੪. ਦਾਨਵਗ੍ਗੋ

੧. ਪਠਮਦਾਨਸੁਤ੍ਤਂ

੩੧. [ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੩੬] ‘‘ਅਟ੍ਠਿਮਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦਾਨਾਨਿ. ਕਤਮਾਨਿ ਅਟ੍ਠ? ਆਸਜ੍ਜ ਦਾਨਂ ਦੇਤਿ, ਭਯਾ ਦਾਨਂ ਦੇਤਿ, ‘ਅਦਾਸਿ ਮੇ’ਤਿ ਦਾਨਂ ਦੇਤਿ, ‘ਦਸ੍ਸਤਿ ਮੇ’ਤਿ ਦਾਨਂ ਦੇਤਿ, ‘ਸਾਹੁ ਦਾਨ’ਨ੍ਤਿ ਦਾਨਂ ਦੇਤਿ, ‘ਅਹਂ ਪਚਾਮਿ, ਇਮੇ ਨ ਪਚਨ੍ਤਿ; ਨਾਰਹਾਮਿ ਪਚਨ੍ਤੋ ਅਪਚਨ੍ਤਾਨਂ ਦਾਨਂ ਅਦਾਤੁ’ਨ੍ਤਿ ਦਾਨਂ ਦੇਤਿ, ‘ਇਮਂ ਮੇ ਦਾਨਂ ਦਦਤੋ ਕਲ੍ਯਾਣੋ ਕਿਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦੋ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਚ੍ਛਤੀ’ਤਿ ਦਾਨਂ ਦੇਤਿ, ਚਿਤ੍ਤਾਲਙ੍ਕਾਰਚਿਤ੍ਤਪਰਿਕ੍ਖਾਰਤ੍ਥਂ ਦਾਨਂ ਦੇਤਿ. ਇਮਾਨਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਟ੍ਠ ਦਾਨਾਨੀ’’ਤਿ. ਪਠਮਂ.

੨. ਦੁਤਿਯਦਾਨਸੁਤ੍ਤਂ

੩੨. [ਕਥਾ. ੪੮੦] ‘‘ਸਦ੍ਧਾ ਹਿਰਿਯਂ ਕੁਸਲਞ੍ਚ ਦਾਨਂ,

ਧਮ੍ਮਾ ਏਤੇ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਾਨੁਯਾਤਾ;

ਏਤਞ੍ਹਿ ਮਗ੍ਗਂ ਦਿਵਿਯਂ ਵਦਨ੍ਤਿ,

ਏਤੇਨ ਹਿ ਗਚ੍ਛਤਿ ਦੇਵਲੋਕ’’ਨ੍ਤਿ. ਦੁਤਿਯਂ;

੩. ਦਾਨਵਤ੍ਥੁਸੁਤ੍ਤਂ

੩੩. ‘‘ਅਟ੍ਠਿਮਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦਾਨਵਤ੍ਥੂਨਿ. ਕਤਮਾਨਿ ਅਟ੍ਠ? ਛਨ੍ਦਾ ਦਾਨਂ ਦੇਤਿ, ਦੋਸਾ ਦਾਨਂ ਦੇਤਿ, ਮੋਹਾ ਦਾਨਂ ਦੇਤਿ, ਭਯਾ ਦਾਨਂ ਦੇਤਿ, ‘ਦਿਨ੍ਨਪੁਬ੍ਬਂ ਕਤਪੁਬ੍ਬਂ ਪਿਤੁਪਿਤਾਮਹੇਹਿ, ਨਾਰਹਾਮਿ ਪੋਰਾਣਂ ਕੁਲਵਂਸਂ ਹਾਪੇਤੁ’ਨ੍ਤਿ ਦਾਨਂ ਦੇਤਿ, ‘ਇਮਾਹਂ ਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਸੁਗਤਿਂ ਸਗ੍ਗਂ ਲੋਕਂ ਉਪਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਦਾਨਂ ਦੇਤਿ, ‘ਇਮਂ ਮੇ ਦਾਨਂ ਦਦਤੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸੀਦਤਿ, ਅਤ੍ਤਮਨਤਾ ਸੋਮਨਸ੍ਸਂ ਉਪਜਾਯਤੀ’ਤਿ ਦਾਨਂ ਦੇਤਿ, ਚਿਤ੍ਤਾਲਙ੍ਕਾਰਚਿਤ੍ਤਪਰਿਕ੍ਖਾਰਤ੍ਥਂ ਦਾਨਂ ਦੇਤਿ. ਇਮਾਨਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਟ੍ਠ ਦਾਨਵਤ੍ਥੂਨੀ’’ਤਿ. ਤਤਿਯਂ.

੪. ਖੇਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਂ

੩੪. ‘‘ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਖੇਤ੍ਤੇ ਬੀਜਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਨ ਮਹਪ੍ਫਲਂ ਹੋਤਿ ਨ ਮਹਸ੍ਸਾਦਂ ਨ ਫਾਤਿਸੇਯ੍ਯਂ [ਨ ਫਾਤਿਸੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕ.), ਨ ਫਾਤਿਸੇਯ੍ਯਾ (ਕਤ੍ਥਚਿ)]. ਕਥਂ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਖੇਤ੍ਤਂ ਉਨ੍ਨਾਮਨਿਨ੍ਨਾਮਿ ਚ ਹੋਤਿ, ਪਾਸਾਣਸਕ੍ਖਰਿਕਞ੍ਚ ਹੋਤਿ, ਊਸਰਞ੍ਚ ਹੋਤਿ, ਨ ਚ ਗਮ੍ਭੀਰਸਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਆਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਅਪਾਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਮਾਤਿਕਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਮਰਿਯਾਦਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਖੇਤ੍ਤੇ ਬੀਜਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਨ ਮਹਪ੍ਫਲਂ ਹੋਤਿ ਨ ਮਹਸ੍ਸਾਦਂ ਨ ਫਾਤਿਸੇਯ੍ਯਂ.

‘‘ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇਸੁ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਸੁ ਦਾਨਂ ਦਿਨ੍ਨਂ ਨ ਮਹਪ੍ਫਲਂ ਹੋਤਿ ਨ ਮਹਾਨਿਸਂਸਂ ਨ ਮਹਾਜੁਤਿਕਂ ਨ ਮਹਾਵਿਪ੍ਫਾਰਂ. ਕਥਂ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇਸੁ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਮਿਚ੍ਛਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾ, ਮਿਚ੍ਛਾਵਾਚਾ, ਮਿਚ੍ਛਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤਾ, ਮਿਚ੍ਛਾਆਜੀਵਾ, ਮਿਚ੍ਛਾਵਾਯਾਮਾ, ਮਿਚ੍ਛਾਸਤਿਨੋ, ਮਿਚ੍ਛਾਸਮਾਧਿਨੋ. ਏਵਂ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇਸੁ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਸੁ ਦਾਨਂ ਦਿਨ੍ਨਂ ਨ ਮਹਪ੍ਫਲਂ ਹੋਤਿ ਨ ਮਹਾਨਿਸਂਸਂ ਨ ਮਹਾਜੁਤਿਕਂ ਨ ਮਹਾਵਿਪ੍ਫਾਰਂ.

‘‘ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਖੇਤ੍ਤੇ ਬੀਜਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਮਹਪ੍ਫਲਂ ਹੋਤਿ ਮਹਸ੍ਸਾਦਂ ਫਾਤਿਸੇਯ੍ਯਂ. ਕਥਂ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਖੇਤ੍ਤਂ ਅਨੁਨ੍ਨਾਮਾਨਿਨ੍ਨਾਮਿ ਚ ਹੋਤਿ, ਅਪਾਸਾਣਸਕ੍ਖਰਿਕਞ੍ਚ ਹੋਤਿ, ਅਨੂਸਰਞ੍ਚ ਹੋਤਿ, ਗਮ੍ਭੀਰਸਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਆਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ, ਅਪਾਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ, ਮਾਤਿਕਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ, ਮਰਿਯਾਦਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਖੇਤ੍ਤੇ ਬੀਜਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਮਹਪ੍ਫਲਂ ਹੋਤਿ ਮਹਸ੍ਸਾਦਂ ਫਾਤਿਸੇਯ੍ਯਂ.

‘‘ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇਸੁ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਸੁ ਦਾਨਂ ਦਿਨ੍ਨਂ ਮਹਪ੍ਫਲਂ ਹੋਤਿ ਮਹਾਨਿਸਂਸਂ ਮਹਾਜੁਤਿਕਂ ਮਹਾਵਿਪ੍ਫਾਰਂ. ਕਥਂ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇਸੁ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾ, ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾ, ਸਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤਾ, ਸਮ੍ਮਾਆਜੀਵਾ, ਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮਾ, ਸਮ੍ਮਾਸਤਿਨੋ, ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿਨੋ. ਏਵਂ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇਸੁ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਸੁ ਦਾਨਂ ਦਿਨ੍ਨਂ ਮਹਪ੍ਫਲਂ ਹੋਤਿ ਮਹਾਨਿਸਂਸਂ ਮਹਾਜੁਤਿਕਂ ਮਹਾਵਿਪ੍ਫਾਰ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਯਥਾਪਿ ਖੇਤ੍ਤੇ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ, ਪਵੁਤ੍ਤਾ ਬੀਜਸਮ੍ਪਦਾ;

ਦੇਵੇ ਸਮ੍ਪਾਦਯਨ੍ਤਮ੍ਹਿ [ਸਞ੍ਜਾਯਨ੍ਤਮ੍ਹਿ (ਕ.)], ਹੋਤਿ ਧਞ੍ਞਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਦਾ.

‘‘ਅਨੀਤਿਸਮ੍ਪਦਾ ਹੋਤਿ, ਵਿਰੂਲ਼੍ਹੀ ਭਵਤਿ ਸਮ੍ਪਦਾ;

ਵੇਪੁਲ੍ਲਸਮ੍ਪਦਾ ਹੋਤਿ, ਫਲਂ ਵੇ ਹੋਤਿ ਸਮ੍ਪਦਾ.

‘‘ਏਵਂ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸੀਲੇਸੁ, ਦਿਨ੍ਨਾ ਭੋਜਨਸਮ੍ਪਦਾ;

ਸਮ੍ਪਦਾਨਂ ਉਪਨੇਤਿ, ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਹਿਸ੍ਸ ਤਂ ਕਤਂ.

‘‘ਤਸ੍ਮਾ ਸਮ੍ਪਦਮਾਕਙ੍ਖੀ, ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਥੂਧ ਪੁਗ੍ਗਲੋ;

ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਪਞ੍ਞੇ ਸੇਵੇਥ, ਏਵਂ ਇਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਪਦਾ.

