੧੦. ਕੁਸਲਨਿਦ੍ਦੇਸੋ

੨੯੨. ਕਤਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਕੁਸਲਾ? ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਕਾਮਾਵਚਰਂ ਕੁਸਲਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਂ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਾ ਸਦ੍ਦਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਾ ਗਨ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਾ ਰਸਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਾ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਾ ਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਾ ਯਂ ਯਂ ਵਾ ਪਨਾਰਬ੍ਭ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਕੁਸਲਮੂਲਪਚ੍ਚਯਾ ਸਙ੍ਖਾਰੋ, ਸਙ੍ਖਾਰਪਚ੍ਚਯਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਪਚ੍ਚਯਾ ਨਾਮਂ, ਨਾਮਪਚ੍ਚਯਾ ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਂ, ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਪਚ੍ਚਯਾ ਫਸ੍ਸੋ, ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਵੇਦਨਾ, ਵੇਦਨਾਪਚ੍ਚਯਾ ਪਸਾਦੋ, ਪਸਾਦਪਚ੍ਚਯਾ ਅਧਿਮੋਕ੍ਖੋ, ਅਧਿਮੋਕ੍ਖਪਚ੍ਚਯਾ ਭਵੋ, ਭਵਪਚ੍ਚਯਾ ਜਾਤਿ, ਜਾਤਿਪਚ੍ਚਯਾ ਜਰਾਮਰਣਂ. ਏਵਮੇਤਸ੍ਸ ਕੇਵਲਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯੋ ਹੋਤਿ.

੨੯੩. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੇ ਕੁਸਲਮੂਲਾ? ਅਲੋਭੋ, ਅਦੋਸੋ, ਅਮੋਹੋ.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਅਲੋਭੋ? ਯੋ ਅਲੋਭੋ ਅਲੁਬ੍ਭਨਾ ਅਲੁਬ੍ਭਿਤਤ੍ਤਂ ਅਸਾਰਾਗੋ ਅਸਾਰਜ੍ਜਨਾ ਅਸਾਰਜ੍ਜਿਤਤ੍ਤਂ ਅਨਭਿਜ੍ਝਾ ਅਲੋਭੋ ਕੁਸਲਮੂਲਂ – ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਅਲੋਭੋ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਅਦੋਸੋ? ਯੋ ਅਦੋਸੋ ਅਦੁਸ੍ਸਨਾ ਅਦੁਸ੍ਸਿਤਤ੍ਤਂ ਅਬ੍ਯਾਪਾਦੋ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜੋ ਅਦੋਸੋ ਕੁਸਲਮੂਲਂ – ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਅਦੋਸੋ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਅਮੋਹੋ? ਯਾ ਪਞ੍ਞਾ ਪਜਾਨਨਾ…ਪੇ… ਅਮੋਹੋ ਧਮ੍ਮਵਿਚਯੋ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ – ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਅਮੋਹੋ’’. ਇਮੇ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ‘‘ਕੁਸਲਮੂਲਾ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਕੁਸਲਮੂਲਪਚ੍ਚਯਾ ਸਙ੍ਖਾਰੋ? ਯਾ ਚੇਤਨਾ ਸਞ੍ਚੇਤਨਾ ਸਞ੍ਚੇਤਯਿਤਤ੍ਤਂ – ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਕੁਸਲਮੂਲਪਚ੍ਚਯਾ ਸਙ੍ਖਾਰੋ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਸਙ੍ਖਾਰਪਚ੍ਚਯਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ…ਪੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਪਚ੍ਚਯਾ ਨਾਮਂ…ਪੇ… ਨਾਮਪਚ੍ਚਯਾ ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਂ…ਪੇ… ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਪਚ੍ਚਯਾ ਫਸ੍ਸੋ…ਪੇ… ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਵੇਦਨਾ…ਪੇ… ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਵੇਦਨਾ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਵੇਦਨਾਪਚ੍ਚਯਾ ਪਸਾਦੋ? ਯਾ ਸਦ੍ਧਾ ਸਦ੍ਦਹਨਾ ਓਕਪ੍ਪਨਾ ਅਭਿਪ੍ਪਸਾਦੋ – ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਵੇਦਨਾਪਚ੍ਚਯਾ ਪਸਾਦੋ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਪਸਾਦਪਚ੍ਚਯਾ ਅਧਿਮੋਕ੍ਖੋ? ਯੋ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਮੋਕ੍ਖੋ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਨਾ ਤਦਧਿਮੁਤ੍ਤਤਾ – ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਪਸਾਦਪਚ੍ਚਯਾ ਅਧਿਮੋਕ੍ਖੋ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਅਧਿਮੋਕ੍ਖਪਚ੍ਚਯਾ ਭਵੋ? ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਧਿਮੋਕ੍ਖਂ, ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਸਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੋ – ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਅਧਿਮੋਕ੍ਖਪਚ੍ਚਯਾ ਭਵੋ’’…ਪੇ… ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਏਵਮੇਤਸ੍ਸ ਕੇਵਲਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.

