੩. ਤਤਿਯਵਗ੍ਗੋ

(੨੯) ੯. ਯਥਾਕਮ੍ਮੂਪਗਤਞਾਣਕਥਾ

੩੭੭. ਯਥਾਕਮ੍ਮੂਪਗਤਂ ਞਾਣਂ [ਯਥਾਕਮ੍ਮੂਪਗਤਞਾਣਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)] ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਨ੍ਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਯਥਾਕਮ੍ਮੂਪਗਤਞ੍ਚ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ, ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਰੂਪਂ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ….

ਯਥਾਕਮ੍ਮੂਪਗਤਞ੍ਚ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ, ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਰੂਪਂ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਫਸ੍ਸਾਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮੋਧਾਨਂ ਹੋਤੀਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ….

ਯਥਾਕਮ੍ਮੂਪਗਤਂ ਞਾਣਂ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਨ੍ਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ‘‘ਇਮੇ ਵਤ ਭੋਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਚ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ, ‘‘ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ’’ਤਿ ਚ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ, ‘‘ਵਚੀਦੁਚ੍ਚਰਿਤੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ’’ਤਿ ਚ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ, ‘‘ਮਨੋਦੁਚ੍ਚਰਿਤੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ’’ਤਿ ਚ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ, ‘‘ਅਰਿਯਾਨਂ ਉਪਵਾਦਕਾ’’ਤਿ ਚ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ, ‘‘ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਾ’’ਤਿ ਚ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ, ‘‘ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਮ੍ਮਸਮਾਦਾਨਾ’’ਤਿ ਚ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ, ‘‘ਤੇ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਅਪਾਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਵਿਨਿਪਾਤਂ ਨਿਰਯਂ ਉਪਪਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਚ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ, ‘‘ਇਮੇ ਵਾ ਪਨ ਭੋਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਚ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ, ‘‘ਕਾਯਸੁਚਰਿਤੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ’’ਤਿ ਚ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ, ‘‘ਵਚੀਸੁਚਰਿਤੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ’’ਤਿ ਚ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ, ‘‘ਮਨੋਸੁਚਰਿਤੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ’’ਤਿ ਚ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ, ‘‘ਅਰਿਯਾਨਂ ਅਨੁਪਵਾਦਕਾ’’ਤਿ ਚ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ, ‘‘ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਕਾ’’ਤਿ ਚ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ, ‘‘ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਕਮ੍ਮਸਮ੍ਮਾਦਾਨਾ’’ਤਿ ਚ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ, ‘‘ਤੇ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਸੁਗਤਿਂ ਸਗ੍ਗਂ ਲੋਕਂ ਉਪਪਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਚ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ, ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਰੂਪਂ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ….

‘‘ਤੇ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਸੁਗਤਿਂ ਸਗ੍ਗਂ ਲੋਕਂ ਉਪਪਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਚ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ, ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਰੂਪਂ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਫਸ੍ਸਾਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮੋਧਾਨਂ ਹੋਤੀਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ….

੩੭੮. ਯਥਾਕਮ੍ਮੂਪਗਤਂ ਞਾਣਂ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਨ੍ਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਅਤ੍ਥਿ ਕੋਚਿ ਅਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਕੋ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਂ ਅਪ੍ਪਟਿਲਦ੍ਧੋ ਅਨਧਿਗਤੋ ਅਸਚ੍ਛਿਕਤੋ ਯਥਾਕਮ੍ਮੂਪਗਤਂ ਜਾਨਾਤੀਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਹਞ੍ਚਿ ਅਤ੍ਥਿ ਕੋਚਿ ਅਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਕੋ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਂ ਅਪ੍ਪਟਿਲਦ੍ਧੋ ਅਨਧਿਗਤੋ ਅਸਚ੍ਛਿਕਤੋ ਯਥਾਕਮ੍ਮੂਪਗਤਂ ਜਾਨਾਤਿ, ਨੋ ਚ ਵਤ ਰੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ – ‘‘ਯਥਾਕਮ੍ਮੂਪਗਤਂ ਞਾਣਂ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁ’’ਨ੍ਤਿ.

ਯਥਾਕਮ੍ਮੂਪਗਤਂ ਞਾਣਂ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਨ੍ਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਯਥਾਕਮ੍ਮੂਪਗਤਂ ਞਾਣਂ ਜਾਨਾਤੀਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਹਞ੍ਚਿ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਯਥਾਕਮ੍ਮੂਪਗਤਂ ਞਾਣਂ ਜਾਨਾਤਿ, ਨੋ ਚ ਵਤ ਰੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ – ‘‘ਯਥਾਕਮ੍ਮੂਪਗਤਂ ਞਾਣਂ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁ’’ਨ੍ਤਿ.

ਯਥਾਕਮ੍ਮੂਪਗਤਂ ਞਾਣਂ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਨ੍ਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਯਥਾਕਮ੍ਮੂਪਗਤਂ ਞਾਣਂ ਜਾਨਾਤੀਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਅਤ੍ਥਾਯਸ੍ਮਤੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਨ੍ਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ….

ਅਤ੍ਥਾਯਸ੍ਮਤੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਨ੍ਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਨਨੁ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਏਤਦਵੋਚ –

‘‘ਨੇਵ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਯ, ਨਪਿ ਦਿਬ੍ਬਸ੍ਸ ਚਕ੍ਖੁਨੋ;

ਚੇਤੋਪਰਿਯਾਯ ਇਦ੍ਧਿਯਾ, ਸੋਤਧਾਤੁਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ;

ਚੁਤਿਯਾ ਉਪਪਤ੍ਤਿਯਾ, ਪਣਿਧਿ ਮੇ ਨ ਵਿਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ [ਥੇਰਗਾ. ੯੯੬ ਥੇਰਗਾਥਾਯਂ].

ਅਤ੍ਥੇਵ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੋਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਤੇਨ ਹਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ – ‘‘ਯਥਾਕਮ੍ਮੂਪਗਤਂ ਞਾਣਂ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁ’’ਨ੍ਤਿ.

ਯਥਾਕਮ੍ਮੂਪਗਤਞਾਣਕਥਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.