ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਬ੍ਯਾਕਰਣਂ

੧. ਪਠਮੋ ਸਞ੍ਞਾਦਿਕਣ੍ਡੋ

ਸਿਦ੍ਧਮਿਦ੍ਧਗੁਣਂ ਸਾਧੁ, ਨਮਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਤਥਾਗਤਂ;

ਸਧਮ੍ਮਸਙ੍ਘਂ ਭਾਸਿਸ੍ਸਂ, ਮਾਗਧਂ ਸਦ੍ਦਲਕ੍ਖਣਂ.

੧. ਅਆਦਯੋ ਤਿਤਾਲੀਸ ਵਣ੍ਣਾ.

ਅਕਾਰਾਦਯੋ ਨਿਗ੍ਗਹੀਤਨ੍ਤਾ ਤੇਚਤ੍ਤਾਲੀਸ-ਕ੍ਖਰਾ ਵਣ੍ਣਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਅ ਆ ਇ ਈ ਉ ਊ ਏ ਏ ਓ ਓ, ਕ ਖ ਗ ਘ ਙ ਚ ਛ ਜ ਝ ਞ੍ਞ, ਟ ਠ ਡ ਢ ਣ, ਤ ਥ ਦ ਧ ਨ, ਪ ਫ ਬ ਭ ਮ, ਯ ਰ ਲ ਵ ਸ ਹ ਲ਼ ਅਂ. ਤੇਨ ਕ੍ਵਤ੍ਥੋ? ‘‘ਏ ਓ ਨ ਮਵਣ੍ਣੇ’’ ੧. ੩੭. ਤਿਤਾਲੀਸਾਭਿ ਵਚਨਂ ਕਤ੍ਥਚਿ ਵਣ੍ਣਲੋਪਂ ਞਾਪੇਤਿ. ਤੇਨ ‘ਪਟਿਸਙ੍ਖਾ ਯੋਨਿਸੋ’ਤਿਆਦਿ ਸਿਦ੍ਧਂ.

੨. ਦਸਾਦੋ ਸਰਾ.

ਤਤ੍ਥਾਦਿਮ੍ਹਿ ਦਸ ਵਣ੍ਣਾ ਸਰਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਕ੍ਵਤ੍ਥੋ? ‘‘ਸਰੋ ਲੋਪੋ ਸਰੇ’’ ੧, ੨੬ ਇਚ੍ਚਾਦਿ.

੩. ਦ੍ਵੇਦ੍ਵੇ ਸਵਣ੍ਣਾ. ਤੇਸੁ ਦ੍ਵੇਦ੍ਵੇ ਸਰਾ ਸਵਣ੍ਣਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਕ੍ਵਤ੍ਥੋ? ‘‘ਵਣ੍ਣਪਰੇਨ ਸਵਣ੍ਣੋਪਿ’’ ੧, ੨੪.

੪. ਪੁਬ੍ਬੋ ਰਸ੍ਸੋ.

ਤੇਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਯੋ ਯੋ ਪੁਬ੍ਬੋ, ਸੋ ਸੋ ਰਸ੍ਸਸਞ੍ਞੋ ਹੋਤਿ. ਤੇਸੁ ਏ.ਓ.ਸਂਯੋਗਤੋ ਪੁਬ੍ਬਾਵ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਕ੍ਵਤ੍ਥੋ? ‘‘ਰਸ੍ਸੋ ਵਾ’’ ੨,੬੨ ਇਚ੍ਚਾਦਿ.

੫. ਪਰੋ ਦੀਘੋ.

ਤੇ ਸ੍ਵੇਵ ਦ੍ਵੀਸੁਯੋ ਯੋ ਪਰੋ, ਸੋ ਸੋ ਦੀਘਸਞ੍ਞੋ ਹੋਤਿ. ਤੇਨ ਕ੍ਵਤ੍ਥੋ? ‘‘ਯੋ ਲੋ ਪਨਿਸੁ ਦੀਘੋ’’ ੨,੮੮ ਇਚ੍ਚਾਦਿ.

੬. ਕਾਦਯੋ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾ.

ਕਕਾਰਾਦਯੋ ਵਣ੍ਣਾ ਨਿਗ੍ਗਹੀਤਪਰਿਯਨ੍ਤਾ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸਞ੍ਞਾਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਕ੍ਵਤ੍ਥੋ? ‘‘ਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇ ਦੀਘਰਸ੍ਸਾ’’ ੧,੩੩ ਇਚ੍ਚਾਦਿ.

੭. ਪਞ੍ਚ ਪਞ੍ਚਕਾ ਵਗ੍ਗਾ.

ਕਾਦਯੋ ਪਞ੍ਚ ਪਞ੍ਚਕਾ ਵਗ੍ਗ, ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਕ੍ਵਤ੍ਥੋ? ‘‘ਵਗ੍ਗੇ ਵਗ੍ਗਨ੍ਤੋ’’ ੧,੪੧ ਇਚ੍ਚਾਦਿ.

੮. ਬਿਨ੍ਦੁ ਨਿਗ੍ਗਹੀਤਂ.

ਯ੍ਵਾਯਂ ਵਣ੍ਣੋ ਬਿਨ੍ਦੁਮਤ੍ਤੋ, ਸੋ ਨਿਗ੍ਗਹੀਤਸਞ੍ਞੋ ਹੋਤਿ. ਤੇਨ ਕ੍ਵਤ੍ਥੋ? ‘‘ਨਿਗ੍ਗਹੀਤਂ’’ ੧,੩੮ ਇਚਾਦਿ. ਗਰੁਸਞ੍ਞਾਕਰਣਂ ਅਨ੍ਵਤ੍ਥਸਞ੍ਞਤ੍ਥਂ.

੯. ਇਯੁਵਣ੍ਣਾ ਝਲਾ ਨਾਮਸ੍ਸਨ੍ਤੇ.

ਨਾਮਂ ਪਾਟਿਪਦਿਕਂ, ਤਸ੍ਸਅਨ੍ਤੇ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾ ਇਵਣ੍ਣੁਵਣ੍ਣਾ ਝਲਸਞ੍ਞਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ. ਤੇਨ ਕ੍ਵਤ੍ਥੋ? ‘‘ਝਲਾ ਵਾ’’ ੨,੧੧੧ ਇਚ੍ਚਾਦਿ.

੧੦. ਪਿਤ੍ਥਿਯਂ.

ਇਤ੍ਥਿਯਂ ਵਤ੍ਤਮਾਨਸ੍ਸ ਨਾਮਸ੍ਸ-ਨ੍ਤੇ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾ ਇਵਣ੍ਣੁਵਣ੍ਣਾ ਪਸਞ੍ਞਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਕ੍ਵਤ੍ਥੋ? ਯੇ ਪਸ੍ਸਿਵਣ੍ਣਸ੍ਸ’’ ੨,੧੧੬ ਇਚ੍ਚਾਦਿ.

੧੧. ਘਾ.

ਇਤ੍ਥਿਯਂ ਵਤ੍ਤਮਾਨਸ੍ਸ ਨਾਮਸ੍ਸ-ਨ੍ਤੇ ਵਤ੍ਥਮਾਨੋ ਆਕਾਰੋ ਘਸਞ੍ਞੋ ਹੋਤਿ. ਤੇਨ ਕ੍ਵਤ੍ਥੋ? ‘‘ਘਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿਤੇ’’ ੨,੬੦ ਇਚ੍ਚਾਦਿ.