੨੯੪. ਕਤਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਕੁਸਲਾ? ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਕਾਮਾਵਚਰਂ ਕੁਸਲਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਂ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਸਸਙ੍ਖਾਰੇਨ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਾ…ਪੇ… ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਂ ਞਾਣਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਾ…ਪੇ… ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਂ ਞਾਣਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਸਸਙ੍ਖਾਰੇਨ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਾ ਸਦ੍ਦਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਾ ਗਨ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਾ ਰਸਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਾ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਾ ਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਾ ਯਂ ਯਂ ਵਾ ਪਨਾਰਬ੍ਭ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਕੁਸਲਮੂਲਪਚ੍ਚਯਾ ਸਙ੍ਖਾਰੋ, ਸਙ੍ਖਾਰਪਚ੍ਚਯਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਪਚ੍ਚਯਾ ਨਾਮਂ, ਨਾਮਪਚ੍ਚਯਾ ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਂ, ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਪਚ੍ਚਯਾ ਫਸ੍ਸੋ, ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਵੇਦਨਾ, ਵੇਦਨਾਪਚ੍ਚਯਾ ਪਸਾਦੋ, ਪਸਾਦਪਚ੍ਚਯਾ ਅਧਿਮੋਕ੍ਖੋ, ਅਧਿਮੋਕ੍ਖਪਚ੍ਚਯਾ ਭਵੋ, ਭਵਪਚ੍ਚਯਾ ਜਾਤਿ, ਜਾਤਿਪਚ੍ਚਯਾ ਜਰਾਮਰਣਂ. ਏਵਮੇਤਸ੍ਸ ਕੇਵਲਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯੋ ਹੋਤਿ.

੨੯੫. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੇ ਕੁਸਲਮੂਲਾ? ਅਲੋਭੋ, ਅਦੋਸੋ.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਅਲੋਭੋ? ਯੋ ਅਲੋਭੋ ਅਲੁਬ੍ਭਨਾ ਅਲੁਬ੍ਭਿਤਤ੍ਤਂ ਅਸਾਰਾਗੋ ਅਸਾਰਜ੍ਜਨਾ ਅਸਾਰਜ੍ਜਿਤਤ੍ਤਂ ਅਨਭਿਜ੍ਝਾ ਅਲੋਭੋ ਕੁਸਲਮੂਲਂ – ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਅਲੋਭੋ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਅਦੋਸੋ? ਯੋ ਅਦੋਸੋ ਅਦੁਸ੍ਸਨਾ ਅਦੁਸ੍ਸਿਤਤ੍ਤਂ ਅਬ੍ਯਾਪਾਦੋ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜੋ ਅਦੋਸੋ ਕੁਸਲਮੂਲਂ – ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਅਦੋਸੋ’’. ਇਮੇ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ‘‘ਕੁਸਲਮੂਲਾ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਕੁਸਲਮੂਲਪਚ੍ਚਯਾ ਸਙ੍ਖਾਰੋ? ਯਾ ਚੇਤਨਾ ਸਞ੍ਚੇਤਨਾ ਸਞ੍ਚੇਤਯਿਤਤ੍ਤਂ – ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਕੁਸਲਮੂਲਪਚ੍ਚਯਾ ਸਙ੍ਖਾਰੋ’’…ਪੇ… ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਪਚ੍ਚਯਾ ਫਸ੍ਸੋ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਵੇਦਨਾ? ਯਂ ਚੇਤਸਿਕਂ ਸਾਤਂ ਚੇਤਸਿਕਂ ਸੁਖਂ ਚੇਤੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਸਾਤਂ ਸੁਖਂ ਵੇਦਯਿਤਂ ਚੇਤੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਸਾਤਾ ਸੁਖਾ ਵੇਦਨਾ – ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਵੇਦਨਾ’’…ਪੇ… ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਏਵਮੇਤਸ੍ਸ ਕੇਵਲਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.

