૨૩૬. ઞત્તિવિપન્નકમ્માદિકથા

૩૮૫. તેન ખો પન સમયેન છબ્બગ્ગિયા ભિક્ખૂ એવરૂપાનિ કમ્માનિ કરોન્તિ – અધમ્મેન વગ્ગકમ્મં કરોન્તિ, અધમ્મેન સમગ્ગકમ્મં કરોન્તિ; ધમ્મેન વગ્ગકમ્મં કરોન્તિ, ધમ્મપતિરૂપકેન વગ્ગકમ્મં કરોન્તિ, ધમ્મપતિરૂપકેન સમગ્ગકમ્મં કરોન્તિ; ઞત્તિવિપન્નમ્પિ કમ્મં કરોન્તિ અનુસ્સાવનસમ્પન્નં, અનુસ્સાવનવિપન્નમ્પિ કમ્મં કરોન્તિ ઞત્તિસમ્પન્નં, ઞત્તિવિપન્નમ્પિ અનુસ્સાવનવિપન્નમ્પિ કમ્મં કરોન્તિ; અઞ્ઞત્રાપિ ધમ્મા કમ્મં કરોન્તિ, અઞ્ઞત્રાપિ વિનયા કમ્મં કરોન્તિ, અઞ્ઞત્રાપિ સત્થુસાસના કમ્મં કરોન્તિ; પટિકુટ્ઠકતમ્પિ કમ્મં કરોન્તિ અધમ્મિકં કુપ્પં અટ્ઠાનારહં. યે તે ભિક્ખૂ અપ્પિચ્છા…પે… તે ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ છબ્બગ્ગિયા ભિક્ખૂ એવરૂપાનિ કમ્માનિ કરિસ્સન્તિ – અધમ્મેન વગ્ગકમ્મં કરિસ્સન્તિ, અધમ્મેન સમગ્ગકમ્મં કરિસ્સન્તિ; ધમ્મેન વગ્ગકમ્મં કરિસ્સન્તિ, ધમ્મપતિરૂપકેન વગ્ગકમ્મં કરિસ્સન્તિ, ધમ્મપતિરૂપકેન સમગ્ગકમ્મં કરિસ્સન્તિ; ઞત્તિવિપન્નમ્પિ કમ્મં કરિસ્સન્તિ અનુસ્સાવનસમ્પન્નં, અનુસ્સાવનવિપન્નમ્પિ કમ્મં કરિસ્સન્તિ ઞત્તિસમ્પન્નં, ઞત્તિવિપન્નમ્પિ અનુસ્સાવનવિપન્નમ્પિ કમ્મં કરિસ્સન્તિ; અઞ્ઞત્રાપિ ધમ્મા કમ્મં કરિસ્સન્તિ, અઞ્ઞત્રાપિ વિનયા કમ્મં કરિસ્સન્તિ, અઞ્ઞત્રાપિ સત્થુસાસના કમ્મં કરિસ્સન્તિ; પટિકુટ્ઠકતમ્પિ કમ્મં કરિસ્સન્તિ અધમ્મિકં કુપ્પં અટ્ઠાનારહ’’ન્તિ. અથ ખો તે ભિક્ખૂ ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું…પે… ‘‘સચ્ચં કિર, ભિક્ખવે, છબ્બગ્ગિયા ભિક્ખૂ એવરૂપાનિ કમ્માનિ કરોન્તિ – અધમ્મેન વગ્ગકમ્મં કરોન્તિ…પે… પટિકુટ્ઠકતમ્પિ કમ્મં કરોન્તિ અધમ્મિકં કુપ્પં અટ્ઠાનારહ’’ન્તિ? ‘‘સચ્ચં, ભગવા’’તિ. વિગરહિ બુદ્ધો ભગવા…પે… વિગરહિત્વા ધમ્મિં કથં કત્વા ભિક્ખૂ આમન્તેસિ –

