੭. ਸਤ੍ਤਕਨਿਦ੍ਦੇਸੋ

(੧) ਸਤ੍ਤਾਨੁਸਯਾ

੯੪੯. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੇ ਸਤ੍ਤਾਨੁਸਯਾ? ਕਾਮਰਾਗਾਨੁਸਯੋ, ਪਟਿਘਾਨੁਸਯੋ, ਮਾਨਾਨੁਸਯੋ, ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਸਯੋ, ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਨੁਸਯੋ, ਭਵਰਾਗਾਨੁਸਯੋ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੁਸਯੋ – ਇਮੇ ਸਤ੍ਤ ਅਨੁਸਯਾ.

(੨) ਸਤ੍ਤ ਸਂਯੋਜਨਾਨਿ

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾਨਿ ਸਤ੍ਤ ਸਂਯੋਜਨਾਨਿ? ਕਾਮਰਾਗਸਂਯੋਜਨਂ, ਪਟਿਘਸਂਯੋਜਨਂ, ਮਾਨਸਂਯੋਜਨਂ, ਦਿਟ੍ਠਿਸਂਯੋਜਨਂ, ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਸਂਯੋਜਨਂ, ਭਵਰਾਗਸਂਯੋਜਨਂ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਂਯੋਜਨਂ – ਇਮਾਨਿ ਸਤ੍ਤ ਸਂਯੋਜਨਾਨਿ.

(੩) ਸਤ੍ਤ ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਾਨਿ

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾਨਿ ਸਤ੍ਤ ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਾਨਿ? ਕਾਮਰਾਗਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਂ, ਪਟਿਘਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਂ, ਮਾਨਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਂ, ਦਿਟ੍ਠਿਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਂ, ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਂ, ਭਵਰਾਗਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਂ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਂ – ਇਮਾਨਿ ਸਤ੍ਤ ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਾਨਿ.

(੪) ਸਤ੍ਤ ਅਸਦ੍ਧਮ੍ਮਾ

੯੫੦. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੇ ਸਤ੍ਤ ਅਸਦ੍ਧਮ੍ਮਾ? ਅਸ੍ਸਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ, ਅਹਿਰਿਕੋ ਹੋਤਿ, ਅਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪੀ ਹੋਤਿ, ਅਪ੍ਪਸ੍ਸੁਤੋ ਹੋਤਿ, ਕੁਸੀਤੋ ਹੋਤਿ, ਮੁਟ੍ਠਸ੍ਸਤੀ ਹੋਤਿ, ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੋ ਹੋਤਿ – ਇਮੇ ਸਤ੍ਤ ਅਸਦ੍ਧਮ੍ਮਾ.

(੫) ਸਤ੍ਤ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਨਿ

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾਨਿ ਸਤ੍ਤ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਨਿ? ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋ, ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਂ, ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰੋ, ਮੁਸਾਵਾਦੋ, ਪਿਸੁਣਾ ਵਾਚਾ, ਫਰੁਸਾ ਵਾਚਾ, ਸਮ੍ਫਪ੍ਪਲਾਪੋ – ਇਮਾਨਿ ਸਤ੍ਤ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਨਿ.

(੬) ਸਤ੍ਤ ਮਾਨਾ

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੇ ਸਤ੍ਤ ਮਾਨਾ? ਮਾਨੋ, ਅਤਿਮਾਨੋ, ਮਾਨਾਤਿਮਾਨੋ, ਓਮਾਨੋ, ਅਧਿਮਾਨੋ, ਅਸ੍ਮਿਮਾਨੋ, ਮਿਚ੍ਛਾਮਾਨੋ – ਇਮੇ ਸਤ੍ਤ ਮਾਨਾ.

(੭) ਸਤ੍ਤ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ

੯੫੧. (ਕ) ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਸਤ੍ਤ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਸਮਣੋ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵਾ ਏਵਂਵਾਦੀ ਹੋਤਿ ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿ – ‘‘ਯਤੋ ਖੋ, ਭੋ, ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਰੂਪੀ ਚਾਤੁਮਹਾਭੂਤਿਕੋ [ਚਾਤੁਮ੍ਮਹਾਭੂਤਿਕੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਮਾਤਾਪੇਤ੍ਤਿਕਸਮ੍ਭਵੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤਿ ਵਿਨਸ੍ਸਤਿ ਨ ਹੋਤਿ ਪਰਂ ਮਰਣਾ, ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਖੋ ਭੋ, ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਸਮ੍ਮਾ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਇਤ੍ਥੇਕੇ ਸਤੋ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਚ੍ਛੇਦਂ ਵਿਨਾਸਂ ਵਿਭਵਂ ਪਞ੍ਞਪੇਨ੍ਤਿ.

