੫. ਪਠਮਪਤ੍ਥਨਾਸੁਤ੍ਤਂ
੧੩੫. ‘‘ਪਞ੍ਚਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਰਞ੍ਞੋ ਖਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ ਮੁਦ੍ਧਾਵਸਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਜੇਟ੍ਠੋ ਪੁਤ੍ਤੋ ਰਜ੍ਜਂ ਪਤ੍ਥੇਤਿ. ਕਤਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਞ੍ਞੋ ਖਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ ਮੁਦ੍ਧਾਵਸਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਜੇਟ੍ਠੋ ਪੁਤ੍ਤੋ ਉਭਤੋ ਸੁਜਾਤੋ ਹੋਤਿ ਮਾਤਿਤੋ ਚ ਪਿਤਿਤੋ ਚ, ਸਂਸੁਦ੍ਧਗਹਣਿਕੋ, ਯਾਵ ਸਤ੍ਤਮਾ ਪਿਤਾਮਹਯੁਗਾ ਅਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਅਨੁਪਕ੍ਕੁਟ੍ਠੋ ਜਾਤਿਵਾਦੇਨ; ਅਭਿਰੂਪੋ ਹੋਤਿ ਦਸ੍ਸਨੀਯੋ ਪਾਸਾਦਿਕੋ ਪਰਮਾਯ ਵਣ੍ਣਪੋਕ੍ਖਰਤਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ; ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਪਿਯੋ ਹੋਤਿ ਮਨਾਪੋ; ਨੇਗਮਜਾਨਪਦਸ੍ਸ ਪਿਯੋ ਹੋਤਿ ਮਨਾਪੋ; ਯਾਨਿ ਤਾਨਿ ਰਞ੍ਞਂ ਖਤ੍ਤਿਯਾਨਂ ਮੁਦ੍ਧਾਵਸਿਤ੍ਤਾਨਂ ਸਿਪ੍ਪਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਹਤ੍ਥਿਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਅਸ੍ਸਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਰਥਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਧਨੁਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਥਰੁਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਸਿਕ੍ਖਿਤੋ ਹੋਤਿ ਅਨਵਯੋ.
‘‘ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘ਅਹਂ ਖੋਮ੍ਹਿ ਉਭਤੋ ਸੁਜਾਤੋ ਮਾਤਿਤੋ ਚ ਪਿਤਿਤੋ ਚ, ਸਂਸੁਦ੍ਧਗਹਣਿਕੋ, ਯਾਵ ਸਤ੍ਤਮਾ ਪਿਤਾਮਹਯੁਗਾ ਅਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਅਨੁਪਕ੍ਕੁਟ੍ਠੋ ਜਾਤਿਵਾਦੇਨ. ਕਸ੍ਮਾਹਂ ਰਜ੍ਜਂ ਨ ਪਤ੍ਥੇਯ੍ਯਂ! ਅਹਂ ਖੋਮ੍ਹਿ ਅਭਿਰੂਪੋ ਦਸ੍ਸਨੀਯੋ ਪਾਸਾਦਿਕੋ ਪਰਮਾਯ ਵਣ੍ਣਪੋਕ੍ਖਰਤਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਕਸ੍ਮਾਹਂ ਰਜ੍ਜਂ ਨ ਪਤ੍ਥੇਯ੍ਯਂ! ਅਹਂ ਖੋਮ੍ਹਿ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਪਿਯੋ ਮਨਾਪੋ. ਕਸ੍ਮਾਹਂ ਰਜ੍ਜਂ ਨ ਪਤ੍ਥੇਯ੍ਯਂ! ਅਹਂ ਖੋਮ੍ਹਿ ਨੇਗਮਜਾਨਪਦਸ੍ਸ ਪਿਯੋ ਮਨਾਪੋ. ਕਸ੍ਮਾਹਂ ਰਜ੍ਜਂ ਨ ਪਤ੍ਥੇਯ੍ਯਂ! ਅਹਂ ਖੋਮ੍ਹਿ ਯਾਨਿ ਤਾਨਿ ਰਞ੍ਞਂ ਖਤ੍ਤਿਯਾਨਂ ਮੁਦ੍ਧਾਵਸਿਤ੍ਤਾਨਂ ਸਿਪ੍ਪਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਹਤ੍ਥਿਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਅਸ੍ਸਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਰਥਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਧਨੁਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਥਰੁਸ੍ਮਿਂ ਵਾ, ਤਤ੍ਥ [ਤਤ੍ਥਮ੍ਹਿ (ਸੀ.), ਤਤ੍ਥਪਿ (ਕ.)] ਸਿਕ੍ਖਿਤੋ ਅਨਵਯੋ. ਕਸ੍ਮਾਹਂ ਰਜ੍ਜਂ ਨ ਪਤ੍ਥੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ! ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਹਿ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਰਞ੍ਞੋ ਖਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ ਮੁਦ੍ਧਾਵਸਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਜੇਟ੍ਠੋ ਪੁਤ੍ਤੋ ਰਜ੍ਜਂ ਪਤ੍ਥੇਤਿ.
‘‘ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਂ ਪਤ੍ਥੇਤਿ. ਕਤਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ, ਸਦ੍ਦਹਤਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਬੋਧਿਂ – ‘ਇਤਿਪਿ ਸੋ ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਵਿਜ੍ਜਾਚਰਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਸੁਗਤੋ ਲੋਕਵਿਦੂ ਅਨੁਤ੍ਤਰੋ ਪੁਰਿਸਦਮ੍ਮਸਾਰਥਿ ਸਤ੍ਥਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ’ਤਿ. ਅਪ੍ਪਾਬਾਧੋ ਹੋਤਿ ਅਪ੍ਪਾਤਙ੍ਕੋ, ਸਮਵੇਪਾਕਿਨਿਯਾ ਗਹਣਿਯਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਨਾਤਿਸੀਤਾਯ ਨਾਚ੍ਚੁਣ੍ਹਾਯ ਮਜ੍ਝਿਮਾਯ ਪਧਾਨਕ੍ਖਮਾਯ; ਅਸਠੋ ਹੋਤਿ ਅਮਾਯਾਵੀ, ਯਥਾਭੂਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਆਵਿਕਤ੍ਤਾ ਸਤ੍ਥਰਿ ਵਾ ਵਿਞ੍ਞੂਸੁ ਵਾ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀਸੁ; ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋ ਵਿਹਰਤਿ ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਹਾਨਾਯ, ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਯ, ਥਾਮਵਾ ਦਲ਼੍ਹਪਰਕ੍ਕਮੋ ਅਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਧੁਰੋ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ; ਪਞ੍ਞਵਾ ਹੋਤਿ ਉਦਯਤ੍ਥਗਾਮਿਨਿਯਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਅਰਿਯਾਯ ਨਿਬ੍ਬੇਧਿਕਾਯ ਸਮ੍ਮਾ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਗਾਮਿਨਿਯਾ.
‘‘ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘ਅਹਂ ਖੋਮ੍ਹਿ ਸਦ੍ਧੋ, ਸਦ੍ਦਹਾਮਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਬੋਧਿਂ – ਇਤਿਪਿ ਸੋ ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ…ਪੇ… ਸਤ੍ਥਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ’ਤਿ. ‘ਕਸ੍ਮਾਹਂ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਂ ਨ ਪਤ੍ਥੇਯ੍ਯਂ! ਅਹਂ ਖੋਮ੍ਹਿ ਅਪ੍ਪਾਬਾਧੋ ਅਪ੍ਪਾਤਙ੍ਕੋ ਸਮਵੇਪਾਕਿਨਿਯਾ ਗਹਣਿਯਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਨਾਤਿਸੀਤਾਯ ਨਾਚ੍ਚੁਣ੍ਹਾਯ ਮਜ੍ਝਿਮਾਯ ਪਧਾਨਕ੍ਖਮਾਯ. ਕਸ੍ਮਾਹਂ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਂ ਨ ਪਤ੍ਥੇਯ੍ਯਂ! ਅਹਂ ਖੋਮ੍ਹਿ ਅਸਠੋ ਅਮਾਯਾਵੀ ਯਥਾਭੂਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਆਵਿਕਤ੍ਤਾ ਸਤ੍ਥਰਿ ਵਾ ਵਿਞ੍ਞੂਸੁ ਵਾ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀਸੁ. ਕਸ੍ਮਾਹਂ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਂ ਨ ਪਤ੍ਥੇਯ੍ਯਂ! ਅਹਂ ਖੋਮ੍ਹਿ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋ ਵਿਹਰਾਮਿ ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਹਾਨਾਯ, ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਯ, ਥਾਮਵਾ ਦਲ਼੍ਹਪਰਕ੍ਕਮੋ ਅਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਧੁਰੋ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ. ਕਸ੍ਮਾਹਂ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਂ ਨ ਪਤ੍ਥੇਯ੍ਯਂ! ਅਹਂ ਖੋਮ੍ਹਿ ਪਞ੍ਞਵਾ ਉਦਯਤ੍ਥਗਾਮਿਨਿਯਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਅਰਿਯਾਯ ਨਿਬ੍ਬੇਧਿਕਾਯ ਸਮ੍ਮਾ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਗਾਮਿਨਿਯਾ. ਕਸ੍ਮਾਹਂ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਂ ਨ ਪਤ੍ਥੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ! ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਂ ਪਤ੍ਥੇਤੀ’’ਤਿ. ਪਞ੍ਚਮਂ.