૩૮૬. ‘‘અધમ્મેન ચે, ભિક્ખવે, વગ્ગકમ્મં અકમ્મં ન ચ કરણીયં; અધમ્મેન સમગ્ગકમ્મં અકમ્મં ન ચ કરણીયં; ધમ્મેન વગ્ગકમ્મં અકમ્મં ન ચ કરણીયં; ધમ્મપતિરૂપકેન વગ્ગકમ્મં અકમ્મં ન ચ કરણીયં; ધમ્મપતિરૂપકેન સમગ્ગકમ્મં અકમ્મં ન ચ કરણીયં. ઞત્તિવિપન્નઞ્ચે, ભિક્ખવે, કમ્મં અનુસ્સાવનસમ્પન્નં અકમ્મં ન ચ કરણીયં; અનુસ્સાવનવિપન્નઞ્ચે, ભિક્ખવે, કમ્મં ઞત્તિસમ્પન્નં અકમ્મં ન ચ કરણીયં; ઞત્તિવિપન્નઞ્ચે, ભિક્ખવે, કમ્મં અનુસ્સાવનવિપન્નં અકમ્મં ન ચ કરણીયં; અઞ્ઞત્રાપિ ધમ્મા કમ્મં અકમ્મં ન ચ કરણીયં; અઞ્ઞત્રાપિ વિનયા કમ્મં અકમ્મં ન ચ કરણીયં; અઞ્ઞત્રાપિ સત્થુસાસના કમ્મં અકમ્મં ન ચ કરણીયં; પટિકુટ્ઠકતઞ્ચે, ભિક્ખવે, કમ્મં અધમ્મિકં કુપ્પં અટ્ઠાનારહં અકમ્મં ન ચ કરણીયં.

૩૮૭. છયિમાનિ, ભિક્ખવે, કમ્માનિ – અધમ્મકમ્મં, વગ્ગકમ્મં, સમગ્ગકમ્મં, ધમ્મપતિરૂપકેન વગ્ગકમ્મં, ધમ્મપતિરૂપકેન સમગ્ગકમ્મં, ધમ્મેન સમગ્ગકમ્મં.

કતમઞ્ચ, ભિક્ખવે, અધમ્મકમ્મં? ઞત્તિદુતિયે ચે, ભિક્ખવે, કમ્મે એકાય ઞત્તિયા કમ્મં કરોતિ, ન ચ કમ્મવાચં અનુસ્સાવેતિ – અધમ્મકમ્મં. ઞત્તિદુતિયે ચે, ભિક્ખવે, કમ્મે દ્વીહિ ઞત્તીહિ કમ્મં કરોતિ, ન ચ કમ્મવાચં અનુસ્સાવેતિ – અધમ્મકમ્મં. ઞત્તિદુતિયે ચે, ભિક્ખવે, કમ્મે એકાય કમ્મવાચાય કમ્મં કરોતિ, ન ચ ઞત્તિં ઠપેતિ – અધમ્મકમ્મં. ઞત્તિદુતિયે ચે, ભિક્ખવે, કમ્મે દ્વીહિ કમ્મવાચાહિ કમ્મં કરોતિ, ન ચ ઞત્તિં ઠપેતિ – અધમ્મકમ્મં. ઞત્તિચતુત્થે ચે, ભિક્ખવે, કમ્મે એકાય ઞત્તિયા કમ્મં કરોતિ, ન ચ કમ્મવાચં અનુસ્સાવેતિ – અધમ્મકમ્મં. ઞત્તિચતુત્થે ચે, ભિક્ખવે, કમ્મે દ્વીહિ ઞત્તીહિ કમ્મં કરોતિ, ન ચ કમ્મવાચં અનુસ્સાવેતિ – અધમ્મકમ્મં. ઞત્તિચતુત્થે ચે, ભિક્ખવે, કમ્મે તીહિ ઞત્તીહિ કમ્મં કરોતિ, ન ચ કમ્મવાચં અનુસ્સાવેતિ – અધમ્મકમ્મં. ઞત્તિચતુત્થે ચે, ભિક્ખવે, કમ્મે ચતૂહિ ઞત્તીહિ કમ્મં કરોતિ, ન ચ કમ્મવાચં અનુસ્સાવેતિ – અધમ્મકમ્મં. ઞત્તિચતુત્થે ચે, ભિક્ખવે, કમ્મે એકાય કમ્મવાચાય કમ્મં કરોતિ, ન ચ ઞત્તિં ઠપેતિ – અધમ્મકમ્મં. ઞત્તિચતુત્થે ચે, ભિક્ખવે, કમ્મે દ્વીહિ કમ્મવાચાહિ કમ્મં કરોતિ, ન ચ ઞત્તિં ઠપેતિ – અધમ્મકમ્મં. ઞત્તિચતુત્થે ચે, ભિક્ખવે, કમ્મે તીહિ કમ્મવાચાહિ કમ્મં કરોતિ, ન ચ ઞત્તિં ઠપેતિ – અધમ્મકમ્મં. ઞત્તિચતુત્થે ચે, ભિક્ખવે, કમ્મે ચતૂહિ કમ્મવાચાહિ કમ્મં કરોતિ, ન ચ ઞત્તિં ઠપેતિ – અધમ્મકમ્મં. ઇદં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, અધમ્મકમ્મં.

