૧૦૭. વસ્સૂપનાયિકાનુજાનના
૧૮૪. તેન સમયેન બુદ્ધો ભગવા રાજગહે વિહરતિ વેળુવને કલન્દકનિવાપે. તેન ખો પન સમયેન ભગવતા ભિક્ખૂનં વસ્સાવાસો અપઞ્ઞત્તો હોતિ. તેઇધ ભિક્ખૂ હેમન્તમ્પિ ગિમ્હમ્પિ વસ્સમ્પિ ચારિકં ચરન્તિ. મનુસ્સા ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ સમણા સક્યપુત્તિયા હેમન્તમ્પિ ગિમ્હમ્પિ વસ્સમ્પિ ચારિકં ચરિસ્સન્તિ, હરિતાનિ તિણાનિ સમ્મદ્દન્તા, એકિન્દ્રિયં જીવં વિહેઠેન્તા, બહૂ ખુદ્દકે પાણે સઙ્ઘાતં આપાદેન્તા. ઇમે હિ નામ અઞ્ઞતિત્થિયા દુરક્ખાતધમ્મા વસ્સાવાસં અલ્લીયિસ્સન્તિ સઙ્કસાયિસ્સન્તિ. ઇમે હિ નામ સકુન્તકા રુક્ખગ્ગેસુ કુલાવકાનિ કરિત્વા વસ્સાવાસં અલ્લીયિસ્સન્તિ સઙ્કસાયિસ્સન્તિ [સઙ્કાસયિસ્સન્તિ (સી. સ્યા.)]. ઇમે પન સમણા સક્યપુત્તિયા હેમન્તમ્પિ ગિમ્હમ્પિ વસ્સમ્પિ ચારિકં ચરન્તિ, હરિતાનિ તિણાનિ સમ્મદ્દન્તા, એકિન્દ્રિયં જીવં વિહેઠેન્તા, બહૂ ખુદ્દકે પાણે સઙ્ઘાતં આપાદેન્તા’’તિ. અસ્સોસું ખો ભિક્ખૂ તેસં મનુસ્સાનં ઉજ્ઝાયન્તાનં ખિય્યન્તાનં વિપાચેન્તાનં. અથ ખો તે ભિક્ખૂ ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. અથ ખો ભગવા એતસ્મિં નિદાને એતસ્મિં પકરણે ધમ્મિં કથં કત્વા ભિક્ખૂ આમન્તેસિ – ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, વસ્સં ઉપગન્તુ’’ન્તિ. અથ ખો ભિક્ખૂનં એતદહોસિ – ‘‘કદા નુ ખો વસ્સં ઉપગન્તબ્બ’’ન્તિ? ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, વસ્સાને વસ્સં ઉપગન્તુન્તિ.
અથ ખો ભિક્ખૂનં એતદહોસિ – ‘‘કતિ નુ ખો વસ્સૂપનાયિકા’’તિ? ભગવતો એતમત્થં
આરોચેસું. દ્વેમા, ભિક્ખવે, વસ્સૂપનાયિકા – પુરિમિકા, પચ્છિમિકા. અપરજ્જુગતાય આસાળ્હિયા પુરિમિકા ઉપગન્તબ્બા, માસગતાય આસાળ્હિયા પચ્છિમિકા ઉપગન્તબ્બા – ઇમા ખો, ભિક્ખવે, દ્વે વસ્સૂપનાયિકાતિ.
વસ્સૂપનાયિકાનુજાનના નિટ્ઠિતા.