੭. ਮਹਾਵਗ੍ਗੋ
੧. ਹਿਰੀਓਤ੍ਤਪ੍ਪਸੁਤ੍ਤਂ
੬੫. [ਅ. ਨਿ. ੫.੨੪, ੧੬੮; ੨.੬.੫੦] ‘‘ਹਿਰੋਤ੍ਤਪ੍ਪੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਸਤਿ ਹਿਰੋਤ੍ਤਪ੍ਪਵਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਹਤੂਪਨਿਸੋ ਹੋਤਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰੋ; ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰੇ ਅਸਤਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਵਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਹਤੂਪਨਿਸਂ ਹੋਤਿ ਸੀਲਂ; ਸੀਲੇ ਅਸਤਿ ਸੀਲਵਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਹਤੂਪਨਿਸੋ ਹੋਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿ; ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿਮ੍ਹਿ ਅਸਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿਵਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਹਤੂਪਨਿਸਂ ਹੋਤਿ ਯਥਾਭੂਤਞਾਣਦਸ੍ਸਨਂ; ਯਥਾਭੂਤਞਾਣਦਸ੍ਸਨੇ ਅਸਤਿ ਯਥਾਭੂਤਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਹਤੂਪਨਿਸੋ ਹੋਤਿ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਵਿਰਾਗੋ; ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਵਿਰਾਗੇ ਅਸਤਿ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਵਿਰਾਗਵਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਹਤੂਪਨਿਸਂ ਹੋਤਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਞਾਣਦਸ੍ਸਨਂ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰੁਕ੍ਖੋ ਸਾਖਾਪਲਾਸਵਿਪਨ੍ਨੋ. ਤਸ੍ਸ ਪਪਟਿਕਾਪਿ ਨ ਪਾਰਿਪੂਰਿਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਚੋਪਿ ਫੇਗ੍ਗੁਪਿ ਸਾਰੋਪਿ ਨ ਪਾਰਿਪੂਰਿਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਹਿਰੋਤ੍ਤਪ੍ਪੇ ਅਸਤਿ ਹਿਰੋਤ੍ਤਪ੍ਪਵਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਹਤੂਪਨਿਸੋ ਹੋਤਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰੋ; ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰੇ ਅਸਤਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਵਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਹਤੂਪਨਿਸਂ ਹੋਤਿ ਸੀਲਂ; ਸੀਲੇ ਅਸਤਿ ਸੀਲਵਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਹਤੂਪਨਿਸੋ ਹੋਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿ; ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿਮ੍ਹਿ ਅਸਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿਵਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਹਤੂਪਨਿਸਂ ਹੋਤਿ ਯਥਾਭੂਤਞਾਣਦਸ੍ਸਨਂ; ਯਥਾਭੂਤਞਾਣਦਸ੍ਸਨੇ ਅਸਤਿ ਯਥਾਭੂਤਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਹਤੂਪਨਿਸੋ ਹੋਤਿ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਵਿਰਾਗੋ; ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਵਿਰਾਗੇ ਅਸਤਿ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਵਿਰਾਗਵਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਹਤੂਪਨਿਸਂ ਹੋਤਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਞਾਣਦਸ੍ਸਨਂ.
‘‘ਹਿਰੋਤ੍ਤਪ੍ਪੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਤਿ ਹਿਰੋਤ੍ਤਪ੍ਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰੋ; ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰੇ ਸਤਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ ਸੀਲਂ; ਸੀਲੇ ਸਤਿ ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿ; ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿਮ੍ਹਿ ਸਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ ਯਥਾਭੂਤਞਾਣਦਸ੍ਸਨਂ; ਯਥਾਭੂਤਞਾਣਦਸ੍ਸਨੇ ਸਤਿ ਯਥਾਭੂਤਞਾਣਦਸ੍ਸਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਵਿਰਾਗੋ; ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਵਿਰਾਗੇ ਸਤਿ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਵਿਰਾਗਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਞਾਣਦਸ੍ਸਨਂ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰੁਕ੍ਖੋ ਸਾਖਾਪਲਾਸਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ. ਤਸ੍ਸ ਪਪਟਿਕਾਪਿ ਪਾਰਿਪੂਰਿਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਚੋਪਿ ਫੇਗ੍ਗੁਪਿ ਸਾਰੋਪਿ ਪਾਰਿਪੂਰਿਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਹਿਰੋਤ੍ਤਪ੍ਪੇ ਸਤਿ ਹਿਰੋਤ੍ਤਪ੍ਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਞਾਣਦਸ੍ਸਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਠਮਂ.
੨. ਸਤ੍ਤਸੂਰਿਯਸੁਤ੍ਤਂ
੬੬. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਵੇਸਾਲਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਅਮ੍ਬਪਾਲਿਵਨੇ. ਤਤ੍ਰ ਖੋ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੋ’’ਤਿ. ‘‘ਭਦਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਂ. ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ –
‘‘ਅਨਿਚ੍ਚਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਙ੍ਖਾਰਾ; ਅਧੁਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਙ੍ਖਾਰਾ; ਅਨਸ੍ਸਾਸਿਕਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਙ੍ਖਾਰਾ. ਯਾਵਞ੍ਚਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਲਮੇਵ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਅਲਂ ਵਿਰਜ੍ਜਿਤੁਂ ਅਲਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿਤੁਂ.
‘‘ਸਿਨੇਰੁ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਬ੍ਬਤਰਾਜਾ ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਯੋਜਨਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਆਯਾਮੇਨ, ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਯੋਜਨਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ, ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਯੋਜਨਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੇ ਅਜ੍ਝੋਗਾਲ਼੍ਹੋ, ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਯੋਜਨਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦਾ ਅਚ੍ਚੁਗ੍ਗਤੋ. ਹੋਤਿ ਖੋ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੋ ਯਂ ਕਦਾਚਿ ਕਰਹਚਿ ਦੀਘਸ੍ਸ ਅਦ੍ਧੁਨੋ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਬਹੂਨਿ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਬਹੂਨਿ ਵਸ੍ਸਸਤਾਨਿ ਬਹੂਨਿ ਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਬਹੂਨਿ ਵਸ੍ਸਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਦੇਵੋ ਨ ਵਸ੍ਸਤਿ. ਦੇਵੇ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਵਸ੍ਸਨ੍ਤੇ ਯੇ ਕੇਚਿਮੇ ਬੀਜਗਾਮਭੂਤਗਾਮਾ ਓਸਧਿਤਿਣਵਨਪ੍ਪਤਯੋ ਤੇ ਉਸ੍ਸੁਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਵਿਸੁਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਨ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਅਨਿਚ੍ਚਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਙ੍ਖਾਰਾ; ਏਵਂ ਅਧੁਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਙ੍ਖਾਰਾ…ਪੇ… ਅਲਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿਤੁਂ.
‘‘ਹੋਤਿ ਖੋ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੋ ਯਂ ਕਦਾਚਿ ਕਰਹਚਿ ਦੀਘਸ੍ਸ ਅਦ੍ਧੁਨੋ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਦੁਤਿਯੋ ਸੂਰਿਯੋ ਪਾਤੁਭਵਤਿ. ਦੁਤਿਯਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੂਰਿਯਸ੍ਸ ਪਾਤੁਭਾਵਾ ਯਾ ਕਾਚਿ ਕੁਨ੍ਨਦਿਯੋ ਕੁਸੋਬ੍ਭਾ [ਕੁਸ੍ਸੁਬ੍ਭੋ (ਸੀ.), ਕੁਸ੍ਸੋਬ੍ਭਾ (ਸ੍ਯਾ.)] ਤਾ ਉਸ੍ਸੁਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਵਿਸੁਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਨ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਅਨਿਚ੍ਚਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਙ੍ਖਾਰਾ…ਪੇ… ਅਲਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿਤੁਂ.
‘‘ਹੋਤਿ ਖੋ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੋ ਯਂ ਕਦਾਚਿ ਕਰਹਚਿ ਦੀਘਸ੍ਸ ਅਦ੍ਧੁਨੋ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਤਤਿਯੋ ਸੂਰਿਯੋ ਪਾਤੁਭਵਤਿ. ਤਤਿਯਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੂਰਿਯਸ੍ਸ ਪਾਤੁਭਾਵਾ ਯਾ ਕਾਚਿ ਮਹਾਨਦਿਯੋ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਗਙ੍ਗਾ, ਯਮੁਨਾ, ਅਚਿਰਵਤੀ, ਸਰਭੂ, ਮਹੀ, ਤਾ ਉਸ੍ਸੁਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਵਿਸੁਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਨ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਅਨਿਚ੍ਚਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਙ੍ਖਾਰਾ…ਪੇ… ਅਲਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿਤੁਂ.
‘‘ਹੋਤਿ ਖੋ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੋ ਯਂ ਕਦਾਚਿ ਕਰਹਚਿ ਦੀਘਸ੍ਸ ਅਦ੍ਧੁਨੋ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਚਤੁਤ੍ਥੋ ਸੂਰਿਯੋ ਪਾਤੁਭਵਤਿ. ਚਤੁਤ੍ਥਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੂਰਿਯਸ੍ਸ ਪਾਤੁਭਾਵਾ ਯੇ ਤੇ ਮਹਾਸਰਾ ਯਤੋ ਇਮਾ ਮਹਾਨਦਿਯੋ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਅਨੋਤਤ੍ਤਾ, ਸੀਹਪਪਾਤਾ, ਰਥਕਾਰਾ, ਕਣ੍ਣਮੁਣ੍ਡਾ, ਕੁਣਾਲਾ, ਛਦ੍ਦਨ੍ਤਾ, ਮਨ੍ਦਾਕਿਨਿਯਾ, ਤਾ ਉਸ੍ਸੁਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਵਿਸੁਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਨ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਅਨਿਚ੍ਚਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਙ੍ਖਾਰਾ…ਪੇ… ਅਲਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿਤੁਂ.
‘‘ਹੋਤਿ ਖੋ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੋ ਯਂ ਕਦਾਚਿ ਕਰਹਚਿ ਦੀਘਸ੍ਸ ਅਦ੍ਧੁਨੋ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਪਞ੍ਚਮੋ ਸੂਰਿਯੋ ਪਾਤੁਭਵਤਿ. ਪਞ੍ਚਮਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੂਰਿਯਸ੍ਸ ਪਾਤੁਭਾਵਾ ਯੋਜਨਸਤਿਕਾਨਿਪਿ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੇ ਉਦਕਾਨਿ ਓਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਦ੍ਵਿਯੋਜਨਸਤਿਕਾਨਿਪਿ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੇ ਉਦਕਾਨਿ ਓਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤਿਯੋਜਨਸਤਿਕਾਨਿਪਿ, ਚਤੁਯੋਜਨਸਤਿਕਾਨਿਪਿ, ਪਞ੍ਚਯੋਜਨਸਤਿਕਾਨਿਪਿ, ਛਯੋਜਨਸਤਿਕਾਨਿਪਿ, ਸਤ੍ਤਯੋਜਨਸਤਿਕਾਨਿਪਿ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੇ ਉਦਕਾਨਿ ਓਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ; ਸਤ੍ਤਤਾਲਮ੍ਪਿ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੇ ਉਦਕਂ ਸਣ੍ਠਾਤਿ, ਛਤਾਲਮ੍ਪਿ, ਪਞ੍ਚਤਾਲਮ੍ਪਿ, ਚਤੁਤਾਲਮ੍ਪਿ, ਤਿਤਾਲਮ੍ਪਿ, ਦ੍ਵਿਤਾਲਮ੍ਪਿ, ਤਾਲਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੇ ਉਦਕਂ ਸਣ੍ਠਾਤਿ; ਸਤ੍ਤਪੋਰਿਸਮ੍ਪਿ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੇ ਉਦਕਂ ਸਣ੍ਠਾਤਿ, ਛਪੋਰਿਸਮ੍ਪਿ, ਪਞ੍ਚਪੋਰਿਸਮ੍ਪਿ, ਚਤੁਪੋਰਿਸਮ੍ਪਿ, ਤਿਪੋਰਿਸਮ੍ਪਿ, ਦ੍ਵਿਪੋਰਿਸਮ੍ਪਿ, ਪੋਰਿਸਮ੍ਪਿ [ਪੋਰਿਸਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ (ਸ੍ਯਾ.)], ਅਡ੍ਢਪੋਰਿਸਮ੍ਪਿ, ਕਟਿਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ, ਜਣ੍ਣੁਕਾਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ, ਗੋਪ੍ਫਕਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੇ ਉਦਕਂ ਸਣ੍ਠਾਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਰਦਸਮਯੇ ਥੁਲ੍ਲਫੁਸਿਤਕੇ ਦੇਵੇ ਵਸ੍ਸਨ੍ਤੇ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਗੋਪਦੇਸੁ [ਗੋਪ੍ਫਕਪਦੇਸੇਸੁ (ਕ.)] ਉਦਕਾਨਿ ਠਿਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ; ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਗੋਪ੍ਫਕਮਤ੍ਤਾਨਿ [ਗੋਪਦਮਤ੍ਤਾਨਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੇ ਉਦਕਾਨਿ ਠਿਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਪਞ੍ਚਮਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੂਰਿਯਸ੍ਸ ਪਾਤੁਭਾਵਾ ਅਙ੍ਗੁਲਿਪਬ੍ਬਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੇ ਉਦਕਂ ਨ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਅਨਿਚ੍ਚਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਙ੍ਖਾਰਾ…ਪੇ… ਅਲਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿਤੁਂ.
‘‘ਹੋਤਿ ਖੋ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੋ ਯਂ ਕਦਾਚਿ ਕਰਹਚਿ ਦੀਘਸ੍ਸ ਅਦ੍ਧੁਨੋ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਛਟ੍ਠੋ ਸੂਰਿਯੋ ਪਾਤੁਭਵਤਿ. ਛਟ੍ਠਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੂਰਿਯਸ੍ਸ ਪਾਤੁਭਾਵਾ ਅਯਞ੍ਚ ਮਹਾਪਥਵੀ ਸਿਨੇਰੁ ਚ ਪਬ੍ਬਤਰਾਜਾ ਧੂਮਾਯਨ੍ਤਿ ਸਂਧੂਮਾਯਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਪਧੂਮਾਯਨ੍ਤਿ [ਧੂਪਾਯਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਧੂਪਾਯਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਪਧੂਪਾਯਨ੍ਤਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)]. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕੁਮ੍ਭਕਾਰਪਾਕੋ ਆਲੇਪਿਤੋ [ਆਲਿਮ੍ਪਿਤੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਪਠਮਂ ਧੂਮੇਤਿ ਸਂਧੂਮੇਤਿ ਸਮ੍ਪਧੂਮੇਤਿ; ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਛਟ੍ਠਸ੍ਸ ਸੂਰਿਯਸ੍ਸ ਪਾਤੁਭਾਵਾ ਅਯਞ੍ਚ ਮਹਾਪਥਵੀ ਸਿਨੇਰੁ ਚ ਪਬ੍ਬਤਰਾਜਾ ਧੂਮਾਯਨ੍ਤਿ ਸਂਧੂਮਾਯਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਪਧੂਮਾਯਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਅਨਿਚ੍ਚਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਙ੍ਖਾਰਾ…ਪੇ… ਅਲਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿਤੁਂ.
‘‘ਹੋਤਿ ਖੋ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੋ ਯਂ ਕਦਾਚਿ ਕਰਹਚਿ ਦੀਘਸ੍ਸ ਅਦ੍ਧੁਨੋ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਸਤ੍ਤਮੋ ਸੂਰਿਯੋ ਪਾਤੁਭਵਤਿ. ਸਤ੍ਤਮਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੂਰਿਯਸ੍ਸ ਪਾਤੁਭਾਵਾ ਅਯਞ੍ਚ ਮਹਾਪਥਵੀ ਸਿਨੇਰੁ ਚ ਪਬ੍ਬਤਰਾਜਾ ਆਦਿਪ੍ਪਨ੍ਤਿ ਪਜ੍ਜਲਨ੍ਤਿ ਏਕਜਾਲਾ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਹਾਪਥਵਿਯਾ ਸਿਨੇਰੁਸ੍ਸ ਚ ਪਬ੍ਬਤਰਾਜਸ੍ਸ ਝਾਯਮਾਨਾਨਂ ਦਯ੍ਹਮਾਨਾਨਂ ਅਚ੍ਚਿ ਵਾਤੇਨ ਖਿਤ੍ਤਾ ਯਾਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਾਪਿ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਸਿਨੇਰੁਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਬ੍ਬਤਰਾਜਸ੍ਸ ਝਾਯਮਾਨਸ੍ਸ ਦਯ੍ਹਮਾਨਸ੍ਸ ਵਿਨਸ੍ਸਮਾਨਸ੍ਸ ਮਹਤਾ ਤੇਜੋਖਨ੍ਧੇਨ ਅਭਿਭੂਤਸ੍ਸ ਯੋਜਨਸਤਿਕਾਨਿਪਿ ਕੂਟਾਨਿ ਪਲੁਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਿਯੋਜਨਸਤਿਕਾਨਿਪਿ, ਤਿਯੋਜਨਸਤਿਕਾਨਿਪਿ, ਚਤੁਯੋਜਨਸਤਿਕਾਨਿਪਿ, ਪਞ੍ਚਯੋਜਨਸਤਿਕਾਨਿਪਿ ਕੂਟਾਨਿ ਪਲੁਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਹਾਪਥਵਿਯਾ ਸਿਨੇਰੁਸ੍ਸ ਚ ਪਬ੍ਬਤਰਾਜਸ੍ਸ ਝਾਯਮਾਨਾਨਂ ਦਯ੍ਹਮਾਨਾਨਂ ਨੇਵ ਛਾਰਿਕਾ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ ਨ ਮਸਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਪ੍ਪਿਸ੍ਸ ਵਾ ਤੇਲਸ੍ਸ ਵਾ ਝਾਯਮਾਨਸ੍ਸ ਦਯ੍ਹਮਾਨਸ੍ਸ ਨੇਵ ਛਾਰਿਕਾ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ ਨ ਮਸਿ; ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਚ ਮਹਾਪਥਵਿਯਾ ਸਿਨੇਰੁਸ੍ਸ ਚ ਪਬ੍ਬਤਰਾਜਸ੍ਸ ਝਾਯਮਾਨਾਨਂ ਦਯ੍ਹਮਾਨਾਨਂ ਨੇਵ ਛਾਰਿਕਾ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ ਨ ਮਸਿ. ਏਵਂ ਅਨਿਚ੍ਚਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਙ੍ਖਾਰਾ; ਏਵਂ ਅਧੁਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਙ੍ਖਾਰਾ; ਏਵਂ ਅਨਸ੍ਸਾਸਿਕਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਙ੍ਖਾਰਾ. ਯਾਵਞ੍ਚਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਲਮੇਵ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਅਲਂ ਵਿਰਜ੍ਜਿਤੁਂ ਅਲਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿਤੁਂ.
‘‘ਤਤ੍ਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕੋ ਮਨ੍ਤਾ ਕੋ ਸਦ੍ਧਾਤਾ – ‘ਅਯਞ੍ਚ ਪਥਵੀ ਸਿਨੇਰੁ ਚ ਪਬ੍ਬਤਰਾਜਾ ਦਯ੍ਹਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਵਿਨਸ੍ਸਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’ਤਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਦਿਟ੍ਠਪਦੇਹਿ?