કતમઞ્ચ, ભિક્ખવે, વગ્ગકમ્મં? ઞત્તિદુતિયે ચે, ભિક્ખવે, કમ્મે યાવતિકા ભિક્ખૂ કમ્મપ્પત્તા તે અનાગતા હોન્તિ, છન્દારહાનં છન્દો અનાહટો હોતિ, સમ્મુખીભૂતા પટિક્કોસન્તિ – વગ્ગકમ્મં. ઞત્તિદુતિયે ચે, ભિક્ખવે, કમ્મે યાવતિકા ભિક્ખૂ કમ્મપ્પત્તા તે આગતા હોન્તિ, છન્દારહાનં છન્દો અનાહટો હોતિ, સમ્મુખીભૂતા પટિક્કોસન્તિ – વગ્ગકમ્મં. ઞત્તિદુતિયે ચે, ભિક્ખવે, કમ્મે યાવતિકા ભિક્ખૂ કમ્મપ્પત્તા તે આગતા હોન્તિ, છન્દારહાનં છન્દો આહટો હોતિ, સમ્મુખીભૂતા પટિક્કોસન્તિ – વગ્ગકમ્મં. ઞત્તિચતુત્થે ચે, ભિક્ખવે, કમ્મે યાવતિકા ભિક્ખૂ કમ્મપ્પત્તા તે અનાગતા હોન્તિ, છન્દારહાનં છન્દો અનાહટો હોતિ, સમ્મુખીભૂતા પટિક્કોસન્તિ – વગ્ગકમ્મં. ઞત્તિચતુત્થે ચે, ભિક્ખવે, કમ્મે યાવતિકા ભિક્ખૂ કમ્મપ્પત્તા તે આગતા હોન્તિ, છન્દારહાનં છન્દો અનાહટો હોતિ, સમ્મુખીભૂતા પટિક્કોસન્તિ – વગ્ગકમ્મં. ઞત્તિચતુત્થે ચે, ભિક્ખવે, કમ્મે યાવતિકા ભિક્ખૂ કમ્મપ્પત્તા તે આગતા હોન્તિ, છન્દારહાનં છન્દો આહટો હોતિ, સમ્મુખીભૂતા પટિક્કોસન્તિ – વગ્ગકમ્મં. ઇદં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, વગ્ગકમ્મં.

કતમઞ્ચ, ભિક્ખવે, સમગ્ગકમ્મં? ઞત્તિદુતિયે ચે, ભિક્ખવે, કમ્મે યાવતિકા ભિક્ખૂ કમ્મપ્પત્તા, તે આગતા હોન્તિ, છન્દારહાનં છન્દો આહટો હોતિ, સમ્મુખીભૂતા ન પટિક્કોસન્તિ – સમગ્ગકમ્મં. ઞત્તિચતુત્થે ચે, ભિક્ખવે, કમ્મે યાવતિકા ભિક્ખૂ કમ્મપ્પત્તા, તે આગતા હોન્તિ, છન્દારહાનં છન્દો આહટો હોતિ, સમ્મુખીભૂતા ન પટિક્કોસન્તિ – સમગ્ગકમ્મં. ઇદં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, સમગ્ગકમ્મં.

