੭. ਵਚ੍ਛਗੋਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਂ
੫੮. ਅਥ ਖੋ ਵਚ੍ਛਗੋਤ੍ਤੋ [ਵਚ੍ਛਪੁਤ੍ਤੋ (ਕ.)] ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਮੋਦਿ. ਸਮ੍ਮੋਦਨੀਯਂ ਕਥਂ ਸਾਰਣੀਯਂ ਵੀਤਿਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਵਚ੍ਛਗੋਤ੍ਤੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸੁਤਂ ਮੇਤਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਏਵਮਾਹ – ‘ਮਯ੍ਹਮੇਵ ਦਾਨਂ ਦਾਤਬ੍ਬਂ, ਨਾਞ੍ਞੇਸਂ ਦਾਨਂ ਦਾਤਬ੍ਬਂ; ਮਯ੍ਹਮੇਵ ਸਾਵਕਾਨਂ ਦਾਨਂ ਦਾਤਬ੍ਬਂ, ਨਾਞ੍ਞੇਸਂ ਸਾਵਕਾਨਂ ਦਾਨਂ ਦਾਤਬ੍ਬਂ; ਮਯ੍ਹਮੇਵ ਦਿਨ੍ਨਂ ਮਹਪ੍ਫਲਂ, ਨਾਞ੍ਞੇਸਂ ਦਿਨ੍ਨਂ ਮਹਪ੍ਫਲਂ; ਮਯ੍ਹਮੇਵ ਸਾਵਕਾਨਂ ਦਿਨ੍ਨਂ ਮਹਪ੍ਫਲਂ, ਨਾਞ੍ਞੇਸਂ ਸਾਵਕਾਨਂ ਦਿਨ੍ਨਂ ਮਹਪ੍ਫਲ’ਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਤੇ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਏਵਮਾਹਂਸੁ ‘ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਏਵਮਾਹ ਮਯ੍ਹਮੇਵ ਦਾਨਂ ਦਾਤਬ੍ਬਂ, ਨਾਞ੍ਞੇਸਂ ਦਾਨਂ ਦਾਤਬ੍ਬਂ. ਮਯ੍ਹਮੇਵ ਸਾਵਕਾਨਂ ਦਾਨਂ ਦਾਤਬ੍ਬਂ, ਨਾਞ੍ਞੇਸਂ ਸਾਵਕਾਨਂ ਦਾਨਂ ਦਾਤਬ੍ਬਂ. ਮਯ੍ਹਮੇਵ ਦਿਨ੍ਨਂ ਮਹਪ੍ਫਲਂ, ਨਾਞ੍ਞੇਸਂ ਦਿਨ੍ਨਂ ਮਹਪ੍ਫਲਂ. ਮਯ੍ਹਮੇਵ ਸਾਵਕਾਨਂ ਦਿਨ੍ਨਂ ਮਹਪ੍ਫਲਂ, ਨਾਞ੍ਞੇਸਂ ਸਾਵਕਾਨਂ ਦਿਨ੍ਨਂ ਮਹਪ੍ਫਲ’ਨ੍ਤਿ. ਕਚ੍ਚਿ ਤੇ ਭੋਤੋ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਵਾਦਿਨੋ ਚ ਭਵਨ੍ਤਂ ਗੋਤਮਂ ਅਭੂਤੇਨ ਅਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ, ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਚਾਨੁਧਮ੍ਮਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਚ ਕੋਚਿ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕੋ ਵਾਦਾਨੁਪਾਤੋ [ਵਾਦਾਨੁਵਾਦੋ (ਕ.)] ਗਾਰਯ੍ਹਂ ਠਾਨਂ ਆਗਚ੍ਛਤਿ? ਅਨਬ੍ਭਕ੍ਖਾਤੁਕਾਮਾ ਹਿ ਮਯਂ ਭਵਨ੍ਤਂ ਗੋਤਮ’’ਨ੍ਤਿ.
