੪. ਤਤਿਯਸਮਾਧਿਸੁਤ੍ਤਂ

੯੪. ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਸਨ੍ਤੋ ਸਂਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ. ਕਤਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਲਾਭੀ ਹੋਤਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਚੇਤੋਸਮਥਸ੍ਸ, ਨ ਲਾਭੀ ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਧਮ੍ਮਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ. ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਲਾਭੀ ਹੋਤਿ ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਧਮ੍ਮਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ, ਨ ਲਾਭੀ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਚੇਤੋਸਮਥਸ੍ਸ. ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਨ ਚੇਵ ਲਾਭੀ ਹੋਤਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਚੇਤੋਸਮਥਸ੍ਸ ਨ ਚ ਲਾਭੀ ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਧਮ੍ਮਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ. ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਲਾਭੀ ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਚੇਤੋਸਮਥਸ੍ਸ ਲਾਭੀ ਚ ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਧਮ੍ਮਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ.

‘‘ਤਤ੍ਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯ੍ਵਾਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਲਾਭੀ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਚੇਤੋਸਮਥਸ੍ਸ ਨ ਲਾਭੀ ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਧਮ੍ਮਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ, ਤੇਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਗ੍ਗਲੇਨ ਯ੍ਵਾਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਲਾਭੀ ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਧਮ੍ਮਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਸੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘ਕਥਂ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ? ਕਥਂ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਸਮ੍ਮਸਿਤਬ੍ਬਾ? ਕਥਂ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਵਿਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਾ’ [ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਾ (ਕ.)] ਤਿ? ਤਸ੍ਸ ਸੋ ਯਥਾਦਿਟ੍ਠਂ ਯਥਾਵਿਦਿਤਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤਿ – ‘ਏਵਂ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ, ਏਵਂ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਸਮ੍ਮਸਿਤਬ੍ਬਾ, ਏਵਂ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਵਿਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਾ’ਤਿ. ਸੋ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਲਾਭੀ ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਚੇਤੋਸਮਥਸ੍ਸ ਲਾਭੀ ਚ ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਧਮ੍ਮਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ.

‘‘ਤਤ੍ਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯ੍ਵਾਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਲਾਭੀ ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਧਮ੍ਮਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਨ ਲਾਭੀ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਚੇਤੋਸਮਥਸ੍ਸ, ਤੇਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਗ੍ਗਲੇਨ ਯ੍ਵਾਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਲਾਭੀ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਚੇਤੋਸਮਥਸ੍ਸ ਸੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘ਕਥਂ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਣ੍ਠਪੇਤਬ੍ਬਂ? ਕਥਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਨਿਸਾਦੇਤਬ੍ਬਂ? ਕਥਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਏਕੋਦਿ ਕਾਤਬ੍ਬਂ? ਕਥਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਾਦਹਾਤਬ੍ਬ’ਨ੍ਤਿ? ਤਸ੍ਸ ਸੋ ਯਥਾਦਿਟ੍ਠਂ ਯਥਾਵਿਦਿਤਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤਿ – ‘ਏਵਂ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਣ੍ਠਪੇਤਬ੍ਬਂ, ਏਵਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਨਿਸਾਦੇਤਬ੍ਬਂ, ਏਵਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਏਕੋਦਿ ਕਾਤਬ੍ਬਂ [ਏਕੋਦਿ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ (ਪੀ.)], ਏਵਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਾਦਹਾਤਬ੍ਬ’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇ ਲਾਭੀ ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਧਮ੍ਮਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਲਾਭੀ ਚ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਚੇਤੋਸਮਥਸ੍ਸ.

‘‘ਤਤ੍ਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯ੍ਵਾਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਨ ਚੇਵ ਲਾਭੀ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਚੇਤੋਸਮਥਸ੍ਸ ਨ ਚ ਲਾਭੀ ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਧਮ੍ਮਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ, ਤੇਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਗ੍ਗਲੇਨ ਯ੍ਵਾਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਲਾਭੀ ਚੇਵ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਚੇਤੋਸਮਥਸ੍ਸ ਲਾਭੀ ਚ ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਧਮ੍ਮਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਸੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘ਕਥਂ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਣ੍ਠਪੇਤਬ੍ਬਂ? ਕਥਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਨਿਸਾਦੇਤਬ੍ਬਂ? ਕਥਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਏਕੋਦਿ ਕਾਤਬ੍ਬਂ? ਕਥਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਾਦਹਾਤਬ੍ਬਂ? ਕਥਂ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ? ਕਥਂ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਸਮ੍ਮਸਿਤਬ੍ਬਾ? ਕਥਂ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਵਿਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਾ’ਤਿ? ਤਸ੍ਸ ਸੋ ਯਥਾਦਿਟ੍ਠਂ ਯਥਾਵਿਦਿਤਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤਿ – ‘ਏਵਂ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਣ੍ਠਪੇਤਬ੍ਬਂ, ਏਵਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਨਿਸਾਦੇਤਬ੍ਬਂ, ਏਵਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਏਕੋਦਿ ਕਾਤਬ੍ਬਂ, ਏਵਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਾਦਹਾਤਬ੍ਬਂ, ਏਵਂ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ, ਏਵਂ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਸਮ੍ਮਸਿਤਬ੍ਬਾ, ਏਵਂ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਵਿਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਾ’ਤਿ. ਸੋ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਲਾਭੀ ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਚੇਤੋਸਮਥਸ੍ਸ ਲਾਭੀ ਚ ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਧਮ੍ਮਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ.

‘‘ਤਤ੍ਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯ੍ਵਾਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਲਾਭੀ ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਚੇਤੋਸਮਥਸ੍ਸ ਲਾਭੀ ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਧਮ੍ਮਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ, ਤੇਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਗ੍ਗਲੇਨ ਤੇਸੁ ਚੇਵ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ ਉਤ੍ਤਰਿ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਾਯ ਯੋਗੋ ਕਰਣੀਯੋ. ਇਮੇ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਸਨ੍ਤੋ ਸਂਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾ ਲੋਕਸ੍ਮਿ’’ਨ੍ਤਿ. ਚਤੁਤ੍ਥਂ.