કતમઞ્ચ, ભિક્ખવે, ધમ્મપતિરૂપકેન વગ્ગકમ્મં? ઞત્તિદુતિયે ચે, ભિક્ખવે, કમ્મે પઠમં કમ્મવાચં અનુસ્સાવેતિ, પચ્છા ઞત્તિં ઠપેતિ, યાવતિકા ભિક્ખૂ કમ્મપ્પત્તા તે અનાગતા હોન્તિ, છન્દારહાનં છન્દો અનાહટો હોતિ, સમ્મુખીભૂતા પટિક્કોસન્તિ – ધમ્મપતિરૂપકેન વગ્ગકમ્મં. ઞત્તિદુતિયે ચે, ભિક્ખવે, કમ્મે પઠમં કમ્મવાચં અનુસ્સાવેતિ, પચ્છા ઞત્તિં ઠપેતિ, યાવતિકા ભિક્ખૂ કમ્મપ્પત્તા તે આગતા હોન્તિ, છન્દારહાનં છન્દો અનાહટો હોતિ, સમ્મુખીભૂતા પટિક્કોસન્તિ – ધમ્મપતિરૂપકેન વગ્ગકમ્મં. ઞત્તિદુતિયે ચે, ભિક્ખવે, કમ્મે પઠમં કમ્મવાચં અનુસ્સાવેતિ, પચ્છા ઞત્તિં ઠપેતિ, યાવતિકા ભિક્ખૂ કમ્મપ્પત્તા તે આગતા હોન્તિ, છન્દારહાનં છન્દો આહટો હોતિ, સમ્મુખીભૂતા પટિક્કોસન્તિ – ધમ્મપતિરૂપકેન વગ્ગકમ્મં. ઞત્તિચતુત્થે ચે, ભિક્ખવે, કમ્મે પઠમં કમ્મવાચં અનુસ્સાવેતિ, પચ્છા ઞત્તિં ઠપેતિ, યાવતિકા ભિક્ખૂ કમ્મપ્પત્તા તે અનાગતા હોન્તિ, છન્દારહાનં છન્દો અનાહટો હોતિ, સમ્મુખીભૂતા પટિક્કોસન્તિ – ધમ્મપતિરૂપકેન વગ્ગકમ્મં. ઞત્તિચતુત્થે ચે, ભિક્ખવે, કમ્મે પઠમં કમ્મવાચં અનુસ્સાવેતિ, પચ્છા ઞત્તિં ઠપેતિ, યાવતિકા ભિક્ખૂ કમ્મપ્પત્તા તે આગતા હોન્તિ, છન્દારહાનં છન્દો અનાહટો હોતિ, સમ્મુખીભૂતા પટિક્કોસન્તિ – ધમ્મપતિરૂપકેન વગ્ગકમ્મં. ઞત્તિચતુત્થે ચે, ભિક્ખવે, કમ્મે પઠમં કમ્મવાચં અનુસ્સાવેતિ, પચ્છા ઞત્તિં ઠપેતિ, યાવતિકા ભિક્ખૂ કમ્મપ્પત્તા તે આગતા હોન્તિ, છન્દારહાનં છન્દો આહટો હોતિ, સમ્મુખીભૂતા પટિક્કોસન્તિ – ધમ્મપતિરૂપકેન વગ્ગકમ્મં. ઇદં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, ધમ્મપતિરૂપકેન વગ્ગકમ્મં.

કતમઞ્ચ, ભિક્ખવે, ધમ્મપતિરૂપકેન સમગ્ગકમ્મં? ઞત્તિદુતિયે ચે, ભિક્ખવે, કમ્મે પઠમં કમ્મવાચં અનુસ્સાવેતિ, પચ્છા ઞત્તિં ઠપેતિ, યાવતિકા ભિક્ખૂ કમ્મપ્પત્તા, તે આગતા હોન્તિ, છન્દારહાનં છન્દો આહટો હોતિ, સમ્મુખીભૂતા ન પટિક્કોસન્તિ – ધમ્મપતિરૂપકેન સમગ્ગકમ્મં. ઞત્તિચતુત્થે ચે, ભિક્ખવે, કમ્મે પઠમં કમ્મવાચં અનુસ્સાવેતિ, પચ્છા ઞત્તિં ઠપેતિ, યાવતિકા ભિક્ખૂ કમ્મપ્પત્તા તે આગતા હોન્તિ, છન્દારહાનં છન્દો આહટો હોતિ, સમ્મુખીભૂતા ન પટિક્કોસન્તિ – ધમ્મપતિરૂપકેન સમગ્ગકમ્મં. ઇદં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, ધમ્મપતિરૂપકેન સમગ્ગકમ્મં.

કતમઞ્ચ, ભિક્ખવે, ધમ્મેન સમગ્ગકમ્મં? ઞત્તિદુતિયે ચે, ભિક્ખવે, કમ્મે પઠમં ઞત્તિં ઠપેતિ, પચ્છા એકાય કમ્મવાચાય કમ્મં કરોતિ, યાવતિકા ભિક્ખૂ કમ્મપ્પત્તા તે આગતા હોન્તિ, છન્દારહાનં છન્દો આહટો હોતિ, સમ્મુખીભૂતા ન પટિક્કોસન્તિ – ધમ્મેન સમગ્ગકમ્મં. ઞત્તિચતુત્થે ચે, ભિક્ખવે, કમ્મે પઠમં ઞત્તિં ઠપેતિ, પચ્છા તીહિ કમ્મવાચાહિ કમ્મં કરોતિ, યાવતિકા ભિક્ખૂ કમ્મપ્પત્તા, તે આગતા હોન્તિ, છન્દારહાનં છન્દો આહટો હોતિ, સમ્મુખીભૂતા ન પટિક્કોસન્તિ, ધમ્મેન સમગ્ગકમ્મં. ઇદં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, ધમ્મેન સમગ્ગકમ્મં.

ઞત્તિવિપન્નકમ્માદિકથા નિટ્ઠિતા.