥੁ ਸਮੁਟ੍ਠਿਤਂ.
ਅਪਰਭਾਗੇ ਸਤ੍ਥਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਥੇਰੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਮਯ੍ਹਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਵੀਮਂਸਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਪਞ੍ਚ ਮੇ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤਾਨਿ ਦੇਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਗਣ੍ਹ, ਸੀਵਲੀਤਿ. ਸੋ ਪਞ੍ਚਸਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਹਿਮਵਨ੍ਤਾਭਿਮੁਖਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਅਟਵਿਮਗ੍ਗਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਪਠਮਂ ਦਿਟ੍ਠਾ ਨਿਗ੍ਰੋਧੇ ਅਧਿਵਤ੍ਥਾ ਦੇਵਤਾ ਸਤ੍ਤ ਦਿਵਸਾਨਿ ਦਾਨਂ ਅਦਾਸਿ. ਇਤਿ ਸੋ –
‘‘ਨਿਗ੍ਰੋਧਂ ਪਠਮਂ ਪਸ੍ਸਿ, ਦੁਤਿਯਂ ਪਣ੍ਡਵਪਬ੍ਬਤਂ;
ਤਤਿਯਂ ਅਚਿਰਵਤਿਯਂ, ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਵਰਸਾਗਰਂ.
‘‘ਪਞ੍ਚਮਂ ਹਿਮਵਨ੍ਤਂ ਸੋ, ਛਟ੍ਠਂ ਛਦ੍ਦਨ੍ਤੁਪਾਗਮਿ;
ਸਤ੍ਤਮਂ ਗਨ੍ਧਮਾਦਨਂ, ਅਟ੍ਠਮਂ ਅਥ ਰੇਵਤ’’ਨ੍ਤਿ.
ਸਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਸਤ੍ਤ ਸਤ੍ਤ ਦਿਵਸਾਨੇਵ ਦਾਨਂ ਅਦਂਸੁ. ਗਨ੍ਧਮਾਦਨਪਬ੍ਬਤੇ ਪਨ ਨਾਗਦਤ੍ਤਦੇਵਰਾਜਾ ਨਾਮ ਸਤ੍ਤਦਿਵਸੇਸੁ ਏਕਦਿਵਸਂ ਖੀਰਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਅਦਾਸਿ, ਏਕਦਿਵਸਂ ਸਪ੍ਪਿਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਅਦਾਸਿ. ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋ ਆਹ – ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਇਮਸ੍ਸ ਦੇਵਰਞ੍ਞੋ ਨੇਵ ਧੇਨੁਯੋ ਦੁਯ੍ਹਮਾਨਾ ਪਞ੍ਞਾਯਨ੍ਤਿ, ਨ ਦਧਿਨਿਮ੍ਮਥਨਂ, ਕੁਤੋ ਤੇ, ਦੇਵਰਾਜ, ਇਮਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਕਸ੍ਸਪਦਸਬਲਸ੍ਸ ਕਾਲੇ ਖੀਰਸਲਾਕਭਤ੍ਤਦਾਨਸ੍ਸੇਤਂ ਫਲ’’ਨ੍ਤਿ ਦੇਵਰਾਜਾ ਆਹ. ਅਪਰਭਾਗੇ ਸਤ੍ਥਾ ਖਦਿਰਵਨਿਯਰੇਵਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚੁਗ੍ਗਮਨਂ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਥੇਰਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਾਸਨੇ ਲਾਭਗ੍ਗਯਸਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਂ ਅਗ੍ਗਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਸੀਤਿ.
ਵਕ੍ਕਲਿਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ
੨੦੮. ਦਸਮੇ ਸਦ੍ਧਾਧਿਮੁਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਸਦ੍ਧਾਯ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਾਨਂ, ਬਲਵਸਦ੍ਧਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਵਕ੍ਕਲਿਤ੍ਥੇਰੋ ਅਗ੍ਗੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਹਿ ਸਦ੍ਧਾ ਵਡ੍ਢੇਤਬ੍ਬਾ ਹੋਤਿ, ਥੇਰਸ੍ਸ ਪਨ ਹਾਪੇਤਬ੍ਬਾ ਜਾਤਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਸੋ ਸਦ੍ਧਾਧਿਮੁਤ੍ਤਾਨਂ ਅਗ੍ਗੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਵਕ੍ਕਲੀਤਿ ਪਨਸ੍ਸ ਨਾਮਂ.
