੬. ਕੋਕਨੁਦਸੁਤ੍ਤਂ

੯੬. ‘‘ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਤਿ ਤਪੋਦਾਰਾਮੇ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਪਚ੍ਚੂਸਸਮਯਂ ਪਚ੍ਚੁਟ੍ਠਾਯ ਯੇਨ ਤਪੋਦਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ ਗਤ੍ਤਾਨਿ ਪਰਿਸਿਞ੍ਚਿਤੁਂ. ਤਪੋਦਾਯ [ਤਪੋਦੇ (ਕ.)] ਗਤ੍ਤਾਨਿ ਪਰਿਸਿਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚੁਤ੍ਤਰਿਤ੍ਵਾ ਏਕਚੀਵਰੋ ਅਟ੍ਠਾਸਿ ਗਤ੍ਤਾਨਿ ਪੁਬ੍ਬਾਪਯਮਾਨੋ. ਕੋਕਨੁਦੋਪਿ ਖੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਪਚ੍ਚੂਸਸਮਯਂ ਪਚ੍ਚੁਟ੍ਠਾਯ ਯੇਨ ਤਪੋਦਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ ਗਤ੍ਤਾਨਿ ਪਰਿਸਿਞ੍ਚਿਤੁਂ.

ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ ਕੋਕਨੁਦੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਆਨਨ੍ਦਂ ਦੂਰਤੋਵ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ. ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਆਨਨ੍ਦਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਕ੍ਵੇਤ੍ਥ [ਕੋ ਤੇਤ੍ਥ (ਸੀ.), ਕ੍ਵਤ੍ਥ (ਪੀ. ਕ.)], ਆਵੁਸੋ’’ਤਿ? ‘‘ਅਹਮਾਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ.

‘‘ਕਤਮੇਸਂ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੂਨ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਸਮਣਾਨਂ, ਆਵੁਸੋ, ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾਨ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਪੁਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਮ ਮਯਂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਕਿਞ੍ਚਿਦੇਵ ਦੇਸਂ, ਸਚੇ ਆਯਸ੍ਮਾ ਓਕਾਸਂ ਕਰੋਤਿ ਪਞ੍ਹਸ੍ਸ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣਾਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਪੁਚ੍ਛਾਵੁਸੋ, ਸੁਤ੍ਵਾ ਵੇਦਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ.

‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਭੋ, ‘ਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’ਨ੍ਤਿ – ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿ [ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿਕੋ (ਸ੍ਯਾ.)] ਭਵ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਨ ਖੋ ਅਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿ – ‘ਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਕਿਂ ਪਨ, ਭੋ, ‘ਅਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’ਨ੍ਤਿ – ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿ ਭਵ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਨ ਖੋ ਅਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿ – ‘ਅਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਭੋ, ਅਨ੍ਤਵਾ ਲੋਕੋ…ਪੇ… ਅਨਨ੍ਤਵਾ ਲੋਕੋ… ਤਂ ਜੀਵਂ ਤਂ ਸਰੀਰਂ… ਅਞ੍ਞਂ ਜੀਵਂ ਅਞ੍ਞਂ ਸਰੀਰਂ… ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ… ਨ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ… ਹੋਤਿ ਚ ਨ ਚ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ… ਨੇਵ ਹੋਤਿ ਨ ਨ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ – ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿ ਭਵ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਨ ਖੋ ਅਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿ – ‘ਨੇਵ ਹੋਤਿ ਨ ਨ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਭਵਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਨ ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਖੋ ਅਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਨ ਜਾਨਾਮਿ ਨ ਪਸ੍ਸਾਮਿ. ਜਾਨਾਮਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਪਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ.

‘‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਭੋ, ਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ – ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿ ਭਵ’ਨ੍ਤਿ, ਇਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ਸਮਾਨੋ – ‘ਨ ਖੋ ਅਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿ – ਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’ਨ੍ਤਿ ਵਦੇਸਿ.

‘‘‘ਕਿਂ ਪਨ, ਭੋ, ਅਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ – ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿ ਭਵ’ਨ੍ਤਿ, ਇਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ਸਮਾਨੋ – ‘ਨ ਖੋ ਅਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿ – ਅਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’ਨ੍ਤਿ ਵਦੇਸਿ.

‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਭੋ, ਅਨ੍ਤਵਾ ਲੋਕੋ…ਪੇ… ਅਨਨ੍ਤਵਾ ਲੋਕੋ… ਤਂ ਜੀਵਂ ਤਂ ਸਰੀਰਂ… ਅਞ੍ਞਂ ਜੀਵਂ ਅਞ੍ਞਂ ਸਰੀਰਂ… ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ… ਨ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ… ਹੋਤਿ ਚ ਨ ਚ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ… ਨੇਵ ਹੋਤਿ ਨ ਨ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ – ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿ ਭਵਨ੍ਤਿ, ਇਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ਸਮਾਨੋ – ‘ਨ ਖੋ ਅਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿ – ਨੇਵ ਹੋਤਿ ਨ ਨ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’ਨ੍ਤਿ ਵਦੇਸਿ.

‘‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਭਵਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ ਨ ਪਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ, ਇਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ਸਮਾਨੋ – ‘ਨ ਖੋ ਅਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਨ ਜਾਨਾਮਿ ਨ ਪਸ੍ਸਾਮਿ. ਜਾਨਾਮਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਪਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਵਦੇਸਿ. ਯਥਾ ਕਥਂ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਇਮਸ੍ਸ ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ’’ਤਿ?

‘‘‘ਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’ਨ੍ਤਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਮੇਤਂ. ‘ਅਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’ਨ੍ਤਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਮੇਤਂ. ਅਨ੍ਤਵਾ ਲੋਕੋ…ਪੇ… ਅਨਨ੍ਤਵਾ ਲੋਕੋ… ਤਂ ਜੀਵਂ ਤਂ ਸਰੀਰਂ… ਅਞ੍ਞਂ ਜੀਵਂ ਅਞ੍ਞਂ ਸਰੀਰਂ… ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ… ਨ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ… ਹੋਤਿ ਚ ਨ ਚ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ… ‘ਨੇਵ ਹੋਤਿ ਨ ਨ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’ਨ੍ਤਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਮੇਤਂ.

‘‘ਯਾਵਤਾ, ਆਵੁਸੋ, ਦਿਟ੍ਠਿ [ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾ (ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ)] ਯਾਵਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਿਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਿਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਿਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਿਸਮੁਗ੍ਘਾਤੋ [ਯਾਵਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨ ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨ ਸਮੁਗ੍ਘਾਤੋ (ਸੀ. ਪੀ.)], ਤਮਹਂ ਜਾਨਾਮਿ ਤਮਹਂ ਪਸ੍ਸਾਮਿ. ਤਮਹਂ ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਤਮਹਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਕ੍ਯਾਹਂ ਵਕ੍ਖਾਮਿ – ‘ਨ ਜਾਨਾਮਿ ਨ ਪਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ? ਜਾਨਾਮਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਪਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ.

‘‘ਕੋ ਨਾਮੋ ਆਯਸ੍ਮਾ, ਕਥਞ੍ਚ ਪਨਾਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਜਾਨਨ੍ਤੀ’’ਤਿ? ‘‘‘ਆਨਨ੍ਦੋ’ਤਿ ਖੋ ਮੇ, ਆਵੁਸੋ, ਨਾਮਂ. ‘ਆਨਨ੍ਦੋ’ਤਿ ਚ ਪਨ ਮਂ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਜਾਨਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਮਹਾਚਰਿਯੇਨ ਵਤ ਕਿਰ, ਭੋ, ਸਦ੍ਧਿਂ ਮਨ੍ਤਯਮਾਨਾ ਨ ਜਾਨਿਮ੍ਹ – ‘ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ’ਤਿ. ਸਚੇ ਹਿ ਮਯਂ ਜਾਨੇਯ੍ਯਾਮ – ‘ਅਯਂ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ’ਤਿ, ਏਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਨੋ ਨਪ੍ਪਟਿਭਾਯੇਯ੍ਯ [ਨਪ੍ਪਟਿਭਾਸੇਯ੍ਯਾਮ (ਕ.) ਨਪ੍ਪਟਿਭਾਸੇਯ੍ਯ (ਬਹੂਸੁ) ਮ. ਨਿ. ੩.੨੧੬ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਂ]. ਖਮਤੁ ਚ ਮੇ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ’’ਤਿ. ਛਟ੍ਠਂ.