੮. ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਕਥਾ
੩੦੧. ਸਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮਾ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਸਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮਾ ਸਤਿ ਸਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਸਤਿਬਲਂ ਸਮ੍ਮਾਸਤਿ ਸਤਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੋ ਏਕਾਯਨਮਗ੍ਗੋ ਖਯਗਾਮੀ ਬੋਧਗਾਮੀ ਅਪਚਯਗਾਮੀ ਅਨਾਸਵਾ ਅਸਂਯੋਜਨਿਯਾ ਅਗਨ੍ਥਨਿਯਾ ਅਨੋਘਨਿਯਾ ਅਯੋਗਨਿਯਾ ਅਨੀਵਰਣਿਯਾ ਅਪਰਾਮਟ੍ਠਾ ਅਨੁਪਾਦਾਨਿਯਾ ਅਸਂਕਿਲੇਸਿਕਾ, ਸਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮਾ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਸ੍ਸਤਿ ਧਮ੍ਮਾਨੁਸ੍ਸਤਿ ਸਙ੍ਘਾਨੁਸ੍ਸਤਿ ਸੀਲਾਨੁਸ੍ਸਤਿ ਚਾਗਾਨੁਸ੍ਸਤਿ ਦੇਵਤਾਨੁਸ੍ਸਤਿ ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿ ਮਰਣਾਨੁਸ੍ਸਤਿ ਕਾਯਗਤਾਸਤਿ ਉਪਸਮਾਨੁਸ੍ਸਤੀਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ….
ਸਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮਾ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਂ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ… ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਂ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਂ ਸਤਿ ਸਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਸਤਿਬਲਂ ਸਮ੍ਮਾਸਤਿ ਸਤਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੋ ਏਕਾਯਨਮਗ੍ਗੋ ਖਯਗਾਮੀ ਬੋਧਗਾਮੀ ਅਪਚਯਗਾਮੀ ਅਨਾਸਵਂ ਅਸਂਯੋਜਨਿਯਂ…ਪੇ… ਅਸਂਕਿਲੇਸਿਕਂ, ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਸ੍ਸਤਿ ਧਮ੍ਮਾਨੁਸ੍ਸਤਿ ਸਙ੍ਘਾਨੁਸ੍ਸਤਿ ਸੀਲਾਨੁਸ੍ਸਤਿ ਚਾਗਾਨੁਸ੍ਸਤਿ ਦੇਵਤਾਨੁਸ੍ਸਤਿ ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿ ਮਰਣਾਨੁਸ੍ਸਤਿ ਕਾਯਗਤਾਸਤਿ ਉਪਸਮਾਨੁਸ੍ਸਤੀਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ… ਸੋਤਾਯਤਨਂ… ਘਾਨਾਯਤਨਂ… ਜਿਵ੍ਹਾਯਤਨਂ… ਕਾਯਾਯਤਨਂ… ਰੂਪਾਯਤਨਂ… ਸਦ੍ਦਾਯਤਨਂ… ਗਨ੍ਧਾਯਤਨਂ… ਰਸਾਯਤਨਂ… ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾਯਤਨਂ… ਰਾਗੋ… ਦੋਸੋ… ਮੋਹੋ… ਮਾਨੋ… ਦਿਟ੍ਠਿ… ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ… ਥਿਨਂ… ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਂ… ਅਹਿਰਿਕਂ… ਅਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪਂ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ… ਅਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪਂ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਅਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪਂ ਸਤਿ ਸਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਸਤਿਬਲਂ ਸਮ੍ਮਾਸਤਿ…ਪੇ… ਕਾਯਗਤਾਸਤਿ ਉਪਸਮਾਨੁਸ੍ਸਤੀਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ….
ਸਤਿ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾ, ਸਾ ਚ ਸਤੀਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਂ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਂ, ਤਞ੍ਚ ਸਤੀਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ… ਸਤਿ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾ, ਸਾ ਚ ਸਤੀਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਸੋਤਾਯਤਨਂ…ਪੇ… ਕਾਯਾਯਤਨਂ… ਰੂਪਾਯਤਨਂ…ਪੇ… ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾਯਤਨਂ… ਰਾਗੋ… ਦੋਸੋ… ਮੋਹੋ…ਪੇ… ਅਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪਂ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਂ, ਤਞ੍ਚ ਸਤੀਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ….
ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਂ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਂ, ਤਞ੍ਚ ਨ ਸਤੀਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਸਤਿ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾ, ਸਾ ਚ ਨ ਸਤੀਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ… ਸੋਤਾਯਤਨਂ…ਪੇ… ਕਾਯਾਯਤਨਂ… ਰੂਪਾਯਤਨਂ…ਪੇ… ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾਯਤਨਂ… ਰਾਗੋ … ਦੋਸੋ… ਮੋਹੋ…ਪੇ… ਅਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪਂ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਂ, ਤਞ੍ਚ ਨ ਸਤੀਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਸਤਿ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾ, ਸਾ ਚ ਨ ਸਤੀਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ….
੩੦੨. ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ – ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮਾ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾ’’ਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਨਨੁ ਸਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮੇ ਆਰਬ੍ਭ ਸਤਿ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਹਞ੍ਚਿ ਸਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮੇ ਆਰਬ੍ਭ ਸਤਿ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ, ਤੇਨ ਵਤ ਰੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ – ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮਾ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾ’’ਤਿ.
ਸਬ੍ਬਂ ਧਮ੍ਮਂ ਆਰਬ੍ਭ ਸਤਿ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਸਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮਾ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਸਬ੍ਬਂ ਧਮ੍ਮਂ ਆਰਬ੍ਭ ਫਸ੍ਸੋ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਸਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮਾ ਫਸ੍ਸਪਟ੍ਠਾਨਾਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ….
ਸਬ੍ਬਂ ਧਮ੍ਮਂ ਆਰਬ੍ਭ ਸਤਿ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਸਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮਾ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਸਬ੍ਬਂ ਧਮ੍ਮਂ ਆਰਬ੍ਭ ਵੇਦਨਾ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ… ਸਞ੍ਞਾ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ… ਚੇਤਨਾ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ… ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਸਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮਾ ਚਿਤ੍ਤਪਟ੍ਠਾਨਾਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ….
ਸਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮਾ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਸਬ੍ਬੇ ਸਤ੍ਤਾ ਉਪਟ੍ਠਿਤਸਤਿਨੋ ਸਤਿਯਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਸਤਿਯਾ ਸਮੋਹਿਤਾ; ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸਤਿ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤਾਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ….
੩੦੩. ਸਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮਾ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਨਨੁ ਵੁਤ੍ਤਂ ਭਗਵਤਾ – ‘‘ਅਮਤਂ ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿ ਯੇ ਕਾਯਗਤਾਸਤਿਂ ਨ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਅਮਤਂ ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿ ਯੇ ਕਾਯਗਤਾਸਤਿਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿ [ਅ. ਨਿ. ੧.੬੦੦]. ਅਤ੍ਥੇਵ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੋਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਸਬ੍ਬੇ ਸਤ੍ਤਾ ਕਾਯਗਤਾਸਤਿਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿ ਪਟਿਲਭਨ੍ਤਿ ਆਸੇਵਨ੍ਤਿ ਭਾਵੇਨ੍ਤਿ ਬਹੁਲੀਕਰੋਨ੍ਤੀਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ….
ਸਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮਾ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਨਨੁ ਵੁਤ੍ਤਂ ਭਗਵਤਾ – ‘‘ਏਕਾਯਨੋ ਅਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਗ੍ਗੋ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਾਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਾਯ ਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸਾਨਂ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਾਯ ਞਾਯਸ੍ਸ ਅਧਿਗਮਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ ਯਦਿਦਂ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾ’’ਤਿ [ਦੀ. ਨਿ. ੨.੩੭੩; ਮ. ਨਿ. ੧.੧੦੬; ਸਂ. ਨਿ. ੫.੩੬੭]! ਅਤ੍ਥੇਵ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੋਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ? ਸਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮਾ ਏਕਾਯਨਮਗ੍ਗੋਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ….
ਸਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮਾ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਨਨੁ ਵੁਤ੍ਤਂ ਭਗਵਤਾ – ‘‘ਰਞ੍ਞੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸ ਪਾਤੁਭਾਵਾ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਰਤਨਾਨਂ ਪਾਤੁਭਾਵੋ ਹੋਤਿ. ਕਤਮੇਸਂ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ? ਚਕ੍ਕਰਤਨਸ੍ਸ ਪਾਤੁਭਾਵੋ ਹੋਤਿ, ਹਤ੍ਥਿਰਤਨਸ੍ਸ ਪਾਤੁਭਾਵੋ ਹੋਤਿ, ਅਸ੍ਸਰਤਨਸ੍ਸ… ਮਣਿਰਤਨਸ੍ਸ… ਇਤ੍ਥਿਰਤਨਸ੍ਸ … ਗਹਪਤਿਰਤਨਸ੍ਸ… ਪਰਿਣਾਯਕਰਤਨਸ੍ਸ ਪਾਤੁਭਾਵੋ ਹੋਤਿ. ਰਞ੍ਞੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸ ਪਾਤੁਭਾਵਾ ਇਮੇਸਂ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਰਤਨਾਨਂ ਪਾਤੁਭਾਵੋ ਹੋਤਿ.
‘‘ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਾਤੁਭਾਵਾ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਰਤਨਾਨਂ ਪਾਤੁਭਾਵੋ ਹੋਤਿ. ਕਤਮੇਸਂ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ? ਸਤਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਰਤਨਸ੍ਸ ਪਾਤੁਭਾਵੋ ਹੋਤਿ, ਧਮ੍ਮਵਿਚਯਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਰਤਨਸ੍ਸ ਪਾਤੁਭਾਵੋ ਹੋਤਿ, ਵੀਰਿਯਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਰਤਨਸ੍ਸ ਪਾਤੁਭਾਵੋ ਹੋਤਿ, ਪੀਤਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਰਤਨਸ੍ਸ ਪਾਤੁਭਾਵੋ ਹੋਤਿ, ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਰਤਨਸ੍ਸ ਪਾਤੁਭਾਵੋ ਹੋਤਿ, ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਰਤਨਸ੍ਸ ਪਾਤੁਭਾਵੋ ਹੋਤਿ, ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਰਤਨਸ੍ਸ ਪਾਤੁਭਾਵੋ ਹੋਤਿ. ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਾਤੁਭਾਵਾ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਇਮੇਸਂ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਰਤਨਾਨਂ ਪਾਤੁਭਾਵੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ [ਸਂ. ਨਿ. ੫.੨੨੩]. ਅਤ੍ਥੇਵ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੋਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਪਾਤੁਭਾਵਾ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮਾ ਸਤਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਰਤਨਾਵ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ… ਸਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮਾ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਸਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮਾ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਾ… ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਾ… ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾ… ਬਲਾ… ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ….
ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਕਥਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.