ਤਸ੍ਸ ਪਞ੍ਹਕਮ੍ਮੇ ਅਯਮਨੁਪੁਬ੍ਬਿਕਥਾ – ਅਯਮ੍ਪਿ ਹਿ ਅਤੀਤੇ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਰਿਸਪਰਿਯਨ੍ਤੇ ਠਿਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਏਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸਦ੍ਧਾਧਿਮੁਤ੍ਤਾਨਂ ਅਗ੍ਗਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਮਯਾਪਿ ਅਨਾਗਤੇ ਏਵਰੂਪੇਨ ਭਵਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਨਿਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਮਹਾਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਦਸਬਲਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਅਹਮ੍ਪਿ ਇਮਿਨਾ ਅਧਿਕਾਰਕਮ੍ਮੇਨ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਸਦ੍ਧਾਧਿਮੁਤ੍ਤਾਨਂ ਏਤਦਗ੍ਗੇ ਠਪਿਤਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਯ ਅਨਾਗਤੇ ਏਕਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨੇ ਸਦ੍ਧਾਧਿਮੁਤ੍ਤਾਨਂ ਅਗ੍ਗੋ ਭਵੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਪਤ੍ਥਨਂ ਅਕਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਾਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਬ੍ਯਾਕਰਿਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ.
ਸੋਪਿ ਯਾਵਜੀਵਂ ਕੁਸਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸਤ੍ਥੁਕਾਲੇ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲੇ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਗਣ੍ਹਿ, ਵਕ੍ਕਲੀਤਿਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਅਕਂਸੁ. ਸੋ ਵੁਦ੍ਧਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਤਯੋ ਵੇਦੇ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਦਸਬਲਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਪਰਿਵੁਤਂ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਚਰਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਰੀਰਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਸਰੀਰਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਦਸ੍ਸਨੇਨ ਅਤਿਤ੍ਤੋ ਦਸਬਲੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂਯੇਵ ਵਿਚਰਤਿ. ਵਿਹਾਰਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਰੀਰਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋਵ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਕਥੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੁਖਟ੍ਠਾਨੇ ਠਿਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਾਤਿ. ਸੋ ਸਦ੍ਧਂ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਗਾਰਮਜ੍ਝੇ ਵਸਨ੍ਤੋ ਨਿਬਦ੍ਧਂ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਂ ਨ ਲਭਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿ.
ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਆਹਾਰਕਰਣਵੇਲਂ ਅਵਸੇਸਕਾਲੇ ਯਤ੍ਥ ਠਿਤੇਨ ਸਕ੍ਕਾ ਦਸਬਲਂ ਪਸ੍ਸਿਤੁਂ, ਤਤ੍ਥ ਠਿਤੋ ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰਂ ਪਹਾਯ ਦਸਬਲਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋਵ ਵਿਹਰਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਸ੍ਸ ਞਾਣਪਰਿਪਾਕਂ ਆਗਮੇਨ੍ਤੋ ਦੀਘਮ੍ਪਿ ਅਦ੍ਧਾਨਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਰੂਪਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨੇਵ ਵਿਚਰਨ੍ਤੇ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਾਨਿਸ੍ਸ ਞਾਣਂ ਪਰਿਪਾਕਗਤਂ, ਸਕ੍ਕਾ ਏਤਂ ਬੋਧੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਕਿਂ ਤੇ, ਵਕ੍ਕਲਿ, ਇਮਿਨਾ ਪੂਤਿਕਾਯੇਨ ਦਿਟ੍ਠੇਨ, ਯੋ ਖੋ, ਵਕ੍ਕਲਿ, ਧਮ੍ਮਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਸੋ ਮਂ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਯੋ ਮਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਸੋ ਧਮ੍ਮਂ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਧਮ੍ਮਞ੍ਹਿ, ਵਕ੍ਕਲਿ, ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਮਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਮਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ.
ਸਤ੍ਥਰਿ ਏਵਂ ਓਵਦਨ੍ਤੇਪਿ ਥੇਰੋ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਂ ਪਹਾਯ ਨੇਵ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਤਤੋ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਨਾਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਂਵੇਗਂ ਅਲਭਿਤ੍ਵਾ ਬੁਜ੍ਝਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਉਪਕਟ੍ਠਾਯ ਵਸ੍ਸੂਪਨਾਯਿਕਾਯ ਰਾਜਗਹਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਸ੍ਸੂਪਨਾਯਿਕਦਿਵਸੇ ‘‘ਅਪੇਹਿ, ਵਕ੍ਕਲੀ’’ਤਿ ਥੇਰਂ ਪਣਾਮੇਤਿ. ਬੁਦ੍ਧਾ ਚ ਨਾਮ ਆਦੇਯ੍ਯਵਚਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਥੇਰੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪਟਿਪ੍ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਠਾਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਤੇਮਾਸਂ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੁਖੇ ਆਗਨ੍ਤੁਂ ਅਵਿਸਹਨ੍ਤੋ ‘‘ਕਿਂ ਦਾਨਿ ਸਕ੍ਕਾ ਕਾਤੁਂ, ਤਥਾਗਤੇਨਮ੍ਹਿ ਪਣਾਮਿਤੋ, ਸਮ੍ਮੁਖੀਭਾਵਂ ਨ ਲਭਾਮਿ, ਕਿਂ ਮਯ੍ਹਂ ਜੀਵਿਤੇਨਾ’’ਤਿ ਗਿਜ੍ਝਕੂਟਪਬ੍ਬਤੇ ਪਪਾਤਟ੍ਠਾਨਂ ਅਭਿਰੁਹਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਸ੍ਸ ਕਿਲਮਨਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਮਮ ਸਨ੍ਤਿਕਾ ਅਸ੍ਸਾਸਂ ਅਲਭਨ੍ਤੋ ਮਗ੍ਗਫਲਾਨਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਨਾਸੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਓਭਾਸਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਸਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥੁ ਦਿਟ੍ਠਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਏਵ ਮਹਨ੍ਤਂ ਸੋਕਸਲ੍ਲਂ ਪਹੀਨਂ. ਸਤ੍ਥਾ ਸੁਕ੍ਖਤਲ਼ਾਕੇ ਓਘਂ ਆਹਰਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਵਕ੍ਕਲਿਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਬਲਵਪੀਤਿਸੋਮਨਸ੍ਸਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁਂ ਧਮ੍ਮਪਦੇ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
‘‘ਪਾਮੋਜ੍ਜਬਹੁਲੋ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਪਸਨ੍ਨੋ ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨੇ;
ਅਧਿਗਚ੍ਛੇ ਪਦਂ ਸਨ੍ਤਂ, ਸਙ੍ਖਾਰੂਪਸਮਂ ਸੁਖ’’ਨ੍ਤਿ. (ਧ. ਪ. ੩੮੧);
ਵਕ੍ਕਲਿਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਚ ‘‘ਏਹਿ, ਵਕ੍ਕਲੀ’’ਤਿ ਹਤ੍ਥਂ ਪਸਾਰੇਸਿ. ਥੇਰੋ ‘‘ਦਸਬਲੋ ਮੇ ਦਿਟ੍ਠੋ, ਏਹੀਤਿ ਅਵ੍ਹਾਯਨਮ੍ਪਿ ਲਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿ ਬਲਵਪੀਤਿਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਕੁਤੋ ਗਚ੍ਛਾਮੀ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗਮਨਭਾਵਂ ਅਜਾਨਿਤ੍ਵਾਵ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੁਖੇ ਆਕਾਸੇ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਠਮਪਾਦੇਨ ਪਬ੍ਬਤੇ ਠਿਤੋਯੇਵ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਵੁਤ੍ਤਗਾਥਂ ਆਵਜ੍ਜੇਨ੍ਤੋ ਆਕਾਸੇਯੇਵ ਪੀਤਿਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਤ੍ਵਾ ਸਹ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਹਿ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਤਥਾਗਤਂ ਵਨ੍ਦਮਾਨੋਵ ਓਤਰਿ. ਅਪਰਭਾਗੇ ਸਤ੍ਥਾ ਅਰਿਯਗਣਮਜ੍ਝੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਥੇਰਂ ਸਦ੍ਧਾਧਿਮੁਤ੍ਤਾਨਂ ਅਗ੍ਗਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਸੀਤਿ.
ਦੁਤਿਯਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ.