૨૭. રાજભટવત્થુ

૯૦. તેન ખો પન સમયેન રઞ્ઞો માગધસ્સ સેનિયસ્સ બિમ્બિસારસ્સ પચ્ચન્તો કુપિતો હોતિ. અથ ખો રાજા માગધો સેનિયો બિમ્બિસારો સેનાનાયકે મહામત્તે આણાપેસિ – ‘‘ગચ્છથ, ભણે, પચ્ચન્તં ઉચ્ચિનથા’’તિ. ‘‘એવં, દેવા’’તિ ખો સેનાનાયકા મહામત્તા રઞ્ઞો માગધસ્સ સેનિયસ્સ બિમ્બિસારસ્સ પચ્ચસ્સોસું. અથ ખો અભિઞ્ઞાતાનં અભિઞ્ઞાતાનં યોધાનં એતદહોસિ – ‘‘મયં ખો યુદ્ધાભિનન્દિનો ગચ્છન્તા પાપઞ્ચ કરોમ, બહુઞ્ચ અપુઞ્ઞં પસવામ. કેન નુ ખો મયં ઉપાયેન પાપા ચ વિરમેય્યામ કલ્યાણઞ્ચ કરેય્યામા’’તિ? અથ ખો તેસં યોધાનં એતદહોસિ – ‘‘ઇમે ખો સમણા સક્યપુત્તિયા ધમ્મચારિનો સમચારિનો બ્રહ્મચારિનો સચ્ચવાદિનો સીલવન્તો કલ્યાણધમ્મા. સચે ખો મયં સમણેસુ સક્યપુત્તિયેસુ પબ્બજેય્યામ, એવં મયં પાપા ચ વિરમેય્યામ કલ્યાણઞ્ચ કરેય્યામા’’તિ. અથ ખો તે યોધા ભિક્ખૂ ઉપસઙ્કમિત્વા પબ્બજ્જં યાચિંસુ. તે ભિક્ખૂ પબ્બાજેસું, ઉપસમ્પાદેસું. સેનાનાયકા મહામત્તા રાજભટે પુચ્છિંસુ – ‘‘કિં નુ ખો, ભણે, ઇત્થન્નામો ચ ઇત્થન્નામો ચ યોધા ન દિસ્સન્તી’’તિ? ‘‘ઇત્થન્નામો ચ ઇત્થન્નામો ચ, સામિ, યોધા ભિક્ખૂસુ પબ્બજિતા’’તિ. સેનાનાયકા મહામત્તા ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ સમણા સક્યપુત્તિયા રાજભટં પબ્બાજેસ્સન્તી’’તિ. સેનાનાયકા મહામત્તા રઞ્ઞો માગધસ્સ સેનિયસ્સ બિમ્બિસારસ્સ એતમત્થં આરોચેસું. અથ ખો રાજા માગધો સેનિયો બિમ્બિસારો વોહારિકે મહામત્તે પુચ્છિ – ‘‘યો, ભણે, રાજભટં પબ્બાજેતિ, કિં સો પસવતી’’તિ? ‘‘ઉપજ્ઝાયસ્સ, દેવ, સીસં છેતબ્બં, અનુસ્સાવકસ્સ [અનુસાવકસ્સ (ક.)] જિવ્હા ઉદ્ધરિતબ્બા, ગણસ્સ ઉપડ્ઢફાસુકા ભઞ્જિતબ્બા’’તિ. અથ ખો રાજા માગધો સેનિયો બિમ્બિસારો યેન ભગવા તેનુપસઙ્કમિ, ઉપસઙ્કમિત્વા ભગવન્તં અભિવાદેત્વા એકમન્તં નિસીદિ. એકમન્તં નિસિન્નો ખો રાજા માગધો સેનિયો બિમ્બિસારો ભગવન્તં એતદવોચ – ‘‘સન્તિ, ભન્તે, રાજાનો અસ્સદ્ધા અપ્પસન્ના. તે અપ્પમત્તકેનપિ ભિક્ખૂ વિહેઠેય્યું. સાધુ, ભન્તે, અય્યા રાજભટં ન પબ્બાજેય્યુ’’ન્તિ. અથ ખો ભગવા રાજાનં માગધં સેનિયં બિમ્બિસારં ધમ્મિયા કથાય સન્દસ્સેસિ સમાદપેસિ સમુત્તેજેસિ સમ્પહંસેસિ. અથ ખો રાજા માગધો સેનિયો બિમ્બિસારો ભગવતા ધમ્મિયા કથાય સન્દસ્સિતો સમાદપિતો સમુત્તેજિતો સમ્પહંસિતો ઉટ્ઠાયાસના ભગવન્તં અભિવાદેત્વા પદક્ખિણં કત્વા પક્કામિ. અથ ખો ભગવા એતસ્મિં નિદાને એતસ્મિં પકરણે ધમ્મિં કથં કત્વા ભિક્ખૂ આમન્તેસિ – ‘‘ન, ભિક્ખવે, રાજભટો પબ્બાજેતબ્બો. યો પબ્બાજેય્ય, આપત્તિ દુક્કટસ્સા’’તિ.

રાજભટવત્થુ નિટ્ઠિતં.