ਨਮੋ ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ
ਚਾਣਕ੍ਯਨੀਤਿਪਾਲ਼ਿ
੧. ਨਾਨਾਸਤ੍ਥੋ ਦ੍ਧਤਂ ਵਕ੍ਖੇ,
ਰਾਜ ਨੀਤਿ ਸਮੁਚ੍ਚਯਂ;
ਸਬ੍ਬ ਬੀਜ ਮਿਦਂ ਸਤ੍ਥਂ,
ਚਾਣਕ੍ਯਂ ਸਾਰਸਙ੍ਗਹਂ.
੨. ਮੂਲਸੁਤ੍ਤਂ ਪਵਕ੍ਖਾਮਿ,
ਚਾਣਕ੍ਯੇਨ ਯਥੋਦਿਤਂ;
ਯਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਨ ਮਤ੍ਤੇਨ,
ਮੂਲ਼੍ਹੋ ਭਵਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤੋ.
੩. ਵਿਦੁਤ੍ਤਂ ਨਰਪਚ੍ਚਞ੍ਚ,
ਨੇਵਤੁਲ੍ਯਂ ਕੁਦਾਚਨਂ;
ਸਦੇਸੇ ਪੁਜ੍ਜਤੇ ਰਾਜਾ,
ਵਿਦੂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਪੁਜ੍ਜਤੇ.
੪. ਪਣ੍ਡਿਤੇ ਚ ਗੁਣਾ ਸਬ੍ਬੇ,
ਮੂਲ਼੍ਹੇ ਦੋਸਾ ਹਿ ਕੇਵਲਂ;
ਤਸ੍ਮਾ ਮੂਲ਼੍ਹਸਹਸ੍ਸੇਸੁ,
ਪਞ੍ਞੋ ਏਕੋ ਵਿਸਿਸ੍ਯਤੇ.
੫. ਮਾਤਰਿਵ ਪਰਦਾਰੇਸੁ,
ਪਰਦਬ੍ਬੇਸੁ ਲੇਟ੍ਟੁਵ;
ਅਤ੍ਤਨਿਵ ਸਬ੍ਬਭੂਤੇਸੁ,
ਯੋ ਪਸ੍ਸਤਿ ਸਪਣ੍ਡਿਤੋ.
੬. ਕਿਂਕੁਲੇਨ ਵਿਸਾਲੇਨ,
ਗੁਣਹੀਨੋ ਤੁ ਯੋਨਰੋ;
ਅਕੁਲਿਨੋਪਿ ਸਤ੍ਥਞ੍ਞੋ,
ਦੇਵਤਾਹਿਪਿ ਪੁਜ੍ਜਤੇ.
੭. ਰੂਪਯੋਬ੍ਬਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ,
ਵਿਸਾਲਕੁਲਸਮ੍ਭਵਾ;
ਵਿਜ੍ਜਾਹੀਨਾ ਨਸੋਭਨ੍ਤੇ,
ਨਿਗ੍ਗਨ੍ਧਾ ਇਵ ਕਿਂਸੁਕਾ.
੮. ਤਾਰਾਨਂ ਭੂਸਣਂ ਚਨ੍ਦੋ,
ਨਾਰੀਨਂ ਭੂਸਣਂ ਪਤਿ;
ਪੁਥਬ੍ਯਾ ਭੂਸਣਂ ਰਾਜਾ,
ਵਿਜ੍ਜਾ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸ ਭੂਸਣਂ.
੯. ਮਾਤਾ ਸਤ੍ਤੁ ਪਿਤਾ ਵੇਰੀ,
ਯੇਨ ਬਾਲੋ ਨਪਾਟ੍ਠਿਤੋ;
ਨ ਸੋਭਤੇ ਸਭਾਮਜ੍ਝੇ,
ਹਂਸਮਜ੍ਝੇ ਬਕੋਯਥਾ.