੨੯੬. ਕਤਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਕੁਸਲਾ? ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਕਾਮਾਵਚਰਂ ਕੁਸਲਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਂ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਾ…ਪੇ… ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਂ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਸਸਙ੍ਖਾਰੇਨ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਾ ਸਦ੍ਦਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਾ ਗਨ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਾ ਰਸਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਾ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਾ ਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਾ ਯਂ ਯਂ ਵਾ ਪਨਾਰਬ੍ਭ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਕੁਸਲਮੂਲਪਚ੍ਚਯਾ ਸਙ੍ਖਾਰੋ, ਸਙ੍ਖਾਰਪਚ੍ਚਯਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਪਚ੍ਚਯਾ ਨਾਮਂ, ਨਾਮਪਚ੍ਚਯਾ ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਂ, ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਪਚ੍ਚਯਾ ਫਸ੍ਸੋ, ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਵੇਦਨਾ, ਵੇਦਨਾਪਚ੍ਚਯਾ ਪਸਾਦੋ, ਪਸਾਦਪਚ੍ਚਯਾ ਅਧਿਮੋਕ੍ਖੋ, ਅਧਿਮੋਕ੍ਖਪਚ੍ਚਯਾ ਭਵੋ, ਭਵਪਚ੍ਚਯਾ ਜਾਤਿ, ਜਾਤਿਪਚ੍ਚਯਾ ਜਰਾਮਰਣਂ. ਏਵਮੇਤਸ੍ਸ ਕੇਵਲਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯੋ ਹੋਤਿ.

੨੯੭. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੇ ਕੁਸਲਮੂਲਾ? ਅਲੋਭੋ, ਅਦੋਸੋ, ਅਮੋਹੋ – ਇਮੇ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ‘‘ਕੁਸਲਮੂਲਾ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਕੁਸਲਮੂਲਪਚ੍ਚਯਾ ਸਙ੍ਖਾਰੋ? ਯਾ ਚੇਤਨਾ ਸਞ੍ਚੇਤਨਾ ਸਞ੍ਚੇਤਯਿਤਤ੍ਤਂ – ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਕੁਸਲਮੂਲਪਚ੍ਚਯਾ ਸਙ੍ਖਾਰੋ’’…ਪੇ… ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਪਚ੍ਚਯਾ ਫਸ੍ਸੋ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਵੇਦਨਾ? ਯਂ ਚੇਤਸਿਕਂ ਨੇਵ ਸਾਤਂ ਨਾਸਾਤਂ ਚੇਤੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਵੇਦਯਿਤਂ ਚੇਤੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਾ ਵੇਦਨਾ – ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਵੇਦਨਾ’’…ਪੇ… ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਏਵਮੇਤਸ੍ਸ ਕੇਵਲਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.

ਕਤਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਕੁਸਲਾ? ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਕਾਮਾਵਚਰਂ ਕੁਸਲਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਂ ਞਾਣਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਾ…ਪੇ… ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਂ ਞਾਣਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਸਸਙ੍ਖਾਰੇਨ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਾ ਸਦ੍ਦਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਾ ਗਨ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਾ ਰਸਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਾ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਾ ਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਾ ਯਂ ਯਂ ਵਾ ਪਨਾਰਬ੍ਭ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਕੁਸਲਮੂਲਪਚ੍ਚਯਾ ਸਙ੍ਖਾਰੋ, ਸਙ੍ਖਾਰਪਚ੍ਚਯਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਪਚ੍ਚਯਾ ਨਾਮਂ, ਨਾਮਪਚ੍ਚਯਾ ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਂ, ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਪਚ੍ਚਯਾ ਫਸ੍ਸੋ, ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਵੇਦਨਾ, ਵੇਦਨਾਪਚ੍ਚਯਾ ਪਸਾਦੋ, ਪਸਾਦਪਚ੍ਚਯਾ ਅਧਿਮੋਕ੍ਖੋ, ਅਧਿਮੋਕ੍ਖਪਚ੍ਚਯਾ ਭਵੋ, ਭਵਪਚ੍ਚਯਾ ਜਾਤਿ, ਜਾਤਿਪਚ੍ਚਯਾ ਜਰਾਮਰਣਂ. ਏਵਮੇਤਸ੍ਸ ਕੇਵਲਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯੋ ਹੋਤਿ.

੨੯੯. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੇ ਕੁਸਲਮੂਲਾ? ਅਲੋਭੋ, ਅਦੋਸੋ – ਇਮੇ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ‘‘ਕੁਸਲਮੂਲਾ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਕੁਸਲਮੂਲਪਚ੍ਚਯਾ ਸਙ੍ਖਾਰੋ? ਯਾ ਚੇਤਨਾ ਸਞ੍ਚੇਤਨਾ ਸਞ੍ਚੇਤਯਿਤਤ੍ਤਂ – ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਕੁਸਲਮੂਲਪਚ੍ਚਯਾ ਸਙ੍ਖਾਰੋ’’…ਪੇ… ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਏਵਮੇਤਸ੍ਸ ਕੇਵਲਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.

੩੦੦. ਕਤਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਕੁਸਲਾ? ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਰੂਪੂਪਪਤ੍ਤਿਯਾ ਮਗ੍ਗਂ ਭਾਵੇਤਿ ਵਿਵਿਚ੍ਚੇਵ ਕਾਮੇਹਿ…ਪੇ… ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ ਪਥਵੀਕਸਿਣਂ [ਪਠਵੀਕਸਿਣਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)], ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਕੁਸਲਮੂਲਪਚ੍ਚਯਾ ਸਙ੍ਖਾਰੋ, ਸਙ੍ਖਾਰਪਚ੍ਚਯਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਪਚ੍ਚਯਾ ਨਾਮਂ, ਨਾਮਪਚ੍ਚਯਾ ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਂ, ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਪਚ੍ਚਯਾ ਫਸ੍ਸੋ, ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਵੇਦਨਾ, ਵੇਦਨਾਪਚ੍ਚਯਾ ਪਸਾਦੋ, ਪਸਾਦਪਚ੍ਚਯਾ ਅਧਿਮੋਕ੍ਖੋ, ਅਧਿਮੋਕ੍ਖਪਚ੍ਚਯਾ ਭਵੋ, ਭਵਪਚ੍ਚਯਾ ਜਾਤਿ, ਜਾਤਿਪਚ੍ਚਯਾ ਜਰਾਮਰਣਂ. ਏਵਮੇਤਸ੍ਸ ਕੇਵਲਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯੋ ਹੋਤਿ.

੩੦੧. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੇ ਕੁਸਲਮੂਲਾ? ਅਲੋਭੋ, ਅਦੋਸੋ, ਅਮੋਹੋ – ਇਮੇ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ‘‘ਕੁਸਲਮੂਲਾ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਕੁਸਲਮੂਲਪਚ੍ਚਯਾ ਸਙ੍ਖਾਰੋ? ਯਾ ਚੇਤਨਾ ਸਞ੍ਚੇਤਨਾ ਸਞ੍ਚੇਤਯਿਤਤ੍ਤਂ – ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਕੁਸਲਮੂਲਪਚ੍ਚਯਾ ਸਙ੍ਖਾਰੋ’’…ਪੇ… ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਏਵਮੇਤਸ੍ਸ ਕੇਵਲਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.

੩੦੨. ਕਤਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਕੁਸਲਾ? ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਅਰੂਪੂਪਪਤ੍ਤਿਯਾ ਮਗ੍ਗਂ ਭਾਵੇਤਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਸਞ੍ਞਾਸਹਗਤਂ ਸੁਖਸ੍ਸ ਚ ਪਹਾਨਾ…ਪੇ… ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਕੁਸਲਮੂਲਪਚ੍ਚਯਾ ਸਙ੍ਖਾਰੋ, ਸਙ੍ਖਾਰਪਚ੍ਚਯਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਪਚ੍ਚਯਾ ਨਾਮਂ, ਨਾਮਪਚ੍ਚਯਾ ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਂ, ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਪਚ੍ਚਯਾ ਫਸ੍ਸੋ, ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਵੇਦਨਾ, ਵੇਦਨਾਪਚ੍ਚਯਾ ਪਸਾਦੋ, ਪਸਾਦਪਚ੍ਚਯਾ ਅਧਿਮੋਕ੍ਖੋ, ਅਧਿਮੋਕ੍ਖਪਚ੍ਚਯਾ ਭਵੋ, ਭਵਪਚ੍ਚਯਾ ਜਾਤਿ, ਜਾਤਿਪਚ੍ਚਯਾ ਜਰਾਮਰਣਂ. ਏਵਮੇਤਸ੍ਸ ਕੇਵਲਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯੋ ਹੋਤਿ.

੩੦੩. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੇ ਕੁਸਲਮੂਲਾ? ਅਲੋਭੋ, ਅਦੋਸੋ, ਅਮੋਹੋ – ਇਮੇ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ‘‘ਕੁਸਲਮੂਲਾ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਕੁਸਲਮੂਲਪਚ੍ਚਯਾ ਸਙ੍ਖਾਰੋ? ਯਾ ਚੇਤਨਾ ਸਞ੍ਚੇਤਨਾ ਸਞ੍ਚੇਤਯਿਤਤ੍ਤਂ – ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਕੁਸਲਮੂਲਪਚ੍ਚਯਾ ਸਙ੍ਖਾਰੋ’’…ਪੇ… ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਪਚ੍ਚਯਾ ਫਸ੍ਸੋ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਵੇਦਨਾ? ਯਂ ਚੇਤਸਿਕਂ ਸਾਤਂ ਚੇਤਸਿਕਂ ਸੁਖਂ ਚੇਤੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਸਾਤਂ ਸੁਖਂ ਵੇਦਯਿਤਂ ਚੇਤੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਸਾਤਾ ਸੁਖਾ ਵੇਦਨਾ – ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਵੇਦਨਾ’’…ਪੇ… ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਏਵਮੇਤਸ੍ਸ ਕੇਵਲਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.

੩੦੪. ਕਤਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਕੁਸਲਾ? ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਂ ਝਾਨਂ ਭਾਵੇਤਿ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਂ ਅਪਚਯਗਾਮਿਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨਂ ਪਹਾਨਾਯ ਪਠਮਾਯ ਭੂਮਿਯਾ ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਵਿਚ੍ਚੇਵ ਕਾਮੇਹਿ…ਪੇ… ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ ਦੁਕ੍ਖਪਟਿਪਦਂ ਦਨ੍ਧਾਭਿਞ੍ਞਂ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਕੁਸਲਮੂਲਪਚ੍ਚਯਾ ਸਙ੍ਖਾਰੋ, ਸਙ੍ਖਾਰਪਚ੍ਚਯਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਪਚ੍ਚਯਾ ਨਾਮਂ, ਨਾਮਪਚ੍ਚਯਾ ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਂ, ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਪਚ੍ਚਯਾ ਫਸ੍ਸੋ, ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਵੇਦਨਾ, ਵੇਦਨਾਪਚ੍ਚਯਾ ਪਸਾਦੋ, ਪਸਾਦਪਚ੍ਚਯਾ ਅਧਿਮੋਕ੍ਖੋ, ਅਧਿਮੋਕ੍ਖਪਚ੍ਚਯਾ ਭਵੋ, ਭਵਪਚ੍ਚਯਾ ਜਾਤਿ, ਜਾਤਿਪਚ੍ਚਯਾ ਜਰਾਮਰਣਂ. ਏਵਮੇਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਮੁਦਯੋ ਹੋਤਿ.

੩੦੫. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੇ ਕੁਸਲਮੂਲਾ? ਅਲੋਭੋ, ਅਦੋਸੋ, ਅਮੋਹੋ.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਅਲੋਭੋ…ਪੇ… ਅਦੋਸੋ…ਪੇ… ਅਮੋਹੋ? ਯਾ ਪਞ੍ਞਾ ਪਜਾਨਨਾ…ਪੇ… ਅਮੋਹੋ ਧਮ੍ਮਵਿਚਯੋ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਧਮ੍ਮਵਿਚਯਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੋ ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਂ ਮਗ੍ਗਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਂ – ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਅਮੋਹੋ’’. ਇਮੇ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ‘‘ਕੁਸਲਮੂਲਾ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਕੁਸਲਮੂਲਪਚ੍ਚਯਾ ਸਙ੍ਖਾਰੋ? ਯਾ ਚੇਤਨਾ ਸਞ੍ਚੇਤਨਾ ਸਞ੍ਚੇਤਯਿਤਤ੍ਤਂ – ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਕੁਸਲਮੂਲਪਚ੍ਚਯਾ ਸਙ੍ਖਾਰੋ’’…ਪੇ… ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਪਚ੍ਚਯਾ ਫਸ੍ਸੋ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਵੇਦਨਾ? ਯਂ ਚੇਤਸਿਕਂ ਸਾਤਂ ਚੇਤਸਿਕਂ ਸੁਖਂ ਚੇਤੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਸਾਤਂ ਸੁਖਂ ਵੇਦਯਿਤਂ ਚੇਤੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਸਾਤਾ ਸੁਖਾ ਵੇਦਨਾ – ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਵੇਦਨਾ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਵੇਦਨਾਪਚ੍ਚਯਾ ਪਸਾਦੋ? ਯਾ ਸਦ੍ਧਾ ਸਦ੍ਦਹਨਾ ਓਕਪ੍ਪਨਾ ਅਭਿਪ੍ਪਸਾਦੋ – ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਵੇਦਨਾਪਚ੍ਚਯਾ ਪਸਾਦੋ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਪਸਾਦਪਚ੍ਚਯਾ ਅਧਿਮੋਕ੍ਖੋ? ਯੋ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਮੋਕ੍ਖੋ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਨਾ ਤਦਧਿਮੁਤ੍ਤਤਾ – ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਪਸਾਦਪਚ੍ਚਯਾ ਅਧਿਮੋਕ੍ਖੋ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਅਧਿਮੋਕ੍ਖਪਚ੍ਚਯਾ ਭਵੋ? ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਧਿਮੋਕ੍ਖਂ, ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਸਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੋ – ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਅਧਿਮੋਕ੍ਖਪਚ੍ਚਯਾ ਭਵੋ’’…ਪੇ… ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਜਾਤਿਪਚ੍ਚਯਾ ਜਰਾਮਰਣਂ’’.

ਏਵਮੇਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਮੁਦਯੋ ਹੋਤੀਤਿ. ਏਵਮੇਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਙ੍ਗਤਿ ਹੋਤਿ, ਸਮਾਗਮੋ ਹੋਤਿ, ਸਮੋਧਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਪਾਤੁਭਾਵੋ ਹੋਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਏਵਮੇਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਮੁਦਯੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.

ਕੁਸਲਨਿਦ੍ਦੇਸੋ.