(ਖ) ਤਮਞ੍ਞੋ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਖੋ, ਭੋ, ਏਸੋ ਅਤ੍ਤਾ ਯਂ ਤ੍ਵਂ ਵਦੇਸਿ. ‘ਨੇਸੋ ਨਤ੍ਥੀ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ. ਨੋ ਚ ਖੋ, ਭੋ, ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਸਮ੍ਮਾ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਅਤ੍ਥਿ ਖੋ ਭੋ ਅਞ੍ਞੋ ਅਤ੍ਤਾ ਦਿਬ੍ਬੋ ਰੂਪੀ ਕਾਮਾਵਚਰੋ ਕਬਲ਼ੀਕਾਰਭਕ੍ਖੋ. ਤਂ ਤ੍ਵਂ ਨ ਜਾਨਾਸਿ ਨ ਪਸ੍ਸਸਿ. ਤਮਹਂ ਜਾਨਾਮਿ ਪਸ੍ਸਾਮਿ. ਸੋ ਖੋ, ਭੋ, ਅਤ੍ਤਾ ਯਤੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤਿ ਵਿਨਸ੍ਸਤਿ ਨ ਹੋਤਿ ਪਰਂ ਮਰਣਾ, ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਖੋ, ਭੋ, ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਇਤ੍ਥੇਕੇ ਸਤੋ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਚ੍ਛੇਦਂ ਵਿਨਾਸਂ ਵਿਭਵਂ ਪਞ੍ਞਪੇਨ੍ਤਿ.

(ਗ) ਤਮਞ੍ਞੋ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਖੋ, ਭੋ, ਏਸੋ ਅਤ੍ਤਾ ਯਂ ਤ੍ਵਂ ਵਦੇਸਿ. ‘ਨੇਸੋ ਨਤ੍ਥੀ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ. ਨੋ ਚ ਖੋ, ਭੋ, ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਸਮ੍ਮਾ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਅਤ੍ਥਿ ਖੋ, ਭੋ, ਅਞ੍ਞੋ ਅਤ੍ਤਾ ਦਿਬ੍ਬੋ ਰੂਪੀ ਮਨੋਮਯੋ ਸਬ੍ਬਙ੍ਗਪਚ੍ਚਙ੍ਗੀ ਅਹੀਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ. ਤਂ ਤ੍ਵਂ ਨ ਜਾਨਾਸਿ ਨ ਪਸ੍ਸਸਿ. ਤਮਹਂ ਜਾਨਾਮਿ ਪਸ੍ਸਾਮਿ. ਸੋ ਖੋ, ਭੋ, ਅਤ੍ਤਾ ਯਤੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤਿ ਵਿਨਸ੍ਸਤਿ ਨ ਹੋਤਿ ਪਰਂ ਮਰਣਾ, ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਖੋ, ਭੋ, ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਸਮ੍ਮਾ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਇਤ੍ਥੇਕੇ ਸਤੋ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਚ੍ਛੇਦਂ ਵਿਨਾਸਂ ਵਿਭਵਂ ਪਞ੍ਞਪੇਨ੍ਤਿ.

(ਘ) ਤਮਞ੍ਞੋ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਖੋ, ਭੋ, ਏਸੋ ਅਤ੍ਤਾ ਯਂ ਤ੍ਵਂ ਵਦੇਸਿ. ‘ਨੇਸੋ ਨਤ੍ਥੀ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ. ਨੋ ਚ ਖੋ, ਭੋ, ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਸਮ੍ਮਾ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਅਤ੍ਥਿ ਖੋ, ਭੋ, ਅਞ੍ਞੋ ਅਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਸੋ ਰੂਪਸਞ੍ਞਾਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਾ ਪਟਿਘਸਞ੍ਞਾਨਂ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਾ ਨਾਨਤ੍ਤਸਞ੍ਞਾਨਂ ਅਮਨਸਿਕਾਰਾ ਅਨਨ੍ਤੋ ਆਕਾਸੋਤਿ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨੂਪਗੋ. ਤਂ ਤ੍ਵਂ ਨ ਜਾਨਾਸਿ ਨ ਪਸ੍ਸਸਿ. ਤਮਹਂ ਜਾਨਾਮਿ ਪਸ੍ਸਾਮਿ. ਸੋ ਖੋ, ਭੋ, ਅਤ੍ਤਾ ਯਤੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤਿ ਵਿਨਸ੍ਸਤਿ ਨ ਹੋਤਿ ਪਰਂ ਮਰਣਾ, ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਖੋ, ਭੋ, ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਸਮ੍ਮਾ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਇਤ੍ਥੇਕੇ ਸਤੋ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਚ੍ਛੇਦਂ ਵਿਨਾਸਂ ਵਿਭਵਂ ਪਞ੍ਞਪੇਨ੍ਤਿ.