੧੨. ਗੋ ਸ੍ਯਾਲਪਨੇ.

ਆਲਪਨੇ ਸਿ ਗਸਞ੍ਞੋ ਹੋਤਿ.

ਤੇਨ ਕ੍ਵਤ੍ਥੋ? ‘‘ਗੇਵਾ’’ ੨,੬੫ ਇਚ੍ਚਾਦਿ.

(ਸਞ੍ਞਾ)

੧੩. ਵਿਧਿਬ੍ਬਿਸੇਸਨਨ੍ਤਸ੍ਸ.

ਯਂ ਵਿਸੇਸਨਂ, ਤਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਧਿ ਞਾਤਬ੍ਬੋ ‘‘ਅਤੋ ਯੋਨਂ ਟਾਟੇ’’ ੨,੪੧ ਨਰਾਨਰੇ.

੧੪. ਸਤ੍ਤਮਿਯਂ ਪੁਬ੍ਬਸ੍ਸ.

ਸਤ੍ਤਮੀਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਪੁਬ੍ਬਸ੍ਸੇਵ ਕਾਰਿਯਂ ਞਾਤਬ੍ਬਂ ‘‘ਸਰੋ ਲੋਪੋ ਸਰੇ’’ ੧,੨੬ ਵੇਲ਼ਗ੍ਗਂ. ‘ਤਮਹ’ਨ੍ਤੀਧ ਕਸ੍ਮਾ ਨ ਹੋਤਿ?, ਸਰੇਤੋਪਸਿਲੇਸਿਕਾਧਾਰੋ ਤਤ੍ਥੇਤਾਵ ਵੁਚ੍ਚਤੇ ‘ਪੁਬ੍ਬਸ੍ਸੇਵ ਹੋਤਿ ਨ ਪਰਸ੍ਸਾ’ਤਿ.

੧੫. ਪਞ੍ਚਮਿਯਂ ਪਰਸ੍ਸ.

ਪਞ੍ਚਮੀਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਪਰਸ੍ਸ ਕਾਰਿਯਂ ਞਾਤਬ੍ਬਂ ‘‘ਅਤੋਯੋਨਂ ਟਾਟੇ’’ ੨,੪੧ ਨਰਾਨਰੇ. ਇਧ ਨ ਹੋਤਂ ‘ਜਨ੍ਤੁਹੋ ਅਨਤ੍ਤਾ’. ਇਧ ਕਸ੍ਮਾ ਨ ਹੋਤਿ? ਓਸਖ੍ਯੋ, ਅਨਨ੍ਤਰੇ ਕਤਤ੍ਥਤਾਯ ਨ ਬ੍ਯਵਹਿਤਸ੍ਸ ਕਾਰਿਯਂ.

੧੬. ਆਦਿਸ੍ਸ.

ਪਰਸ੍ਸ ਸ੍ਸਿਸ੍ਸਮਾਨਂ ਕਾਰਿਯਮਾਦਿਵਣ੍ਣਸ੍ਸ ਞਾਤਬ੍ਬਂ ‘‘ਰ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਤੋ ਵਾ’’ ੩,੧੦੩ ਤੇਰਸ.

੧੭. ਛਟ੍ਠਿਯਨ੍ਤਸ੍ਸ.

ਛਟ੍ਠੀਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਯਂ ਕਾਰਿਯਂ, ਤਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ ‘‘ਰਾਜਸ੍ਸਿ ਨਾਮ੍ਹਿ’’ ੨,੨੩ ਰਾਜਿਨਾ.

੧੮. ਙਾਨੁਬਨ੍ਧੋ.

ਙਕਾਰੋ ਅਨੁਬਨ੍ਧੋ ਯਸ੍ਸ, ਸੋ ਅਨ੍ਤਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ‘‘ਗੋਸ੍ਸਾ ਵਙ’’ ੧,੩੨ ਗਵਾਸ੍ਸਂ.

੧੯. ਟਾਨੁਬਨ੍ਧਾਨੇਕਵਣ੍ਣਾ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸ.

ਟਕਾਰੋ-ਨੁਬਨ੍ਧੋ ਯਸ੍ਸ, ਸੋ-ਨੇਕਕ੍ਖਰੋ ਚਾਦੇਸੋ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ‘‘ਇਮਸ੍ਸਾਨਿਤ੍ਥਿਯਂ ਟੇ’’ ੨,੧੨੮ ਏਸੁ, ‘‘ਨਾਮ੍ਹ-ਨਿਮਿ’’ ੨,੧੨੬ ਅਨੇਨ.

੨੦. ਞਕਾਨੁਬਨ੍ਧਾਦ੍ਯਨ੍ਤਾ.

ਛਟ੍ਠੀਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਞਾਨੁਬਨ੍ਧਕਾਨੁਬਨ੍ਧਾ ਆਦ੍ਯਨ੍ਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ‘‘ਬ੍ਰੂਤੋ ਤਿਸ੍ਸੀਞ’’ ੬,੩੬ ਬ੍ਰਵੀਤਿ, ‘‘ਭੂਸ੍ਸ ਵੁਕ’’ ੬,੧੭ ਬਭੂਵ.

੨੧. ਮਾਨੁਬਨ੍ਧੋ ਸਰਾਨਮਨ੍ਤਾ ਪਰੋ.

ਮਕਾਰੋ-ਨੁਬਨ੍ਧੋ ਯਸ੍ਸ, ਸੋ ਸਰਾ ਨਮਨ੍ਤਾ ਸਰਾ ਪਰੋ ਹੋਤਿ ‘‘ਮਞ੍ਚ ਰੁਧਾਦੀਨਂ’’ ੫-੧੯ ਰੁਨ੍ਧਤਿ.

੨੨. ਵਿਪ੍ਪਟਿਸੇਧੇ.

ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਸਾਵਕਾਸਾਨਮੇਕਤ੍ਥਪ੍ਪਸਙ੍ਗੇ ਪਰੋ ਹੋਤਿ. ਯਥਾ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਵਾਪੁਰਿਸਾਨਂ ਸਹਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ ਪਰੋ, ਸੋ ਚ (ਗਚ੍ਛਤਿ) ਤ੍ਵਂ ਚ (ਗਚ੍ਛਸਿ, ਤੁਮ੍ਹੇ) ਗਚ੍ਛਥ. ਸੋ ਚ (ਗਚ੍ਛਤਿ,) ਤ੍ਵਂ ਚ (ਗਚ੍ਛਸਿ,) ਅਹਂ ਚ (ਗਚ੍ਛਾਮਿ, ਮਯਂ) ਗਚ੍ਛਾਮ.

੨੩. ਸਙ੍ਕੇਤੋ-ਨਵਯਵੋ-ਨੁਬਨ੍ਧੋ.

ਯੋ ਨਵਯਵਭੂਤੋਸਙ੍ਕੇਤੋ, ਸੋ-ਨੁਬਨ੍ਧੋਤਿ ਞਾਤਬ੍ਬੋ, ‘‘ਲੁਪਿਤਾਦੀਨਮਾਸਿਮ੍ਹਿ’’ ੨-੫੭ ਕਤ੍ਤਾ.

ਸਙ੍ਕੇਤਗ੍ਗਹਣਂ ਕਿਂ? ਪਕਤਿਯਾਦਿਸਮੁਦਾਯਸ੍ਸਾਨੁਬਨ੍ਧਤਾ ਮਾ ਹੋਤੂਤਿ, ਅਨਵਯਵੋਹਿ ਸਮੁਦਾਯੋ… ਸਮੁਦਾਯਰੂਪਤ੍ਤਾਯੇਵ.

ਅਨਵਯਵਗ੍ਗਹਣਂ ਕਿਂ? ‘‘ਅਤੇਨ’’ ੨-੧੦੮ ਜਨੇਨ. ਇਮਿਨਾਵ ਲੋਪਸ੍ਸਾਵਗਤਤ੍ਤਾ ਨਾਨੁਬਨ੍ਧਲੋਪਾਯ ਵਚਨਮਾਰਦ੍ਧਂ.

੨੪. ਵਣ੍ਣਪਰੇਨ ਸਵਣ੍ਣੋਪਿ.

ਵਣ੍ਣਸਦ੍ਦੋ ਪਰੋ ਯਸ੍ਮਾ ਤੇਨ ਸਵਣ੍ਣੋਪਿ ਗਯ੍ਹਤਿ ਸਂਚ ਰੂਪਂ ‘‘ਯੁਵਣ੍ਣਾਨਮੇਓ ਲੁਤ੍ਤਾ’’ ੧-੨੯ ਵਾਕੇਰਿਤਂ, ਸਮੋਨਾ.

੨੫. ਨ੍ਤੁ ਵਨ੍ਤੁਮਨ੍ਤ੍ਵਾਵਨ੍ਤੁਤਵਨ੍ਤੁਸਮ੍ਬਨ੍ਧੀ.

ਵਨ੍ਤ੍ਵਾਦਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧੀਯੇਵਨ੍ਤੁ ਗਯ੍ਹਤਿ, ‘‘ਨ੍ਤਨ੍ਤੂਨਂ ਨ੍ਤੋ ਯੋਮ੍ਹਿ ਪਠਮੇ’’ ੨-੨੧੫ ਗੁਣਵਨ੍ਤੋ.

ਵਨ੍ਤ੍ਵਾਦਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧੀਤਿ ਕਿਂ? ਜਨ੍ਤੂ ਤਨ੍ਤੂ.

(ਪਰਿਭਾਸਾਯੋ.)

੨੬. ਸਰੋ ਲੋਪੋ ਸਰੇ.

ਸਰੇ ਸਰੋ ਲੋਪਨੀਯੋ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਰਿ-ਮੇ, ਸਦ੍ਧਿ-ਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਨੋਹੇ-ਤਂ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ-ਵਾਦੋ, ਸਮੇਤਾ-ਯਸ੍ਮਾ, ਅਭਿਭਾ-ਯਤਨਂ, ਪੁਤ੍ਤਾਮ-ਤ੍ਥਿ, ਅਸਨ੍ਤੇ-ਤ੍ਥ.

੨੭. ਪਰੋ ਕ੍ਵਚਿ.

ਸਰਮ੍ਹਾ ਪਰੋ ਸਰੋ ਕ੍ਵਚਿ ਲੋਪਨੀਯੋ ਹੋਤਿ. ਸੋ-ਪਿ, ਸਾਵ, ਯਤੋ-ਦਕਂ, ਤਤੋ-ਵ. ਕ੍ਵਚੀਤਿਕਿਂ? ਸਦ੍ਧਿ-ਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਅਯਮਧਿਕਾਰੋ ਆਪਰਿਚ੍ਛੇਦਾਵਸਾਨਾ, ਤੇਨ ਨਾਤਿਪ੍ਪਸਙ੍ਗੋ.

੨੮. ਨ ਦ੍ਵੇਵਾ.

ਪੁਬ੍ਬਪਰਸਰਾ ਦ੍ਵੇਪਿ ਵਾ ਕ੍ਵਚਿ ਨ ਲੁਪ੍ਯਨ੍ਤੇ, ਲਤਾ ਇਵ, ਲਤੇ-ਵ, ਲਤਾ-ਵ.

੨੯. ਯੁਵਣ੍ਣਾਨਮੇਓ ਲੁਤ੍ਤਾ.

ਲੁਤ੍ਤਾ ਸਰਾ ਪਰੇਸਂ ਇਵਣ੍ਣੁਵਣ੍ਣਾਨਂ ਏਓ ਹੋਨ੍ਤਿ ਵਾ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ.

ਤਸ੍ਸੇ-ਦਂ, ਵਾਤੇ-ਰਿਤਂ, ਨੋ-ਪੇਤਿ, ਵਾਮੋ-ਰੂ, ਅਤੇ-ਵਞ੍ਞੇਹਿ, ਵੋ-ਦਕਂ. ਕਥਂ ‘‘ਪਚ੍ਚੋਰਸ੍ਮਿ’’ਨ੍ਤਿ? ਯੋਗਵਿਭਾਗਾ. ਵਾਤ੍ਵੇਵ? ਤਸ੍ਸਿਦਂ.

ਲੁਤ੍ਤੇਤਿ ਕਿਂ? ਲਤਾ ਇਵ.

੩੦. ਯਵਾ ਸਰੇ.

ਸਰੇ ਪਰੇ ਇਵਣ੍ਣੁਵਣ੍ਣਾਨਂ ਯਕਾਰਵਕਾਰਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਵਾ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ. ਬ੍ਯਾਕਤੋ, ਇਚ੍ਚਸ੍ਸ, ਅਜ੍ਝਿਣਮੁਤ੍ਤੋ, ਸ੍ਵਾਗਤਂ, ਸ੍ਵਾਪਨਲਾਨਿਲਂ, ਵਾਤ੍ਵੇਵ? ਇਤਿ-ਸ੍ਸ. ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਵੇਵ? ਯਾਨੀ-ਧ, ਸੂ-ਪਟ੍ਠਿਤਂ.

੩੧. ਏਓਨਂ.

ਏਓਨਂਯਵਾਯੋਨ੍ਤਿ ਵਾ ਸਰੇ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ. ਤ੍ਯਜ੍ਜ ਤੇ-ਜ੍ਜ, ਸ੍ਵਾਹਂ ਸੋ-ਹਂ. ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਵੇਵ? ਪੁਤ੍ਤਾਮ-ਤ੍ਥਿ, ਅਸਨ੍ਤੇ-ਤ੍ਥ.

੩੨. ਗੋਸ੍ਸਾ-ਵਙ.

ਸਰੇ ਗੋਸ੍ਸ ਅਵਙ ਹੋਤਿ. ਗਵਾ-ਸ੍ਸਂ. ‘ਯਥਰੀਵ, ਤਥਰਿਵੇ’ਤਿ ਨਿਪਾਤਾਵ, ‘ਭੁਸਾਮਿਵੇ’ਤਿ ਇਵਸਦ੍ਦੋ ਏਵਤ੍ਥੋ.

੩੩. ਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇ ਦੀਘਰਸ੍ਸਾ.

ਰਸ੍ਸਦੀਘਾਨਂ ਕ੍ਵਚਿ ਦੀਘਰਸ੍ਸਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇ. ਤਤ੍ਰਾ-ਯਂ, ਮੁਨੀਚਰੇ, ਸਮ੍ਮਦੇਵ, ਮਾਲਭਾਰੀ.

੩੪. ਸਰਮ੍ਹਾ ਦ੍ਵੇ.

ਸਰਮ੍ਹਾ ਪਰਸ੍ਸ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸ੍ਸ ਕ੍ਵਚਿ ਦ੍ਵੇ ਰੂਪਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਪਗ੍ਗਹੋ. ਸਰਮ੍ਹਾਤਿ ਕਿਂ? ਤਂ ਖਣਂ.

੩੫. ਚਤੁਤ੍ਥਦੁਤਿਯੇਸ੍ਵੇਸਂ ਤਤਿਯਪਠਮਾ.

ਚਤੁਤ੍ਥਦੁਤਿਯੇਸੁ ਪਰੇਸ੍ਵੇਸਂ ਚਤੁਤ੍ਥਦੁਤਿਯਾਨਂ ਤਬ੍ਬਗ੍ਗੇ ਤਤਿਯ ਪਠਮਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਪਚ੍ਚਾਸਤ੍ਥ੍ਯਾ, ਨਿਗ੍ਘੋਸੋ, ਅਕ੍ਖਨ੍ਤਿ, ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ, ਸੇਤਚ੍ਛਤ੍ਤਂ, ਦਡ੍ਢੋ, ਨਿਟ੍ਠਾਨਂ, ਮਹਦ੍ਧਨੋ, ਯਸਤ੍ਥੇਰੋ, ਅਪ੍ਫੁਟਂ, ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਤੋ. ਏਸ੍ਵੀਤਿ ਕਿਂ? ਥੇਰੋ. ਏਸਨ੍ਤਿ ਕਿਂ? ਪਤ੍ਥੋ.

੩੬. ਵਿਤਿਸ੍ਸੇਵੇ ਵਾ.

ਏਵਸਦ੍ਦੇ ਪਰੇ ਇਤਿਸ੍ਸ ਵੋ ਹੋਤਿ ਵਾ. ਇਤ੍ਵੇਵ, ਇਚ੍ਚੇਵ. ਏਵੇਤਿ ਕਿਂ? ਇਚ੍ਚਾਹ.

੩੭. ਏਓਨਮ ਵਣ੍ਣੇ.

ਏਓਨਂ ਵਣ੍ਣੇ ਕ੍ਵਚਿ ਅ ਹੋਤਿ ਵਾ. ਦਿਸ੍ਵਾ ਯਾਚਕ ਮਾਗਤੇ, ਅਕਰਮ੍ਹਸ ਤੇ, ਏਸ ਅਤ੍ਥੋ, ਏਸ ਧਮ੍ਮੋ, ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤਿ, ਸ੍ਵਾਤਨਂ, ਹਿਯ੍ਯਤ੍ਤਨਂ, ਕਰਸ੍ਸੁ. ਵਾਤ੍ਵੇਵ? ਯਾਚਕੇ ਆਗਤੇ ਏਸੋ ਧਮ੍ਮੋ. ਵਣ੍ਣੇਤਿ ਕਿਂ? ਸੋ.

੩੮. ਨਿਗ੍ਗਹੀਤਂ.

ਨਿਗ੍ਗਹੀਤਮਾਗਮੋ ਹੋਤਿ ਵਾ ਕ੍ਵਚਿ. ਚਕ੍ਖੁਂ ਉਦਪਾਦਿ ਚਕ੍ਖੁਉਦਪਾਦਿ, ਪੁਰਿਮਂ ਜਾਤਿਂ ਪੁਰਿਮਜਾਤਿਂ, ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਕੁਸਲਂ ਬਹੁਂ. ਅਵਂਸਿਰੋਤਿਆਦੀਸੁ ਨਿਚ੍ਚਂ… ਵਵਤ੍ਥਿਤਵਿਭਾਸਤ੍ਤਾ ਵਾਧਿਕਾਰਸ੍ਸ, ਸਾਮਤ੍ਤਿਯੇਨਾਗਮੋਵ, ਸ ਚ ਰਸ੍ਸ ਸਰਸ੍ਸੇਵ ਹੋਤਿ… ਤਸ੍ਸ ਰਸ੍ਸਾਨੁਗਤਤ੍ਤਾ.

੩੯. ਲੋਪੋ.

ਨਿਗ੍ਗਹੀਤਸ੍ਸ ਲੋਪੋ ਹੋਤਿ ਵਾ ਕ੍ਵਚਿ. ਕ੍ਯਾਹਂ ਕਿਮਹਂਸਾਰਤ੍ਤੋ ਸਂਰਤ੍ਤੋ. ਸਲ੍ਲੇ ਖੋ-ਗਨ੍ਤੁਕਾਮੋ ਗਨ੍ਤੁਮਨੋਤਿ, ਆਦੀਸੁ ਨਿਚ੍ਚਂ.

੪੦. ਪਰਸਰਸ੍ਸ.

ਨਿਗ੍ਗਹੀਤਮ੍ਹਾ ਪਰਸ੍ਸ ਸਰਸ੍ਸ ਲੋਪੋ ਹੋਤਿ ਵਾ ਕ੍ਵਚਿ. ਤ੍ਵਂ-ਸਿ ਤ੍ਵਮਸਿ.

੪੧. ਵਗ੍ਗੇ ਵਗ੍ਗਨ੍ਤੋ.

ਨਿਗ੍ਗਹੀਤਸ੍ਸ ਖੋ ਵਗ੍ਗੇ ਵਗ੍ਗਨ੍ਤੋ ਵਾ ਹੋਤਿ ਪਚ੍ਚਾਸਤ੍ਤ੍ਯਾ. ਤਙ੍ਕਰੋਤਿ ਤਂ ਕਰੋਤਿ, ਤਞ੍ਚਰਤਿ ਤਂ ਚਰਤਿ, ਤਣ੍ਠਾਨਂ ਤਂ ਠਾਨਂ, ਤਨ੍ਧਨਂ ਤਂ ਧਨਂ, ਤਮ੍ਪਾਤਿ ਤਂ ਪਾਤਿ. ਨਿਚ੍ਚਂ ਪਦਮਜ੍ਝੇ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਕ੍ਵਚਞ੍ਞਾਤ੍ਰਪਿ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ.

੪੨. ਯੇਵਹਿਸੁ ਞੋ.

ਯ ਏਵ ਹਿ ਸਦ੍ਦੇਸੁ ਨਿਗ੍ਗਹੀਤਸ੍ਸ ਵਾ ਞੋ ਹੋਤਿ. ਯਞ੍ਞਦੇਵ, ਤਞ੍ਞੇਵ, ਤਞ੍ਹਿ, ਵਾਤ੍ਵੇਵ? ਯਂ ਯਦੇਵ.

੪੩. ਯੇ ਸਂਸ੍ਸ.

ਸਂਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਯਂ ਨਿਗ੍ਗਹੀਤਂ ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਞੋ ਹੋਤਿ ਯਕਾਰੇ. ਸਞ੍ਞਮੋ ਸਂਯਮੋ.

੪੪. ਮਯਦਾ ਸਰੇ.

ਨਿਗ੍ਗਹੀਤਸ੍ਸ ਮਯਦਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਵਾ ਸਰੇ ਕ੍ਵਚਿ. ਤਮਹਂ, ਤਯਿਦਂ, ਤਦਲਂ. ਵਾ ਤ੍ਵੇਵ? ਤਂ ਅਹਂ.

੪੫. ਵਨਤਰਗਾ ਚਾਗਮਾ.

ਏਤੇ ਮਯਦਾ ਚ ਆਗਮਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਸਰੇ ਵਾ ਕ੍ਵਚਿ. ਤਿਵਙ੍ਗਿਕਂ, ਇਤੋ ਨਾਯਤਿ, ਚਿਨਿਤ੍ਵਾ, ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ, ਨਿਰੋਜਂ, ਪੁਥਗੇਵ, ਇਧਮਾਹੁ, ਯਥਯਿਦਂ, ਅਤ੍ਤਦਤ੍ਥਂ. ਵਾ ਤ੍ਵੇਵ? ਅਤ੍ਤਤ੍ਥਂ. ‘ਅਤਿਪ੍ਪਗੋ ਖੋ ਤਾਵਾ’ਤਿ-ਪਠਮਨ੍ਤੋ ਪਗਸਦ੍ਦੋਵ.

੪੬. ਛਾ ਲ਼ੋ.

ਛਸਦ੍ਦਾ ਪਰਸ੍ਸ ਸਰਸ੍ਸ ਲ਼ਕਾਰੋ ਆਗਮੋ ਹੋਤਿ ਵਾ. ਛਲ਼ਙ੍ਗਂ, ਛਲ਼ਾਯਤਨਂ. ਵਾਤ੍ਵੇਵ? ਛਅਭਿਞ੍ਞਾ.

੪੭. ਤਦਮਿਨਾਦੀਨਿ.

ਤਦਮਿਨਾਦੀਨਿ ਸਾਧੂਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਇਮਿਨਾ ਤਦਮਿਨਾ, ਸਕਿਂ ਆਗਾਮੀ ਸਕਦਾਗਾਮੀ, ਏਕਂ ਇਧ ਅਹਂ ਏਕਮਿਦਾਹਂ, ਸਂਵਿਧਾਯ ਅਵਹਾਰੋ ਸਂਵਿਦਾਵਹਾਰੋ, ਵਾਰਿਨੋ ਵਾਹਕੋ ਵਲਾਹਕੋ, ਜੀਵਨਸ੍ਸ ਮੂਤੋ ਜੀਮੂਤੋ, ਛਵਸ੍ਸ ਸਯਨਂ ਸੁਸਾਨਂ, ਉਦ੍ਧਂ ਖਮਸ੍ਸ ਉਦੁਕ੍ਖਲਂ, ਪਿਸਿਤਾਸੋ ਪਿਸਾਚੋ, ਮਹਿਯਂ ਰਵਤੀਤਿ ਮਯੂਰੋ, ਏਵਮਞ੍ਞੇਪਿ ਪਯੋਗਤੋ-ਨੁਗਨ੍ਤਬ੍ਬਾ, ਪਰੇਸਂ ਪਿਸੋਦਰਾਦਿਮਿਵੇਦਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

੪੮. ਤਵਗ੍ਗਵਰਣਾਨਂ ਯੇ ਚਵਗ੍ਗਬਯਞਾ.

ਤਵਗ੍ਗਵਰਣਾਨਂ ਕ੍ਵਚਿ ਚਵਗ੍ਗਬਯਞਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਯਕਾਰੇ. ਅਪੁਚ੍ਚਣ੍ਡਤਾਯ, ਤਚ੍ਛਂ, ਯਜ੍ਜੇਵਂ, ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ, ਥਞ੍ਞਂ, ਦਿਬ੍ਬਂ, ਪਯ੍ਯੋਸਨਾ, ਪੋਕ੍ਖਰਞ੍ਞੋ. ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਵੇਵ? ਰਤ੍ਤ੍ਯਾ

੪੯. ਵਗ੍ਗਲਸੇਹਿ ਤੇ.

ਵਗ੍ਗਲਸੇਹਿ ਪਰਸ੍ਸ ਯਕਾਰਸ੍ਸ ਕ੍ਵਚਿ ਤੇ ਵਗ੍ਗਲਸਾ ਹੋਨ੍ਤਿ.

ਸਕ੍ਕਤੇ, ਪਚ੍ਚਤੇ, ਅਟ੍ਟਤੇ, ਕੁਪ੍ਪਤੇ, ਫਲ੍ਲਤੇ, ਅਸ੍ਸਤੇ. ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਵੇਵ? ਕ੍ਯਾਹਂ.

੫੦. ਹਸ੍ਸ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ.

ਹਸ੍ਸ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ ਹੋਤਿ ਯਕਾਰੇ. ਗੁਯ੍ਹਂ.

੫੧. ਵੇ ਵਾ.

ਹਸ੍ਸ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ ਹੋਤਿ ਵਾ ਵਕਾਰੇ. ਬਵ੍ਹਾਬਾਧੋ ਬਵ੍ਹਾਬਾਧੋ.

੫੨. ਤਥਾਨਰਾਨਂ ਟਠਣਲਾ

ਤਥਨਰਾਨਂ ਟਠਣਲਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਵਾ. ਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਅਟ੍ਠਕਥਾ, ਗਹਣਂ, ਪਲਿਘੋ, ਪਲਾਯਤਿ. ਵਾਤ੍ਵੇਵ? ਦੁਕ੍ਕਤਂ. ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਵੇਵ? ਸੁਗਤੋ.

੫੩. ਸਂਯੋਗਾਦਿ ਲੋਪੋ.

ਸਂਯੋਗਸ੍ਸ ਯੋ ਆਦੀਭੂਤੋ-ਵਯਵੋ ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਕ੍ਵਚਿ ਲੋਪੋ ਹੋਤਿ. ਪੁਪ੍ਫਂ-ਸਾ ਜਾਯਤੇ-ਗਿਨਿ.

੫੪. ਵਿਚ੍ਛਾਭਿਕ੍ਖਞ੍ਞੇਸੁ ਦ੍ਵੇ.

ਵਿਚ੍ਛਾਯਮਾਭਿਕ੍ਖਞ੍ਞੇ ਚ ਯਂ ਵਤ੍ਤਤੇ, ਤਸ੍ਸ ਦ੍ਵੇ ਰੂਪਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਕ੍ਰਿਯਾਯ ਗੁਣੇਨ ਦਬ੍ਬੇਨ ਵਾ ਭਿਨ੍ਨੇ ਅਤ੍ਥੇ ਬ੍ਯਾਪਿਤੁਮਿਚ੍ਛਾ ਵਿਚ੍ਛਾ. ਰੁਕ੍ਖਂ ਰੁਕ੍ਖਂ ਸਿਞ੍ਚਤਿ, ਗਾਮੋ ਗਾਮੋ ਰਮਣੀਯੋ, ਗਾਮੇ ਗਾਮੇ ਪਾਨੀਯਂ, ਗੇਹੇ ਗੇਹੇ ਇਸ੍ਸਰੋ, ਰਸਂ ਰਸਂ ਭਕ੍ਖਯਤਿ, ਕਿਰਿਯਂ ਕਿਰਿਯਮਾਰਭਤੇ.

ਅਤ੍ਥਿਯੇਵਾ-ਨੁਪੁਬ੍ਬਿਯੇਪਿ ਵਿਚ੍ਛਾ ਮੂਲੇ ਮੂਲੇ ਥੂਲਾ, ਅਗ੍ਗੇ ਅਗ੍ਗੇ ਸੁਖੁਮਾ, ਯਦਿ ਹਿ ਏਤ੍ਥ ਮੂਲਗ੍ਗਭੇਦੋ ਨ ਸਿਯਾ, ਆਨੁਪੁਬ੍ਬਿਯਮ੍ਪਿ ਨ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਮਾਸਕਂ ਮਾਸਕਂ ਇਮਮ੍ਹਾ ਕਹਾਪਣਾ ਭਵਨ੍ਥਾਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਦੇਹੀਤਿ ਮਾਸਕਂ ਮਾਸਕਮਿਚ੍ਚੇਤਸ੍ਮਾ ਵਿਚ੍ਛਾਗਮ੍ਯਤੇ, ਸਦ੍ਦਨ੍ਤਰਤੋ ਪਨ ਇਮਮ੍ਹਾ ਕਹਾਪਣਾਤਿ ਅਵਧਾਰਣਂ. ਪੁਬ੍ਬਂ ਪੁਬ੍ਬਂ ਪੁਪ੍ਫਨ੍ਤਿ, ਪਠਮਂ ਪਠਮਂ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤੀਤ੍ਯਤ੍ਰਾਪਿ ਵਿਚ੍ਛਾਵ. ਇਮੇ ਉਭੋ ਅਡ੍ਢਾ ਕਤਰਾ ਕਤਰਾ ਏਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮਡ੍ਢਤਾ, ਸਬ੍ਬੇ ਇਮੇ ਅਡ੍ਢਾ ਕਤਮਾ ਕਤਮਾ ਇਮੇਸਂ ਅਡ੍ਢੁਤਾ ਇਹਾਪਿ ਵਿਚ੍ਛਾਵ. ਆਭਿਕ੍ਖਞ੍ਞਂ ਪੋਨੋਪੁਞ੍ਞਂ ਪਚਤਿ ਪਚਤਿ, ਪਪਚਤਿ ਪਪਚਤਿ, ਲੁਨਾਹਿ ਲੁਨਾਹਿਤ੍ਵੇਵਾਯਂ ਲੁਨਾਤਿ, ਭੁਤ੍ਵਾ ਭੁਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਪਟਪਟਾ ਕਰੋਤਿ, ਪਟਪਟਾਯਤਿ.

੫੫. ਸ੍ਯਾਦਿਲੋਪੋ ਪੁਬ੍ਬਸ੍ਸੇਕਸ੍ਸ.

ਵਿਚ੍ਛਾਯਮੇਕਸ੍ਸ ਦ੍ਵਿਤ੍ਤੇ ਪੁਬ੍ਬਸ੍ਸ ਸ੍ਯਾਦਿਲੋਪੋ ਹੋਤਿ. ਏਕੇਕਸ੍ਸ. ਕਥਂ ਮਤ੍ਥਕਮਤ੍ਥਕੇਨਾਤਿ? ‘ਸ੍ਯਾਦਿਲੋਪੋ ਪੁਬ੍ਬਸ੍ਸਾ’ਤਿ ਯੋਗਵਿਭਾਗਾ, ਨਾਚਾਤਿਪ੍ਪਸਙ੍ਗੋ ਯੋਗਵਿਭਾਗਾ ਇਟ੍ਠਪ੍ਪਸਿਦ੍ਧੀਤਿ.

੫੬. ਸਬ੍ਬਾਦੀਨਂ ਵੀਤਿਹਾਰੇ.

ਸਬ੍ਬਾਦੀਨਂ ਵੀਤਿਹਾਰੇ ਦ੍ਵੇ ਭਵਨ੍ਤਿ ਪੁਬ੍ਬਸ੍ਸ ਸ੍ਯਾਦਿਲੋਪੋ ਚ. ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸ੍ਸ ਭੋਜਕਾ, ਇਤਰੀਤਰਸ੍ਸ ਭੋਜਕਾ.

੫੭. ਯਾਵਬੋਧਂ ਸਮ੍ਭਮੇ.

ਤੁਰਿਤੇਨਾਪਾਯਹੇਤੁਪਦਸ੍ਸਨਂ ਸਮ੍ਭਮੋ, ਤਸ੍ਮਿਂਸਤਿ ਵਤ੍ਥੁ ਯਾਵਨ੍ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਦੇਹਿ ਸੋ-ਤ੍ਥੋ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੇ, ਤਾਵਨ੍ਤੋ ਸਦ੍ਦਾ ਪਯੁਜ੍ਜਨ੍ਤੇ. ਸਪ੍ਪੋ ਸਪ੍ਪੋ ਸਪ੍ਪੋ, ਬੁਜ੍ਝਸ੍ਸੁ ਬੁਜ੍ਝਸ੍ਸੁ ਬੁਜ੍ਝਸ੍ਸੁ, ਭਿਨ੍ਨੋ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋ ਭਿਨ੍ਨੋ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋ.

੫੮. ਬਹੁਲਂ.

ਅਯਮਧਿਕਾਰੋ ਆਸਤ੍ਥਪਰਿਸਮਤ੍ਤਿਯਾ. ਤੇਨ ਨਾਤਿਪ੍ਪਸਙ੍ਗੋ ਇਟ੍ਠਪ੍ਪਸਿਦ੍ਧਿ ਚ.

ਇਤਿ ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੇ ਬ੍ਯਾਕਰਣੇ ਵੁਤ੍ਤਿਯਂ

ਪਠਮੋ ਕਣ੍ਡੋ.

੨. ਦੁਤਿਯੋ ਕਣ੍ਡੋ (ਸ੍ਯਾਦਿ)

੧. ਦ੍ਵੇ ਦ੍ਵੇ-ਕਾਨੇਕੇਸੁ ਨਾਮਸ੍ਮਾ ਸਿ ਯੋ, ਅਂ ਯੋ, ਨਾ ਹਿ, ਸ ਨਂ, ਸ੍ਮਾ ਹਿ, ਸ ਨਂ, ਸ੍ਮਿਂ ਸੁ.

ਏਤੇਸਂ ਦ੍ਵੇ ਦ੍ਵੇ ਹੋਨ੍ਤਿ ਏਕਾਨੇਕਤ੍ਥੇਸੁ ਵਤ੍ਤਮਾਨਤੋ ਨਾਮਸ੍ਮਾ. ਮੁਨਿ ਮੁਨਯੋ, ਮੁਨਿਂ ਮੁਨਯੋ, ਮੁਨਿਨਾ ਮੁਨੀਹਿ, ਮੁਨਿਸ੍ਸ ਮੁਨੀਨਂ, ਮੁਨਿਸ੍ਮਾ ਮੁਨੀਹਿ, ਮੁਨਿਸ੍ਸ ਮੁਨੀਨਂ, ਮੁਨਿਸ੍ਮਿਂ ਮੁਨੀਸੁ, ਏਵਂ ਕੁਮਾਰੀ ਕੁਮਾਰਿਯੋ, ਕਞ੍ਞਾ ਕਞ੍ਞਾਯੋਤਿ. ਏਤਾਨਿ ਸਤ੍ਤ ਦੁਕਾਨਿ ਸਤ੍ਤ ਵਿਭਤ੍ਤਿਯੋ ਵਿਭਾਗੋ ਵਿਭਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ, ਏਤ੍ਥ ਸਿਅਮਿਤੀ-ਕਾਰਾ-ਕਾਰਾ ‘‘ਕਿਮਂ ਸਿਸੁ’’ ੨,੨੦੦ ਤਿ ਸਂਕੇਤਤ੍ਥਾ.

੨. ਕਮ੍ਮੇ ਦੁਤਿਯਾ.

ਕਰੀਯਤਿ ਕਤ੍ਤੁ ਕਿਰਿਯਾਯਾ-ਭਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧੀਯਤੀਤਿ ਕਮ੍ਮਂ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਦੁਤਿਯਾਵਿਭਤ੍ਤਿ ਹੋਤਂ. ਕਟਂ ਕਰੋਤਿ, ਓਦਨਂ ਪਚਤਿ, ਆਦਿਚ੍ਚਂ ਪਸ੍ਸਤਿ.

‘ਓਦਨੋ ਪਚ੍ਚਤੀ’ਤਿ ਓਦਨਸਦ੍ਦਤੋ ਕਮ੍ਮਤਾ ਨਪ੍ਪਤੀਯਤੇ, ਕਿਞ੍ਚਰਹਿ? ਆਖ੍ਯਾਤਤੋ. ‘ਕਟਂ ਕਰੋਤਿ ਵਿਪੁਲਂ ਦਸ੍ਸਨੀਯ’ਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੇਵ ਗੁਣਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਤਾ, ਇਚ੍ਛਿਤੇਪਿ ਕਮ੍ਮਤ੍ਤਾਵ ਦੁਤਿਯਾ ਸਿਦ੍ਧਾ ਗਾਵੁਂ ਪਯੋ ਦੋਹਤਿ, ਗੋਮਨ੍ਤਂ ਗਾਵਂ ਯਾਚਤਿ, ਗਾਵਮਵਰੁਨ੍ਧਤਿ ਵਜਂ, ਮਾਣਵਕਂ ਮਗ੍ਗਂ ਪੁਚ੍ਛਤਿ, ਗੋਮਨ੍ਤਂ ਗਾਵਂ ਭਿਕ੍ਖਤੇ, ਰੁਕ੍ਖਮਵਚਿਨਾਤਿ ਫਲਾਨਿ, ਸਿਸ੍ਸਂ ਧਮ੍ਮਂ ਬ੍ਰੂਤੇ, ਸਿਸ੍ਸਂ ਧਮ੍ਮਮਨੁਸਾਸਤੀਤਿ. ਏਵਂ ਅਨਿਚ੍ਛਿਤੇਪਿ ਅਹਿਂ ਲਙ੍ਘਯਤਿ, ਵਿਸਂ ਭਕ੍ਖੇਤਿ. ਯਂਨੇਵਿਚ੍ਛਿਤਂ ਨਾਪਿ ਅਨਿਚ੍ਛਿਤਂ, ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਦੁਤਿਯਾ ਸਿਦ੍ਧਾ. ਗਾਮਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਮੁਪਸਪ੍ਪਤਿ.

ਪਥਵਿਂ ਅਧਿਸੇਸ੍ਸਤਿ, ਗਾਮਮਧਿਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਰੁਕ੍ਖਮਜ੍ਝਾਸਤੇਤਿਅਧਿਸੀਠਾਸਾਨਂਪਯੋਗੇ-ਧਿਕਰਣੇ ਕਮ੍ਮਵਚਨਿਚ੍ਛਾ, ਵਤ੍ਤਿਚ੍ਛਾਤੋ ਹਿ ਕਾਰਕਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਯਥਾ-ਵਲਾਹਕਾ ਵਿਜ੍ਜੋਤਤੇ, ਵਲਾਹਕਸ੍ਸ ਵਿਜ੍ਜੋਤਤੇ, ਵਲਾਹਕੋ ਵਿਜ੍ਜੋਤਤੇ, ਵਲਾਹਕੇ ਵਿਜ੍ਜੋਤਤੇ, ਵਲਾਹਕੇਨ ਵਿਜ੍ਜੋਤਤੇਤਿ. ਏਵਮਭਿਨਿਵਿਸਸ੍ਸ ਵਾ ਧਮ੍ਮਮਭਿਨਿਵਿਸਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਵਾ.

ਤਥਾ ਉਪਨ੍ਵਜ੍ਝਾਵਸਸ੍ਸਾਭੋਜਨ ਨਿਵੁਤ੍ਤਿਵਚਨਸ੍ਸ ਗਾਮਮੁਪਵਸਤਿ, ਗ, ਮਮਨੁਵਸਤਿ, ਪਬ੍ਬਤਮਧਿਵਸਤਿ, ਘਰਮਾਵਸਤਿ. ਅਭੋਜਨਨਿਵੁਤ੍ਤਿ ਵਚਨਸ੍ਸਾਤਿ ਕਿਂ? ਗਾਮੇ ਉਪਵਸਤਿ, ਭੋਜਨਨਿਵੁਤ੍ਤਿਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਪ੍ਪਾਨਾਚਾਰੇਪਿ ਕਮ੍ਮਤ੍ਤਾਵ ਦੁਤਿਯਾ ਸਿਯਾ ਨਦਿਮ੍ਪਿਵਤਿ, ਗਾਮਂ ਚਰਤਿ, ਏਵਂ ‘ਸਚੇ ਮਂ ਆਲਪਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿਆਦੀਸੁਪਿ. ਵਿਹਿਤਾਵ ਪਤਿਧਯੋਗੇ ਦੁਤਿਯਾ – ‘ਪਟਿਭਨ੍ਤੁ ਤਂ ਚੁਨ੍ਦ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ’ਤਿ. ਤਂ ਪਤਿ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ ਭਾਸਨ੍ਤੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਯਦਾਤੁ ਧਾਤੁਨਾਯੁਤ੍ਤੋ ਪਤਿ, ਤਦਾ ਤੇਨਾ-ਯੋਗਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇ ਛਟ੍ਠੀਵ ‘ਤਸ੍ਸ ਨਪ੍ਪਟਿਭਾਤੀ’ਤਿ. ਅਕ੍ਖੇ ਦਿਬ੍ਬਤਿ, ਅਕ੍ਖੇਹਿ ਦਿਬ੍ਬਤਿ, ਅਕ੍ਖੇਸੁ ਦਿਬ੍ਬਤੀਤਿ ਕਮ੍ਮਕਰਣਾਧਿਕਰਣਵਚਨਿਚ੍ਛਾ.

੩. ਕਾਲਦ੍ਧਾਨਮਚ੍ਚਨ੍ਤਸਂਯੋਗੇ.

ਕਿਰਿਯਾ, ਗੁਣ, ਦਬ੍ਬੇਹਿ ਸਾਕਲ੍ਲੇਨ ਕਾਲਦ੍ਧਾਨਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਸਂਯੋਗੋ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਿਞ੍ਞਾਯਮਾਨੇ ਕਾਲਸਦ੍ਦੇਹਿ ਅਦ੍ਧਅਦ੍ਦੇਹਿ ਚ ਦੁਤਿਯਾ ਹੋਤਿ. ਮਾਸਮਧੀਤੇ, ਮਾਸਂ ਕਲ੍ਯਾਣਿ, ਮਾਸਂ ਗੁਲ਼ਧਾਨਾ, ਕੋਸਮਧੀਤੇ, ਕੋਸਂ ਕੁਟਿਲਾ ਨਦੀ, ਕੋਸਂ ਪਬ੍ਬਤੋ. ਅਚਨ੍ਤਸਂਯੋਗੇਤਿ ਕਿਂ? ਮਾਸਸ੍ਸ ਦ੍ਵੀਹਮਧੀਤੇ, ਕੋਸਸ੍ਸੇਕਦੇਸੇ ਪਬ੍ਬਤੋ.

ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ, ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ, ਇਮਂ ਰਤ੍ਤਿਂ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਹਾਰਾਜਾਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਕਾਲਵਾਚੀ ਹਿ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਸਂਯੋਗਤ੍ਤਾਵ ਦੁਤਿਯਾ ਸਿਦ੍ਧਾ. ਵਿਭਤ੍ਤਿਵਿਪਲ੍ਲਾਸੇਨਪਿ ਵਾ ਬਹੁਲਂਵਿਧਾਨਾ.

ਫਲਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ ਕਿਰਿਯਾਪਰਿਸਮਤ੍ਤ੍ਯਪਵਗ੍ਗੋ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਿਞ੍ਞਾਯਮਾਨੇ ਕਾਲਦ੍ਧਾਨਂ ਕਿਰਿਯਾਯਾਚ੍ਚਨ੍ਤਸਂਯੋਗੇ ਤਤਿਯਾਭਿਮਤਾ, ਸਾਪਿ ਕਰਣਤ੍ਤਾਵ ਸਿਦ੍ਧਾ ‘ਮਾਸੇਨਾਨੁਵਾਕੋ-ਧੀਤੋ, ਕੋਸੇਨਾਨੁਵਾਕੋ-ਧੀਤੋ’ਤਿ. ਅਨਪਵਗ੍ਗੇਤੁ ਅਸਾਧਕਤਮਤ੍ਤਾਕਰਣਤ੍ਤਾਭਾਵੇ ਦੁਤਿਯਾਵ ‘ਮਾਸਮਧੀਤੋ-ਨੁਵਾਕੋ, ਨ ਚਾਨੇ ਨ ਗਹਿਤੋ’ਤਿ.

ਕਾਰਕਮਜ੍ਝੇ ਯੇ ਕਾਲਦ੍ਧਾਨਵਾਚਿਨੋ, ਤਤੋ ਸਤ੍ਤਮੀਪਞ੍ਚਮਿਯੋ ਅਭਿਮਤਾ ‘ਅਜ੍ਜ ਭੁਤ੍ਵਾ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਦ੍ਵਿਹੇ ਭੁਞ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ, ਦ੍ਵੀਹਾ ਭੁਞ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਤ੍ਰਟ੍ਠੋ-ਯਮਿਸ੍ਸਾਸੋ ਕੋਸੇ ਲਕ੍ਖਂ ਵਿਜ੍ਝਤਿ, ਕੋਸਾ ਲਕ੍ਖਂ ਵਿਜ੍ਝਤੀ’ਤਿ, ਤਾਪੀਹ ਸਕਸਕਕਾਰਕਵਚਨਿਚ੍ਛਾਯੇਵ ਸਿਦ੍ਧਾ.

੪. ਗਤਿ ਬੋਧਾਹਾਰ ਸਦ੍ਦਤ੍ਥਾਕਮ੍ਮਕ ਭਜ੍ਜਾਦੀਨਂ ਪਯੋਜ੍ਜੇ.

ਗਮਨਤ੍ਥਾਨਂ ਬੋਧਤ੍ਥਾਨਂ ਆਹਾਰਤ੍ਥਾਨਂ ਸਦ੍ਦਤ੍ਥਾਨਮਕਮ੍ਮਕਾਨਂ ਭਜ੍ਜਾਦੀਨਞ੍ਚ ਪਯੋਜ੍ਜੇ ਕਤ੍ਤਰਿ ਦੁਤਿਯਾ ਹੋਤਿ. ਸਾਮਤ੍ਥਿਯਾ ਚ ਪਯੋਜਕਬ੍ਯਾਪਾਰੇਨ ਕਮ੍ਮਤਾਵਸ੍ਸ ਹੋਤੀਤਿ ਪਤੀਯਤੇ. ਗਮਯਤਿ ਮਾਣਵਕਂ ਗਾਮਂ, ਯਾਪਯਤਿ ਮਾਣਵਕਂ ਗਾਮਂ, ਬੋਧਯਤਿ ਮਾਣਵਕਂ ਧਮ੍ਮਂ, ਵੇਦਯਤਿ ਮਾਣਵਕਂ ਧਮ੍ਮਂ, ਭੋਜਯਤਿ ਮਾਣ-ਵਕਂ ਮੋਦਕਂ, ਆਸਯਤਿ ਮਾਣਵਕਂ ਮੋਦਕਂ, ਅਜ੍ਝਾਪਯਤਿ ਮਾਣਵਕਂ ਵੇਦਂ, ਪਾਠਯਤਿ ਮਾਣਵਕਂ ਵੇਦਂ, ਆਸਯਤਿ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ, ਸਾਯਯਤਿ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ, ਅਞ੍ਞਂ ਭਜ੍ਜਾਪੇਤਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਕੋਟ੍ਟਾਪੇਤਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਸਨ੍ਥਰਾਪੇਤਿ. ਏਤੇਸਮੇਵਾਤਿ ਕਿਂ? ਪਾਚੇਤਿ ਓਦਨਂ ਦੇਵਦਤ੍ਤੇਨ ਯਞ੍ਞਦਤ੍ਤੋ. ਪਯੋਜ੍ਜੇਤਿ ਕਿਂ? ਗਚ੍ਛਤਿ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ. ਯਦਾ ਚਰਹਿ ਗਮਯਤਿ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਯਞ੍ਞਦਤ੍ਤੋ, ਤਮਪਰੋ ਪਯੋਜੇਤਿ, ਤਦਾ ਗਮਯਤਿ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਯਞ੍ਞਦਤ੍ਤੇਨੇਤਿ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ … ਗਮਯਤਿਸ੍ਸਾ-ਗਮਨਤ੍ਥਤ੍ਤਾ.

੫. ਹਰਾਦੀਨਂ ਵਾ.

ਹਰਾਦੀਨਂ ਪਯੋਜ੍ਜੇ ਕਤ੍ਤਰਿ ਦੁਤਿਯਾ ਹੋਤਿ ਵਾ. ਹਾਰੇਤਿ ਭਾਰਂ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਦੇਵਦਤ੍ਤੇਨੇਤਿ ਵਾ, ਅਜ੍ਝੋਹਾਰੇਤਿ ਸਤ੍ਤੁਂ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਦੇਵਦਤ੍ਤੇਨੇਤਿ ਵਾ, ਕਾਰੇਤਿ ਕਟਂ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਦੇਵਦਤ੍ਤੇਨੇਤਿ ਵਾ ਦਸ੍ਸਯਤੇ ਜਨਂ ਰਾਜਂ ਜਨੇਨੇਤਿ ਵਾ, ਅਭਿਵਾਦਯਤੇ ਗੁਰੁਂ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਦੇਵਦਤ੍ਤੇਨੇਤਿ ਵਾ.

੬. ਨ ਖਾਦਾਦੀਨਂ.

ਖਾਦਾਦੀਨਂ ਪਯੋਜ੍ਜੇ ਕਤ੍ਤਰਿ ਦੁਤਿਯਾ ਨ ਹੋਤਿ. ਖਾਦਯਤਿ ਦੇਵਦਤ੍ਤੇਨ, ਆਦਯਤਿ ਦੇਵਦਤ੍ਤੇਨ, ਅਵ੍ਹ, ਪਯਤਿ ਦੇਵਦਤ੍ਤੇਨ, ਸਦ੍ਦਾਯਯਤਿ ਦੇਵਦਤ੍ਤੇਨ, ਕਨ੍ਦਯਤਿ ਦੇਵਦਤ੍ਤੇਨ, ਨਾਯਯਤਿ ਦੇਵਦਤ੍ਤੇਨ.