‘‘ਯੇ ਤੇ, ਵਚ੍ਛ, ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਏਵਮਾਹ – ਮਯ੍ਹਮੇਵ ਦਾਨਂ ਦਾਤਬ੍ਬਂ…ਪੇ… ਨਾਞ੍ਞੇਸਂ ਸਾਵਕਾਨਂ ਦਿਨ੍ਨਂ ਮਹਪ੍ਫਲ’ਨ੍ਤਿ ਨ ਮੇ ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਵਾਦਿਨੋ. ਅਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਚ ਪਨ ਮਂ [ਚ ਪਨ ਮਂ ਤੇ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਅਸਤਾ ਅਭੂਤੇਨ. ਯੋ ਖੋ, ਵਚ੍ਛ, ਪਰਂ ਦਾਨਂ ਦਦਨ੍ਤਂ ਵਾਰੇਤਿ ਸੋ ਤਿਣ੍ਣਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਕਰੋ ਹੋਤਿ, ਤਿਣ੍ਣਂ ਪਾਰਿਪਨ੍ਥਿਕੋ. ਕਤਮੇਸਂ ਤਿਣ੍ਣਂ? ਦਾਯਕਸ੍ਸ ਪੁਞ੍ਞਨ੍ਤਰਾਯਕਰੋ ਹੋਤਿ, ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕਾਨਂ ਲਾਭਨ੍ਤਰਾਯਕਰੋ ਹੋਤਿ, ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਖੋ ਪਨਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਾ ਖਤੋ ਚ ਹੋਤਿ ਉਪਹਤੋ ਚ. ਯੋ ਖੋ, ਵਚ੍ਛ, ਪਰਂ ਦਾਨਂ ਦਦਨ੍ਤਂ ਵਾਰੇਤਿ ਸੋ ਇਮੇਸਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਕਰੋ ਹੋਤਿ, ਤਿਣ੍ਣਂ ਪਾਰਿਪਨ੍ਥਿਕੋ.
‘‘ਅਹਂ ਖੋ ਪਨ, ਵਚ੍ਛ, ਏਵਂ ਵਦਾਮਿ – ਯੇ ਹਿ ਤੇ ਚਨ੍ਦਨਿਕਾਯ ਵਾ ਓਲਿਗਲ੍ਲੇ ਵਾ ਪਾਣਾ, ਤਤ੍ਰਪਿ ਯੋ ਥਾਲਿਧੋਵਨਂ [ਥਾਲਕਧੋਵਨਂ (ਕ.)] ਵਾ ਸਰਾਵਧੋਵਨਂ ਵਾ ਛਡ੍ਡੇਤਿ – ਯੇ ਤਤ੍ਥ ਪਾਣਾ ਤੇ ਤੇਨ ਯਾਪੇਨ੍ਤੂਤਿ, ਤਤੋ ਨਿਦਾਨਮ੍ਪਾਹਂ, ਵਚ੍ਛ, ਪੁਞ੍ਞਸ੍ਸ ਆਗਮਂ ਵਦਾਮਿ. ਕੋ ਪਨ ਵਾਦੋ ਮਨੁਸ੍ਸਭੂਤੇ! ਅਪਿ ਚਾਹਂ, ਵਚ੍ਛ, ਸੀਲਵਤੋ ਦਿਨ੍ਨਂ ਮਹਪ੍ਫਲਂ ਵਦਾਮਿ, ਨੋ ਤਥਾ ਦੁਸ੍ਸੀਲਸ੍ਸ, ਸੋ ਚ ਹੋਤਿ ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਵਿਪ੍ਪਹੀਨੋ ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ.
‘‘ਕਤਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਾਨਿ ਪਹੀਨਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ? ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦੋ ਪਹੀਨੋ ਹੋਤਿ, ਬ੍ਯਾਪਾਦੋ ਪਹੀਨੋ ਹੋਤਿ, ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਂ ਪਹੀਨਂ ਹੋਤਿ, ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਪਹੀਨਂ ਹੋਤਿ, ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਪਹੀਨਾ ਹੋਤਿ. ਇਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਾਨਿ ਵਿਪ੍ਪਹੀਨਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ.