‘‘ਵਿਜ੍ਜਾਚਰਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ, ਲਦ੍ਧਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਦਂ;

ਕਰੋਤਿ ਕਮ੍ਮਸਮ੍ਪਦਂ, ਲਭਤਿ ਚਤ੍ਥਸਮ੍ਪਦਂ.

‘‘ਲੋਕਂ ਞਤ੍ਵਾ ਯਥਾਭੂਤਂ, ਪਪ੍ਪੁਯ੍ਯ ਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਦਂ;

ਮਗ੍ਗਸਮ੍ਪਦਮਾਗਮ੍ਮ, ਯਾਤਿ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਮਾਨਸੋ.

‘‘ਓਧੁਨਿਤ੍ਵਾ ਮਲਂ ਸਬ੍ਬਂ, ਪਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸਮ੍ਪਦਂ;

ਮੁਚ੍ਚਤਿ ਸਬ੍ਬਦੁਕ੍ਖੇਹਿ, ਸਾ ਹੋਤਿ ਸਬ੍ਬਸਮ੍ਪਦਾ’’ਤਿ. ਚਤੁਤ੍ਥਂ;

੫. ਦਾਨੂਪਪਤ੍ਤਿਸੁਤ੍ਤਂ

੩੫. [ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੩੭] ‘‘ਅਟ੍ਠਿਮਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦਾਨੂਪਪਤ੍ਤਿਯੋ. ਕਤਮਾ ਅਟ੍ਠ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਦਾਨਂ ਦੇਤਿ ਸਮਣਸ੍ਸ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਵਾ ਅਨ੍ਨਂ ਪਾਨਂ ਵਤ੍ਥਂ ਯਾਨਂ ਮਾਲਾਗਨ੍ਧਵਿਲੇਪਨਂ ਸੇਯ੍ਯਾਵਸਥਪਦੀਪੇਯ੍ਯਂ. ਸੋ ਯਂ ਦੇਤਿ ਤਂ ਪਚ੍ਚਾਸੀਸਤਿ [ਪਚ੍ਚਾਸਿਂਸਤਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)]. ਸੋ ਪਸ੍ਸਤਿ ਖਤ੍ਤਿਯਮਹਾਸਾਲੇ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲੇ ਵਾ ਗਹਪਤਿਮਹਾਸਾਲੇ ਵਾ ਪਞ੍ਚਹਿ ਕਾਮਗੁਣੇਹਿ ਸਮਪ੍ਪਿਤੇ ਸਮਙ੍ਗੀਭੂਤੇ ਪਰਿਚਾਰਯਮਾਨੇ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘ਅਹੋ ਵਤਾਹਂ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਖਤ੍ਤਿਯਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਵਾ ਗਹਪਤਿਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਵਾ ਸਹਬ੍ਯਤਂ ਉਪਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ! ਸੋ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਦਹਤਿ, ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਿ, ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਭਾਵੇਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੀਨੇ ਵਿਮੁਤ੍ਤਂ [ਹੀਨੇਧਿਮੁਤ੍ਤਂ (ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.) ਵਿਮੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਂ, ਵਿਮੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਂ (ਟੀਕਾਸਂਵਣ੍ਣਨਾ)], ਉਤ੍ਤਰਿ ਅਭਾਵਿਤਂ, ਤਤ੍ਰੂਪਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ. ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਖਤ੍ਤਿਯਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਵਾ ਗਹਪਤਿਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਵਾ ਸਹਬ੍ਯਤਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ. ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਸੀਲਵਤੋ ਵਦਾਮਿ, ਨੋ ਦੁਸ੍ਸੀਲਸ੍ਸ. ਇਜ੍ਝਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੀਲਵਤੋ ਚੇਤੋਪਣਿਧਿ ਵਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ.

‘‘ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਦਾਨਂ ਦੇਤਿ ਸਮਣਸ੍ਸ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਵਾ ਅਨ੍ਨਂ ਪਾਨਂ ਵਤ੍ਥਂ ਯਾਨਂ ਮਾਲਾਗਨ੍ਧਵਿਲੇਪਨਂ ਸੇਯ੍ਯਾਵਸਥਪਦੀਪੇਯ੍ਯਂ. ਸੋ ਯਂ ਦੇਤਿ ਤਂ ਪਚ੍ਚਾਸੀਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਸੁਤਂ ਹੋਤਿ – ‘ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਾ [ਚਾਤੁਮ੍ਮਹਾਰਾਜਿਕਾ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਦੇਵਾ ਦੀਘਾਯੁਕਾ ਵਣ੍ਣਵਨ੍ਤੋ ਸੁਖਬਹੁਲਾ’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘ਅਹੋ ਵਤਾਹਂ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਂ ਉਪਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਦਹਤਿ, ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਿ, ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਭਾਵੇਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੀਨੇ ਵਿਮੁਤ੍ਤਂ, ਉਤ੍ਤਰਿ ਅਭਾਵਿਤਂ, ਤਤ੍ਰੂਪਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ. ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ. ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਸੀਲਵਤੋ ਵਦਾਮਿ, ਨੋ ਦੁਸ੍ਸੀਲਸ੍ਸ. ਇਜ੍ਝਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੀਲਵਤੋ ਚੇਤੋਪਣਿਧਿ ਵਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ.