(ਙ) ਤਮਞ੍ਞੋ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਖੋ, ਭੋ, ਏਸੋ ਅਤ੍ਤਾ ਯਂ ਤ੍ਵਂ ਵਦੇਸਿ. ‘ਨੇਸੋ ਨਤ੍ਥੀ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ. ਨੋ ਚ ਖੋ, ਭੋ, ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਸਮ੍ਮਾ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਅਤ੍ਥਿ ਖੋ, ਭੋ, ਅਞ੍ਞੋ ਅਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਸੋ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਅਨਨ੍ਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨੂਪਗੋ. ਤਂ ਤ੍ਵਂ ਨ ਜਾਨਾਸਿ ਨ ਪਸ੍ਸਸਿ. ਤਮਹਂ ਜਾਨਾਮਿ ਪਸ੍ਸਾਮਿ. ਸੋ ਖੋ, ਭੋ, ਅਤ੍ਤਾ ਯਤੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤਿ ਵਿਨਸ੍ਸਤਿ ਨ ਹੋਤਿ ਪਰਂ ਮਰਣਾ, ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਖੋ, ਭੋ, ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਸਮ੍ਮਾ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਇਤ੍ਥੇਕੇ ਸਤੋ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਚ੍ਛੇਦਂ ਵਿਨਾਸਂ ਵਿਭਵਂ ਪਞ੍ਞਪੇਨ੍ਤਿ.

(ਚ) ਤਮਞ੍ਞੋ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਖੋ, ਭੋ, ਏਸੋ ਅਤ੍ਤਾ ਯਂ ਤ੍ਵਂ ਵਦੇਸਿ. ‘ਨੇਸੋ ਨਤ੍ਥੀ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ. ਨੋ ਚ ਖੋ, ਭੋ, ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਸਮ੍ਮਾ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਅਤ੍ਥਿ ਖੋ, ਭੋ, ਅਞ੍ਞੋ ਅਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਸੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਨਤ੍ਥਿ ਕਿਞ੍ਚੀਤਿ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨੂਪਗੋ. ਤਂ ਤ੍ਵਂ ਨ ਜਾਨਾਸਿ ਨ ਪਸ੍ਸਸਿ. ਤਮਹਂ ਜਾਨਾਮਿ ਪਸ੍ਸਾਮਿ. ਸੋ ਖੋ, ਭੋ, ਅਤ੍ਤਾ ਯਤੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤਿ ਵਿਨਸ੍ਸਤਿ ਨ ਹੋਤਿ ਪਰਂ ਮਰਣਾ, ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਖੋ, ਭੋ, ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਸਮ੍ਮਾ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਇਤ੍ਥੇਕੇ ਸਤੋ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਚ੍ਛੇਦਂ ਵਿਨਾਸਂ ਵਿਭਵਂ ਪਞ੍ਞਪੇਨ੍ਤਿ.

(ਛ) ਤਮਞ੍ਞੋ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਖੋ ਪਨ ਏਸੋ ਅਤ੍ਤਾ ਯਂ ਤ੍ਵਂ ਵਦੇਸਿ. ‘ਨੇਸੋ ਨਤ੍ਥੀ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ. ਨੋ ਚ ਖੋ, ਭੋ, ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਸਮ੍ਮਾ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਅਤ੍ਥਿ ਖੋ, ਭੋ, ਅਞ੍ਞੋ ਅਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਸੋ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨੂਪਗੋ. ਤਂ ਤ੍ਵਂ ਨ ਜਾਨਾਸਿ ਨ ਪਸ੍ਸਸਿ. ਤਮਹਂ ਜਾਨਾਮਿ ਪਸ੍ਸਾਮਿ. ਸੋ ਖੋ, ਭੋ, ਅਤ੍ਤਾ ਯਤੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤਿ ਵਿਨਸ੍ਸਤਿ ਨ ਹੋਤਿ ਪਰਂ ਮਰਣਾ, ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਖੋ, ਭੋ, ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਸਮ੍ਮਾ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਇਤ੍ਥੇਕੇ ਸਤੋ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਚ੍ਛੇਦਂ ਵਿਨਾਸਂ ਵਿਭਵਂ ਪਞ੍ਞਪੇਨ੍ਤਿ. ਇਮਾ ਸਤ੍ਤ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ.

ਸਤ੍ਤਕਂ.