੧੦. ਵਰਮੇਕੋ ਗੁਣੀ ਪੁਤ੍ਤੋ,
ਨ ਚ ਮੂਲ਼੍ਹਸਤੇਹਿਪਿ;
ਏਕੋ ਚਨ੍ਦੋ ਤਮੋ ਹਨ੍ਤਿ,
ਨ ਚ ਤਾਰਗਣੇਹਿਪਿ.
੧੧. ਲਾਲਯੇ ਪਞ੍ਚਵਸ੍ਸਾਨਿ,
ਦਸਵਸ੍ਸਾਨਿ ਤਾਲਯੇ;
ਪਤ੍ਤੇ ਤੁ ਸੋਲ਼ਸੇ ਵਸ੍ਸੇ,
ਪੁਤ੍ਤਂ ਮਿਤ੍ਤਂਵ ਆਚਰੇ.
੧੨. ਲਾਲਨੇ ਬਹਵੋ ਦੋਸਾ,
ਤਾਲਨੇ ਬਹਵੋ ਗੁਣਾ;
ਤਸ੍ਮਾ ਪੁਤ੍ਤਞ੍ਚ ਸਿਸ੍ਸਞ੍ਚ,
ਤਾਲਯੇ ਨ ਤੁ ਲਾਲਯੇ.
੧੩. ਏਕੇਨਾਪਿ ਸੁਵਕ੍ਖੇਨ,
ਪੁਪ੍ਫਿਤੇਨ ਸੁਗਨ੍ਧਿਨਾ;
ਵਾਸਿਤਸ੍ਸ ਵਨਂ ਸਬ੍ਬਂ,
ਸੁਪੁਤ੍ਤੇਨ ਕੁਲਂਯਥਾ.
੧੪. ਏਕਸ੍ਸਾਪਿ ਕੁਵਕ੍ਖਸ੍ਸ,
ਕੋਟਰਟ੍ਠੇਨ ਅਗ੍ਗਿਨਾ;
ਦਯ੍ਹਤੇ ਹਿ ਵਨਂ ਸਬ੍ਬਂ,
ਕੁਪੁਤ੍ਤੇਨ ਕੁਲਂ ਯਥਾ.
੧੫. ਦੂਰਤੋ ਸੋਭਤੇ ਮੂਲ਼੍ਹੋ,
ਲਮ੍ਬਮਾਨ ਪਟਾਵੁਤੋ;
ਤਾਵਞ੍ਚ ਸੋਭਤੇ ਮੂਲ਼੍ਹੋ,
ਯਾਵ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨਭਾਸਤੇ.
੧੬. ਵਿਸਤੋ ਅਮਤਂ ਗਾਯ੍ਹਂ,
ਅਮੇਜ੍ਝਾਅਪਿ ਕਞ੍ਚਨਂ;
ਨੀਚਤੋ ਉਤ੍ਤਮਾ ਵਿਜ੍ਜਾ,
ਥੀਰਤ੍ਨਂ ਦੁਕ੍ਕੁਲਾਅਪਿ.
੧੭. ਉਸ੍ਸਵੇ ਬ੍ਯਸਨੇਚੇਵ,
ਦੁਬ੍ਭਿਕ੍ਖੇ ਸਤ੍ਤੁਵਿਗ੍ਗਹੇ;
ਰਾਜਦ੍ਵਾਰੇ ਸੁਸਾਨੇਚ,
ਯੋ ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਸਬਨ੍ਧਵੋ.
੧੮. ਪਰੋਕ੍ਖੇ ਕਿਚ੍ਚਹਨ੍ਤਾਰਂ,
ਪਚ੍ਚਕ੍ਖੇ ਪਿਯਵਾਦਿਨਂ;
ਵਜ੍ਜਯੇ ਤਾਦਿਸਂ ਮਿਤ੍ਤਂ,
ਵਿਸਕੁਮ੍ਭਂ ਪਯੋਮੁਖਂ.
੧੯. ਸਕਿਂ ਦੁਟ੍ਠਞ੍ਚ ਮਿਤ੍ਤਂ ਯੋ,
ਪੁਨ ਸਨ੍ਧਾਤੁ ਮਿਚ੍ਛਤਿ;
ਸਮਚ੍ਚੁ ਮੁਪਗਣ੍ਹਾਤਿ,
ਗਬ੍ਭ ਮਸ੍ਸਤਰੀ ਯਥਾ.
੨੦. ਨ ਵਿਸ੍ਸਸੇ ਅਵਿਸ੍ਸਤ੍ਥਂ,
ਮਿਤ੍ਤਞ੍ਚਾਪਿ ਨ ਵਿਸ੍ਸਸੇ;
ਕਦਾਚਿ ਕੁਪਿਤਂ ਮਿਤ੍ਤਂ,
ਸਬ੍ਬਦੋਸਂ ਪਕਾਸਯੇ.
੨੧. ਜਾਨਿਯਾ ਪੇਸਨੇ ਭਚ੍ਚੇ,
ਬਨ੍ਧਵੇ ਬ੍ਯਸਨਾਗਮੇ;
ਮਿਤ੍ਤਞ੍ਚਾ ਪਦਿਕਾਲੇਚ,
ਭਰਿਯਞ੍ਚ ਵਿਭਵਕ੍ਖਯੇ.
੨੨. ਉਪਕਾਰਗ੍ਗਹਿਤੇਨ,
ਸਤ੍ਤੁਨਾਸਤ੍ਤੁਮੁਦ੍ਧਰੇ;
ਪਾਦਲਗ੍ਗਂ ਕਰਟ੍ਠੇਨ,
ਕਣ੍ਟਕੇਨੇਵ ਕਣ੍ਟਕਂ.
੨੩. ਨ ਮਿਤ੍ਤਂ ਕੋਚਿ ਕਸ੍ਸਚਿ,
ਨ ਕੋਚਿ ਰਿਪੁ ਕਸ੍ਸਚਿ;
ਕਾਰਣੇਨ ਹਿ ਞਾਯਤਿ,
ਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਚ ਰਿਪੂ ਤਥਾ.
੨੪. ਦੁਜ੍ਜਨੋ ਪਿਯਵਾਦੀ ਚ,
ਨੇਤਂ ਵਿਸ੍ਸਾਸਕਾਰਣਂ;
ਮਧੁ ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਜਿਵ੍ਹਗ੍ਗੇ,
ਹਦਯੇ ਤੁ ਹਲਾਹਲਂ.
੨੫. ਦੁਜ੍ਜਨੋ ਪਰਿਹਨ੍ਤਬ੍ਬੋ,
ਵਿਜ੍ਜਾਯਾ ਲਙ੍ਕਤੋਪਿ ਸਂ;
ਮਣਿਨਾ ਭੂਸਿਤੋ ਸਪ੍ਪੋ,
ਕਿਮੇ ਸੋ ਨਭਯਂ ਕਰੋ.
੨੬. ਸਪ੍ਪੋ ਕੂਰੋ ਖਲੋ ਕੂਰੋ,
ਸਪ੍ਪਾ ਕੂਰਤਰੋ ਖਲੋ;
ਮਨ੍ਤੋ ਸਧਿਵਸੋ ਸਪ੍ਪੋ,
ਖਲੋ ਕੇਨ ਨਿਵਾਯ੍ਯਤੇ.
੨੭. ਨਖੀਨਞ੍ਚ ਨਦੀਨਞ੍ਚ,
ਸਿਙ੍ਗੀਨਂ ਸਤ੍ਥਪਾਣਿਨਂ;
ਵਿਸ੍ਸਾਸੋ ਨੇਵਕਾਤਬ੍ਬੋ,
ਥੀਸੁ ਰਾਜਕੁਲੇਸੁ ਚ.
੨੮. ਹਤ੍ਥੀ ਹਤ੍ਥਸਹਸ੍ਸੇਨ,
ਸਤਹਤ੍ਥੇਨ ਵਾਜਿਨੋ;
ਸਿਙ੍ਗਿਨੋ ਦਸਹਤ੍ਥੇਨ,
ਠਾਨਚਾਗੇਨ ਦੁਜ੍ਜਨੋ.
੨੯. ਆਪਦਤ੍ਥਂ ਧਨਂ ਰਕ੍ਖੇ,
ਦਾਰਂ ਰਕ੍ਖੇ ਧਨੇਹਿਪਿ;
ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਤਤਂ ਰਕ੍ਖੇ,
ਦਾਰੇਹਿਪਿ ਧਨੇਹਿਪਿ.
੩੦. ਪਰਦਾਰਂ ਪਰਦਬ੍ਬਂ,
ਪਰਿਵਾਦਂ ਪਰਸ੍ਸ ਚ;
ਪਰਿਹਾਸਂ ਗੁਰੁਟ੍ਠਾਨੇ,
ਚਾਪਲ੍ਯਞ੍ਚ ਵਿਵਜ੍ਜਯੇ.
੩੧. ਚਜੇ ਏਕਂ ਕੁਲਸ੍ਸਤ੍ਥੇ,
ਗਾਮਸ੍ਸਤ੍ਥੇ ਕੁਲਂ ਚਜੇ;
ਗਾਮ ਜਨਪਦਸ੍ਸਤ੍ਥੇ,
ਅਤ੍ਤਤ੍ਥੇ ਪਥਵਿਂ ਚਜੇ.
੩੨. ਚਲਤ੍ਯੇਕੇਨ ਪਾਦੇਨ,
ਤਿਟ੍ਠ ਤ੍ਯੇਕੇਨ ਬੁਦ੍ਧਿਮਾ;
ਨਾਸਮਿਕ੍ਖ੍ਯ ਪਰਂ ਠਾਨਂ,
ਪੁਬ੍ਬਮਾਯਤਨਂ ਚਜੇ.
੩੩. ਲੁਦ੍ਧ ਮਤ੍ਥੇਨ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯ,
ਥਦ੍ਧ ਮਞ੍ਜਲੀ ਕਮ੍ਮੁਨਾ;
ਮੂਲ਼੍ਹਂ ਛਨ੍ਦੋ ਨੁਵਤ੍ਤੇਨ,
ਤਥਾ ਤਥੇਨ ਪਣ੍ਡਿਤਂ.
੩੪. ਅਤ੍ਥਨਾਸਂ ਮਨੋਤਾਪਂ,
ਗੇਹੇ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਨਿ ਚ;
ਵਞ੍ਚਨਞ੍ਚ ਪਮਾਣਞ੍ਚ,
ਮਤਿਮਾ ਨ ਪਕਾਸਯੇ.
੩੫. ਧਨਧਞ੍ਞਪ੍ਪਯੋਗੇਸੁ,
ਤਥਾ ਵਿਜ੍ਜਾਗਮੇਸੁ ਚ;
ਆਹਾਰੇ ਬ੍ਯਵਹਾਰੇ ਚ,
ਚਤ੍ਤਲਜ੍ਜੋ ਸਦਾ ਭਵੇ.
੩੬. ਧਨਿਨੋ ਸੋਤ੍ਥਿਯੋ ਰਾਜਾ,
ਨਦੀ ਵੇਜ੍ਜੋ ਤੁ ਪਞ੍ਚਮੋ;
ਪਞ੍ਚ ਯਤ੍ਰ ਨਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤੇ,
ਤਤ੍ਰ ਵਾਸਂ ਨਕਾਰਯੇ.
੩੭. ਯਸ੍ਮਿਂਦੇਸੇ ਨ ਸਮ੍ਮਾਨਂ,
ਨ ਪੀਤਿ ਨਚ ਬਨ੍ਧਵਾ;
ਨ ਚ ਵਿਜ੍ਜਾਗਮੋ ਕੋਚਿ,
ਤਂਦੇਸਂ ਪਰਿਵਜ੍ਜਯੇ.