[ਅ. ਨਿ. ੬.੫੪; ੭.੭੩] ‘‘ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੁਨੇਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ਸਤ੍ਥਾ ਅਹੋਸਿ ਤਿਤ੍ਥਕਰੋ ਕਾਮੇਸੁ ਵੀਤਰਾਗੋ. ਸੁਨੇਤ੍ਤਸ੍ਸ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਤ੍ਥੁਨੋ ਅਨੇਕਾਨਿ ਸਾਵਕਸਤਾਨਿ ਅਹੇਸੁਂ. ਸੁਨੇਤ੍ਤੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਤ੍ਥਾ ਸਾਵਕਾਨਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਸਹਬ੍ਯਤਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ. ਯੇ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੁਨੇਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥੁਨੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਸਹਬ੍ਯਤਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਸਾਸਨਂ ਆਜਾਨਿਂਸੁ ਤੇ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਸੁਗਤਿਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਉਪਪਜ੍ਜਿਂਸੁ. ਯੇ ਨ ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਸਾਸਨਂ ਆਜਾਨਿਂਸੁ ਤੇ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਅਪ੍ਪੇਕਚ੍ਚੇ ਪਰਨਿਮ੍ਮਿਤਵਸਵਤ੍ਤੀਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਂ ਉਪਪਜ੍ਜਿਂਸੁ, ਅਪ੍ਪੇਕਚ੍ਚੇ ਨਿਮ੍ਮਾਨਰਤੀਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਂ ਉਪਪਜ੍ਜਿਂਸੁ, ਅਪ੍ਪੇਕਚ੍ਚੇ ਤੁਸਿਤਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਂ ਉਪਪਜ੍ਜਿਂਸੁ, ਅਪ੍ਪੇਕਚ੍ਚੇ ਯਾਮਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਂ ਉਪਪਜ੍ਜਿਂਸੁ, ਅਪ੍ਪੇਕਚ੍ਚੇ ਤਾਵਤਿਂਸਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਂ ਉਪਪਜ੍ਜਿਂਸੁ, ਅਪ੍ਪੇਕਚ੍ਚੇ ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਂ ਉਪਪਜ੍ਜਿਂਸੁ, ਅਪ੍ਪੇਕਚ੍ਚੇ ਖਤ੍ਤਿਯਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਂ ਉਪਪਜ੍ਜਿਂਸੁ, ਅਪ੍ਪੇਕਚ੍ਚੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਂ ਉਪਪਜ੍ਜਿਂਸੁ, ਅਪ੍ਪੇਕਚ੍ਚੇ ਗਹਪਤਿਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਂ ਉਪਪਜ੍ਜਿਂਸੁ.
‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੁਨੇਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥੁਨੋ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਨ ਖੋ ਮੇਤਂ ਪਤਿਰੂਪਂ ਯੋਹਂ ਸਾਵਕਾਨਂ ਸਮਸਮਗਤਿਯੋ ਅਸ੍ਸਂ ਅਭਿਸਮ੍ਪਰਾਯਂ, ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਉਤ੍ਤਰਿ ਮੇਤ੍ਤਂ [ਉਤ੍ਤਰਿ ਮਗ੍ਗਂ (ਕ.)] ਭਾਵੇਯ੍ਯ’’’ਨ੍ਤਿ.
‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੁਨੇਤ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥਾ ਸਤ੍ਤ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਮੇਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਭਾਵੇਸਿ. ਸਤ੍ਤ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਮੇਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਭਾਵੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤ ਸਂਵਟ੍ਟਵਿਵਟ੍ਟਕਪ੍ਪੇ ਨਯਿਮਂ ਲੋਕਂ ਪੁਨਰਾਗਮਾਸਿ. ਸਂਵਟ੍ਟਮਾਨੇ ਸੁਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਲੋਕੇ ਆਭਸ੍ਸਰੂਪਗੋ ਹੋਤਿ. ਵਿਵਟ੍ਟਮਾਨੇ ਲੋਕੇ ਸੁਞ੍ਞਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਮਾਨਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ. ਤਤ੍ਰ ਸੁਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਹੋਤਿ ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਅਭਿਭੂ ਅਨਭਿਭੂਤੋ ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥੁਦਸੋ ਵਸਵਤ੍ਤੀ. ਛਤ੍ਤਿਂਸਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਕ੍ਕੋ ਅਹੋਸਿ ਦੇਵਾਨਮਿਨ੍ਦੋ. ਅਨੇਕਸਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਰਾਜਾ ਅਹੋਸਿ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਧਮ੍ਮਿਕੋ ਧਮ੍ਮਰਾਜਾ ਚਾਤੁਰਨ੍ਤੋ ਵਿਜਿਤਾਵੀ ਜਨਪਦਤ੍ਥਾਵਰਿਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤਰਤਨਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਪਰੋਸਹਸ੍ਸਂ ਖੋ ਪਨਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤਾ ਅਹੇਸੁਂ ਸੂਰਾ ਵੀਰਙ੍ਗਰੂਪਾ ਪਰਸੇਨਪ੍ਪਮਦ੍ਦਨਾ. ਸੋ ਇਮਂ ਪਥਵਿਂ ਸਾਗਰਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਅਦਣ੍ਡੇਨ ਅਸਤ੍ਥੇਨ ਧਮ੍ਮੇਨ ਅਭਿਵਿਜਿਯ ਅਜ੍ਝਾਵਸਿ. ਸੋ ਹਿ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੁਨੇਤ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥਾ ਏਵਂ ਦੀਘਾਯੁਕੋ ਸਮਾਨੋ ਏਵਂ ਚਿਰਟ੍ਠਿਤਿਕੋ ਅਪਰਿਮੁਤ੍ਤੋ ਅਹੋਸਿ – ‘ਜਾਤਿਯਾ ਜਰਾਯ ਮਰਣੇਨ ਸੋਕੇਹਿ ਪਰਿਦੇਵੇਹਿ ਦੁਕ੍ਖੇਹਿ ਦੋਮਨਸ੍ਸੇਹਿ ਉਪਾਯਾਸੇਹਿ, ਅਪਰਿਮੁਤ੍ਤੋ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਮਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ’’.
‘‘ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਨਨੁਬੋਧਾ ਅਪ੍ਪਟਿਵੇਧਾ. ਕਤਮੇਸਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ? ਅਰਿਯਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੀਲਸ੍ਸ ਅਨਨੁਬੋਧਾ ਅਪ੍ਪਟਿਵੇਧਾ, ਅਰਿਯਸ੍ਸ ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਅਨਨੁਬੋਧਾ ਅਪ੍ਪਟਿਵੇਧਾ, ਅਰਿਯਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਨਨੁਬੋਧਾ ਅਪ੍ਪਟਿਵੇਧਾ, ਅਰਿਯਾਯ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨਨੁਬੋਧਾ ਅਪ੍ਪਟਿਵੇਧਾ. ਤਯਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਂ ਸੀਲਂ ਅਨੁਬੁਦ੍ਧਂ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਂ, ਅਰਿਯੋ ਸਮਾਧਿ ਅਨੁਬੋਧੋ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧੋ, ਅਰਿਯਾ ਪਞ੍ਞਾ ਅਨੁਬੋਧਾ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਾ, ਅਰਿਯਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਅਨੁਬੋਧਾ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਾ, ਉਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾ ਭਵਤਣ੍ਹਾ, ਖੀਣਾ ਭਵਨੇਤ੍ਤਿ, ਨਤ੍ਥਿ ਦਾਨਿ ਪੁਨਬ੍ਭਵੋ’’ਤਿ. ਇਦਮਵੋਚ ਭਗਵਾ. ਇਦਂ ਵਤ੍ਵਾਨ ਸੁਗਤੋ ਅਥਾਪਰਂ ਏਤਦਵੋਚ ਸਤ੍ਥਾ –
‘‘ਸੀਲਂ ਸਮਾਧਿ ਪਞ੍ਞਾ ਚ, ਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਚ ਅਨੁਤ੍ਤਰਾ;
ਅਨੁਬੁਦ੍ਧਾ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ, ਗੋਤਮੇਨ ਯਸਸ੍ਸਿਨਾ.
‘‘ਇਤਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ, ਧਮ੍ਮਮਕ੍ਖਾਸਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਂ;
ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਕਰੋ ਸਤ੍ਥਾ, ਚਕ੍ਖੁਮਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ’’ਤਿ. ਦੁਤਿਯਂ;
੩. ਨਗਰੋਪਮਸੁਤ੍ਤਂ
੬੭. ‘‘ਯਤੋ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਞ੍ਞੋ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮਂ ਨਗਰਂ ਸਤ੍ਤਹਿ ਨਗਰਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਹਿ ਸੁਪਰਿਕ੍ਖਤਂ [ਸੁਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ (ਕ.)] ਹੋਤਿ, ਚਤੁਨ੍ਨਞ੍ਚ ਆਹਾਰਾਨਂ ਨਿਕਾਮਲਾਭੀ ਹੋਤਿ ਅਕਿਚ੍ਛਲਾਭੀ ਅਕਸਿਰਲਾਭੀ. ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਞ੍ਞੋ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮਂ ਨਗਰਂ ਅਕਰਣੀਯਂ ਬਾਹਿਰੇਹਿ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕੇਹਿ ਪਚ੍ਚਾਮਿਤ੍ਤੇਹਿ.
‘‘ਕਤਮੇਹਿ ਸਤ੍ਤਹਿ ਨਗਰਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਹਿ ਸੁਪਰਿਕ੍ਖਤਂ ਹੋਤਿ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਞ੍ਞੋ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮੇ ਨਗਰੇ ਏਸਿਕਾ ਹੋਤਿ ਗਮ੍ਭੀਰਨੇਮਾ [ਗਮ੍ਭੀਰਨੇਮਿ (ਕ.)] ਸੁਨਿਖਾਤਾ ਅਚਲਾ ਅਸਮ੍ਪਵੇਧੀ [ਅਸਮ੍ਪਵੇਧਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)]. ਇਮਿਨਾ ਪਠਮੇਨ ਨਗਰਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨ ਸੁਪਰਿਕ੍ਖਤਂ ਹੋਤਿ ਰਞ੍ਞੋ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮਂ ਨਗਰਂ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਾਨਂ ਗੁਤ੍ਤਿਯਾ ਬਾਹਿਰਾਨਂ ਪਟਿਘਾਤਾਯ.
‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਞ੍ਞੋ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮੇ ਨਗਰੇ ਪਰਿਖਾ ਹੋਤਿ ਗਮ੍ਭੀਰਾ ਚੇਵ ਵਿਤ੍ਥਤਾ ਚ. ਇਮਿਨਾ ਦੁਤਿਯੇਨ ਨਗਰਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨ ਸੁਪਰਿਕ੍ਖਤਂ ਹੋਤਿ ਰਞ੍ਞੋ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮਂ ਨਗਰਂ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਾਨਂ ਗੁਤ੍ਤਿਯਾ ਬਾਹਿਰਾਨਂ ਪਟਿਘਾਤਾਯ.
‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਞ੍ਞੋ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮੇ ਨਗਰੇ ਅਨੁਪਰਿਯਾਯਪਥੋ ਹੋਤਿ ਉਚ੍ਚੋ ਚੇਵ ਵਿਤ੍ਥਤੋ ਚ. ਇਮਿਨਾ ਤਤਿਯੇਨ ਨਗਰਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨ ਸੁਪਰਿਕ੍ਖਤਂ ਹੋਤਿ ਰਞ੍ਞੋ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮਂ ਨਗਰਂ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਾਨਂ ਗੁਤ੍ਤਿਯਾ ਬਾਹਿਰਾਨਂ ਪਟਿਘਾਤਾਯ.
‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਞ੍ਞੋ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮੇ ਨਗਰੇ ਬਹੁਂ ਆਵੁਧਂ ਸਨ੍ਨਿਚਿਤਂ ਹੋਤਿ ਸਲਾਕਞ੍ਚੇਵ ਜੇਵਨਿਕਞ੍ਚ [ਜੇਵਨਿਯਞ੍ਚ (ਸੀ. ਅਟ੍ਠ.)]. ਇਮਿਨਾ ਚਤੁਤ੍ਥੇਨ ਨਗਰਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨ ਸੁਪਰਿਕ੍ਖਤਂ ਹੋਤਿ ਰਞ੍ਞੋ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮਂ ਨਗਰਂ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਾਨਂ ਗੁਤ੍ਤਿਯਾ ਬਾਹਿਰਾਨਂ ਪਟਿਘਾਤਾਯ.
‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਞ੍ਞੋ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮੇ ਨਗਰੇ ਬਹੁਬਲਕਾਯੋ ਪਟਿਵਸਤਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਹਤ੍ਥਾਰੋਹਾ ਅਸ੍ਸਾਰੋਹਾ ਰਥਿਕਾ ਧਨੁਗ੍ਗਹਾ ਚੇਲਕਾ ਚਲਕਾ ਪਿਣ੍ਡਦਾਯਕਾ ਉਗ੍ਗਾ ਰਾਜਪੁਤ੍ਤਾ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਿਨੋ ਮਹਾਨਾਗਾ ਸੂਰਾ ਚਮ੍ਮਯੋਧਿਨੋ ਦਾਸਕਪੁਤ੍ਤਾ. ਇਮਿਨਾ ਪਞ੍ਚਮੇਨ ਨਗਰਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨ ਸੁਪਰਿਕ੍ਖਤਂ ਹੋਤਿ ਰਞ੍ਞੋ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮਂ ਨਗਰਂ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਾਨਂ ਗੁਤ੍ਤਿਯਾ ਬਾਹਿਰਾਨਂ ਪਟਿਘਾਤਾਯ.
‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਞ੍ਞੋ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮੇ ਨਗਰੇ ਦੋਵਾਰਿਕੋ ਹੋਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਬ੍ਯਤ੍ਤੋ ਮੇਧਾਵੀ ਅਞ੍ਞਾਤਾਨਂ ਨਿਵਾਰੇਤਾ ਞਾਤਾਨਂ ਪਵੇਸੇਤਾ. ਇਮਿਨਾ ਛਟ੍ਠੇਨ ਨਗਰਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨ ਸੁਪਰਿਕ੍ਖਤਂ ਹੋਤਿ ਰਞ੍ਞੋ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮਂ ਨਗਰਂ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਾਨਂ ਗੁਤ੍ਤਿਯਾ ਬਾਹਿਰਾਨਂ ਪਟਿਘਾਤਾਯ.
‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਞ੍ਞੋ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮੇ ਨਗਰੇ ਪਾਕਾਰੋ ਹੋਤਿ ਉਚ੍ਚੋ ਚੇਵ ਵਿਤ੍ਥਤੋ ਚ ਵਾਸਨਲੇਪਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ. ਇਮਿਨਾ ਸਤ੍ਤਮੇਨ ਨਗਰਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨ ਸੁਪਰਿਕ੍ਖਤਂ ਹੋਤਿ ਰਞ੍ਞੋ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮਂ ਨਗਰਂ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਾਨਂ ਗੁਤ੍ਤਿਯਾ ਬਾਹਿਰਾਨਂ ਪਟਿਘਾਤਾਯ. ਇਮੇਹਿ ਸਤ੍ਤਹਿ ਨਗਰਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਹਿ ਸੁਪਰਿਕ੍ਖਤਂ ਹੋਤਿ.
‘‘ਕਤਮੇਸਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਆਹਾਰਾਨਂ ਨਿਕਾਮਲਾਭੀ ਹੋਤਿ ਅਕਿਚ੍ਛਲਾਭੀ ਅਕਸਿਰਲਾਭੀ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਞ੍ਞੋ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮੇ ਨਗਰੇ ਬਹੁਂ ਤਿਣਕਟ੍ਠੋਦਕਂ ਸਨ੍ਨਿਚਿਤਂ ਹੋਤਿ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਾਨਂ ਰਤਿਯਾ ਅਪਰਿਤਸ੍ਸਾਯ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰਾਯ ਬਾਹਿਰਾਨਂ ਪਟਿਘਾਤਾਯ.
‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਞ੍ਞੋ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮੇ ਨਗਰੇ ਬਹੁਂ ਸਾਲਿਯਵਕਂ ਸਨ੍ਨਿਚਿਤਂ ਹੋਤਿ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਾਨਂ ਰਤਿਯਾ ਅਪਰਿਤਸ੍ਸਾਯ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰਾਯ ਬਾਹਿਰਾਨਂ ਪਟਿਘਾਤਾਯ.
‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਞ੍ਞੋ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮੇ ਨਗਰੇ ਬਹੁਂ ਤਿਲਮੁਗ੍ਗਮਾਸਾਪਰਣ੍ਣਂ ਸਨ੍ਨਿਚਿਤਂ ਹੋਤਿ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਾਨਂ ਰਤਿਯਾ ਅਪਰਿਤਸ੍ਸਾਯ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰਾਯ ਬਾਹਿਰਾਨਂ ਪਟਿਘਾਤਾਯ.
‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਞ੍ਞੋ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮੇ ਨਗਰੇ ਬਹੁਂ ਭੇਸਜ੍ਜਂ ਸਨ੍ਨਿਚਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਸਪ੍ਪਿ ਨਵਨੀਤਂ ਤੇਲਂ ਮਧੁ ਫਾਣਿਤਂ ਲੋਣਂ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਾਨਂ ਰਤਿਯਾ ਅਪਰਿਤਸ੍ਸਾਯ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰਾਯ ਬਾਹਿਰਾਨਂ ਪਟਿਘਾਤਾਯ. ਇਮੇਸਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਆਹਾਰਾਨਂ ਨਿਕਾਮਲਾਭੀ ਹੋਤਿ ਅਕਿਚ੍ਛਲਾਭੀ ਅਕਸਿਰਲਾਭੀ.
‘‘ਯਤੋ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਞ੍ਞੋ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮਂ ਨਗਰਂ ਇਮੇਹਿ ਸਤ੍ਤਹਿ ਨਗਰਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਹਿ ਸੁਪਰਿਕ੍ਖਤਂ ਹੋਤਿ, ਇਮੇਸਞ੍ਚ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਆਹਾਰਾਨਂ ਨਿਕਾਮਲਾਭੀ ਹੋਤਿ ਅਕਿਚ੍ਛਲਾਭੀ ਅਕਸਿਰਲਾਭੀ. ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਞ੍ਞੋ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮਂ ਨਗਰਂ ਅਕਰਣੀਯਂ ਬਾਹਿਰੇਹਿ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕੇਹਿ ਪਚ੍ਚਾਮਿਤ੍ਤੇਹਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਤੋ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਸਤ੍ਤਹਿ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ, ਚਤੁਨ੍ਨਞ੍ਚ ਝਾਨਾਨਂ ਆਭਿਚੇਤਸਿਕਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵਿਹਾਰਾਨਂ ਨਿਕਾਮਲਾਭੀ ਹੋਤਿ ਅਕਿਚ੍ਛਲਾਭੀ ਅਕਸਿਰਲਾਭੀ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਅਕਰਣੀਯੋ ਮਾਰਸ੍ਸ ਅਕਰਣੀਯੋ ਪਾਪਿਮਤੋ. ਕਤਮੇਹਿ ਸਤ੍ਤਹਿ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ?
‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਞ੍ਞੋ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮੇ ਨਗਰੇ ਏਸਿਕਾ ਹੋਤਿ ਗਮ੍ਭੀਰਨੇਮਾ ਸੁਨਿਖਾਤਾ ਅਚਲਾ ਅਸਮ੍ਪਵੇਧੀ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਾਨਂ ਗੁਤ੍ਤਿਯਾ ਬਾਹਿਰਾਨਂ ਪਟਿਘਾਤਾਯ. ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਸਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ, ਸਦ੍ਦਹਤਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਬੋਧਿਂ ‘ਇਤਿਪਿ ਸੋ…ਪੇ… ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ’ਤਿ. ਸਦ੍ਧੇਸਿਕੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਅਕੁਸਲਂ ਪਜਹਤਿ, ਕੁਸਲਂ ਭਾਵੇਤਿ; ਸਾਵਜ੍ਜਂ ਪਜਹਤਿ, ਅਨਵਜ੍ਜਂ ਭਾਵੇਤਿ; ਸੁਦ੍ਧਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਿਹਰਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਪਠਮੇਨ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ.
‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਞ੍ਞੋ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮੇ ਨਗਰੇ ਪਰਿਕ੍ਖਾ ਹੋਤਿ ਗਮ੍ਭੀਰਾ ਚੇਵ ਵਿਤ੍ਥਤਾ ਚ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਾਨਂ ਗੁਤ੍ਤਿਯਾ ਬਾਹਿਰਾਨਂ ਪਟਿਘਾਤਾਯ. ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਹਿਰੀਮਾ ਹੋਤਿ, ਹਿਰੀਯਤਿ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤੇਨ ਵਚੀਦੁਚ੍ਚਰਿਤੇਨ ਮਨੋਦੁਚ੍ਚਰਿਤੇਨ, ਹਿਰੀਯਤਿ ਪਾਪਕਾਨਂ ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ. ਹਿਰੀਪਰਿਕ੍ਖੋ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਅਕੁਸਲਂ ਪਜਹਤਿ, ਕੁਸਲਂ ਭਾਵੇਤਿ; ਸਾਵਜ੍ਜਂ ਪਜਹਤਿ, ਅਨਵਜ੍ਜਂ ਭਾਵੇਤਿ; ਸੁਦ੍ਧਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਿਹਰਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਦੁਤਿਯੇਨ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ.
‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਞ੍ਞੋ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮੇ ਨਗਰੇ ਅਨੁਪਰਿਯਾਯਪਥੋ ਹੋਤਿ ਉਚ੍ਚੋ ਚੇਵ ਵਿਤ੍ਥਤੋ ਚ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਾਨਂ ਗੁਤ੍ਤਿਯਾ ਬਾਹਿਰਾਨਂ ਪਟਿਘਾਤਾਯ. ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪੀ ਹੋਤਿ, ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਤਿ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤੇਨ ਵਚੀਦੁਚ੍ਚਰਿਤੇਨ ਮਨੋਦੁਚ੍ਚਰਿਤੇਨ, ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਤਿ ਪਾਪਕਾਨਂ ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ. ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਪਰਿਯਾਯਪਥੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਅਕੁਸਲਂ ਪਜਹਤਿ, ਕੁਸਲਂ ਭਾਵੇਤਿ; ਸਾਵਜ੍ਜਂ ਪਜਹਤਿ, ਅਨਵਜ੍ਜਂ ਭਾਵੇਤਿ; ਸੁਦ੍ਧਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਿਹਰਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਤਤਿਯੇਨ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ.
‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਞ੍ਞੋ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮੇ ਨਗਰੇ ਬਹੁਂ ਆਵੁਧਂ ਸਨ੍ਨਿਚਿਤਂ ਹੋਤਿ ਸਲਾਕਞ੍ਚੇਵ ਜੇਵਨਿਕਞ੍ਚ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਾਨਂ ਗੁਤ੍ਤਿਯਾ ਬਾਹਿਰਾਨਂ ਪਟਿਘਾਤਾਯ. ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸੁਪ੍ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਾ. ਸੁਤਾਵੁਧੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਅਕੁਸਲਂ ਪਜਹਤਿ, ਕੁਸਲਂ ਭਾਵੇਤਿ; ਸਾਵਜ੍ਜਂ ਪਜਹਤਿ, ਅਨਵਜ੍ਜਂ ਭਾਵੇਤਿ; ਸੁਦ੍ਧਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਿਹਰਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਚਤੁਤ੍ਥੇਨ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ.
‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਞ੍ਞੋ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮੇ ਨਗਰੇ ਬਹੁਬਲਕਾਯੋ ਪਟਿਵਸਤਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਹਤ੍ਥਾਰੋਹਾ ਅਸ੍ਸਾਰੋਹਾ ਰਥਿਕਾ ਧਨੁਗ੍ਗਹਾ ਚੇਲਕਾ ਚਲਕਾ ਪਿਣ੍ਡਦਾਯਕਾ ਉਗ੍ਗਾ ਰਾਜਪੁਤ੍ਤਾ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਿਨੋ ਮਹਾਨਾਗਾ ਸੂਰਾ ਚਮ੍ਮਯੋਧਿਨੋ ਦਾਸਕਪੁਤ੍ਤਾ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਾਨਂ ਗੁਤ੍ਤਿਯਾ ਬਾਹਿਰਾਨਂ ਪਟਿਘਾਤਾਯ. ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋ ਵਿਹਰਤਿ ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਹਾਨਾਯ, ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਯ, ਥਾਮਵਾ ਦਲ਼੍ਹਪਰਕ੍ਕਮੋ ਅਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਧੁਰੋ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ. ਵੀਰਿਯਬਲਕਾਯੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਅਕੁਸਲਂ ਪਜਹਤਿ, ਕੁਸਲਂ ਭਾਵੇਤਿ; ਸਾਵਜ੍ਜਂ ਪਜਹਤਿ, ਅਨਵਜ੍ਜਂ ਭਾਵੇਤਿ; ਸੁਦ੍ਧਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਿਹਰਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਪਞ੍ਚਮੇਨ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ.
‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਞ੍ਞੋ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮੇ ਨਗਰੇ ਦੋਵਾਰਿਕੋ ਹੋਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਬ੍ਯਤ੍ਤੋ ਮੇਧਾਵੀ ਅਞ੍ਞਾਤਾਨਂ ਨਿਵਾਰੇਤਾ ਞਾਤਾਨਂ ਪਵੇਸੇਤਾ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਾਨਂ ਗੁਤ੍ਤਿਯਾ ਬਾਹਿਰਾਨਂ ਪਟਿਘਾਤਾਯ. ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਸਤਿਮਾ ਹੋਤਿ ਪਰਮੇਨ ਸਤਿਨੇਪਕ੍ਕੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਚਿਰਕਤਮ੍ਪਿ ਚਿਰਭਾਸਿਤਮ੍ਪਿ ਸਰਿਤਾ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਤਾ. ਸਤਿਦੋਵਾਰਿਕੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਅਕੁਸਲਂ ਪਜਹਤਿ, ਕੁਸਲਂ ਭਾਵੇਤਿ; ਸਾਵਜ੍ਜਂ ਪਜਹਤਿ, ਅਨਵਜ੍ਜਂ ਭਾਵੇਤਿ; ਸੁਦ੍ਧਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਿਹਰਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਛਟ੍ਠੇਨ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ.
‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਞ੍ਞੋ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮੇ ਨਗਰੇ ਪਾਕਾਰੋ ਹੋਤਿ ਉਚ੍ਚੋ ਚੇਵ ਵਿਤ੍ਥਤੋ ਚ ਵਾਸਨਲੇਪਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਾਨਂ ਗੁਤ੍ਤਿਯਾ ਬਾਹਿਰਾਨਂ ਪਟਿਘਾਤਾਯ. ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਪਞ੍ਞਵਾ ਹੋਤਿ ਉਦਯਤ੍ਥਗਾਮਿਨਿਯਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਅਰਿਯਾਯ ਨਿਬ੍ਬੇਧਿਕਾਯ ਸਮ੍ਮਾ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਗਾਮਿਨਿਯਾ. ਪਞ੍ਞਾਵਾਸਨਲੇਪਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਅਕੁਸਲਂ ਪਜਹਤਿ, ਕੁਸਲਂ ਭਾਵੇਤਿ; ਸਾਵਜ੍ਜਂ ਪਜਹਤਿ, ਅਨਵਜ੍ਜਂ ਭਾਵੇਤਿ; ਸੁਦ੍ਧਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਿਹਰਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਸਤ੍ਤਮੇਨ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ. ਇਮੇਹਿ ਸਤ੍ਤਹਿ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ.
‘‘ਕਤਮੇਸਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਝਾਨਾਨਂ ਆਭਿਚੇਤਸਿਕਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵਿਹਾਰਾਨਂ ਨਿਕਾਮਲਾਭੀ ਹੋਤਿ ਅਕਿਚ੍ਛਲਾਭੀ ਅਕਸਿਰਲਾਭੀ? ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਞ੍ਞੋ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮੇ ਨਗਰੇ ਬਹੁਂ ਤਿਣਕਟ੍ਠੋਦਕਂ ਸਨ੍ਨਿਚਿਤਂ ਹੋਤਿ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਾਨਂ ਰਤਿਯਾ ਅਪਰਿਤਸ੍ਸਾਯ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰਾਯ ਬਾਹਿਰਾਨਂ ਪਟਿਘਾਤਾਯ. ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਵਿਵਿਚ੍ਚੇਵ ਕਾਮੇਹਿ…ਪੇ… ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰਤਿਯਾ ਅਪਰਿਤਸ੍ਸਾਯ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰਾਯ ਓਕ੍ਕਮਨਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ.
‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਞ੍ਞੋ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮੇ ਨਗਰੇ ਬਹੁਂ ਸਾਲਿਯਵਕਂ ਸਨ੍ਨਿਚਿਤਂ ਹੋਤਿ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਾਨਂ ਰਤਿਯਾ ਅਪਰਿਤਸ੍ਸਾਯ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰਾਯ ਬਾਹਿਰਾਨਂ ਪਟਿਘਾਤਾਯ. ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਾਨਂ ਵੂਪਸਮਾ…ਪੇ… ਦੁਤਿਯਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰਤਿਯਾ ਅਪਰਿਤਸ੍ਸਾਯ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰਾਯ ਓਕ੍ਕਮਨਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ.
‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਞ੍ਞੋ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮੇ ਨਗਰੇ ਬਹੁਂ ਤਿਲਮੁਗ੍ਗਮਾਸਾਪਰਣ੍ਣਂ ਸਨ੍ਨਿਚਿਤਂ ਹੋਤਿ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਾਨਂ ਰਤਿਯਾ ਅਪਰਿਤਸ੍ਸਾਯ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰਾਯ ਬਾਹਿਰਾਨਂ ਪਟਿਘਾਤਾਯ. ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਪੀਤਿਯਾ ਚ ਵਿਰਾਗਾ…ਪੇ… ਤਤਿਯਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰਤਿਯਾ ਅਪਰਿਤਸ੍ਸਾਯ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰਾਯ ਓਕ੍ਕਮਨਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ.
‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਞ੍ਞੋ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮੇ ਨਗਰੇ ਬਹੁਂ ਭੇਸਜ੍ਜਂ ਸਨ੍ਨਿਚਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਸਪ੍ਪਿ ਨਵਨੀਤਂ ਤੇਲਂ ਮਧੁ ਫਾਣਿਤਂ ਲੋਣਂ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਾਨਂ ਰਤਿਯਾ ਅਪਰਿਤਸ੍ਸਾਯ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰਾਯ ਬਾਹਿਰਾਨਂ ਪਟਿਘਾਤਾਯ. ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਸੁਖਸ੍ਸ ਚ ਪਹਾਨਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਚ ਪਹਾਨਾ ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਸੋਮਨਸ੍ਸਦੋਮਨਸ੍ਸਾਨਂ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਤਿਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰਤਿਯਾ ਅਪਰਿਤਸ੍ਸਾਯ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰਾਯ ਓਕ੍ਕਮਨਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ. ਇਮੇਸਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਝਾਨਾਨਂ ਆਭਿਚੇਤਸਿਕਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵਿਹਾਰਾਨਂ ਨਿਕਾਮਲਾਭੀ ਹੋਤਿ ਅਕਿਚ੍ਛਲਾਭੀ ਅਕਸਿਰਲਾਭੀ.
‘‘ਯਤੋ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਇਮੇਹਿ ਸਤ੍ਤਹਿ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ, ਇਮੇਸਞ੍ਚ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਝਾਨਾਨਂ ਆਭਿਚੇਤਸਿਕਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵਿਹਾਰਾਨਂ ਨਿਕਾਮਲਾਭੀ ਹੋਤਿ ਅਕਿਚ੍ਛਲਾਭੀ ਅਕਸਿਰਲਾਭੀ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਅਕਰਣੀਯੋ ਮਾਰਸ੍ਸ ਅਕਰਣੀਯੋ ਪਾਪਿਮਤੋ’’ਤਿ. ਤਤਿਯਂ.
੪. ਧਮ੍ਮਞ੍ਞੂਸੁਤ੍ਤਂ
੬੮. ‘‘ਸਤ੍ਤਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਹੁਨੇਯ੍ਯੋ ਹੋਤਿ …ਪੇ… ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਪੁਞ੍ਞਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਲੋਕਸ੍ਸ. ਕਤਮੇਹਿ ਸਤ੍ਤਹਿ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਧਮ੍ਮਞ੍ਞੂ ਚ ਹੋਤਿ ਅਤ੍ਥਞ੍ਞੂ ਚ ਅਤ੍ਤਞ੍ਞੂ ਚ ਮਤ੍ਤਞ੍ਞੂ ਚ ਕਾਲਞ੍ਞੂ ਚ ਪਰਿਸਞ੍ਞੂ ਚ ਪੁਗ੍ਗਲਪਰੋਪਰਞ੍ਞੂ ਚ.
‘‘ਕਥਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਧਮ੍ਮਞ੍ਞੂ ਹੋਤਿ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਧਮ੍ਮਂ ਜਾਨਾਤਿ – ਸੁਤ੍ਤਂ ਗੇਯ੍ਯਂ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣਂ ਗਾਥਂ ਉਦਾਨਂ ਇਤਿਵੁਤ੍ਤਕਂ ਜਾਤਕਂ ਅਬ੍ਭੁਤਧਮ੍ਮਂ ਵੇਦਲ੍ਲਂ. ਨੋ ਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਧਮ੍ਮਂ ਜਾਨੇਯ੍ਯ – ਸੁਤ੍ਤਂ ਗੇਯ੍ਯਂ…ਪੇ… ਅਬ੍ਭੁਤਧਮ੍ਮਂ ਵੇਦਲ੍ਲਂ, ਨਯਿਧ ‘ਧਮ੍ਮਞ੍ਞੂ’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਧਮ੍ਮਂ ਜਾਨਾਤਿ – ਸੁਤ੍ਤਂ ਗੇਯ੍ਯਂ…ਪੇ… ਅਬ੍ਭੁਤਧਮ੍ਮਂ ਵੇਦਲ੍ਲਂ, ਤਸ੍ਮਾ ‘ਧਮ੍ਮਞ੍ਞੂ’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਇਤਿ ਧਮ੍ਮਞ੍ਞੂ.
‘‘ਅਤ੍ਥਞ੍ਞੂ ਚ ਕਥਂ ਹੋਤਿ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸੇਵ ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਜਾਨਾਤਿ – ‘ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਸ ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ, ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਸ ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ’ਤਿ. ਨੋ ਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸੇਵ ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਜਾਨੇਯ੍ਯ – ‘ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਸ ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ, ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਸ ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ’ਤਿ, ਨਯਿਧ ‘ਅਤ੍ਥਞ੍ਞੂ’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸੇਵ ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਜਾਨਾਤਿ – ‘ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਸ ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ, ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਸ ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ’ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘ਅਤ੍ਥਞ੍ਞੂ’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਇਤਿ ਧਮ੍ਮਞ੍ਞੂ, ਅਤ੍ਥਞ੍ਞੂ.
‘‘ਅਤ੍ਤਞ੍ਞੂ ਚ ਕਥਂ ਹੋਤਿ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਜਾਨਾਤਿ – ‘ਏਤ੍ਤਕੋਮ੍ਹਿ ਸਦ੍ਧਾਯ ਸੀਲੇਨ ਸੁਤੇਨ ਚਾਗੇਨ ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਟਿਭਾਨੇਨਾ’ਤਿ. ਨੋ ਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਜਾਨੇਯ੍ਯ – ‘ਏਤ੍ਤਕੋਮ੍ਹਿ ਸਦ੍ਧਾਯ ਸੀਲੇਨ ਸੁਤੇਨ ਚਾਗੇਨ ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਟਿਭਾਨੇਨਾ’ਤਿ, ਨਯਿਧ ‘ਅਤ੍ਤਞ੍ਞੂ’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਜਾਨਾਤਿ – ‘ਏਤ੍ਤਕੋਮ੍ਹਿ ਸਦ੍ਧਾਯ ਸੀਲੇਨ ਸੁਤੇਨ ਚਾਗੇਨ ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਟਿਭਾਨੇਨਾ’ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘ਅਤ੍ਤਞ੍ਞੂ’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਇਤਿ ਧਮ੍ਮਞ੍ਞੂ, ਅਤ੍ਥਞ੍ਞੂ, ਅਤ੍ਤਞ੍ਞੂ.
‘‘ਮਤ੍ਤਞ੍ਞੂ ਚ ਕਥਂ ਹੋਤਿ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਮਤ੍ਤਂ ਜਾਨਾਤਿ ਚੀਵਰਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸੇਨਾਸਨਗਿਲਾਨਪ੍ਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾਨਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹਣਾਯ. ਨੋ ਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਮਤ੍ਤਂ ਜਾਨੇਯ੍ਯ ਚੀਵਰਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸੇਨਾਸਨਗਿਲਾਨਪ੍ਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾਨਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹਣਾਯ, ਨਯਿਧ ‘ਮਤ੍ਤਞ੍ਞੂ’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਮਤ੍ਤਂ ਜਾਨਾਤਿ ਚੀਵਰਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸੇਨਾਸਨਗਿਲਾਨਪ੍ਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾਨਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹਣਾਯ, ਤਸ੍ਮਾ ‘ਮਤ੍ਤਞ੍ਞੂ’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਇਤਿ ਧਮ੍ਮਞ੍ਞੂ, ਅਤ੍ਥਞ੍ਞੂ, ਅਤ੍ਤਞ੍ਞੂ, ਮਤ੍ਤਞ੍ਞੂ.
‘‘ਕਾਲਞ੍ਞੂ ਚ ਕਥਂ ਹੋਤਿ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਕਾਲਂ ਜਾਨਾਤਿ – ‘ਅਯਂ ਕਾਲੋ ਉਦ੍ਦੇਸਸ੍ਸ, ਅਯਂ ਕਾਲੋ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾਯ, ਅਯਂ ਕਾਲੋ ਯੋਗਸ੍ਸ, ਅਯਂ ਕਾਲੋ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਸ੍ਸਾ’ਤਿ. ਨੋ ਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਕਾਲਂ ਜਾਨੇਯ੍ਯ – ‘ਅਯਂ ਕਾਲੋ ਉਦ੍ਦੇਸਸ੍ਸ, ਅਯਂ ਕਾਲੋ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾਯ, ਅਯਂ ਕਾਲੋ ਯੋਗਸ੍ਸ, ਅਯਂ ਕਾਲੋ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਸ੍ਸਾ’ਤਿ, ਨਯਿਧ ‘ਕਾਲਞ੍ਞੂ’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਕਾਲਂ ਜਾਨਾਤਿ – ‘ਅਯਂ ਕਾਲੋ ਉਦ੍ਦੇਸਸ੍ਸ, ਅਯਂ ਕਾਲੋ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾਯ, ਅਯਂ ਕਾਲੋ ਯੋਗਸ੍ਸ, ਅਯਂ ਕਾਲੋ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਸ੍ਸਾ’ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘ਕਾਲਞ੍ਞੂ’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਇਤਿ ਧਮ੍ਮਞ੍ਞੂ, ਅਤ੍ਥਞ੍ਞੂ, ਅਤ੍ਤਞ੍ਞੂ, ਮਤ੍ਤਞ੍ਞੂ, ਕਾਲਞ੍ਞੂ.
‘‘ਪਰਿਸਞ੍ਞੂ ਚ ਕਥਂ ਹੋਤਿ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਰਿਸਂ ਜਾਨਾਤਿ – ‘ਅਯਂ ਖਤ੍ਤਿਯਪਰਿਸਾ, ਅਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪਰਿਸਾ, ਅਯਂ ਗਹਪਤਿਪਰਿਸਾ, ਅਯਂ ਸਮਣਪਰਿਸਾ. ਤਤ੍ਥ ਏਵਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬਂ, ਏਵਂ ਠਾਤਬ੍ਬਂ, ਏਵਂ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਏਵਂ ਨਿਸੀਦਿਤਬ੍ਬਂ, ਏਵਂ ਭਾਸਿਤਬ੍ਬਂ, ਏਵਂ ਤੁਣ੍ਹੀ ਭਵਿਤਬ੍ਬ’ਨ੍ਤਿ. ਨੋ ਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਰਿਸਂ ਜਾਨੇਯ੍ਯ – ‘ਅਯਂ ਖਤ੍ਤਿਯਪਰਿਸਾ…ਪੇ… ਏਵਂ ਤੁਣ੍ਹੀ ਭਵਿਤਬ੍ਬ’ਨ੍ਤਿ, ਨਯਿਧ ‘ਪਰਿਸਞ੍ਞੂ’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਰਿਸਂ ਜਾਨਾਤਿ – ‘ਅਯਂ ਖਤ੍ਤਿਯਪਰਿਸਾ, ਅਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪਰਿਸਾ, ਅਯਂ ਗਹਪਤਿਪਰਿਸਾ, ਅਯਂ ਸਮਣਪਰਿਸਾ. ਤਤ੍ਥ ਏਵਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬਂ, ਏਵਂ ਠਾਤਬ੍ਬਂ, ਏਵਂ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਏਵਂ ਨਿਸੀਦਿਤਬ੍ਬਂ, ਏਵਂ ਭਾਸਿਤਬ੍ਬਂ, ਏਵਂ ਤੁਣ੍ਹੀ ਭਵਿਤਬ੍ਬ’ਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘ਪਰਿਸਞ੍ਞੂ’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਇਤਿ ਧਮ੍ਮਞ੍ਞੂ, ਅਤ੍ਥਞ੍ਞੂ, ਅਤ੍ਤਞ੍ਞੂ, ਮਤ੍ਤਞ੍ਞੂ, ਕਾਲਞ੍ਞੂ, ਪਰਿਸਞ੍ਞੂ.
‘‘ਪੁਗ੍ਗਲਪਰੋਪਰਞ੍ਞੂ ਚ ਕਥਂ ਹੋਤਿ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ [ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਪਿ ਇਧ ਆਰਮ੍ਭੇ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ’’ ਤ੍ਵੇਵ ਦਿਸ੍ਸਤਿ] ਦ੍ਵਯੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਵਿਦਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਦ੍ਵੇ ਪੁਗ੍ਗਲਾ – ਏਕੋ ਅਰਿਯਾਨਂ ਦਸ੍ਸਨਕਾਮੋ, ਏਕੋ ਅਰਿਯਾਨਂ ਨ ਦਸ੍ਸਨਕਾਮੋ. ਯ੍ਵਾਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਰਿਯਾਨਂ ਨ ਦਸ੍ਸਨਕਾਮੋ, ਏਵਂ ਸੋ ਤੇਨਙ੍ਗੇਨ ਗਾਰਯ੍ਹੋ. ਯ੍ਵਾਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਰਿਯਾਨਂ ਦਸ੍ਸਨਕਾਮੋ, ਏਵਂ ਸੋ ਤੇਨਙ੍ਗੇਨ ਪਾਸਂਸੋ.
‘‘ਦ੍ਵੇ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਅਰਿਯਾਨਂ ਦਸ੍ਸਨਕਾਮਾ – ਏਕੋ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਂ ਸੋਤੁਕਾਮੋ, ਏਕੋ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਂ ਨ ਸੋਤੁਕਾਮੋ. ਯ੍ਵਾਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਂ ਨ ਸੋਤੁਕਾਮੋ, ਏਵਂ ਸੋ ਤੇਨਙ੍ਗੇਨ ਗਾਰਯ੍ਹੋ. ਯ੍ਵਾਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਂ ਸੋਤੁਕਾਮੋ, ਏਵਂ ਸੋ ਤੇਨਙ੍ਗੇਨ ਪਾਸਂਸੋ.
‘‘ਦ੍ਵੇ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਂ ਸੋਤੁਕਾਮਾ – ਏਕੋ ਓਹਿਤਸੋਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਾਤਿ, ਏਕੋ ਅਨੋਹਿਤਸੋਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਾਤਿ. ਯ੍ਵਾਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਨੋਹਿਤਸੋਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਾਤਿ, ਏਵਂ ਸੋ ਤੇਨਙ੍ਗੇਨ ਗਾਰਯ੍ਹੋ. ਯ੍ਵਾਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਓਹਿਤਸੋਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਾਤਿ, ਏਵਂ ਸੋ ਤੇਨਙ੍ਗੇਨ ਪਾਸਂਸੋ.
‘‘ਦ੍ਵੇ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਓਹਿਤਸੋਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਨ੍ਤਿ [ਸੁਣਨ੍ਤਾ (ਕ.)] – ਏਕੋ ਸੁਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਧਾਰੇਤਿ, ਏਕੋ ਸੁਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਨ ਧਾਰੇਤਿ. ਯ੍ਵਾਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਸੁਤ੍ਵਾ ਨ ਧਮ੍ਮਂ ਧਾਰੇਤਿ, ਏਵਂ ਸੋ ਤੇਨਙ੍ਗੇਨ ਗਾਰਯ੍ਹੋ. ਯ੍ਵਾਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਸੁਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਧਾਰੇਤਿ, ਏਵਂ ਸੋ ਤੇਨਙ੍ਗੇਨ ਪਾਸਂਸੋ.
‘‘ਦ੍ਵੇ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਸੁਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਧਾਰੇਨ੍ਤਿ [ਧਾਰੇਨ੍ਤਾ (ਕ.)] – ਏਕੋ ਧਾਤਾਨਂ [ਧਤਾਨਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਤ੍ਥਂ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਤਿ, ਏਕੋ ਧਾਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਤ੍ਥਂ ਨ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਤਿ. ਯ੍ਵਾਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਧਾਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਤ੍ਥਂ ਨ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਤਿ, ਏਵਂ ਸੋ ਤੇਨਙ੍ਗੇਨ ਗਾਰਯ੍ਹੋ. ਯ੍ਵਾਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਧਾਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਤ੍ਥਂ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਤਿ, ਏਵਂ ਸੋ ਤੇਨਙ੍ਗੇਨ ਪਾਸਂਸੋ.
‘‘ਦ੍ਵੇ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਧਾਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਤ੍ਥਂ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ [ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਨ੍ਤਾ (ਕ.)] – ਏਕੋ ਅਤ੍ਥਮਞ੍ਞਾਯ ਧਮ੍ਮਮਞ੍ਞਾਯ ਧਮ੍ਮਾਨੁਧਮ੍ਮਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ, ਏਕੋ ਅਤ੍ਥਮਞ੍ਞਾਯ ਧਮ੍ਮਮਞ੍ਞਾਯ ਨ ਧਮ੍ਮਾਨੁਧਮ੍ਮਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ. ਯ੍ਵਾਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਤ੍ਥਮਞ੍ਞਾਯ ਧਮ੍ਮਮਞ੍ਞਾਯ ਨ ਧਮ੍ਮਾਨੁਧਮ੍ਮਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ, ਏਵਂ ਸੋ ਤੇਨਙ੍ਗੇਨ ਗਾਰਯ੍ਹੋ. ਯ੍ਵਾਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਤ੍ਥਮਞ੍ਞਾਯ ਧਮ੍ਮਮਞ੍ਞਾਯ ਧਮ੍ਮਾਨੁਧਮ੍ਮਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ, ਏਵਂ ਸੋ ਤੇਨਙ੍ਗੇਨ ਪਾਸਂਸੋ.
‘‘ਦ੍ਵੇ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਅਤ੍ਥਮਞ੍ਞਾਯ ਧਮ੍ਮਮਞ੍ਞਾਯ ਧਮ੍ਮਾਨੁਧਮ੍ਮਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਾ – ਏਕੋ ਅਤ੍ਤਹਿਤਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਨੋ ਪਰਹਿਤਾਯ, ਏਕੋ ਅਤ੍ਤਹਿਤਾਯ ਚ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਪਰਹਿਤਾਯ ਚ. ਯ੍ਵਾਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਤ੍ਤਹਿਤਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਨੋ ਪਰਹਿਤਾਯ, ਏਵਂ ਸੋ ਤੇਨਙ੍ਗੇਨ ਗਾਰਯ੍ਹੋ. ਯ੍ਵਾਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਤ੍ਥਹਿਤਾਯ ਚ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਪਰਹਿਤਾਯ ਚ, ਏਵਂ ਸੋ ਤੇਨਙ੍ਗੇਨ ਪਾਸਂਸੋ. ਏਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ [ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਦ੍ਵਯੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਵਿਦਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਪੁਗ੍ਗਲਪਰੋਪਰਞ੍ਞੂ ਹੋਤਿ. ‘‘ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਤ੍ਤਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਹੁਨੇਯ੍ਯੋ ਹੋਤਿ ਪਾਹੁਨੇਯ੍ਯੋ…ਪੇ… ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਪੁਞ੍ਞਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਲੋਕਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਚਤੁਤ੍ਥਂ.
੫. ਪਾਰਿਚ੍ਛਤ੍ਤਕਸੁਤ੍ਤਂ
੬੯. ‘‘ਯਸ੍ਮਿਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇ ਦੇਵਾਨਂ ਤਾਵਤਿਂਸਾਨਂ ਪਾਰਿਚ੍ਛਤ੍ਤਕੋ ਕੋਵਿਲ਼ਾਰੋ ਪਣ੍ਡੁਪਲਾਸੋ ਹੋਤਿ, ਅਤ੍ਤਮਨਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੇਵਾ ਤਾਵਤਿਂਸਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਹੋਨ੍ਤਿ – ‘ਪਣ੍ਡੁਪਲਾਸੋ ਦਾਨਿ ਪਾਰਿਚ੍ਛਤ੍ਤਕੋ ਕੋਵਿਲ਼ਾਰੋ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਦਾਨਿ ਪਨ੍ਨਪਲਾਸੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’’ਤਿ.
‘‘ਯਸ੍ਮਿਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇ ਦੇਵਾਨਂ ਤਾਵਤਿਂਸਾਨਂ ਪਾਰਿਚ੍ਛਤ੍ਤਕੋ ਕੋਵਿਲ਼ਾਰੋ ਪਨ੍ਨਪਲਾਸੋ ਹੋਤਿ, ਅਤ੍ਤਮਨਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੇਵਾ ਤਾਵਤਿਂਸਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਹੋਨ੍ਤਿ – ‘ਪਨ੍ਨਪਲਾਸੋ ਦਾਨਿ ਪਾਰਿਚ੍ਛਤ੍ਤਕੋ ਕੋਵਿਲ਼ਾਰੋ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਦਾਨਿ ਜਾਲਕਜਾਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’’ਤਿ.
‘‘ਯਸ੍ਮਿਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇ ਦੇਵਾਨਂ ਤਾਵਤਿਂਸਾਨਂ ਪਾਰਿਚ੍ਛਤ੍ਤਕੋ ਕੋਵਿਲ਼ਾਰੋ ਜਾਲਕਜਾਤੋ ਹੋਤਿ, ਅਤ੍ਤਮਨਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੇਵਾ ਤਾਵਤਿਂਸਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਹੋਨ੍ਤਿ – ‘ਜਾਲਕਜਾਤੋ ਦਾਨਿ ਪਾਰਿਚ੍ਛਤ੍ਤਕੋ ਕੋਵਿਲ਼ਾਰੋ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਦਾਨਿ ਖਾਰਕਜਾਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’’ਤਿ.
‘‘ਯਸ੍ਮਿਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇ ਦੇਵਾਨਂ ਤਾਵਤਿਂਸਾਨਂ ਪਾਰਿਚ੍ਛਤ੍ਤਕੋ ਕੋਵਿਲ਼ਾਰੋ ਖਾਰਕਜਾਤੋ ਹੋਤਿ, ਅਤ੍ਤਮਨਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੇਵਾ ਤਾਵਤਿਂਸਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਹੋਨ੍ਤਿ – ‘ਖਾਰਕਜਾਤੋ ਦਾਨਿ ਪਾਰਿਚ੍ਛਤ੍ਤਕੋ ਕੋਵਿਲ਼ਾਰੋ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਦਾਨਿ ਕੁਟੁਮਲਕਜਾਤੋ [ਕੁਡੁਮਲਕਜਾਤੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’’ਤਿ.
‘‘ਯਸ੍ਮਿਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇ ਦੇਵਾਨਂ ਤਾਵਤਿਂਸਾਨਂ ਪਾਰਿਚ੍ਛਤ੍ਤਕੋ ਕੋਵਿਲ਼ਾਰੋ ਕੁਟੁਮਲਕਜਾਤੋ ਹੋਤਿ, ਅਤ੍ਤਮਨਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੇਵਾ ਤਾਵਤਿਂਸਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਹੋਨ੍ਤਿ – ‘ਕੁਟੁਮਲਕਜਾਤੋ ਦਾਨਿ ਪਾਰਿਚ੍ਛਤ੍ਤਕੋ ਕੋਵਿਲ਼ਾਰੋ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਦਾਨਿ ਕੋਰਕਜਾਤੋ [ਕੋਕਾਸਕਜਾਤੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.), ਕੋਸਕਜਾਤੋ (ਕ.)] ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’’ਤਿ.
‘‘ਯਸ੍ਮਿਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇ ਦੇਵਾਨਂ ਤਾਵਤਿਂਸਾਨਂ ਪਾਰਿਚ੍ਛਤ੍ਤਕੋ ਕੋਵਿਲ਼ਾਰੋ ਕੋਰਕਜਾਤੋ ਹੋਤਿ, ਅਤ੍ਤਮਨਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੇਵਾ ਤਾਵਤਿਂਸਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਹੋਨ੍ਤਿ – ‘ਕੋਰਕਜਾਤੋ ਦਾਨਿ ਪਾਰਿਚ੍ਛਤ੍ਤਕੋ ਕੋਵਿਲ਼ਾਰੋ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਦਾਨਿ ਸਬ੍ਬਫਾਲਿਫੁਲ੍ਲੋ [ਸਬ੍ਬਪਾਲਿਫੁਲ੍ਲੋ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’’ਤਿ.
‘‘ਯਸ੍ਮਿਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇ ਦੇਵਾਨਂ ਤਾਵਤਿਂਸਾਨਂ ਪਾਰਿਚ੍ਛਤ੍ਤਕੋ ਕੋਵਿਲ਼ਾਰੋ ਸਬ੍ਬਫਾਲਿਫੁਲ੍ਲੋ ਹੋਤਿ, ਅਤ੍ਤਮਨਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੇਵਾ ਤਾਵਤਿਂਸਾ ਪਾਰਿਚ੍ਛਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ਕੋਵਿਲ਼ਾਰਸ੍ਸ ਮੂਲੇ ਦਿਬ੍ਬੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਾਸੇ ਪਞ੍ਚਹਿ ਕਾਮਗੁਣੇਹਿ ਸਮਪ੍ਪਿਤਾ ਸਮਙ੍ਗੀਭੂਤਾ ਪਰਿਚਾਰੇਨ੍ਤਿ.
‘‘ਸਬ੍ਬਫਾਲਿਫੁਲ੍ਲਸ੍ਸ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਾਰਿਚ੍ਛਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ਕੋਵਿਲ਼ਾਰਸ੍ਸ ਸਮਨ੍ਤਾ ਪਞ੍ਞਾਸਯੋਜਨਾਨਿ ਆਭਾਯ ਫੁਟਂ ਹੋਤਿ, ਅਨੁਵਾਤਂ ਯੋਜਨਸਤਂ ਗਨ੍ਧੋ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਅਯਮਾਨੁਭਾਵੋ ਪਾਰਿਚ੍ਛਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ਕੋਵਿਲ਼ਾਰਸ੍ਸ.
‘‘ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਯ ਚੇਤੇਤਿ, ਪਣ੍ਡੁਪਲਾਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਹੋਤਿ ਦੇਵਾਨਂਵ ਤਾਵਤਿਂਸਾਨਂ ਪਾਰਿਚ੍ਛਤ੍ਤਕੋ ਕੋਵਿਲ਼ਾਰੋ.
‘‘ਯਸ੍ਮਿਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਕੇਸਮਸ੍ਸੁਂ ਓਹਾਰੇਤ੍ਵਾ ਕਾਸਾਯਾਨਿ ਵਤ੍ਥਾਨਿ ਅਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਹੋਤਿ, ਪਨ੍ਨਪਲਾਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਹੋਤਿ ਦੇਵਾਨਂਵ ਤਾਵਤਿਂਸਾਨਂ ਪਾਰਿਚ੍ਛਤ੍ਤਕੋ ਕੋਵਿਲ਼ਾਰੋ.
‘‘ਯਸ੍ਮਿਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਵਿਵਿਚ੍ਚੇਵ ਕਾਮੇਹਿ…ਪੇ… ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ, ਜਾਲਕਜਾਤੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਹੋਤਿ ਦੇਵਾਨਂਵ ਤਾਵਤਿਂਸਾਨਂ ਪਾਰਿਚ੍ਛਤ੍ਤਕੋ ਕੋਵਿਲ਼ਾਰੋ.
‘‘ਯਸ੍ਮਿਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਾਨਂ ਵੂਪਸਮਾ…ਪੇ… ਦੁਤਿਯਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ, ਖਾਰਕਜਾਤੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਹੋਤਿ ਦੇਵਾਨਂਵ ਤਾਵਤਿਂਸਾਨਂ ਪਾਰਿਚ੍ਛਤ੍ਤਕੋ ਕੋਵਿਲ਼ਾਰੋ.
‘‘ਯਸ੍ਮਿਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਪੀਤਿਯਾ ਚ ਵਿਰਾਗਾ…ਪੇ… ਤਤਿਯਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ, ਕੁਟੁਮਲਕਜਾਤੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਹੋਤਿ ਦੇਵਾਨਂਵ ਤਾਵਤਿਂਸਾਨਂ ਪਾਰਿਚ੍ਛਤ੍ਤਕੋ ਕੋਵਿਲ਼ਾਰੋ.
‘‘ਯਸ੍ਮਿਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਸੁਖਸ੍ਸ ਚ ਪਹਾਨਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਚ ਪਹਾਨਾ…ਪੇ… ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ, ਕੋਰਕਜਾਤੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਹੋਤਿ ਦੇਵਾਨਂਵ ਤਾਵਤਿਂਸਾਨਂ ਪਾਰਿਚ੍ਛਤ੍ਤਕੋ ਕੋਵਿਲ਼ਾਰੋ.
‘‘ਯਸ੍ਮਿਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਾ…ਪੇ… ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ, ਸਬ੍ਬਫਾਲਿਫੁਲ੍ਲੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਹੋਤਿ ਦੇਵਾਨਂਵ ਤਾਵਤਿਂਸਾਨਂ ਪਾਰਿਚ੍ਛਤ੍ਤਕੋ ਕੋਵਿਲ਼ਾਰੋ.
‘‘ਤਸ੍ਮਿਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇ ਭੁਮ੍ਮਾ ਦੇਵਾ ਸਦ੍ਦਮਨੁਸ੍ਸਾਵੇਨ੍ਤਿ – ‘ਏਸੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕੋ ਅਮੁਕਮ੍ਹਾ ਗਾਮਾ ਵਾ ਨਿਗਮਾ ਵਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਾ ਅਨਾਸਵਂ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤੀ’ਤਿ. ਭੁਮ੍ਮਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਾ ਦੇਵਾ…ਪੇ… ਤਾਵਤਿਂਸਾ ਦੇਵਾ… ਯਾਮਾ ਦੇਵਾ… ਤੁਸਿਤਾ ਦੇਵਾ… ਨਿਮ੍ਮਾਨਰਤੀ ਦੇਵਾ… ਪਰਨਿਮ੍ਮਿਤਵਸਵਤ੍ਤੀ ਦੇਵਾ… ਬ੍ਰਹ੍ਮਕਾਯਿਕਾ ਦੇਵਾ ਸਦ੍ਦਮਨੁਸ੍ਸਾਵੇਨ੍ਤਿ – ‘ਏਸੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕੋ ਅਮੁਕਮ੍ਹਾ ਗਾਮਾ ਵਾ ਨਿਗਮਾ ਵਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਾ ਅਨਾਸਵਂ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤੀ’ਤਿ. ਇਤਿਹ ਤੇਨ ਖਣੇਨ ਤੇਨ ਮੁਹੁਤ੍ਤੇਨ ਯਾਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਾ ਸਦ੍ਦੋ [ਸਾਧੁਕਾਰਸਦ੍ਦੋ (ਸੀ. ਅਟ੍ਠ., ਕ. ਅਟ੍ਠ.)] ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਚ੍ਛਤਿ, ਅਯਮਾਨੁਭਾਵੋ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ’’ਤਿ. ਪਞ੍ਚਮਂ.
੬. ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਸੁਤ੍ਤਂ
੭੦. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਰਹੋਗਤਸ੍ਸ ਪਟਿਸਲ੍ਲੀਨਸ੍ਸ ਏਵਂ ਚੇਤਸੋ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕੋ ਉਦਪਾਦਿ – ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਸਕ੍ਕਤ੍ਵਾ ਗਰੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਅਕੁਸਲਂ ਪਜਹੇਯ੍ਯ, ਕੁਸਲਂ ਭਾਵੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਸਕ੍ਕਤ੍ਵਾ ਗਰੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਅਕੁਸਲਂ ਪਜਹੇਯ੍ਯ, ਕੁਸਲਂ ਭਾਵੇਯ੍ਯ. ਧਮ੍ਮਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ…ਪੇ… ਸਙ੍ਘਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ…ਪੇ… ਸਿਕ੍ਖਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ…ਪੇ… ਸਮਾਧਿਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ…ਪੇ… ਅਪ੍ਪਮਾਦਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ…ਪੇ… ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਕ੍ਕਤ੍ਵਾ ਗਰੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਅਕੁਸਲਂ ਪਜਹੇਯ੍ਯ, ਕੁਸਲਂ ਭਾਵੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ.
ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਇਮੇ ਖੋ ਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ ਪਰਿਯੋਦਾਤਾ, ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮੇ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ [ਗਹੇਤ੍ਵਾ (ਕ.)] ਭਗਵਤੋ ਆਰੋਚੇਯ੍ਯਂ. ਏਵਂ ਮੇ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ ਚੇਵ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਸਙ੍ਖਾਤਤਰਾ ਚ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਾਮ ਪੁਰਿਸੋ ਸੁਵਣ੍ਣਨਿਕ੍ਖਂ ਅਧਿਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਪਰਿਯੋਦਾਤਂ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਮਸ੍ਸ – ‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਸੁਵਣ੍ਣਨਿਕ੍ਖੋ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ ਪਰਿਯੋਦਾਤੋ, ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਇਮਂ ਸੁਵਣ੍ਣਨਿਕ੍ਖਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ [ਗਹੇਤ੍ਵਾ (ਕ.)] ਕਮ੍ਮਾਰਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਯ੍ਯਂ. ਏਵਂ ਮੇ ਅਯਂ ਸੁਵਣ੍ਣਨਿਕ੍ਖੋ ਸਕਮ੍ਮਾਰਗਤੋ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ ਚੇਵ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਸਙ੍ਖਾਤਤਰੋ ਚ. ਏਵਮੇਵਂ [ਖੋ (ਕ.)] ਮੇ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ ਪਰਿਯੋਦਾਤਾ, ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮੇ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ [ਗਹੇਤ੍ਵਾ (ਕ.)] ਭਗਵਤੋ ਆਰੋਚੇਯ੍ਯਂ. ਏਵਂ ਮੇ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ ਚੇਵ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਸਙ੍ਖਾਤਤਰਾ ਚਾ’’’ਤਿ.
ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯਂ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਾ ਵੁਟ੍ਠਿਤੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ –
‘‘ਇਧ ਮਯ੍ਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਰਹੋਗਤਸ੍ਸ ਪਟਿਸਲ੍ਲੀਨਸ੍ਸ ਏਵਂ ਚੇਤਸੋ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕੋ ਉਦਪਾਦਿ – ‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਸਕ੍ਕਤ੍ਵਾ ਗਰੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਅਕੁਸਲਂ ਪਜਹੇਯ੍ਯ, ਕੁਸਲਂ ਭਾਵੇਯ੍ਯਾ’ਤਿ? ਅਥ ਖੋ ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਸਕ੍ਕਤ੍ਵਾ ਗਰੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਅਕੁਸਲਂ ਪਜਹੇਯ੍ਯ, ਕੁਸਲਂ ਭਾਵੇਯ੍ਯ. ਧਮ੍ਮਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ …ਪੇ… ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਕ੍ਕਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਕੁਸਲਂ ਭਾਵੇਯ੍ਯਾ’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਇਮੇ ਖੋ ਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ ਪਰਿਯੋਦਾਤਾ, ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮੇ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਆਰੋਚੇਯ੍ਯਂ. ਏਵਂ ਮੇ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ ਚੇਵ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਸਙ੍ਖਾਤਤਰਾ ਚ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਾਮ ਪੁਰਿਸੋ ਸੁਵਣ੍ਣਨਿਕ੍ਖਂ ਅਧਿਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਪਰਿਯੋਦਾਤਂ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਮਸ੍ਸ – ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਸੁਵਣ੍ਣਨਿਕ੍ਖੋ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ ਪਰਿਯੋਦਾਤੋ, ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਇਮਂ ਸੁਵਣ੍ਣਨਿਕ੍ਖਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਾਰਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਯ੍ਯਂ. ਏਵਂ ਮੇ ਅਯਂ ਸੁਵਣ੍ਣਨਿਕ੍ਖੋ ਸਕਮ੍ਮਾਰਗਤੋ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ ਚੇਵ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਸਙ੍ਖਾਤਤਰੋ ਚ. ਏਵਮੇਵਂ ਮੇ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ ਪਰਿਯੋਦਾਤਾ, ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮੇ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਆਰੋਚੇਯ੍ਯਂ. ਏਵਂ ਮੇ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ ਚੇਵ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਸਙ੍ਖਾਤਤਰਾ ਚਾ’’’ਤਿ.
‘‘ਸਾਧੁ ਸਾਧੁ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ! ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਖੋ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਕ੍ਕਤ੍ਵਾ ਗਰੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਅਕੁਸਲਂ ਪਜਹੇਯ੍ਯ, ਕੁਸਲਂ ਭਾਵੇਯ੍ਯ. ਧਮ੍ਮਂ ਖੋ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਕ੍ਕਤ੍ਵਾ ਗਰੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਅਕੁਸਲਂ ਪਜਹੇਯ੍ਯ, ਕੁਸਲਂ ਭਾਵੇਯ੍ਯ. ਸਙ੍ਘਂ ਖੋ…ਪੇ… ਸਿਕ੍ਖਂ ਖੋ… ਸਮਾਧਿਂ ਖੋ… ਅਪ੍ਪਮਾਦਂ ਖੋ… ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰਂ ਖੋ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਕ੍ਕਤ੍ਵਾ ਗਰੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਅਕੁਸਲਂ ਪਜਹੇਯ੍ਯ, ਕੁਸਲਂ ਭਾਵੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ.
ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਇਮਸ੍ਸ ਖੋ ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤਾ ਸਂਖਿਤ੍ਤੇਨ ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਅਤ੍ਥਂ ਆਜਾਨਾਮਿ. ਸੋ ਵਤ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਤ੍ਥਰਿ ਅਗਾਰਵੋ ਧਮ੍ਮੇ ਸਗਾਰਵੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਨੇਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ. ਯੋ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਤ੍ਥਰਿ ਅਗਾਰਵੋ ਧਮ੍ਮੇਪਿ ਸੋ ਅਗਾਰਵੋ’’.
‘‘ਸੋ ਵਤ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਤ੍ਥਰਿ ਅਗਾਰਵੋ ਧਮ੍ਮੇ ਅਗਾਰਵੋ ਸਙ੍ਘੇ ਸਗਾਰਵੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਨੇਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ. ਯੋ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਤ੍ਥਰਿ ਅਗਾਰਵੋ ਧਮ੍ਮੇ ਅਗਾਰਵੋ ਸਙ੍ਘੇਪਿ ਸੋ ਅਗਾਰਵੋ.
‘‘ਸੋ ਵਤ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਤ੍ਥਰਿ ਅਗਾਰਵੋ ਧਮ੍ਮੇ ਅਗਾਰਵੋ ਸਙ੍ਘੇ ਅਗਾਰਵੋ ਸਿਕ੍ਖਾਯ ਸਗਾਰਵੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਨੇਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ. ਯੋ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਤ੍ਥਰਿ ਅਗਾਰਵੋ ਧਮ੍ਮੇ ਅਗਾਰਵੋ ਸਙ੍ਘੇ ਅਗਾਰਵੋ ਸਿਕ੍ਖਾਯਪਿ ਸੋ ਅਗਾਰਵੋ.
‘‘ਸੋ ਵਤ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਤ੍ਥਰਿ ਅਗਾਰਵੋ ਧਮ੍ਮੇ ਅਗਾਰਵੋ ਸਙ੍ਘੇ ਅਗਾਰਵੋ ਸਿਕ੍ਖਾਯ ਅਗਾਰਵੋ ਸਮਾਧਿਸ੍ਮਿਂ ਸਗਾਰਵੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਨੇਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ. ਯੋ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਤ੍ਥਰਿ ਅਗਾਰਵੋ ਧਮ੍ਮੇ ਅਗਾਰਵੋ ਸਙ੍ਘੇ ਅਗਾਰਵੋ ਸਿਕ੍ਖਾਯ ਅਗਾਰਵੋ ਸਮਾਧਿਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਸੋ ਅਗਾਰਵੋ.
‘‘ਸੋ ਵਤ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਤ੍ਥਰਿ ਅਗਾਰਵੋ ਧਮ੍ਮੇ ਅਗਾਰਵੋ ਸਙ੍ਘੇ ਅਗਾਰਵੋ ਸਿਕ੍ਖਾਯ ਅਗਾਰਵੋ ਸਮਾਧਿਸ੍ਮਿਂ ਅਗਾਰਵੋ ਅਪ੍ਪਮਾਦੇ ਸਗਾਰਵੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਨੇਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ. ਯੋ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਤ੍ਥਰਿ ਅਗਾਰਵੋ ਧਮ੍ਮੇ ਅਗਾਰਵੋ ਸਙ੍ਘੇ ਅਗਾਰਵੋ ਸਿਕ੍ਖਾਯ ਅਗਾਰਵੋ ਸਮਾਧਿਸ੍ਮਿਂ ਅਗਾਰਵੋ ਅਪ੍ਪਮਾਦੇਪਿ ਸੋ ਅਗਾਰਵੋ.
‘‘ਸੋ ਵਤ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਤ੍ਥਰਿ ਅਗਾਰਵੋ ਧਮ੍ਮੇ ਅਗਾਰਵੋ ਸਙ੍ਘੇ ਅਗਾਰਵੋ ਸਿਕ੍ਖਾਯ ਅਗਾਰਵੋ ਸਮਾਧਿਸ੍ਮਿਂ ਅਗਾਰਵੋ ਅਪ੍ਪਮਾਦੇ ਅਗਾਰਵੋ ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰੇ ਸਗਾਰਵੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਨੇਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ. ਯੋ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਤ੍ਥਰਿ ਅਗਾਰਵੋ…ਪੇ… ਅਪ੍ਪਮਾਦੇ ਅਗਾਰਵੋ ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰੇਪਿ ਸੋ ਅਗਾਰਵੋ.
‘‘ਸੋ ਵਤ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਤ੍ਥਰਿ ਸਗਾਰਵੋ ਧਮ੍ਮੇ ਅਗਾਰਵੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਨੇਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ. ਯੋ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਤ੍ਥਰਿ ਸਗਾਰਵੋ ਧਮ੍ਮੇਪਿ ਸੋ ਸਗਾਰਵੋ…ਪੇ….
‘‘ਸੋ ਵਤ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਤ੍ਥਰਿ ਸਗਾਰਵੋ…ਪੇ. … ਅਪ੍ਪਮਾਦੇ ਸਗਾਰਵੋ ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰੇ ਅਗਾਰਵੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਨੇਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ. ਯੋ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਤ੍ਥਰਿ ਸਗਾਰਵੋ…ਪੇ… ਅਪ੍ਪਮਾਦੇ ਸਗਾਰਵੋ ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰੇਪਿ ਸੋ ਸਗਾਰਵੋ.
‘‘ਸੋ ਵਤ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਤ੍ਥਰਿ ਸਗਾਰਵੋ ਧਮ੍ਮੇਪਿ ਸਗਾਰਵੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਠਾਨਮੇਤਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ. ਯੋ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਤ੍ਥਰਿ ਸਗਾਰਵੋ ਧਮ੍ਮੇਪਿ ਸੋ ਸਗਾਰਵੋ…ਪੇ….
‘‘ਸੋ ਵਤ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਤ੍ਥਰਿ ਸਗਾਰਵੋ…ਪੇ… ਅਪ੍ਪਮਾਦੇ ਸਗਾਰਵੋ ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰੇਪਿ ਸਗਾਰਵੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਠਾਨਮੇਤਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ. ਯੋ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਤ੍ਥਰਿ ਸਗਾਰਵੋ ਧਮ੍ਮੇ ਸਗਾਰਵੋ ਸਙ੍ਘੇ ਸਗਾਰਵੋ ਸਿਕ੍ਖਾਯ ਸਗਾਰਵੋ ਸਮਾਧਿਸ੍ਮਿਂ ਸਗਾਰਵੋ ਅਪ੍ਪਮਾਦੇ ਸਗਾਰਵੋ ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰੇਪਿ ਸੋ ਸਗਾਰਵੋ’’ਤਿ.
‘‘ਇਮਸ੍ਸ ਖੋ ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤਾ ਸਂਖਿਤ੍ਤੇਨ ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਅਤ੍ਥਂ ਆਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ.
‘‘ਸਾਧੁ ਸਾਧੁ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ! ਸਾਧੁ ਖੋ ਤ੍ਵਂ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਇਮਸ੍ਸ ਮਯਾ ਸਂਖਿਤ੍ਤੇਨ ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਅਤ੍ਥਂ ਆਜਾਨਾਸਿ. ਸੋ ਵਤ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਤ੍ਥਰਿ ਅਗਾਰਵੋ ਧਮ੍ਮੇ ਸਗਾਰਵੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਨੇਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ…ਪੇ… ਯੋ ਸੋ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਤ੍ਥਰਿ ਅਗਾਰਵੋ ਧਮ੍ਮੇ ਅਗਾਰਵੋ ਸਙ੍ਘੇ ਅਗਾਰਵੋ ਸਿਕ੍ਖਾਯ ਅਗਾਰਵੋ ਸਮਾਧਿਸ੍ਮਿਂ ਅਗਾਰਵੋ ਅਪ੍ਪਮਾਦੇਪਿ ਸੋ ਅਗਾਰਵੋ.
‘‘ਸੋ ਵਤ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਤ੍ਥਰਿ ਅਗਾਰਵੋ ਧਮ੍ਮੇ ਅਗਾਰਵੋ ਸਙ੍ਘੇ ਅਗਾਰਵੋ ਸਿਕ੍ਖਾਯ ਅਗਾਰਵੋ ਸਮਾਧਿਸ੍ਮਿਂ ਅਗਾਰਵੋ ਅਪ੍ਪਮਾਦੇ ਅਗਾਰਵੋ ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰੇ ਸਗਾਰਵੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਨੇਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ. ਯੋ ਸੋ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਤ੍ਥਰਿ ਅਗਾਰਵੋ ਧਮ੍ਮੇ ਅਗਾਰਵੋ ਸਙ੍ਘੇ ਅਗਾਰਵੋ ਸਿਕ੍ਖਾਯ ਅਗਾਰਵੋ ਸਮਾਧਿਸ੍ਮਿਂ ਅਗਾਰਵੋ ਅਪ੍ਪਮਾਦੇ ਅਗਾਰਵੋ ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰੇਪਿ ਸੋ ਅਗਾਰਵੋ.
‘‘ਸੋ ਵਤ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਤ੍ਥਰਿ ਸਗਾਰਵੋ ਧਮ੍ਮੇ ਅਗਾਰਵੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਨੇਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ…ਪੇ… ਯੋ ਸੋ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਤ੍ਥਰਿ ਸਗਾਰਵੋ ਧਮ੍ਮੇਪਿ ਸੋ ਸਗਾਰਵੋ …ਪੇ….
‘‘ਸੋ ਵਤ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਤ੍ਥਰਿ ਸਗਾਰਵੋ ਧਮ੍ਮੇ ਸਗਾਰਵੋ…ਪੇ… ਅਪ੍ਪਮਾਦੇ ਸਗਾਰਵੋ ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰੇ ਅਗਾਰਵੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਨੇਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ. ਯੋ ਸੋ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਤ੍ਥਰਿ ਸਗਾਰਵੋ…ਪੇ… ਅਪ੍ਪਮਾਦੇ ਸਗਾਰਵੋ ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰੇਪਿ ਸੋ ਸਗਾਰਵੋ.
‘‘ਸੋ ਵਤ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਤ੍ਥਰਿ ਸਗਾਰਵੋ ਧਮ੍ਮੇਪਿ ਸਗਾਰਵੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਠਾਨਮੇਤਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ. ਯੋ ਸੋ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਤ੍ਥਰਿ ਸਗਾਰਵੋ ਧਮ੍ਮੇਪਿ ਸੋ ਸਗਾਰਵੋ…ਪੇ….
‘‘ਸੋ ਵਤ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਤ੍ਥਰਿ ਸਗਾਰਵੋ…ਪੇ… ਅਪ੍ਪਮਾਦੇ ਸਗਾਰਵੋ ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰੇਪਿ ਸੋ ਸਗਾਰਵੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਠਾਨਮੇਤਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ. ਯੋ ਸੋ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਤ੍ਥਰਿ ਸਗਾਰਵੋ…ਪੇ… ਅਪ੍ਪਮਾਦੇ ਸਗਾਰਵੋ ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰੇਪਿ ਸੋ ਸਗਾਰਵੋ’’ਤਿ.
‘‘ਇਮਸ੍ਸ ਖੋ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਮਯਾ ਸਂਖਿਤ੍ਤੇਨ ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ’’ਤਿ. ਛਟ੍ਠਂ.
੭. ਭਾਵਨਾਸੁਤ੍ਤਂ
੭੧. ‘‘ਭਾਵਨਂ ਅਨਨੁਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਵਿਹਰਤੋ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਏਵਂ ਇਚ੍ਛਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ – ‘ਅਹੋ ਵਤ ਮੇ ਅਨੁਪਾਦਾਯ ਆਸਵੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯਾ’ਤਿ, ਅਥ ਖ੍ਵਸ੍ਸ ਨੇਵ ਅਨੁਪਾਦਾਯ ਆਸਵੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ‘ਅਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ’ਤਿਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯਂ. ਕਿਸ੍ਸ ਅਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ? ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਨਂ, ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਾਨਂ, ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਾਨਂ, ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ, ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਬਲਾਨਂ, ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾਨਂ, ਅਰਿਯਸ੍ਸ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ.
‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕੁਕ੍ਕੁਟਿਯਾ ਅਣ੍ਡਾਨਿ ਅਟ੍ਠ ਵਾ ਦਸ ਵਾ ਦ੍ਵਾਦਸ ਵਾ. ਤਾਨਸ੍ਸੁ ਕੁਕ੍ਕੁਟਿਯਾ ਨ ਸਮ੍ਮਾ ਅਧਿਸਯਿਤਾਨਿ, ਨ ਸਮ੍ਮਾ ਪਰਿਸੇਦਿਤਾਨਿ, ਨ ਸਮ੍ਮਾ ਪਰਿਭਾਵਿਤਾਨਿ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਤਸ੍ਸਾ ਕੁਕ੍ਕੁਟਿਯਾ ਏਵਂ ਇਚ੍ਛਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ – ‘ਅਹੋ ਵਤ ਮੇ ਕੁਕ੍ਕੁਟਪੋਤਕਾ ਪਾਦਨਖਸਿਖਾਯ ਵਾ ਮੁਖਤੁਣ੍ਡਕੇਨ ਵਾ ਅਣ੍ਡਕੋਸਂ ਪਦਾਲੇਤ੍ਵਾ ਸੋਤ੍ਥਿਨਾ ਅਭਿਨਿਬ੍ਭਿਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁ’ਨ੍ਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਅਭਬ੍ਬਾਵ ਤੇ ਕੁਕ੍ਕੁਟਪੋਤਕਾ ਪਾਦਨਖਸਿਖਾਯ ਵਾ ਮੁਖਤੁਣ੍ਡਕੇਨ ਵਾ ਅਣ੍ਡਕੋਸਂ ਪਦਾਲੇਤ੍ਵਾ ਸੋਤ੍ਥਿਨਾ ਅਭਿਨਿਬ੍ਭਿਜ੍ਜਿਤੁਂ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਤਥਾ ਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕੁਕ੍ਕੁਟਿਯਾ ਅਣ੍ਡਾਨਿ ਨ ਸਮ੍ਮਾ ਅਧਿਸਯਿਤਾਨਿ, ਨ ਸਮ੍ਮਾ ਪਰਿਸੇਦਿਤਾਨਿ, ਨ ਸਮ੍ਮਾ ਪਰਿਭਾਵਿਤਾਨਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਾਵਨਂ ਅਨਨੁਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਵਿਹਰਤੋ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਏਵਂ ਇਚ੍ਛਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ – ‘ਅਹੋ ਵਤ ਮੇ ਅਨੁਪਾਦਾਯ ਆਸਵੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯਾ’ਤਿ, ਅਥ ਖ੍ਵਸ੍ਸ ਨੇਵ ਅਨੁਪਾਦਾਯ ਆਸਵੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ‘ਅਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ’ਤਿਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯਂ. ਕਿਸ੍ਸ ਅਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ? ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਨਂ, ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਾਨਂ, ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਾਨਂ, ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ, ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਬਲਾਨਂ, ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾਨਂ, ਅਰਿਯਸ੍ਸ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ.
‘‘ਭਾਵਨਂ ਅਨੁਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਵਿਹਰਤੋ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਨ ਏਵਂ ਇਚ੍ਛਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ – ‘ਅਹੋ ਵਤ ਮੇ ਅਨੁਪਾਦਾਯ ਆਸਵੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯਾ’ਤਿ, ਅਥ ਖ੍ਵਸ੍ਸ ਅਨੁਪਾਦਾਯ ਆਸਵੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ‘ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ’ਤਿਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯਂ. ਕਿਸ੍ਸ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ? ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਨਂ, ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਾਨਂ, ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਾਨਂ, ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ, ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਬਲਾਨਂ, ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾਨਂ, ਅਰਿਯਸ੍ਸ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ.
‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕੁਕ੍ਕੁਟਿਯਾ ਅਣ੍ਡਾਨਿ ਅਟ੍ਠ ਵਾ ਦਸ ਵਾ ਦ੍ਵਾਦਸ ਵਾ. ਤਾਨਸ੍ਸੁ ਕੁਕ੍ਕੁਟਿਯਾ ਸਮ੍ਮਾ ਅਧਿਸਯਿਤਾਨਿ, ਸਮ੍ਮਾ ਪਰਿਸੇਦਿਤਾਨਿ, ਸਮ੍ਮਾ ਪਰਿਭਾਵਿਤਾਨਿ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਤਸ੍ਸਾ ਕੁਕ੍ਕੁਟਿਯਾ ਨ ਏਵਂ ਇਚ੍ਛਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ – ‘ਅਹੋ ਵਤ ਮੇ ਕੁਕ੍ਕੁਟਪੋਤਕਾ ਪਾਦਨਖਸਿਖਾਯ ਵਾ ਮੁਖਤੁਣ੍ਡਕੇਨ ਵਾ ਅਣ੍ਡਕੋਸਂ ਪਦਾਲੇਤ੍ਵਾ ਸੋਤ੍ਥਿਨਾ ਅਭਿਨਿਬ੍ਭਿਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁ’ਨ੍ਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਭਬ੍ਬਾਵ ਤੇ ਕੁਕ੍ਕੁਟਪੋਤਕਾ ਪਾਦਨਖਸਿਖਾਯ ਵਾ ਮੁਖਤੁਣ੍ਡਕੇਨ ਵਾ ਅਣ੍ਡਕੋਸਂ ਪਦਾਲੇਤ੍ਵਾ ਸੋਤ੍ਥਿਨਾ ਅਭਿਨਿਬ੍ਭਿਜ੍ਜਿਤੁਂ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਤਥਾ ਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕੁਕ੍ਕੁਟਿਯਾ ਅਣ੍ਡਾਨਿ ਸਮ੍ਮਾ ਅਧਿਸਯਿਤਾਨਿ, ਸਮ੍ਮਾ ਪਰਿਸੇਦਿਤਾਨਿ, ਸਮ੍ਮਾ ਪਰਿਭਾਵਿਤਾਨਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਾਵਨਂ ਅਨੁਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਵਿਹਰਤੋ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਨ ਏਵਂ ਇਚ੍ਛਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ – ‘ਅਹੋ ਵਤ ਮੇ ਅਨੁਪਾਦਾਯ ਆਸਵੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯਾ’ਤਿ, ਅਥ ਖ੍ਵਸ੍ਸ ਅਨੁਪਾਦਾਯ ਆਸਵੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ‘ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ’ਤਿਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯਂ. ਕਿਸ੍ਸ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ? ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਨਂ…ਪੇ… ਅਰਿਯਸ੍ਸ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ.
‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਫਲਗਣ੍ਡਸ੍ਸ [ਪਲਗਣ੍ਡਸ੍ਸ (?)] ਵਾ ਫਲਗਣ੍ਡਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਸ੍ਸ ਵਾ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤੇਵ [ਖੀਯਨ੍ਤੇ (ਕ.)] ਵਾਸਿਜਟੇ [ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਅਙ੍ਗੁਲਿਪਦਾਨਿ (ਸੀ.), ਅਙ੍ਗੁਲਪਦਾਨਿ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਅਙ੍ਗੁਲਪਦਂ (ਕ.)] ਅਙ੍ਗੁਲਿਪਦਾਨਿ ਦਿਸ੍ਸਤਿ [ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ (ਸ੍ਯਾ.)] ਅਙ੍ਗੁਟ੍ਠਪਦਂ [ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਅਙ੍ਗੁਲਿਪਦਾਨਿ (ਸੀ.), ਅਙ੍ਗੁਲਪਦਾਨਿ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਅਙ੍ਗੁਲਪਦਂ (ਕ.)]. ਨੋ ਚ ਖ੍ਵਸ੍ਸ ਏਵਂ ਞਾਣਂ ਹੋਤਿ – ‘ਏਤ੍ਤਕਂ ਮੇ ਅਜ੍ਜ ਵਾਸਿਜਟਸ੍ਸ ਖੀਣਂ, ਏਤ੍ਤਕਂ ਹਿਯ੍ਯੋ, ਏਤ੍ਤਕਂ ਪਰੇ’ਤਿ, ਅਥ ਖ੍ਵਸ੍ਸ ਖੀਣੇ ‘ਖੀਣ’ਨ੍ਤੇਵ ਞਾਣਂ ਹੋਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਾਵਨਂ ਅਨੁਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਵਿਹਰਤੋ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਨ ਏਵਂ ਞਾਣਂ ਹੋਤਿ – ‘ਏਤ੍ਤਕਂ ਮੇ ਅਜ੍ਜ ਆਸਵਾਨਂ ਖੀਣਂ, ਏਤ੍ਤਕਂ ਹਿਯ੍ਯੋ, ਏਤ੍ਤਕਂ ਪਰੇ’ਤਿ, ਅਥ ਖ੍ਵਸ੍ਸ ਖੀਣੇ ‘ਖੀਣ’ਨ੍ਤੇਵ ਞਾਣਂ ਹੋਤਿ.
‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਮੁਦ੍ਦਿਕਾਯ ਨਾਵਾਯ ਵੇਤ੍ਤਬਨ੍ਧਨਬਦ੍ਧਾਯ [ਵੇਤ੍ਤਬਨ੍ਧਾਯ (ਕ.)] ਛ ਮਾਸਾਨਿ ਉਦਕੇ ਪਰਿਯਾਦਾਯ ਹੇਮਨ੍ਤਿਕੇਨ ਥਲੇ ਉਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾਯ ਵਾਤਾਤਪਪਰੇਤਾਨਿ ਬਨ੍ਧਨਾਨਿ, ਤਾਨਿ ਪਾਵੁਸ੍ਸਕੇਨ ਮੇਘੇਨ ਅਭਿਪ੍ਪਵੁਟ੍ਠਾਨਿ ਅਪ੍ਪਕਸਿਰੇਨੇਵ ਪਰਿਹਾਯਨ੍ਤਿ [ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਨ੍ਤਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)], ਪੂਤਿਕਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਾਵਨਂ ਅਨੁਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਵਿਹਰਤੋ ਅਪ੍ਪਕਸਿਰੇਨੇਵ ਸਂਯੋਜਨਾਨਿ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਪੂਤਿਕਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਤਮਂ.
੮. ਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧੋਪਮਸੁਤ੍ਤਂ
੭੨. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਕੋਸਲੇਸੁ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਤਿ ਮਹਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ. ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ ਭਗਵਾ ਅਦ੍ਧਾਨਮਗ੍ਗਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਪਦੇਸੇ ਮਹਨ੍ਤਂ ਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਆਦਿਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਲਿਤਂ ਸਜੋਤਿਭੂਤਂ [ਸਞ੍ਜੋਤਿਭੂਤਂ (ਸ੍ਯਾ.)]. ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਮਗ੍ਗਾ ਓਕ੍ਕਮ੍ਮ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਆਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿ. ਨਿਸਜ੍ਜ ਖੋ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਪਸ੍ਸਥ ਨੋ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਮੁਂ ਮਹਨ੍ਤਂ ਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਆਦਿਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਲਿਤਂ ਸਜੋਤਿਭੂਤ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ.
‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਤਮਂ ਨੁ ਖੋ ਵਰਂ – ਯਂ ਅਮੁਂ ਮਹਨ੍ਤਂ ਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਆਦਿਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਲਿਤਂ ਸਜੋਤਿਭੂਤਂ ਆਲਿਙ੍ਗੇਤ੍ਵਾ ਉਪਨਿਸੀਦੇਯ੍ਯ ਵਾ ਉਪਨਿਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ ਵਾ, ਯਂ ਵਾ ਖਤ੍ਤਿਯਕਞ੍ਞਂ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕਞ੍ਞਂ ਵਾ ਗਹਪਤਿਕਞ੍ਞਂ ਵਾ ਮੁਦੁਤਲੁਨਹਤ੍ਥਪਾਦਂ ਆਲਿਙ੍ਗੇਤ੍ਵਾ ਉਪਨਿਸੀਦੇਯ੍ਯ ਵਾ ਉਪਨਿਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ ਵਾ’’ਤਿ? ‘‘ਏਤਦੇਵ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵਰਂ – ਯਂ ਖਤ੍ਤਿਯਕਞ੍ਞਂ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕਞ੍ਞਂ ਵਾ ਗਹਪਤਿਕਞ੍ਞਂ ਵਾ ਮੁਦੁਤਲੁਨਹਤ੍ਥਪਾਦਂ ਆਲਿਙ੍ਗੇਤ੍ਵਾ ਉਪਨਿਸੀਦੇਯ੍ਯ ਵਾ ਉਪਨਿਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ ਵਾ, ਦੁਕ੍ਖਞ੍ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਯਂ ਅਮੁਂ ਮਹਨ੍ਤਂ ਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਆਦਿਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਲਿਤਂ ਸਜੋਤਿਭੂਤਂ ਆਲਿਙ੍ਗੇਤ੍ਵਾ ਉਪਨਿਸੀਦੇਯ੍ਯ ਵਾ ਉਪਨਿਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ ਵਾ’’ਤਿ.
‘‘ਆਰੋਚਯਾਮਿ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਟਿਵੇਦਯਾਮਿ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਥਾ ਏਤਦੇਵ ਤਸ੍ਸ ਵਰਂ ਦੁਸ੍ਸੀਲਸ੍ਸ ਪਾਪਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਸੁਚਿਸਙ੍ਕਸ੍ਸਰਸਮਾਚਾਰਸ੍ਸ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਕਮ੍ਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸਮਣਸ੍ਸ ਸਮਣਪਟਿਞ੍ਞਸ੍ਸ ਅਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਸ੍ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਪਟਿਞ੍ਞਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋਪੂਤਿਕਸ੍ਸ ਅਵਸ੍ਸੁਤਸ੍ਸ ਕਸਮ੍ਬੁਜਾਤਸ੍ਸ ਯਂ ਅਮੁਂ ਮਹਨ੍ਤਂ ਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਆਦਿਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਲਿਤਂ ਸਜੋਤਿਭੂਤਂ ਆਲਿਙ੍ਗੇਤ੍ਵਾ ਉਪਨਿਸੀਦੇਯ੍ਯ ਵਾ ਉਪਨਿਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ ਵਾ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਤਤੋਨਿਦਾਨਞ੍ਹਿ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਰਣਂ ਵਾ ਨਿਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਮਰਣਮਤ੍ਤਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਨ ਤ੍ਵੇਵ ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਅਪਾਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਵਿਨਿਪਾਤਂ ਨਿਰਯਂ ਉਪਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ.
‘‘ਯਞ੍ਚ ਖੋ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੁਸ੍ਸੀਲੋ ਪਾਪਧਮ੍ਮੋ ਅਸੁਚਿਸਙ੍ਕਸ੍ਸਰਸਮਾਚਾਰੋ…ਪੇ… ਕਸਮ੍ਬੁਜਾਤੋ ਖਤ੍ਤਿਯਕਞ੍ਞਂ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕਞ੍ਞਂ ਵਾ ਗਹਪਤਿਕਞ੍ਞਂ ਵਾ ਮੁਦੁਤਲੁਨਹਤ੍ਥਪਾਦਂ ਆਲਿਙ੍ਗੇਤ੍ਵਾ ਉਪਨਿਸੀਦਤਿ ਵਾ ਉਪਨਿਪਜ੍ਜਤਿ ਵਾ, ਤਞ੍ਹਿ ਤਸ੍ਸ [ਤਂ ਹਿਸ੍ਸ (ਕ.)], ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਹੋਤਿ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਅਪਾਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਵਿਨਿਪਾਤਂ ਨਿਰਯਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ.
‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਤਮਂ ਨੁ ਖੋ ਵਰਂ – ਯਂ ਬਲਵਾ ਪੁਰਿਸੋ ਦਲ਼੍ਹਾਯ ਵਾਲਰਜ੍ਜੁਯਾ ਉਭੋ ਜਙ੍ਘਾ ਵੇਠੇਤ੍ਵਾ ਘਂਸੇਯ੍ਯ – ਸਾ ਛਵਿਂ ਛਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯ ਛਵਿਂ ਛੇਤ੍ਵਾ ਚਮ੍ਮਂ ਛਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯ ਚਮ੍ਮਂ ਛੇਤ੍ਵਾ ਮਂਸਂ ਛਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯ ਮਂਸਂ ਛੇਤ੍ਵਾ ਨ੍ਹਾਰੁਂ ਛਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯ ਨ੍ਹਾਰੁਂ ਛੇਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਿਂ ਛਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯ ਅਟ੍ਠਿਂ ਛੇਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਿਮਿਞ੍ਜਂ ਆਹਚ੍ਚ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ, ਯਂ ਵਾ ਖਤ੍ਤਿਯਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਵਾ ਗਹਪਤਿਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਵਾ ਅਭਿਵਾਦਨਂ ਸਾਦਿਯੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਏਤਦੇਵ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵਰਂ – ਯਂ ਖਤ੍ਤਿਯਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਵਾ ਗਹਪਤਿਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਵਾ ਅਭਿਵਾਦਨਂ ਸਾਦਿਯੇਯ੍ਯ, ਦੁਕ੍ਖਞ੍ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਯਂ ਬਲਵਾ ਪੁਰਿਸੋ ਦਲ਼੍ਹਾਯ ਵਾਲਰਜ੍ਜੁਯਾ…ਪੇ… ਅਟ੍ਠਿਮਿਞ੍ਜਂ ਆਹਚ੍ਚ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ.
‘‘ਆਰੋਚਯਾਮਿ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਟਿਵੇਦਯਾਮਿ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਥਾ ਏਤਦੇਵ ਤਸ੍ਸ ਵਰਂ ਦੁਸ੍ਸੀਲਸ੍ਸ…ਪੇ… ਕਸਮ੍ਬੁਜਾਤਸ੍ਸ ਯਂ ਬਲਵਾ ਪੁਰਿਸੋ ਦਲ਼੍ਹਾਯ ਵਾਲਰਜ੍ਜੁਯਾ ਉਭੋ ਜਙ੍ਘਾ ਵੇਠੇਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਅਟ੍ਠਿਮਿਞ੍ਜਂ ਆਹਚ੍ਚ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਤਤੋਨਿਦਾਨਞ੍ਹਿ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਰਣਂ ਵਾ ਨਿਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਮਰਣਮਤ੍ਤਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਨ ਤ੍ਵੇਵ ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਅਪਾਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਵਿਨਿਪਾਤਂ ਨਿਰਯਂ ਉਪਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਯਞ੍ਚ ਖੋ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੁਸ੍ਸੀਲੋ…ਪੇ… ਕਸਮ੍ਬੁਜਾਤੋ ਖਤ੍ਤਿਯਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਵਾ ਗਹਪਤਿਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਵਾ ਅਭਿਵਾਦਨਂ ਸਾਦਿਯਤਿ, ਤਞ੍ਹਿ ਤਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਹੋਤਿ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਅਪਾਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਵਿਨਿਪਾਤਂ ਨਿਰਯਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ.
‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਤਮਂ ਨੁ ਖੋ ਵਰਂ – ਯਂ ਬਲਵਾ ਪੁਰਿਸੋ ਤਿਣ੍ਹਾਯ ਸਤ੍ਤਿਯਾ ਤੇਲਧੋਤਾਯ ਪਚ੍ਚੋਰਸ੍ਮਿਂ ਪਹਰੇਯ੍ਯ, ਯਂ ਵਾ ਖਤ੍ਤਿਯਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਵਾ ਗਹਪਤਿਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਵਾ ਅਞ੍ਜਲਿਕਮ੍ਮਂ ਸਾਦਿਯੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਏਤਦੇਵ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵਰਂ – ਯਂ ਖਤ੍ਤਿਯਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਵਾ ਗਹਪਤਿਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਵਾ ਅਞ੍ਜਲਿਕਮ੍ਮਂ ਸਾਦਿਯੇਯ੍ਯ, ਦੁਕ੍ਖਞ੍ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਯਂ ਬਲਵਾ ਪੁਰਿਸੋ ਤਿਣ੍ਹਾਯ ਸਤ੍ਤਿਯਾ ਤੇਲਧੋਤਾਯ ਪਚ੍ਚੋਰਸ੍ਮਿਂ ਪਹਰੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ.
‘‘ਆਰੋਚਯਾਮਿ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਟਿਵੇਦਯਾਮਿ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਥਾ ਏਤਦੇਵ ਤਸ੍ਸ ਵਰਂ ਦੁਸ੍ਸੀਲਸ੍ਸ…ਪੇ… ਕਸਮ੍ਬੁਜਾਤਸ੍ਸ ਯਂ ਬਲਵਾ ਪੁਰਿਸੋ ਤਿਣ੍ਹਾਯ ਸਤ੍ਤਿਯਾ ਤੇਲਧੋਤਾਯ ਪਚ੍ਚੋਰਸ੍ਮਿਂ ਪਹਰੇਯ੍ਯ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਤਤੋਨਿਦਾਨਞ੍ਹਿ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਰਣਂ ਵਾ ਨਿਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਮਰਣਮਤ੍ਤਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਨ ਤ੍ਵੇਵ ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਅਪਾਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਵਿਨਿਪਾਤਂ ਨਿਰਯਂ ਉਪਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਯਞ੍ਚ ਖੋ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੁਸ੍ਸੀਲੋ ਪਾਪਧਮ੍ਮੋ…ਪੇ… ਕਸਮ੍ਬੁਜਾਤੋ ਖਤ੍ਤਿਯਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਵਾ ਗਹਪਤਿਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਵਾ ਅਞ੍ਜਲਿਕਮ੍ਮਂ ਸਾਦਿਯਤਿ, ਤਞ੍ਹਿ ਤਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਹੋਤਿ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਅਪਾਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਵਿਨਿਪਾਤਂ ਨਿਰਯਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ.
‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਤਮਂ ਨੁ ਖੋ ਵਰਂ – ਯਂ ਬਲਵਾ ਪੁਰਿਸੋ ਤਤ੍ਤੇਨ ਅਯੋਪਟ੍ਟੇਨ ਆਦਿਤ੍ਤੇਨ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਲਿਤੇਨ ਸਜੋਤਿਭੂਤੇਨ ਕਾਯਂ ਸਮ੍ਪਲਿਵੇਠੇਯ੍ਯ, ਯਂ ਵਾ ਖਤ੍ਤਿਯਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਵਾ ਗਹਪਤਿਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਵਾ ਸਦ੍ਧਾਦੇਯ੍ਯਂ ਚੀਵਰਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਏਤਦੇਵ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵਰਂ – ਯਂ ਖਤ੍ਤਿਯਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਵਾ…ਪੇ… ਸਦ੍ਧਾਦੇਯ੍ਯਂ ਚੀਵਰਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਦੁਕ੍ਖਞ੍ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਯਂ ਬਲਵਾ ਪੁਰਿਸੋ ਤਤ੍ਤੇਨ ਅਯੋਪਟ੍ਟੇਨ ਆਦਿਤ੍ਤੇਨ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਲਿਤੇਨ ਸਜੋਤਿਭੂਤੇਨ ਕਾਯਂ ਸਮ੍ਪਲਿਵੇਠੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ.
‘‘ਆਰੋਚਯਾਮਿ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਟਿਵੇਦਯਾਮਿ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਥਾ ਏਤਦੇਵ ਤਸ੍ਸ ਵਰਂ ਦੁਸ੍ਸੀਲਸ੍ਸ…ਪੇ… ਕਸਮ੍ਬੁਜਾਤਸ੍ਸ ਯਂ ਬਲਵਾ ਪੁਰਿਸੋ ਤਤ੍ਤੇਨ ਅਯੋਪਟ੍ਟੇਨ ਆਦਿਤ੍ਤੇਨ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਲਿਤੇਨ ਸਜੋਤਿਭੂਤੇਨ ਕਾਯਂ ਸਮ੍ਪਲਿਵੇਠੇਯ੍ਯ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਤਤੋਨਿਦਾਨਞ੍ਹਿ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਰਣਂ ਵਾ ਨਿਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਮਰਣਮਤ੍ਤਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਨ ਤ੍ਵੇਵ ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਅਪਾਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਵਿਨਿਪਾਤਂ ਨਿਰਯਂ ਉਪਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਯਞ੍ਚ ਖੋ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੁਸ੍ਸੀਲੋ…ਪੇ… ਕਸਮ੍ਬੁਜਾਤੋ ਖਤ੍ਤਿਯਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਵਾ ਗਹਪਤਿਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਵਾ ਸਦ੍ਧਾਦੇਯ੍ਯਂ ਚੀਵਰਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਤਞ੍ਹਿ ਤਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਹੋਤਿ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਅਪਾਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਵਿਨਿਪਾਤਂ ਨਿਰਯਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ.
‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਤਮਂ ਨੁ ਖੋ ਵਰਂ – ਯਂ ਬਲਵਾ ਪੁਰਿਸੋ ਤਤ੍ਤੇਨ ਅਯੋਸਙ੍ਕੁਨਾ ਮੁਖਂ ਵਿਵਰਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਤਂ ਲੋਹਗੁਲ਼ਂ ਆਦਿਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਲਿਤਂ ਸਜੋਤਿਭੂਤਂ ਮੁਖੇ ਪਕ੍ਖਿਪੇਯ੍ਯ – ਤਂ ਤਸ੍ਸ ਓਟ੍ਠਮ੍ਪਿ ਦਹੇਯ੍ਯ [ਡਹੇਯ੍ਯ (ਕਤ੍ਥਚਿ)] ਮੁਖਮ੍ਪਿ ਦਹੇਯ੍ਯ ਜਿਵ੍ਹਮ੍ਪਿ ਦਹੇਯ੍ਯ ਕਣ੍ਠਮ੍ਪਿ ਦਹੇਯ੍ਯ ਉਰਮ੍ਪਿ [ਮ. ਨਿ. ੩.੨੭੦ ਦੇਵਦੂਤਸੁਤ੍ਤੇ ਪਨ ‘‘ਉਦਰਮ੍ਪਿ’’ ਇਤਿ ਵਿਦੇਸਪਾਠੋ ਦਿਸ੍ਸਤਿ] ਦਹੇਯ੍ਯ ਅਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਨ੍ਤਗੁਣਮ੍ਪਿ ਆਦਾਯ ਅਧੋਭਾਗਾ [ਅਧੋਭਾਗਂ (ਕ.)] ਨਿਕ੍ਖਮੇਯ੍ਯ, ਯਂ ਵਾ ਖਤ੍ਤਿਯਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਵਾ ਗਹਪਤਿਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਵਾ ਸਦ੍ਧਾਦੇਯ੍ਯਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਏਤਦੇਵ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵਰਂ – ਯਂ ਖਤ੍ਤਿਯਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਵਾ ਗਹਪਤਿਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਵਾ ਸਦ੍ਧਾਦੇਯ੍ਯਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਦੁਕ੍ਖਞ੍ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਯਂ ਬਲਵਾ ਪੁਰਿਸੋ ਤਤ੍ਤੇਨ ਅਯੋਸਙ੍ਕੁਨਾ ਮੁਖਂ ਵਿਵਰਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਤਂ ਲੋਹਗੁਲ਼ਂ ਆਦਿਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਲਿਤਂ ਸਜੋਤਿਭੂਤਂ ਮੁਖੇ ਪਕ੍ਖਿਪੇਯ੍ਯ – ਤਂ ਤਸ੍ਸ ਓਟ੍ਠਮ੍ਪਿ ਦਹੇਯ੍ਯ ਮੁਖਮ੍ਪਿ ਦਹੇਯ੍ਯ ਜਿਵ੍ਹਮ੍ਪਿ ਦਹੇਯ੍ਯ ਕਣ੍ਠਮ੍ਪਿ ਦਹੇਯ੍ਯ ਉਰਮ੍ਪਿ ਦਹੇਯ੍ਯ ਅਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਨ੍ਤਗੁਣਮ੍ਪਿ ਆਦਾਯ ਅਧੋਭਾਗਂ ਨਿਕ੍ਖਮੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ.
‘‘ਆਰੋਚਯਾਮਿ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਟਿਵੇਦਯਾਮਿ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਥਾ ਏਤਦੇਵ ਤਸ੍ਸ ਵਰਂ ਦੁਸ੍ਸੀਲਸ੍ਸ…ਪੇ… ਕਸਮ੍ਬੁਜਾਤਸ੍ਸ ਯਂ ਬਲਵਾ ਪੁਰਿਸੋ ਤਤ੍ਤੇਨ ਅਯੋਸਙ੍ਕੁਨਾ ਮੁਖਂ ਵਿਵਰਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਤਂ ਲੋਹਗੁਲ਼ਂ ਆਦਿਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਲਿਤਂ ਸਜੋਤਿਭੂਤਂ ਮੁਖੇ ਪਕ੍ਖਿਪੇਯ੍ਯ – ਤਂ ਤਸ੍ਸ ਓਟ੍ਠਮ੍ਪਿ ਦਹੇਯ੍ਯ ਮੁਖਮ੍ਪਿ ਦਹੇਯ੍ਯ ਜਿਵ੍ਹਮ੍ਪਿ ਦਹੇਯ੍ਯ ਕਣ੍ਠਮ੍ਪਿ ਦਹੇਯ੍ਯ ਉਰਮ੍ਪਿ ਦਹੇਯ੍ਯ ਅਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਨ੍ਤਗੁਣਮ੍ਪਿ ਆਦਾਯ ਅਧੋਭਾਗਂ ਨਿਕ੍ਖਮੇਯ੍ਯ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਤਤੋਨਿਦਾਨਞ੍ਹਿ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਰਣਂ ਵਾ ਨਿਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਮਰਣਮਤ੍ਤਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਨ ਤ੍ਵੇਵ ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਅਪਾਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਵਿਨਿਪਾਤਂ ਨਿਰਯਂ ਉਪਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਯਞ੍ਚ ਖੋ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੁਸ੍ਸੀਲੋ ਪਾਪਧਮ੍ਮੋ…ਪੇ… ਕਸਮ੍ਬੁਜਾਤੋ ਖਤ੍ਤਿਯਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਵਾ ਗਹਪਤਿਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਵਾ ਸਦ੍ਧਾਦੇਯ੍ਯਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਤਞ੍ਹਿ ਤਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਅਪਾਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਵਿਨਿਪਾਤਂ ਨਿਰਯਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ.
‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਤਮਂ ਨੁ ਖੋ ਵਰਂ – ਯਂ ਬਲਵਾ ਪੁਰਿਸੋ ਸੀਸੇ ਵਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਖਨ੍ਧੇ ਵਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਤਂ ਅਯੋਮਞ੍ਚਂ ਵਾ ਅਯੋਪੀਠਂ ਵਾ ਅਭਿਨਿਸੀਦਾਪੇਯ੍ਯ ਵਾ ਅਭਿਨਿਪਜ੍ਜਾਪੇਯ੍ਯ ਵਾ, ਯਂ ਵਾ ਖਤ੍ਤਿਯਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਵਾ ਗਹਪਤਿਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਵਾ ਸਦ੍ਧਾਦੇਯ੍ਯਂ ਮਞ੍ਚਪੀਠਂ [ਮਞ੍ਚਂ ਵਾ ਪੀਠਂ ਵਾ (ਕ.)] ਪਰਿਭੁਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਏਤਦੇਵ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵਰਂ – ਯਂ ਖਤ੍ਤਿਯਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਵਾ ਗਹਪਤਿਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਵਾ ਸਦ੍ਧਾਦੇਯ੍ਯਂ ਮਞ੍ਚਪੀਠਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਦੁਕ੍ਖਞ੍ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਯਂ ਬਲਵਾ ਪੁਰਿਸੋ ਸੀਸੇ ਵਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਖਨ੍ਧੇ ਵਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਤਂ ਅਯੋਮਞ੍ਚਂ ਵਾ ਅਯੋਪੀਠਂ ਵਾ ਅਭਿਨਿਸੀਦਾਪੇਯ੍ਯ ਵਾ ਅਭਿਨਿਪਜ੍ਜਾਪੇਯ੍ਯ ਵਾ’’ਤਿ.
‘‘ਆਰੋਚਯਾਮਿ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਟਿਵੇਦਯਾਮਿ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਥਾ ਏਤਦੇਵ ਤਸ੍ਸ ਵਰਂ ਦੁਸ੍ਸੀਲਸ੍ਸ…ਪੇ… ਕਸਮ੍ਬੁਜਾਤਸ੍ਸ ਯਂ ਬਲਵਾ ਪੁਰਿਸੋ ਸੀਸੇ ਵਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਖਨ੍ਧੇ ਵਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਤਂ ਅਯੋਮਞ੍ਚਂ ਵਾ ਅਯੋਪੀਠਂ ਵਾ ਅਭਿਨਿਸੀਦਾਪੇਯ੍ਯ ਵਾ ਅਭਿਨਿਪਜ੍ਜਾਪੇਯ੍ਯ ਵਾ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਤਤੋਨਿਦਾਨਞ੍ਹਿ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਰਣਂ ਵਾ ਨਿਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਮਰਣਮਤ੍ਤਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਨ ਤ੍ਵੇਵ ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਅਪਾਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਵਿਨਿਪਾਤਂ ਨਿਰਯਂ ਉਪਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਯਞ੍ਚ ਖੋ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੁਸ੍ਸੀਲੋ ਪਾਪਧਮ੍ਮੋ…ਪੇ… ਕਸਮ੍ਬੁਜਾਤੋ ਖਤ੍ਤਿਯਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਵਾ ਗਹਪਤਿਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਵਾ ਸਦ੍ਧਾਦੇਯ੍ਯਂ ਮਞ੍ਚਪੀਠਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ. ਤਞ੍ਹਿ ਤਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਹੋਤਿ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਅਪਾਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਵਿਨਿਪਾਤਂ ਨਿਰਯਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ.
‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਤਮਂ ਨੁ ਖੋ ਵਰਂ – ਯਂ ਬਲਵਾ ਪੁਰਿਸੋ ਉਦ੍ਧਂਪਾਦਂ ਅਧੋਸਿਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਤਾਯ ਲੋਹਕੁਮ੍ਭਿਯਾ ਪਕ੍ਖਿਪੇਯ੍ਯ ਆਦਿਤ੍ਤਾਯ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਲਿਤਾਯ ਸਜੋਤਿਭੂਤਾਯ – ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਫੇਣੁਦ੍ਦੇਹਕਂ ਪਚ੍ਚਮਾਨੋ ਸਕਿਮ੍ਪਿ ਉਦ੍ਧਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਸਕਿਮ੍ਪਿ ਅਧੋ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਸਕਿਮ੍ਪਿ ਤਿਰਿਯਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਯਂ ਵਾ ਖਤ੍ਤਿਯਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਵਾ ਗਹਪਤਿਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਵਾ ਸਦ੍ਧਾਦੇਯ੍ਯਂ ਵਿਹਾਰਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਏਤਦੇਵ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵਰਂ – ਯਂ ਖਤ੍ਤਿਯਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਵਾ ਗਹਪਤਿਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਵਾ ਸਦ੍ਧਾਦੇਯ੍ਯਂ ਵਿਹਾਰਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਦੁਕ੍ਖਞ੍ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਯਂ ਬਲਵਾ ਪੁਰਿਸੋ ਉਦ੍ਧਂਪਾਦਂ ਅਧੋਸਿਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਤਾਯ ਲੋਹਕੁਮ੍ਭਿਯਾ ਪਕ੍ਖਿਪੇਯ੍ਯ ਆਦਿਤ੍ਤਾਯ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਲਿਤਾਯ ਸਜੋਤਿਭੂਤਾਯ – ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਫੇਣੁਦ੍ਦੇਹਕਂ ਪਚ੍ਚਮਾਨੋ ਸਕਿਮ੍ਪਿ ਉਦ੍ਧਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਸਕਿਮ੍ਪਿ ਅਧੋ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਸਕਿਮ੍ਪਿ ਤਿਰਿਯਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ.
‘‘ਆਰੋਚਯਾਮਿ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਟਿਵੇਦਯਾਮਿ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਥਾ ਏਤਦੇਵ ਤਸ੍ਸ ਵਰਂ ਦੁਸ੍ਸੀਲਸ੍ਸ ਪਾਪਧਮ੍ਮਸ੍ਸ…ਪੇ… ਕਸਮ੍ਬੁਜਾਤਸ੍ਸ ਯਂ ਬਲਵਾ ਪੁਰਿਸੋ ਉਦ੍ਧਂਪਾਦਂ ਅਧੋਸਿਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਸਕਿਮ੍ਪਿ ਤਿਰਿਯਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਤਤੋਨਿਦਾਨਞ੍ਹਿ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਰਣਂ ਵਾ ਨਿਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਮਰਣਮਤ੍ਤਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਨ ਤ੍ਵੇਵ ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਅਪਾਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਵਿਨਿਪਾਤਂ ਨਿਰਯਂ ਉਪਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਯਞ੍ਚ ਖੋ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੁਸ੍ਸੀਲੋ ਪਾਪਧਮ੍ਮੋ…ਪੇ… ਕਸਮ੍ਬੁਜਾਤੋ ਖਤ੍ਤਿਯਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਵਾ ਗਹਪਤਿਮਹਾਸਾਲਾਨਂ ਵਾ ਸਦ੍ਧਾਦੇਯ੍ਯਂ ਵਿਹਾਰਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ. ਤਞ੍ਹਿ ਤਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਹੋਤਿ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਅਪਾਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਵਿਨਿਪਾਤਂ ਨਿਰਯਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ.
‘‘ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ – ‘ਯੇਸਞ੍ਚ [ਯੇਸਂ (?)] ਮਯਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਾਮ ਚੀਵਰਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸੇਨਾਸਨਗਿਲਾਨਪ੍ਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ [… ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾਨਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕ.)] ਤੇਸਂ ਤੇ ਕਾਰਾ ਮਹਪ੍ਫਲਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਮਹਾਨਿਸਂਸਾ, ਅਮ੍ਹਾਕਞ੍ਚੇਵਾਯਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਅਵਞ੍ਝਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਸਫਲਾ ਸਉਦ੍ਰਯਾ’ਤਿ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ – ‘ਅਤ੍ਤਤ੍ਥਂ ਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਮਾਨੇਨ ਅਲਮੇਵ ਅਪ੍ਪਮਾਦੇਨ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤੁਂ; ਪਰਤ੍ਥਂ ਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਮਾਨੇਨ ਅਲਮੇਵ ਅਪ੍ਪਮਾਦੇਨ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤੁਂ; ਉਭਯਤ੍ਥਂ ਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਮਾਨੇਨ ਅਲਮੇਵ ਅਪ੍ਪਮਾਦੇਨ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤੁ’’’ਨ੍ਤਿ.
ਇਦਮਵੋਚ ਭਗਵਾ [ਇਦਮਵੋਚ ਭਗਵਾ…ਪੇ… (ਕ.)]. ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਪਨ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣਸ੍ਮਿਂ ਭਞ੍ਞਮਾਨੇ ਸਟ੍ਠਿਮਤ੍ਤਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਉਣ੍ਹਂ ਲੋਹਿਤਂ ਮੁਖਤੋ ਉਗ੍ਗਞ੍ਛਿ [ਉਗ੍ਗਚ੍ਛਿ (ਕ.)]. ਸਟ੍ਠਿਮਤ੍ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਿਕ੍ਖਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਯ ਹੀਨਾਯਾਵਤ੍ਤਿਂਸੁ – ‘‘ਸੁਦੁਕ੍ਕਰਂ ਭਗਵਾ, ਸੁਦੁਕ੍ਕਰਂ ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਸਟ੍ਠਿਮਤ੍ਤਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਨੁਪਾਦਾਯ ਆਸਵੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿਂਸੂਤਿ. ਅਟ੍ਠਮਂ.
੯. ਸੁਨੇਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਂ
੭੩. [ਅ. ਨਿ. ੬.੫੪; ੭.੬੬] ‘‘ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੁਨੇਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ਸਤ੍ਥਾ ਅਹੋਸਿ ਤਿਤ੍ਥਕਰੋ ਕਾਮੇਸੁ ਵੀਤਰਾਗੋ. ਸੁਨੇਤ੍ਤਸ੍ਸ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਤ੍ਥੁਨੋ ਅਨੇਕਾਨਿ ਸਾਵਕਸਤਾਨਿ ਅਹੇਸੁਂ. ਸੁਨੇਤ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥਾ ਸਾਵਕਾਨਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਸਹਬ੍ਯਤਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ. ਯੇ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ [ਯੇ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖਵੇ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)], ਸੁਨੇਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥੁਨੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਸਹਬ੍ਯਤਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਨਪ੍ਪਸਾਦੇਸੁਂ ਤੇ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਅਪਾਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਵਿਨਿਪਾਤਂ ਨਿਰਯਂ ਉਪਪਜ੍ਜਿਂਸੁ. ਯੇ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੁਨੇਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥੁਨੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਸਹਬ੍ਯਤਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਪਸਾਦੇਸੁਂ ਤੇ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਸੁਗਤਿਂ ਸਗ੍ਗਂ ਲੋਕਂ ਉਪਪਜ੍ਜਿਂਸੁ.
‘‘ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮੂਗਪਕ੍ਖੋ ਨਾਮ ਸਤ੍ਥਾ ਅਹੋਸਿ…ਪੇ… ਅਰਨੇਮਿ ਨਾਮ ਸਤ੍ਥਾ ਅਹੋਸਿ…ਪੇ… ਕੁਦ੍ਦਾਲਕੋ [ਕੁਦ੍ਦਾਲੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਨਾਮ ਸਤ੍ਥਾ ਅਹੋਸਿ…ਪੇ… ਹਤ੍ਥਿਪਾਲੋ ਨਾਮ ਸਤ੍ਥਾ ਅਹੋਸਿ…ਪੇ… ਜੋਤਿਪਾਲੋ ਨਾਮ ਸਤ੍ਥਾ ਅਹੋਸਿ…ਪੇ… ਅਰਕੋ ਨਾਮ ਸਤ੍ਥਾ ਅਹੋਸਿ ਤਿਤ੍ਥਕਰੋ ਕਾਮੇਸੁ ਵੀਤਰਾਗੋ. ਅਰਕਸ੍ਸ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਤ੍ਥੁਨੋ ਅਨੇਕਾਨਿ ਸਾਵਕਸਤਾਨਿ ਅਹੇਸੁਂ. ਅਰਕੋ ਨਾਮ ਸਤ੍ਥਾ ਸਾਵਕਾਨਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਸਹਬ੍ਯਤਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ. ਯੇ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਕਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥੁਨੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਸਹਬ੍ਯਤਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਨਪ੍ਪਸਾਦੇਸੁਂ, ਤੇ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਅਪਾਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਵਿਨਿਪਾਤਂ ਨਿਰਯਂ ਉਪਪਜ੍ਜਿਂਸੁ. ਯੇ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਕਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥੁਨੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਸਹਬ੍ਯਤਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਪਸਾਦੇਸੁਂ, ਤੇ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਸੁਗਤਿਂ ਸਗ੍ਗਂ ਲੋਕਂ ਉਪਪਜ੍ਜਿਂਸੁ.
‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯੋ ਇਮੇ ਸਤ੍ਤ ਸਤ੍ਥਾਰੇ ਤਿਤ੍ਥਕਰੇ ਕਾਮੇਸੁ ਵੀਤਰਾਗੇ ਅਨੇਕਸਤਪਰਿਵਾਰੇ ਸਸਾਵਕਸਙ੍ਘੇ ਪਦੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੋ ਅਕ੍ਕੋਸੇਯ੍ਯ ਪਰਿਭਾਸੇਯ੍ਯ, ਬਹੁਂ ਸੋ ਅਪੁਞ੍ਞਂ ਪਸਵੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਯੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮੇ ਸਤ੍ਤ ਸਤ੍ਥਾਰੇ ਤਿਤ੍ਥਕਰੇ ਕਾਮੇਸੁ ਵੀਤਰਾਗੇ ਅਨੇਕਸਤਪਰਿਵਾਰੇ ਸਸਾਵਕਸਙ੍ਘੇ ਪਦੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੋ ਅਕ੍ਕੋਸੇਯ੍ਯ ਪਰਿਭਾਸੇਯ੍ਯ, ਬਹੁਂ ਸੋ ਅਪੁਞ੍ਞਂ ਪਸਵੇਯ੍ਯ. ਯੋ ਏਕਂ ਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਪਦੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੋ ਅਕ੍ਕੋਸਤਿ ਪਰਿਭਾਸਤਿ, ਅਯਂ ਤਤੋ ਬਹੁਤਰਂ ਅਪੁਞ੍ਞਂ ਪਸਵਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਨਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਤੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਏਵਰੂਪਿਂ ਖਨ੍ਤਿਂ ਵਦਾਮਿ ਯਥਾਮਂ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀਸੁ’’.
‘‘ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ – ‘ਨ ਨੋ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀਸੁ [ਨ ਤ੍ਵੇਵ ਅਮ੍ਹਂ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀਸੁ (ਸ੍ਯਾ.) ਅਙ੍ਗੁਤ੍ਤਰਨਿਕਾਯੇ ਅਞ੍ਞਥਾ ਦਿਸ੍ਸਤਿ] ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਪਦੁਟ੍ਠਾਨਿ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’ਤਿ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਨਵਮਂ.
੧੦. ਅਰਕਸੁਤ੍ਤਂ
੭੪. ‘‘ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਕੋ ਨਾਮ ਸਤ੍ਥਾ ਅਹੋਸਿ ਤਿਤ੍ਥਕਰੋ ਕਾਮੇਸੁ ਵੀਤਰਾਗੋ. ਅਰਕਸ੍ਸ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਤ੍ਥੁਨੋ ਅਨੇਕਾਨਿ ਸਾਵਕਸਤਾਨਿ ਅਹੇਸੁਂ. ਅਰਕੋ ਸਤ੍ਥਾ ਸਾਵਕਾਨਂ ਏਵਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ – ਅਪ੍ਪਕਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਜੀਵਿਤਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਪਰਿਤ੍ਤਂ ਲਹੁਕਂ [ਲਹੁਸਂ (ਟੀਕਾ)] ਬਹੁਦੁਕ੍ਖਂ ਬਹੁਪਾਯਾਸਂ ਮਨ੍ਤਾਯਂ [ਮਨ੍ਤਾਯ (ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ) ਟੀਕਾ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਾ] ਬੋਦ੍ਧਬ੍ਬਂ, ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਕੁਸਲਂ, ਚਰਿਤਬ੍ਬਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਜਾਤਸ੍ਸ ਅਮਰਣਂ.
‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਤਿਣਗ੍ਗੇ ਉਸ੍ਸਾਵਬਿਨ੍ਦੁ ਸੂਰਿਯੇ ਉਗ੍ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਖਿਪ੍ਪਂਯੇਵ ਪਟਿਵਿਗਚ੍ਛਤਿ, ਨ ਚਿਰਟ੍ਠਿਤਿਕਂ ਹੋਤਿ; ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਉਸ੍ਸਾਵਬਿਨ੍ਦੂਪਮਂ ਜੀਵਿਤਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਪਰਿਤ੍ਤਂ ਲਹੁਕਂ ਬਹੁਦੁਕ੍ਖਂ ਬਹੁਪਾਯਾਸਂ ਮਨ੍ਤਾਯਂ ਬੋਦ੍ਧਬ੍ਬਂ, ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਕੁਸਲਂ, ਚਰਿਤਬ੍ਬਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਜਾਤਸ੍ਸ ਅਮਰਣਂ.
‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਥੁਲ੍ਲਫੁਸਿਤਕੇ ਦੇਵੇ ਵਸ੍ਸਨ੍ਤੇ ਉਦਕਬੁਬ੍ਬੁਲ਼ਂ [ਉਦਕਪੁਪ੍ਫੁਲ਼ਂ (ਕ.)] ਖਿਪ੍ਪਂਯੇਵ ਪਟਿਵਿਗਚ੍ਛਤਿ, ਨ ਚਿਰਟ੍ਠਿਤਿਕਂ ਹੋਤਿ; ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਉਦਕਬੁਬ੍ਬੁਲ਼ੂਪਮਂ ਜੀਵਿਤਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਪਰਿਤ੍ਤਂ ਲਹੁਕਂ ਬਹੁਦੁਕ੍ਖਂ ਬਹੁਪਾਯਾਸਂ ਮਨ੍ਤਾਯਂ ਬੋਦ੍ਧਬ੍ਬਂ, ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਕੁਸਲਂ, ਚਰਿਤਬ੍ਬਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਜਾਤਸ੍ਸ ਅਮਰਣਂ.
‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਉਦਕੇ ਦਣ੍ਡਰਾਜਿ ਖਿਪ੍ਪਂਯੇਵ ਪਟਿਵਿਗਚ੍ਛਤਿ, ਨ ਚਿਰਟ੍ਠਿਤਿਕਾ ਹੋਤਿ; ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਉਦਕੇ ਦਣ੍ਡਰਾਜੂਪਮਂ ਜੀਵਿਤਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਪਰਿਤ੍ਤਂ…ਪੇ… ਨਤ੍ਥਿ ਜਾਤਸ੍ਸ ਅਮਰਣਂ.
‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਨਦੀ ਪਬ੍ਬਤੇਯ੍ਯਾ ਦੂਰਙ੍ਗਮਾ ਸੀਘਸੋਤਾ ਹਾਰਹਾਰਿਨੀ, ਨਤ੍ਥਿ ਸੋ ਖਣੋ ਵਾ ਲਯੋ ਵਾ ਮੁਹੁਤ੍ਤੋ ਵਾ ਯਂ ਸਾ [ਯਾਯ (ਕ.)] ਆਵਤ੍ਤਤਿ [ਥਰਤਿ (ਸੀ.), ਧਰਤਿ (ਸ੍ਯਾ.), ਅਵਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ (?)], ਅਥ ਖੋ ਸਾ ਗਚ੍ਛਤੇਵ ਵਤ੍ਤਤੇਵ ਸਨ੍ਦਤੇਵ; ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਨਦੀਪਬ੍ਬਤੇਯ੍ਯੂਪਮਂ ਜੀਵਿਤਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਪਰਿਤ੍ਤਂ ਲਹੁਕਂ…ਪੇ… ਨਤ੍ਥਿ ਜਾਤਸ੍ਸ ਅਮਰਣਂ.
‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਬਲਵਾ ਪੁਰਿਸੋ ਜਿਵ੍ਹਗ੍ਗੇ ਖੇਲ਼ਪਿਣ੍ਡਂ ਸਂਯੂਹਿਤ੍ਵਾ ਅਕਸਿਰੇਨੇਵ ਵਮੇਯ੍ਯ [ਪਤਾਪੇਯ੍ਯ (ਕ.)]; ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਖੇਲ਼ਪਿਣ੍ਡੂਪਮਂ ਜੀਵਿਤਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਪਰਿਤ੍ਤਂ…ਪੇ… ਨਤ੍ਥਿ ਜਾਤਸ੍ਸ ਅਮਰਣਂ.
‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਦਿਵਸਂਸਨ੍ਤਤ੍ਤੇ ਅਯੋਕਟਾਹੇ ਮਂਸਪੇਸਿ [ਮਂਸਪੇਸੀ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ ਖਿਪ੍ਪਂਯੇਵ ਪਟਿਵਿਗਚ੍ਛਤਿ, ਨ ਚਿਰਟ੍ਠਿਤਿਕਾ ਹੋਤਿ; ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਮਂਸਪੇਸੂਪਮਂ ਜੀਵਿਤਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਪਰਿਤ੍ਤਂ…ਪੇ… ਨਤ੍ਥਿ ਜਾਤਸ੍ਸ ਅਮਰਣਂ.
‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਗਾਵੀ ਵਜ੍ਝਾ ਆਘਾਤਨਂ ਨੀਯਮਾਨਾ ਯਂ ਯਦੇਵ ਪਾਦਂ ਉਦ੍ਧਰਤਿ, ਸਨ੍ਤਿਕੇਵ ਹੋਤਿ ਵਧਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇਵ ਮਰਣਸ੍ਸ; ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਗੋਵਜ੍ਝੂਪਮਂ [ਗਾਵੀਵਜ੍ਝੂਪਮਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਜੀਵਿਤਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਪਰਿਤ੍ਤਂ ਲਹੁਕਂ ਬਹੁਦੁਕ੍ਖਂ ਬਹੁਪਾਯਾਸਂ ਮਨ੍ਤਾਯਂ ਬੋਦ੍ਧਬ੍ਬਂ, ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਕੁਸਲਂ, ਚਰਿਤਬ੍ਬਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਜਾਤਸ੍ਸ ਅਮਰਣ’’ਨ੍ਤਿ.
‘‘ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇਨ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਸਟ੍ਠਿਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਆਯੁਪ੍ਪਮਾਣਂ ਅਹੋਸਿ, ਪਞ੍ਚਵਸ੍ਸਸਤਿਕਾ ਕੁਮਾਰਿਕਾ ਅਲਂਪਤੇਯ੍ਯਾ ਅਹੋਸਿ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇਨ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਛਲ਼ੇਵ ਆਬਾਧਾ ਅਹੇਸੁਂ – ਸੀਤਂ, ਉਣ੍ਹਂ, ਜਿਘਚ੍ਛਾ, ਪਿਪਾਸਾ, ਉਚ੍ਚਾਰੋ, ਪਸ੍ਸਾਵੋ. ਸੋ ਹਿ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਕੋ ਸਤ੍ਥਾ ਏਵਂ ਦੀਘਾਯੁਕੇਸੁ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਏਵਂ ਚਿਰਟ੍ਠਿਤਿਕੇਸੁ ਏਵਂ ਅਪ੍ਪਾਬਾਧੇਸੁ ਸਾਵਕਾਨਂ ਏਵਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸ੍ਸਤਿ – ‘ਅਪ੍ਪਕਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਜੀਵਿਤਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਪਰਿਤ੍ਤਂ ਲਹੁਕਂ ਬਹੁਦੁਕ੍ਖਂ ਬਹੁਪਾਯਾਸਂ ਮਨ੍ਤਾਯਂ ਬੋਦ੍ਧਬ੍ਬਂ, ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਕੁਸਲਂ, ਚਰਿਤਬ੍ਬਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਜਾਤਸ੍ਸ ਅਮਰਣ’’’ਨ੍ਤਿ.
‘‘ਏਤਰਹਿ ਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮ੍ਮਾ ਵਦਮਾਨੋ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਅਪ੍ਪਕਂ ਜੀਵਿਤਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਪਰਿਤ੍ਤਂ ਲਹੁਕਂ ਬਹੁਦੁਕ੍ਖਂ ਬਹੁਪਾਯਾਸਂ ਮਨ੍ਤਾਯਂ ਬੋਦ੍ਧਬ੍ਬਂ, ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਕੁਸਲਂ, ਚਰਿਤਬ੍ਬਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਜਾਤਸ੍ਸ ਅਮਰਣ’ਨ੍ਤਿ. ਏਤਰਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯੋ ਚਿਰਂ ਜੀਵਤਿ ਸੋ ਵਸ੍ਸਸਤਂ ਅਪ੍ਪਂ ਵਾ ਭਿਯ੍ਯੋ. ਵਸ੍ਸਸਤਂ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਜੀਵਨ੍ਤੋ ਤੀਣਿਯੇਵ ਉਤੁਸਤਾਨਿ ਜੀਵਤਿ – ਉਤੁਸਤਂ ਹੇਮਨ੍ਤਾਨਂ, ਉਤੁਸਤਂ ਗਿਮ੍ਹਾਨਂ, ਉਤੁਸਤਂ ਵਸ੍ਸਾਨਂ. ਤੀਣਿ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਉਤੁਸਤਾਨਿ ਜੀਵਨ੍ਤੋ ਦ੍ਵਾਦਸ [ਦ੍ਵਾਦਸਂ (ਸੀ. ਕ.)] ਯੇਵ ਮਾਸਸਤਾਨਿ ਜੀਵਤਿ – ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਮਾਸਸਤਾਨਿ ਹੇਮਨ੍ਤਾਨਂ, ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਮਾਸਸਤਾਨਿ ਗਿਮ੍ਹਾਨਂ, ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਮਾਸਸਤਾਨਿ ਵਸ੍ਸਾਨਂ. ਦ੍ਵਾਦਸ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਾਸਸਤਾਨਿ ਜੀਵਨ੍ਤੋ ਚਤੁਵੀਸਤਿਯੇਵ ਅਦ੍ਧਮਾਸਸਤਾਨਿ ਜੀਵਤਿ – ਅਟ੍ਠਦ੍ਧਮਾਸਸਤਾਨਿ ਹੇਮਨ੍ਤਾਨਂ, ਅਟ੍ਠਦ੍ਧਮਾਸਸਤਾਨਿ ਗਿਮ੍ਹਾਨਂ, ਅਟ੍ਠਦ੍ਧਮਾਸਸਤਾਨਿ ਵਸ੍ਸਾਨਂ. ਚਤੁਵੀਸਤਿ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਦ੍ਧਮਾਸਸਤਾਨਿ ਜੀਵਨ੍ਤੋ ਛਤ੍ਤਿਂਸਂਯੇਵ ਰਤ੍ਤਿਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਜੀਵਤਿ – ਦ੍ਵਾਦਸ ਰਤ੍ਤਿਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਹੇਮਨ੍ਤਾਨਂ, ਦ੍ਵਾਦਸ ਰਤ੍ਤਿਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਗਿਮ੍ਹਾਨਂ, ਦ੍ਵਾਦਸ ਰਤ੍ਤਿਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਵਸ੍ਸਾਨਂ. ਛਤ੍ਤਿਂਸਂ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਤ੍ਤਿਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਜੀਵਨ੍ਤੋ ਦ੍ਵੇਸਤ੍ਤਤਿਯੇਵ [ਦ੍ਵੇਸਤ੍ਤਤਿਞ੍ਞੇਵ (ਸ੍ਯਾ.), ਦ੍ਵੇਸਤ੍ਤਤਿਞ੍ਚੇਵ (ਕ.)] ਭਤ੍ਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਭੁਞ੍ਜਤਿ – ਚਤੁਵੀਸਤਿ ਭਤ੍ਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਹੇਮਨ੍ਤਾਨਂ, ਚਤੁਵੀਸਤਿ ਭਤ੍ਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਗਿਮ੍ਹਾਨਂ, ਚਤੁਵੀਸਤਿ ਭਤ੍ਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਵਸ੍ਸਾਨਂ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮਾਤੁਥਞ੍ਞਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਭਤ੍ਤਨ੍ਤਰਾਯੇਨ.
‘‘ਤਤ੍ਰਿਮੇ ਭਤ੍ਤਨ੍ਤਰਾਯਾ ਕਪਿਮਿਦ੍ਧੋਪਿ ਭਤ੍ਤਂ ਨ ਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਦੁਕ੍ਖਿਤੋਪਿ ਭਤ੍ਤਂ ਨ ਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਬ੍ਯਾਧਿਤੋਪਿ ਭਤ੍ਤਂ ਨ ਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਉਪੋਸਥਿਕੋਪਿ ਭਤ੍ਤਂ ਨ ਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਅਲਾਭਕੇਨਪਿ ਭਤ੍ਤਂ ਨ ਭੁਞ੍ਜਤਿ. ਇਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਯਾ ਵਸ੍ਸਸਤਾਯੁਕਸ੍ਸ ਮਨੁਸ੍ਸਸ੍ਸ ਆਯੁਪਿ ਸਙ੍ਖਾਤੋ [ਸਙ੍ਖਾਤਂ (?)], ਆਯੁਪ੍ਪਮਾਣਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਖਾਤਂ, ਉਤੂਪਿ ਸਙ੍ਖਾਤਾ, ਸਂਵਚ੍ਛਰਾਪਿ ਸਙ੍ਖਾਤਾ, ਮਾਸਾਪਿ ਸਙ੍ਖਾਤਾ, ਅਦ੍ਧਮਾਸਾਪਿ ਸਙ੍ਖਾਤਾ, ਰਤ੍ਤਿਪਿ ਸਙ੍ਖਾਤਾ, ਦਿਵਾਪਿ ਸਙ੍ਖਾਤਾ, ਭਤ੍ਤਾਪਿ ਸਙ੍ਖਾਤਾ, ਭਤ੍ਤਨ੍ਤਰਾਯਾਪਿ ਸਙ੍ਖਾਤਾ. ਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਕਰਣੀਯਂ ਸਾਵਕਾਨਂ ਹਿਤੇਸਿਨਾ ਅਨੁਕਮ੍ਪਕੇਨ ਅਨੁਕਮ੍ਪਂ ਉਪਾਦਾਯ; ਕਤਂ ਵੋ ਤਂ ਮਯਾ ਏਤਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਾਨਿ ਏਤਾਨਿ ਸੁਞ੍ਞਾਗਾਰਾਨਿ. ਝਾਯਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਾ ਪਮਾਦਤ੍ਥ; ਮਾ ਪਚ੍ਛਾ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਿਨੋ ਅਹੁਵਤ੍ਥ. ਅਯਂ ਵੋ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਅਨੁਸਾਸਨੀ’’ਤਿ. ਦਸਮਂ.
ਮਹਾਵਗ੍ਗੋ ਸਤ੍ਤਮੋ.