‘‘ਕਤਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ? ਅਸੇਕ੍ਖੇਨ ਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ, ਅਸੇਕ੍ਖੇਨ ਸਮਾਧਿਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ, ਅਸੇਕ੍ਖੇਨ ਪਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ, ਅਸੇਕ੍ਖੇਨ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ, ਅਸੇਕ੍ਖੇਨ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਞਾਣਦਸ੍ਸਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ; ਇਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ. ਇਤਿ ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਵਿਪ੍ਪਹੀਨੇ ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇ ਦਿਨ੍ਨਂ ਮਹਪ੍ਫਲਨ੍ਤਿ ਵਦਾਮੀ’’ਤਿ.
‘‘ਇਤਿ ਕਣ੍ਹਾਸੁ ਸੇਤਾਸੁ, ਰੋਹਿਣੀਸੁ ਹਰੀਸੁ ਵਾ;
ਕਮ੍ਮਾਸਾਸੁ ਸਰੂਪਾਸੁ, ਗੋਸੁ ਪਾਰੇਵਤਾਸੁ ਵਾ.
‘‘ਯਾਸੁ ਕਾਸੁਚਿ ਏਤਾਸੁ, ਦਨ੍ਤੋ ਜਾਯਤਿ ਪੁਙ੍ਗਵੋ;
ਧੋਰਯ੍ਹੋ ਬਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਕਲ੍ਯਾਣਜਵਨਿਕ੍ਕਮੋ;
ਤਮੇਵ ਭਾਰੇ ਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਨਾਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਂ ਪਰਿਕ੍ਖਰੇ.
‘‘ਏਵਮੇਵਂ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ, ਯਸ੍ਮਿਂ ਕਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿ ਜਾਤਿਯੇ;
ਖਤ੍ਤਿਯੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਵੇਸ੍ਸੇ, ਸੁਦ੍ਦੇ ਚਣ੍ਡਾਲਪੁਕ੍ਕੁਸੇ.
‘‘ਯਾਸੁ ਕਾਸੁਚਿ ਏਤਾਸੁ, ਦਨ੍ਤੋ ਜਾਯਤਿ ਸੁਬ੍ਬਤੋ;
ਧਮ੍ਮਟ੍ਠੋ ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਸਚ੍ਚਵਾਦੀ ਹਿਰੀਮਨੋ.
‘‘ਪਹੀਨਜਾਤਿਮਰਣੋ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਸ੍ਸ ਕੇਵਲੀ;
ਪਨ੍ਨਭਾਰੋ ਵਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋ, ਕਤਕਿਚ੍ਚੋ ਅਨਾਸਵੋ.
‘‘ਪਾਰਗੂ ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਾਨਂ, ਅਨੁਪਾਦਾਯ ਨਿਬ੍ਬੁਤੋ;
ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ [ਤਸ੍ਮਿਂ ਵੇ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)] ਵਿਰਜੇ ਖੇਤ੍ਤੇ, ਵਿਪੁਲਾ ਹੋਤਿ ਦਕ੍ਖਿਣਾ.
‘‘ਬਾਲਾ ਚ ਅਵਿਜਾਨਨ੍ਤਾ, ਦੁਮ੍ਮੇਧਾ ਅਸ੍ਸੁਤਾਵਿਨੋ;
ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਦੇਨ੍ਤਿ ਦਾਨਾਨਿ, ਨ ਹਿ ਸਨ੍ਤੇ ਉਪਾਸਰੇ.
‘‘ਯੇ ਚ ਸਨ੍ਤੇ ਉਪਾਸਨ੍ਤਿ, ਸਪ੍ਪਞ੍ਞੇ ਧੀਰਸਮ੍ਮਤੇ;
ਸਦ੍ਧਾ ਚ ਨੇਸਂ ਸੁਗਤੇ, ਮੂਲਜਾਤਾ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ.
‘‘ਦੇਵਲੋਕਞ੍ਚ ਤੇ ਯਨ੍ਤਿ, ਕੁਲੇ ਵਾ ਇਧ ਜਾਯਰੇ;
ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ, ਅਧਿਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤਾ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਤਮਂ;