੬. ਹੇਤੁਚਤੁਕ੍ਕਂ
੨੫੬. ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਚ੍ਚਯਾ ਸਙ੍ਖਾਰੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾਹੇਤੁਕੋ, ਸਙ੍ਖਾਰਪਚ੍ਚਯਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਸਙ੍ਖਾਰਹੇਤੁਕਂ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਪਚ੍ਚਯਾ ਨਾਮਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਹੇਤੁਕਂ, ਨਾਮਪਚ੍ਚਯਾ ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਂ ਨਾਮਹੇਤੁਕਂ, ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਪਚ੍ਚਯਾ ਫਸ੍ਸੋ ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਹੇਤੁਕੋ, ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਵੇਦਨਾ ਫਸ੍ਸਹੇਤੁਕਾ, ਵੇਦਨਾਪਚ੍ਚਯਾ ਤਣ੍ਹਾ ਵੇਦਨਾਹੇਤੁਕਾ, ਤਣ੍ਹਾਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪਾਦਾਨਂ ਤਣ੍ਹਾਹੇਤੁਕਂ; ਉਪਾਦਾਨਪਚ੍ਚਯਾ ਭਵੋ, ਭਵਪਚ੍ਚਯਾ ਜਾਤਿ, ਜਾਤਿਪਚ੍ਚਯਾ ਜਰਾਮਰਣਂ. ਏਵਮੇਤਸ੍ਸ ਕੇਵਲਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯੋ ਹੋਤਿ.
੨੫੭. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾ? ਯਂ ਅਞ੍ਞਾਣਂ ਅਦਸ੍ਸਨਂ…ਪੇ… ਅਵਿਜ੍ਜਾਲਙ੍ਗੀ ਮੋਹੋ ਅਕੁਸਲਮੂਲਂ – ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾ’’.
ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਚ੍ਚਯਾ ਸਙ੍ਖਾਰੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾਹੇਤੁਕੋ? ਯਾ ਚੇਤਨਾ ਸਞ੍ਚੇਤਨਾ ਸਞ੍ਚੇਤਯਿਤਤ੍ਤਂ – ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਚ੍ਚਯਾ ਸਙ੍ਖਾਰੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾਹੇਤੁਕੋ’’.
ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਸਙ੍ਖਾਰਪਚ੍ਚਯਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਸਙ੍ਖਾਰਹੇਤੁਕਂ? ਯਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਮਨੋ ਮਾਨਸਂ…ਪੇ… ਤਜ੍ਜਾਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ – ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਸਙ੍ਖਾਰਪਚ੍ਚਯਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਸਙ੍ਖਾਰਹੇਤੁਕਂ’’.
ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਪਚ੍ਚਯਾ ਨਾਮਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਹੇਤੁਕਂ? ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਸਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧੋ – ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਵਿਞ੍ਞਾਣਪਚ੍ਚਯਾ ਨਾਮਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਹੇਤੁਕਂ’’.
ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਨਾਮਪਚ੍ਚਯਾ ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਂ ਨਾਮਹੇਤੁਕਂ? ਯਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਮਨੋ ਮਾਨਸਂ…ਪੇ… ਤਜ੍ਜਾਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ – ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਨਾਮਪਚ੍ਚਯਾ ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਂ ਨਾਮਹੇਤੁਕਂ’’.
ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਪਚ੍ਚਯਾ ਫਸ੍ਸੋ ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਹੇਤੁਕੋ? ਯੋ ਫਸ੍ਸੋ ਫੁਸਨਾ ਸਮ੍ਫੁਸਨਾ ਸਮ੍ਫੁਸਿਤਤ੍ਤਂ – ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਪਚ੍ਚਯਾ ਫਸ੍ਸੋ ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਹੇਤੁਕੋ’’.
ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਵੇਦਨਾ ਫਸ੍ਸਹੇਤੁਕਾ? ਯਂ ਚੇਤਸਿਕਂ ਸਾਤਂ ਚੇਤਸਿਕਂ ਸੁਖਂ ਚੇਤੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਸਾਤਂ ਸੁਖਂ ਵੇਦਯਿਤਂ ਚੇਤੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਸਾਤਾ ਸੁਖਾ ਵੇਦਨਾ – ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਵੇਦਨਾ ਫਸ੍ਸਹੇਤੁਕਾ’’.
ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਵੇਦਨਾਪਚ੍ਚਯਾ ਤਣ੍ਹਾ ਵੇਦਨਾਹੇਤੁਕਾ? ਯੋ ਰਾਗੋ ਸਾਰਾਗੋ…ਪੇ… ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਾਰਾਗੋ – ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਵੇਦਨਾਪਚ੍ਚਯਾ ਤਣ੍ਹਾ ਵੇਦਨਾਹੇਤੁਕਾ’’.
ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਤਣ੍ਹਾਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪਾਦਾਨਂ ਤਣ੍ਹਾਹੇਤੁਕਂ? ਯਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ…ਪੇ… ਤਿਤ੍ਥਾਯਤਨਂ ਵਿਪਰਿਯਾਸਗ੍ਗਾਹੋ – ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਤਣ੍ਹਾਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪਾਦਾਨਂ ਤਣ੍ਹਾਹੇਤੁਕਂ’’…ਪੇ… ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਏਵਮੇਤਸ੍ਸ ਕੇਵਲਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯੋ ਹੋਤਿ’’ਤਿ.
੨੫੮. ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਚ੍ਚਯਾ ਸਙ੍ਖਾਰੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾਹੇਤੁਕੋ, ਸਙ੍ਖਾਰਪਚ੍ਚਯਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਸਙ੍ਖਾਰਹੇਤੁਕਂ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਪਚ੍ਚਯਾ ਨਾਮਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਹੇਤੁਕਂ, ਨਾਮਪਚ੍ਚਯਾ ਫਸ੍ਸੋ ਨਾਮਹੇਤੁਕੋ, ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਵੇਦਨਾ ਫਸ੍ਸਹੇਤੁਕਾ, ਵੇਦਨਾਪਚ੍ਚਯਾ ਤਣ੍ਹਾ ਵੇਦਨਾਹੇਤੁਕਾ, ਤਣ੍ਹਾਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪਾਦਾਨਂ ਤਣ੍ਹਾਹੇਤੁਕਂ; ਉਪਾਦਾਨਪਚ੍ਚਯਾ ਭਵੋ, ਭਵਪਚ੍ਚਯਾ ਜਾਤਿ, ਜਾਤਿਪਚ੍ਚਯਾ ਜਰਾਮਰਣਂ. ਏਵਮੇਤਸ੍ਸ ਕੇਵਲਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯੋ ਹੋਤਿ.
੨੫੯. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾ? ਯਂ ਅਞ੍ਞਾਣਂ ਅਦਸ੍ਸਨਂ…ਪੇ… ਅਵਿਜ੍ਜਾਲਙ੍ਗੀ ਮੋਹੋ ਅਕੁਸਲਮੂਲਂ – ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾ’’.
ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਚ੍ਚਯਾ ਸਙ੍ਖਾਰੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾਹੇਤੁਕੋ? ਯਾ ਚੇਤਨਾ ਸਞ੍ਚੇਤਨਾ ਸਞ੍ਚੇਤਯਿਤਤ੍ਤਂ – ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਚ੍ਚਯਾ ਸਙ੍ਖਾਰੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾਹੇਤੁਕੋ’’.
ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਸਙ੍ਖਾਰਪਚ੍ਚਯਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਸਙ੍ਖਾਰਹੇਤੁਕਂ? ਯਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਮਨੋ ਮਾਨਸਂ…ਪੇ… ਤਜ੍ਜਾਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ – ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਪਚ੍ਚਯਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਸਙ੍ਖਾਰਹੇਤੁਕਂ.
ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਪਚ੍ਚਯਾ ਨਾਮਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਹੇਤੁਕਂ? ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਸਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧੋ – ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਵਿਞ੍ਞਾਣਪਚ੍ਚਯਾ ਨਾਮਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਹੇਤੁਕਂ’’.
ਨਾਮਪਚ੍ਚਯਾ ਫਸ੍ਸੋ ਨਾਮਹੇਤੁਕੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਨਾਮਂ? ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਫਸ੍ਸਂ, ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਸਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੋ – ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਨਾਮਂ’’.
ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਨਾਮਪਚ੍ਚਯਾ ਫਸ੍ਸੋ ਨਾਮਹੇਤੁਕੋ? ਯੋ ਫਸ੍ਸੋ ਫੁਸਨਾ ਸਮ੍ਫੁਸਨਾ ਸਮ੍ਫੁਸਿਤਤ੍ਤਂ – ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਨਾਮਪਚ੍ਚਯਾ ਫਸ੍ਸੋ ਨਾਮਹੇਤੁਕੋ’’…ਪੇ… ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਏਵਮੇਤਸ੍ਸ ਕੇਵਲਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.
੨੬੦. ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਚ੍ਚਯਾ ਸਙ੍ਖਾਰੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾਹੇਤੁਕੋ, ਸਙ੍ਖਾਰਪਚ੍ਚਯਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਸਙ੍ਖਾਰਹੇਤੁਕਂ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਪਚ੍ਚਯਾ ਨਾਮਰੂਪਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਹੇਤੁਕਂ, ਨਾਮਰੂਪਪਚ੍ਚਯਾ ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਂ ਨਾਮਰੂਪਹੇਤੁਕਂ, ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਪਚ੍ਚਯਾ ਫਸ੍ਸੋ ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਹੇਤੁਕੋ, ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਵੇਦਨਾ ਫਸ੍ਸਹੇਤੁਕਾ, ਵੇਦਨਾਪਚ੍ਚਯਾ ਤਣ੍ਹਾ ਵੇਦਨਾਹੇਤੁਕਾ, ਤਣ੍ਹਾਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪਾਦਾਨਂ ਤਣ੍ਹਾਹੇਤੁਕਂ; ਉਪਾਦਾਨਪਚ੍ਚਯਾ ਭਵੋ, ਭਵਪਚ੍ਚਯਾ ਜਾਤਿ, ਜਾਤਿਪਚ੍ਚਯਾ ਜਰਾਮਰਣਂ. ਏਵਮੇਤਸ੍ਸ ਕੇਵਲਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯੋ ਹੋਤਿ.
੨੬੧. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾ? ਯਂ ਅਞ੍ਞਾਣਂ ਅਦਸ੍ਸਨਂ…ਪੇ… ਅਵਿਜ੍ਜਾਲਙ੍ਗੀ ਮੋਹੋ ਅਕੁਸਲਮੂਲਂ – ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾ’’.
ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਚ੍ਚਯਾ ਸਙ੍ਖਾਰੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾਹੇਤੁਕੋ? ਯਾ ਚੇਤਨਾ ਸਞ੍ਚੇਤਨਾ ਸਞ੍ਚੇਤਯਿਤਤ੍ਤਂ – ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਚ੍ਚਯਾ ਸਙ੍ਖਾਰੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾਹੇਤੁਕੋ’’.
ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਸਙ੍ਖਾਰਪਚ੍ਚਯਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਸਙ੍ਖਾਰਹੇਤੁਕਂ? ਯਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਮਨੋ ਮਾਨਸਂ…ਪੇ… ਤਜ੍ਜਾਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ – ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਸਙ੍ਖਾਰਪਚ੍ਚਯਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਸਙ੍ਖਾਰਹੇਤੁਕਂ’’.
ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਪਚ੍ਚਯਾ ਨਾਮਰੂਪਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਹੇਤੁਕਂ? ਅਤ੍ਥਿ ਨਾਮਂ, ਅਤ੍ਥਿ ਰੂਪਂ. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਨਾਮਂ? ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਸਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧੋ – ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਨਾਮਂ’’. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਰੂਪਂ? ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਸ੍ਸ ਉਪਚਯੋ, ਸੋਤਾਯਤਨਸ੍ਸ ਉਪਚਯੋ, ਘਾਨਾਯਤਨਸ੍ਸ ਉਪਚਯੋ, ਜਿਵ੍ਹਾਯਤਨਸ੍ਸ ਉਪਚਯੋ, ਕਾਯਾਯਤਨਸ੍ਸ ਉਪਚਯੋ, ਯਂ ਵਾ ਪਨਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥਿ ਰੂਪਂ ਚਿਤ੍ਤਜਂ ਚਿਤ੍ਤਹੇਤੁਕਂ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ – ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਰੂਪਂ’’. ਇਤਿ ਇਦਞ੍ਚ ਨਾਮਂ, ਇਦਞ੍ਚ ਰੂਪਂ. ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਵਿਞ੍ਞਾਣਪਚ੍ਚਯਾ ਨਾਮਰੂਪਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਹੇਤੁਕਂ’’.
ਨਾਮਰੂਪਪਚ੍ਚਯਾ ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਂ ਨਾਮਰੂਪਹੇਤੁਕਨ੍ਤਿ. ਅਤ੍ਥਿ ਨਾਮਂ, ਅਤ੍ਥਿ ਰੂਪਂ. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਨਾਮਂ? ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਸਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧੋ – ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਨਾਮਂ’’. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਰੂਪਂ? ਯਂ ਰੂਪਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ ਵਤ੍ਤਤਿ – ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਰੂਪਂ’’. ਇਤਿ ਇਦਞ੍ਚ ਨਾਮਂ, ਇਦਞ੍ਚ ਰੂਪਂ. ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਨਾਮਰੂਪਂ’’.
ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਨਾਮਰੂਪਪਚ੍ਚਯਾ ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਂ ਨਾਮਰੂਪਹੇਤੁਕਂ? ਯਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਮਨੋ ਮਾਨਸਂ…ਪੇ… ਤਜ੍ਜਾਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ – ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਨਾਮਰੂਪਪਚ੍ਚਯਾ ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਂ ਨਾਮਰੂਪਹੇਤੁਕਂ’’.
ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਪਚ੍ਚਯਾ ਫਸ੍ਸੋ ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਹੇਤੁਕੋ? ਯੋ ਫਸ੍ਸੋ ਫੁਸਨਾ ਸਮ੍ਫੁਸਨਾ ਸਮ੍ਫੁਸਿਤਤ੍ਤਂ – ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਪਚ੍ਚਯਾ ਫਸ੍ਸੋ ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਹੇਤੁਕੋ’’…ਪੇ… ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਏਵਮੇਤਸ੍ਸ ਕੇਵਲਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.
੨੬੨. ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਚ੍ਚਯਾ ਸਙ੍ਖਾਰੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾਹੇਤੁਕੋ, ਸਙ੍ਖਾਰਪਚ੍ਚਯਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਸਙ੍ਖਾਰਹੇਤੁਕਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਪਚ੍ਚਯਾ ਨਾਮਰੂਪਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਹੇਤੁਕਂ, ਨਾਮਰੂਪਪਚ੍ਚਯਾ ਸਲ਼ਾਯਤਨਂ ਨਾਮਰੂਪਹੇਤੁਕਂ, ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਪਚ੍ਚਯਾ ਫਸ੍ਸੋ ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਹੇਤੁਕੋ, ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਵੇਦਨਾ ਫਸ੍ਸਹੇਤੁਕਾ, ਵੇਦਨਾਪਚ੍ਚਯਾ ਤਣ੍ਹਾ ਵੇਦਨਾਹੇਤੁਕਾ, ਤਣ੍ਹਾਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪਾਦਾਨਂ ਤਣ੍ਹਾਹੇਤੁਕਂ; ਉਪਾਦਾਨਪਚ੍ਚਯਾ ਭਵੋ, ਭਵਪਚ੍ਚਯਾ ਜਾਤਿ, ਜਾਤਿਪਚ੍ਚਯਾ ਜਰਾਮਰਣਂ. ਏਵਮੇਤਸ੍ਸ ਕੇਵਲਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯੋ ਹੋਤਿ.
੨੬੩. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾ? ਯਂ ਅਞ੍ਞਾਣਂ ਅਦਸ੍ਸਨਂ…ਪੇ… ਅਵਿਜ੍ਜਾਲਙ੍ਗੀ ਮੋਹੋ ਅਕੁਸਲਮੂਲਂ – ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾ’’.
ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਚ੍ਚਯਾ ਸਙ੍ਖਾਰੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾਹੇਤੁਕੋ? ਯਾ ਚੇਤਨਾ ਸਞ੍ਚੇਤਨਾ ਸਞ੍ਚੇਤਯਿਤਤ੍ਤਂ – ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਚ੍ਚਯਾ ਸਙ੍ਖਾਰੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾਹੇਤੁਕੋ’’.
ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਸਙ੍ਖਾਰਪਚ੍ਚਯਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਸਙ੍ਖਾਰਹੇਤੁਕਂ? ਯਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਮਨੋ ਮਾਨਸਂ…ਪੇ… ਤਜ੍ਜਾਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ – ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਸਙ੍ਖਾਰਪਚ੍ਚਯਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਸਙ੍ਖਾਰਹੇਤੁਕਂ’’.
ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਪਚ੍ਚਯਾ ਨਾਮਰੂਪਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਹੇਤੁਕਂ? ਅਤ੍ਥਿ ਨਾਮਂ, ਅਤ੍ਥਿ ਰੂਪਂ. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਨਾਮਂ? ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਸਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧੋ – ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਨਾਮਂ’’. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਰੂਪਂ? ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਸ੍ਸ ਉਪਚਯੋ, ਸੋਤਾਯਤਨਸ੍ਸ ਉਪਚਯੋ, ਘਾਨਾਯਤਨਸ੍ਸ ਉਪਚਯੋ, ਜਿਵ੍ਹਾਯਤਨਸ੍ਸ ਉਪਚਯੋ, ਕਾਯਾਯਤਨਸ੍ਸ ਉਪਚਯੋ, ਯਂ ਵਾ ਪਨਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥਿ ਰੂਪਂ ਚਿਤ੍ਤਜਂ ਚਿਤ੍ਤਹੇਤੁਕਂ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ – ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਰੂਪਂ’’. ਇਤਿ ਇਦਞ੍ਚ ਨਾਮਂ, ਇਦਞ੍ਚ ਰੂਪਂ. ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਵਿਞ੍ਞਾਣਪਚ੍ਚਯਾ ਨਾਮਰੂਪਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਹੇਤੁਕਂ’’.
ਨਾਮਰੂਪਪਚ੍ਚਯਾ ਸਲ਼ਾਯਤਨਂ ਨਾਮਰੂਪਹੇਤੁਕਨ੍ਤਿ. ਅਤ੍ਥਿ ਨਾਮਂ, ਅਤ੍ਥਿ ਰੂਪਂ. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਨਾਮਂ? ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਸਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧੋ – ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਨਾਮਂ’’. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਰੂਪਂ? ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਚ ਮਹਾਭੂਤਾ, ਯਞ੍ਚ ਰੂਪਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ ਵਤ੍ਤਤਿ – ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਰੂਪਂ’’. ਇਤਿ ਇਦਞ੍ਚ ਨਾਮਂ, ਇਦਞ੍ਚ ਰੂਪਂ. ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਨਾਮਰੂਪਂ’’.
ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਨਾਮਰੂਪਪਚ੍ਚਯਾ ਸਲ਼ਾਯਤਨਂ ਨਾਮਰੂਪਹੇਤੁਕਂ? ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਂ, ਸੋਤਾਯਤਨਂ, ਘਾਨਾਯਤਨਂ, ਜਿਵ੍ਹਾਯਤਨਂ, ਕਾਯਾਯਤਨਂ, ਮਨਾਯਤਨਂ – ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਨਾਮਰੂਪਪਚ੍ਚਯਾ ਸਲ਼ਾਯਤਨਂ ਨਾਮਰੂਪਹੇਤੁਕਂ’’.
ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਪਚ੍ਚਯਾ ਫਸ੍ਸੋ ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਹੇਤੁਕੋ? ਯੋ ਫਸ੍ਸੋ ਫੁਸਨਾ ਸਮ੍ਫੁਸਨਾ ਸਮ੍ਫੁਸਿਤਤ੍ਤਂ – ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਪਚ੍ਚਯਾ ਫਸ੍ਸੋ ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਹੇਤੁਕੋ’’.
ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਵੇਦਨਾ ਫਸ੍ਸਹੇਤੁਕਾ? ਯਂ ਚੇਤਸਿਕਂ ਸਾਤਂ ਚੇਤਸਿਕਂ ਸੁਖਂ ਚੇਤੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਸਾਤਂ ਸੁਖਂ ਵੇਦਯਿਤਂ ਚੇਤੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਸਾਤਾ ਸੁਖਾ ਵੇਦਨਾ – ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਵੇਦਨਾ ਫਸ੍ਸਹੇਤੁਕਾ’’.
ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਵੇਦਨਾਪਚ੍ਚਯਾ ਤਣ੍ਹਾ ਵੇਦਨਾਹੇਤੁਕਾ? ਯੋ ਰਾਗੋ ਸਾਰਾਗੋ…ਪੇ… ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਾਰਾਗੋ – ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਵੇਦਨਾਪਚ੍ਚਯਾ ਤਣ੍ਹਾ ਵੇਦਨਾਹੇਤੁਕਾ’’.
ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਤਣ੍ਹਾਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪਾਦਾਨਂ ਤਣ੍ਹਾਹੇਤੁਕਂ? ਯਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ…ਪੇ… ਤਿਤ੍ਥਾਯਤਨਂ ਵਿਪਰਿਯਾਸਗ੍ਗਾਹੋ – ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਤਣ੍ਹਾਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪਾਦਾਨਂ ਤਣ੍ਹਾਹੇਤੁਕਂ’’…ਪੇ… ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਏਵਮੇਤਸ੍ਸ ਕੇਵਲਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.
ਹੇਤੁਚਤੁਕ੍ਕਂ.