‘‘ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਦਾਨਂ ਦੇਤਿ ਸਮਣਸ੍ਸ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਵਾ ਅਨ੍ਨਂ ਪਾਨਂ ਵਤ੍ਥਂ ਯਾਨਂ ਮਾਲਾਗਨ੍ਧਵਿਲੇਪਨਂ ਸੇਯ੍ਯਾਵਸਥਪਦੀਪੇਯ੍ਯਂ. ਸੋ ਯਂ ਦੇਤਿ ਤਂ ਪਚ੍ਚਾਸੀਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਸੁਤਂ ਹੋਤਿ – ਤਾਵਤਿਂਸਾ ਦੇਵਾ…ਪੇ… ਯਾਮਾ ਦੇਵਾ… ਤੁਸਿਤਾ ਦੇਵਾ… ਨਿਮ੍ਮਾਨਰਤੀ ਦੇਵਾ… ਪਰਨਿਮ੍ਮਿਤਵਸਵਤ੍ਤੀ ਦੇਵਾ ਦੀਘਾਯੁਕਾ ਵਣ੍ਣਵਨ੍ਤੋ ਸੁਖਬਹੁਲਾਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘ਅਹੋ ਵਤਾਹਂ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਪਰਨਿਮ੍ਮਿਤਵਸਵਤ੍ਤੀਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਂ ਉਪਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਦਹਤਿ, ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਿ, ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਭਾਵੇਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੀਨੇ ਵਿਮੁਤ੍ਤਂ, ਉਤ੍ਤਰਿ ਅਭਾਵਿਤਂ, ਤਤ੍ਰੂਪਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ. ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਪਰਨਿਮ੍ਮਿਤਵਸਵਤ੍ਤੀਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ. ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਸੀਲਵਤੋ ਵਦਾਮਿ, ਨੋ ਦੁਸ੍ਸੀਲਸ੍ਸ. ਇਜ੍ਝਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੀਲਵਤੋ ਚੇਤੋਪਣਿਧਿ ਵਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ.

‘‘ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਦਾਨਂ ਦੇਤਿ ਸਮਣਸ੍ਸ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਵਾ ਅਨ੍ਨਂ ਪਾਨਂ ਵਤ੍ਥਂ ਯਾਨਂ ਮਾਲਾਗਨ੍ਧਵਿਲੇਪਨਂ ਸੇਯ੍ਯਾਵਸਥਪਦੀਪੇਯ੍ਯਂ. ਸੋ ਯਂ ਦੇਤਿ ਤਂ ਪਚ੍ਚਾਸੀਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਸੁਤਂ ਹੋਤਿ – ‘ਬ੍ਰਹ੍ਮਕਾਯਿਕਾ ਦੇਵਾ ਦੀਘਾਯੁਕਾ ਵਣ੍ਣਵਨ੍ਤੋ ਸੁਖਬਹੁਲਾ’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘ਅਹੋ ਵਤਾਹਂ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਕਾਯਿਕਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਂ ਉਪਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਦਹਤਿ, ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਿ, ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਭਾਵੇਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੀਨੇ ਵਿਮੁਤ੍ਤਂ, ਉਤ੍ਤਰਿ ਅਭਾਵਿਤਂ, ਤਤ੍ਰੂਪਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ. ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਕਾਯਿਕਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ. ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਸੀਲਵਤੋ ਵਦਾਮਿ, ਨੋ ਦੁਸ੍ਸੀਲਸ੍ਸ; ਵੀਤਰਾਗਸ੍ਸ, ਨੋ ਸਰਾਗਸ੍ਸ. ਇਜ੍ਝਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੀਲਵਤੋ ਚੇਤੋਪਣਿਧਿ ਵੀਤਰਾਗਤ੍ਤਾ. ਇਮਾ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਟ੍ਠ ਦਾਨੂਪਪਤ੍ਤਿਯੋ’’ਤਿ. ਪਞ੍ਚਮਂ.

੬. ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੁਸੁਤ੍ਤਂ

੩੬. ‘‘ਤੀਣਿਮਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੂਨਿ. ਕਤਮਾਨਿ ਤੀਣਿ? ਦਾਨਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੁ [ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੁਂ (ਸੀ. ਪੀ.) ਏਵਮੁਪਰਿਪਿ], ਸੀਲਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੁ, ਭਾਵਨਾਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੁ. ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਦਾਨਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੁ ਪਰਿਤ੍ਤਂ ਕਤਂ ਹੋਤਿ, ਸੀਲਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੁ ਪਰਿਤ੍ਤਂ ਕਤਂ ਹੋਤਿ, ਭਾਵਨਾਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੁਂ [ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੁ (ਸ੍ਯਾ.)] ਨਾਭਿਸਮ੍ਭੋਤਿ. ਸੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਮਨੁਸ੍ਸਦੋਭਗ੍ਯਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ.

‘‘ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਦਾਨਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੁ ਮਤ੍ਤਸੋ ਕਤਂ ਹੋਤਿ, ਸੀਲਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੁ ਮਤ੍ਤਸੋ ਕਤਂ ਹੋਤਿ, ਭਾਵਨਾਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੁਂ ਨਾਭਿਸਮ੍ਭੋਤਿ. ਸੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਮਨੁਸ੍ਸਸੋਭਗ੍ਯਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ.

‘‘ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਦਾਨਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੁ ਅਧਿਮਤ੍ਤਂ ਕਤਂ ਹੋਤਿ, ਸੀਲਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੁ ਅਧਿਮਤ੍ਤਂ ਕਤਂ ਹੋਤਿ, ਭਾਵਨਾਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੁਂ ਨਾਭਿਸਮ੍ਭੋਤਿ. ਸੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ. ਤਤ੍ਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਹਾਰਾਜਾਨੋ ਦਾਨਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੁਂ ਅਤਿਰੇਕਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ, ਸੀਲਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੁਂ ਅਤਿਰੇਕਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ, ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕੇ ਦੇਵੇ ਦਸਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਅਧਿਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ – ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਆਯੁਨਾ, ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਵਣ੍ਣੇਨ, ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਸੁਖੇਨ, ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਯਸੇਨ, ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਆਧਿਪਤੇਯ੍ਯੇਨ, ਦਿਬ੍ਬੇਹਿ ਰੂਪੇਹਿ, ਦਿਬ੍ਬੇਹਿ ਸਦ੍ਦੇਹਿ, ਦਿਬ੍ਬੇਹਿ ਗਨ੍ਧੇਹਿ, ਦਿਬ੍ਬੇਹਿ ਰਸੇਹਿ, ਦਿਬ੍ਬੇਹਿ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬੇਹਿ.

‘‘ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਦਾਨਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੁ ਅਧਿਮਤ੍ਤਂ ਕਤਂ ਹੋਤਿ, ਸੀਲਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੁ ਅਧਿਮਤ੍ਤਂ ਕਤਂ ਹੋਤਿ, ਭਾਵਨਾਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੁਂ ਨਾਭਿਸਮ੍ਭੋਤਿ. ਸੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਪਰਨਿਮ੍ਮਿਤਵਸਵਤ੍ਤੀਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ. ਤਤ੍ਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਸਵਤ੍ਤੀ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ਦਾਨਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੁਂ ਅਤਿਰੇਕਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ, ਸੀਲਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੁਂ ਅਤਿਰੇਕਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ, ਪਰਨਿਮ੍ਮਿਤਵਸਵਤ੍ਤੀਦੇਵੇ ਦਸਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਅਧਿਗਣ੍ਹਾਤਿ – ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਆਯੁਨਾ, ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਵਣ੍ਣੇਨ, ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਸੁਖੇਨ, ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਯਸੇਨ, ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਆਧਿਪਤੇਯ੍ਯੇਨ, ਦਿਬ੍ਬੇਹਿ ਰੂਪੇਹਿ, ਦਿਬ੍ਬੇਹਿ ਸਦ੍ਦੇਹਿ, ਦਿਬ੍ਬੇਹਿ ਗਨ੍ਧੇਹਿ, ਦਿਬ੍ਬੇਹਿ ਰਸੇਹਿ, ਦਿਬ੍ਬੇਹਿ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬੇਹਿ. ਇਮਾਨਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੀਣਿ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੂਨੀ’’ਤਿ. ਛਟ੍ਠਂ.

੭. ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਦਾਨਸੁਤ੍ਤਂ

੩੭. ‘‘ਅਟ੍ਠਿਮਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਦਾਨਾਨਿ. ਕਤਮਾਨਿ ਅਟ੍ਠ? ਸੁਚਿਂ ਦੇਤਿ, ਪਣੀਤਂ ਦੇਤਿ, ਕਾਲੇਨ ਦੇਤਿ, ਕਪ੍ਪਿਯਂ ਦੇਤਿ, ਵਿਚੇਯ੍ਯ ਦੇਤਿ, ਅਭਿਣ੍ਹਂ ਦੇਤਿ, ਦਦਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸਾਦੇਤਿ, ਦਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ. ਇਮਾਨਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਟ੍ਠ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਦਾਨਾਨੀ’’ਤਿ.

‘‘ਸੁਚਿਂ ਪਣੀਤਂ ਕਾਲੇਨ, ਕਪ੍ਪਿਯਂ ਪਾਨਭੋਜਨਂ;

ਅਭਿਣ੍ਹਂ ਦਦਾਤਿ ਦਾਨਂ, ਸੁਖੇਤ੍ਤੇਸੁ [ਸੁਖੇਤ੍ਤੇ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਸੁ.

‘‘ਨੇਵ [ਨ ਚ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਿਸ੍ਸ, ਚਜਿਤ੍ਵਾ ਆਮਿਸਂ ਬਹੁਂ;

ਏਵਂ ਦਿਨ੍ਨਾਨਿ ਦਾਨਾਨਿ, ਵਣ੍ਣਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਿਨੋ.

‘‘ਏਵਂ ਯਜਿਤ੍ਵਾ ਮੇਧਾਵੀ, ਸਦ੍ਧੋ ਮੁਤ੍ਤੇਨ ਚੇਤਸਾ;

ਅਬ੍ਯਾਬਜ੍ਝਂ [ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਝਂ (ਕ.) ਅ. ਨਿ. ੪.੪੦; ੬.੩੭] ਸੁਖਂ ਲੋਕਂ, ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਉਪਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਤਮਂ;

੮. ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਸੁਤ੍ਤਂ

੩੮. ‘‘ਸਪ੍ਪੁਰਿਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕੁਲੇ ਜਾਯਮਾਨੋ ਬਹੁਨੋ ਜਨਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਯ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਹੋਤਿ – ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਹੋਤਿ, ਪੁਤ੍ਤਦਾਰਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਯ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਹੋਤਿ, ਦਾਸਕਮ੍ਮਕਰਪੋਰਿਸਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਯ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਹੋਤਿ, ਮਿਤ੍ਤਾਮਚ੍ਚਾਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਹੋਤਿ, ਪੁਬ੍ਬਪੇਤਾਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਹੋਤਿ, ਰਞ੍ਞੋ ਅਤ੍ਥਾਯ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਹੋਤਿ, ਦੇਵਤਾਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਹੋਤਿ, ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਹੋਤਿ.

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਹਾਮੇਘੋ ਸਬ੍ਬਸਸ੍ਸਾਨਿ ਸਮ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤੋ ਬਹੁਨੋ ਜਨਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਯ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ [ਹਿਤਾਯ…ਪੇ… (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)] ਹੋਤਿ; ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਪ੍ਪੁਰਿਸੋ ਕੁਲੇ ਜਾਯਮਾਨੋ ਬਹੁਨੋ ਜਨਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਯ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਹੋਤਿ – ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਹੋਤਿ, ਪੁਤ੍ਤਦਾਰਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਯ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਹੋਤਿ, ਦਾਸਕਮ੍ਮਕਰਪੋਰਿਸਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਯ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਹੋਤਿ, ਮਿਤ੍ਤਾਮਚ੍ਚਾਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਹੋਤਿ, ਪੁਬ੍ਬਪੇਤਾਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਹੋਤਿ, ਰਞ੍ਞੋ ਅਤ੍ਥਾਯ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਹੋਤਿ, ਦੇਵਤਾਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਹੋਤਿ, ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.

‘‘ਬਹੂਨਂ [ਬਹੁਨ੍ਨਂ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਵਤ ਅਤ੍ਥਾਯ, ਸਪ੍ਪਞ੍ਞੋ ਘਰਮਾਵਸਂ;

ਮਾਤਰਂ ਪਿਤਰਂ ਪੁਬ੍ਬੇ, ਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵਮਤਨ੍ਦਿਤੋ.

‘‘ਪੂਜੇਤਿ ਸਹਧਮ੍ਮੇਨ, ਪੁਬ੍ਬੇਕਤਮਨੁਸ੍ਸਰਂ;

ਅਨਾਗਾਰੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤੇ, ਅਪਚੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਯੋ [ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਨੋ (ਸ੍ਯਾ.)].

‘‘ਨਿਵਿਟ੍ਠਸਦ੍ਧੋ ਪੂਜੇਤਿ, ਞਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮੇ ਚ ਪੇਸਲੋ [ਪੇਸਲੇ (ਕ.)];

ਰਞ੍ਞੋ ਹਿਤੋ ਦੇਵਹਿਤੋ, ਞਾਤੀਨਂ ਸਖਿਨਂ ਹਿਤੋ.

‘‘ਸਬ੍ਬੇਸਂ [ਸਬ੍ਬੇਸੁ (ਕ.)] ਸੋ [ਸ (ਸ੍ਯਾ. ਪੀ. ਕ.)] ਹਿਤੋ ਹੋਤਿ, ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੇ ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ;

ਵਿਨੇਯ੍ਯ ਮਚ੍ਛੇਰਮਲਂ, ਸ ਲੋਕਂ ਭਜਤੇ ਸਿਵ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਟ੍ਠਮਂ;

੯. ਅਭਿਸਨ੍ਦਸੁਤ੍ਤਂ

੩੯. ‘‘ਅਟ੍ਠਿਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਞ੍ਞਾਭਿਸਨ੍ਦਾ ਕੁਸਲਾਭਿਸਨ੍ਦਾ ਸੁਖਸ੍ਸਾਹਾਰਾ ਸੋਵਗ੍ਗਿਕਾ ਸੁਖਵਿਪਾਕਾ ਸਗ੍ਗਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਾ, ਇਟ੍ਠਾਯ ਕਨ੍ਤਾਯ ਮਨਾਪਾਯ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਕਤਮੇ ਅਟ੍ਠ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਬੁਦ੍ਧਂ ਸਰਣਂ ਗਤੋ ਹੋਤਿ. ਅਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਠਮੋ ਪੁਞ੍ਞਾਭਿਸਨ੍ਦੋ ਕੁਸਲਾਭਿਸਨ੍ਦੋ ਸੁਖਸ੍ਸਾਹਾਰੋ ਸੋਵਗ੍ਗਿਕੋ ਸੁਖਵਿਪਾਕੋ ਸਗ੍ਗਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੋ, ਇਟ੍ਠਾਯ ਕਨ੍ਤਾਯ ਮਨਾਪਾਯ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਧਮ੍ਮਂ ਸਰਣਂ ਗਤੋ ਹੋਤਿ. ਅਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੁਤਿਯੋ ਪੁਞ੍ਞਾਭਿਸਨ੍ਦੋ…ਪੇ… ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਸਙ੍ਘਂ ਸਰਣਂ ਗਤੋ ਹੋਤਿ. ਅਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਤਿਯੋ ਪੁਞ੍ਞਾਭਿਸਨ੍ਦੋ ਕੁਸਲਾਭਿਸਨ੍ਦੋ ਸੁਖਸ੍ਸਾਹਾਰੋ ਸੋਵਗ੍ਗਿਕੋ ਸੁਖਵਿਪਾਕੋ ਸਗ੍ਗਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੋ, ਇਟ੍ਠਾਯ ਕਨ੍ਤਾਯ ਮਨਾਪਾਯ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ.

[ਕਥਾ. ੪੮੦] ‘‘ਪਞ੍ਚਿਮਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦਾਨਾਨਿ ਮਹਾਦਾਨਾਨਿ ਅਗ੍ਗਞ੍ਞਾਨਿ ਰਤ੍ਤਞ੍ਞਾਨਿ ਵਂਸਞ੍ਞਾਨਿ ਪੋਰਾਣਾਨਿ ਅਸਂਕਿਣ੍ਣਾਨਿ ਅਸਂਕਿਣ੍ਣਪੁਬ੍ਬਾਨਿ, ਨ ਸਂਕਿਯਨ੍ਤਿ ਨ ਸਂਕਿਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਅਪ੍ਪਟਿਕੁਟ੍ਠਾਨਿ [ਅਪ੍ਪਤਿਕੁਟ੍ਠਾਨਿ (ਸੀ.)] ਸਮਣੇਹਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਹਿ ਵਿਞ੍ਞੂਹਿ. ਕਤਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਂ ਪਹਾਯ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ. ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਅਪਰਿਮਾਣਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਭਯਂ ਦੇਤਿ, ਅਵੇਰਂ ਦੇਤਿ, ਅਬ੍ਯਾਬਜ੍ਝਂ [ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਝਂ (ਕ.) ਏਵਮੁਪਰਿਪਿ] ਦੇਤਿ. ਅਪਰਿਮਾਣਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਭਯਂ ਦਤ੍ਵਾ ਅਵੇਰਂ ਦਤ੍ਵਾ ਅਬ੍ਯਾਬਜ੍ਝਂ ਦਤ੍ਵਾ ਅਪਰਿਮਾਣਸ੍ਸ ਅਭਯਸ੍ਸ ਅਵੇਰਸ੍ਸ ਅਬ੍ਯਾਬਜ੍ਝਸ੍ਸ ਭਾਗੀ ਹੋਤਿ. ਇਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਠਮਂ ਦਾਨਂ ਮਹਾਦਾਨਂ ਅਗ੍ਗਞ੍ਞਂ ਰਤ੍ਤਞ੍ਞਂ ਵਂਸਞ੍ਞਂ ਪੋਰਾਣਂ ਅਸਂਕਿਣ੍ਣਂ ਅਸਂਕਿਣ੍ਣਪੁਬ੍ਬਂ, ਨ ਸਂਕਿਯਤਿ ਨ ਸਂਕਿਯਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਪ੍ਪਟਿਕੁਟ੍ਠਂ ਸਮਣੇਹਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਹਿ ਵਿਞ੍ਞੂਹਿ. ਅਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਤੁਤ੍ਥੋ ਪੁਞ੍ਞਾਭਿਸਨ੍ਦੋ ਕੁਸਲਾਭਿਸਨ੍ਦੋ ਸੁਖਸ੍ਸਾਹਾਰੋ ਸੋਵਗ੍ਗਿਕੋ ਸੁਖਵਿਪਾਕੋ ਸਗ੍ਗਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੋ, ਇਟ੍ਠਾਯ ਕਨ੍ਤਾਯ ਮਨਾਪਾਯ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਂ ਪਹਾਯ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਂ ਪਹਾਯ ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਮੁਸਾਵਾਦਂ ਪਹਾਯ ਮੁਸਾਵਾਦਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨਂ ਪਹਾਯ ਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ. ਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਅਪਰਿਮਾਣਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਭਯਂ ਦੇਤਿ ਅਵੇਰਂ ਦੇਤਿ ਅਬ੍ਯਾਬਜ੍ਝਂ ਦੇਤਿ. ਅਪਰਿਮਾਣਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਭਯਂ ਦਤ੍ਵਾ ਅਵੇਰਂ ਦਤ੍ਵਾ ਅਬ੍ਯਾਬਜ੍ਝਂ ਦਤ੍ਵਾ, ਅਪਰਿਮਾਣਸ੍ਸ ਅਭਯਸ੍ਸ ਅਵੇਰਸ੍ਸ ਅਬ੍ਯਾਬਜ੍ਝਸ੍ਸ ਭਾਗੀ ਹੋਤਿ. ਇਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਮਂ ਦਾਨਂ ਮਹਾਦਾਨਂ ਅਗ੍ਗਞ੍ਞਂ ਰਤ੍ਤਞ੍ਞਂ ਵਂਸਞ੍ਞਂ ਪੋਰਾਣਂ ਅਸਂਕਿਣ੍ਣਂ ਅਸਂਕਿਣ੍ਣਪੁਬ੍ਬਂ, ਨ ਸਂਕਿਯਤਿ ਨ ਸਂਕਿਯਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਪ੍ਪਟਿਕੁਟ੍ਠਂ ਸਮਣੇਹਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਹਿ ਵਿਞ੍ਞੂਹਿ. ਅਯਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਟ੍ਠਮੋ ਪੁਞ੍ਞਾਭਿਸਨ੍ਦੋ ਕੁਸਲਾਭਿਸਨ੍ਦੋ ਸੁਖਸ੍ਸਾਹਾਰੋ ਸੋਵਗ੍ਗਿਕੋ ਸੁਖਵਿਪਾਕੋ ਸਗ੍ਗਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੋ, ਇਟ੍ਠਾਯ ਕਨ੍ਤਾਯ ਮਨਾਪਾਯ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ. ਇਮੇ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਟ੍ਠ ਪੁਞ੍ਞਾਭਿਸਨ੍ਦਾ ਕੁਸਲਾਭਿਸਨ੍ਦਾ ਸੁਖਸ੍ਸਾਹਾਰਾ ਸੋਵਗ੍ਗਿਕਾ ਸੁਖਵਿਪਾਕਾ ਸਗ੍ਗਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਾ, ਇਟ੍ਠਾਯ ਕਨ੍ਤਾਯ ਮਨਾਪਾਯ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਨਵਮਂ.

੧੦. ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਵਿਪਾਕਸੁਤ੍ਤਂ

੪੦. ‘‘ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਸੇਵਿਤੋ ਭਾਵਿਤੋ ਬਹੁਲੀਕਤੋ ਨਿਰਯਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੋ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੋ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੋ. ਯੋ ਸਬ੍ਬਲਹੁਸੋ [ਸਬ੍ਬਲਹੁਸੋਤਿ ਸਬ੍ਬਲਹੁਕੋ (ਸ੍ਯਾ. ਅਟ੍ਠ.)] ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕੋ, ਮਨੁਸ੍ਸਭੂਤਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਾਯੁਕਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਸੇਵਿਤਂ ਭਾਵਿਤਂ ਬਹੁਲੀਕਤਂ ਨਿਰਯਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਂ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਂ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਂ. ਯੋ ਸਬ੍ਬਲਹੁਸੋ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕੋ, ਮਨੁਸ੍ਸਭੂਤਸ੍ਸ ਭੋਗਬ੍ਯਸਨਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਸੇਵਿਤੋ ਭਾਵਿਤੋ ਬਹੁਲੀਕਤੋ ਨਿਰਯਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੋ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੋ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੋ. ਯੋ ਸਬ੍ਬਲਹੁਸੋ ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕੋ, ਮਨੁਸ੍ਸਭੂਤਸ੍ਸ ਸਪਤ੍ਤਵੇਰਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਮੁਸਾਵਾਦੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਸੇਵਿਤੋ ਭਾਵਿਤੋ ਬਹੁਲੀਕਤੋ ਨਿਰਯਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੋ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੋ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੋ. ਯੋ ਸਬ੍ਬਲਹੁਸੋ ਮੁਸਾਵਾਦਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕੋ, ਮਨੁਸ੍ਸਭੂਤਸ੍ਸ ਅਭੂਤਬ੍ਭਕ੍ਖਾਨਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਪਿਸੁਣਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਾਚਾ ਆਸੇਵਿਤਾ ਭਾਵਿਤਾ ਬਹੁਲੀਕਤਾ ਨਿਰਯਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਾ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਾ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਾ. ਯੋ ਸਬ੍ਬਲਹੁਸੋ ਪਿਸੁਣਾਯ ਵਾਚਾਯ ਵਿਪਾਕੋ, ਮਨੁਸ੍ਸਭੂਤਸ੍ਸ ਮਿਤ੍ਤੇਹਿ ਭੇਦਨਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਫਰੁਸਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਾਚਾ ਆਸੇਵਿਤਾ ਭਾਵਿਤਾ ਬਹੁਲੀਕਤਾ ਨਿਰਯਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਾ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਾ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਾ. ਯੋ ਸਬ੍ਬਲਹੁਸੋ ਫਰੁਸਾਯ ਵਾਚਾਯ ਵਿਪਾਕੋ, ਮਨੁਸ੍ਸਭੂਤਸ੍ਸ ਅਮਨਾਪਸਦ੍ਦਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਸਮ੍ਫਪ੍ਪਲਾਪੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਸੇਵਿਤੋ ਭਾਵਿਤੋ ਬਹੁਲੀਕਤੋ ਨਿਰਯਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੋ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੋ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੋ. ਯੋ ਸਬ੍ਬਲਹੁਸੋ ਸਮ੍ਫਪ੍ਪਲਾਪਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕੋ, ਮਨੁਸ੍ਸਭੂਤਸ੍ਸ ਅਨਾਦੇਯ੍ਯਵਾਚਾਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਸੁਰਾਮੇਰਯਪਾਨਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਸੇਵਿਤਂ ਭਾਵਿਤਂ ਬਹੁਲੀਕਤਂ ਨਿਰਯਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਂ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਂ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਂ. ਯੋ ਸਬ੍ਬਲਹੁਸੋ ਸੁਰਾਮੇਰਯਪਾਨਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕੋ, ਮਨੁਸ੍ਸਭੂਤਸ੍ਸ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਦਸਮਂ.

ਦਾਨਵਗ੍ਗੋ ਚਤੁਤ੍ਥੋ.