૨૫. અઞ્ઞતિત્થિયપુબ્બકથા

૮૬. તેન ખો પન સમયેન યો સો અઞ્ઞતિત્થિયપુબ્બો [યો સો પસુરપરિબ્બાજકો અઞ્ઞતિત્થિયપુબ્બો (ક.)] પજ્ઝાયેન સહધમ્મિકં વુચ્ચમાનો ઉપજ્ઝાયસ્સ વાદં આરોપેત્વા તંયેવ તિત્થાયતનં સઙ્કમિ. સો પુન પચ્ચાગન્ત્વા ભિક્ખૂ ઉપસમ્પદં યાચિ. ભિક્ખૂ ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. યો સો, ભિક્ખવે, અઞ્ઞતિત્થિયપુબ્બો ઉપજ્ઝાયેન સહધમ્મિકં વુચ્ચમાનો ઉપજ્ઝાયસ્સ વાદં આરોપેત્વા તંયેવ તિત્થાયતનં સઙ્કન્તો, સો આગતો ન ઉપસમ્પાદેતબ્બો. યો સો, ભિક્ખવે, અઞ્ઞોપિ અઞ્ઞતિત્થિયપુબ્બો ઇમસ્મિં ધમ્મવિનયે આકઙ્ખતિ પબ્બજ્જં, આકઙ્ખતિ ઉપસમ્પદં, તસ્સ ચત્તારો માસે પરિવાસો દાતબ્બો. એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, દાતબ્બો – પઠમં કેસમસ્સું ઓહારાપેત્વા કાસાયાનિ વત્થાનિ અચ્છાદાપેત્વા એકંસં ઉત્તરાસઙ્ગં કારાપેત્વા ભિક્ખૂનં પાદે વન્દાપેત્વા ઉક્કુટિકં નિસીદાપેત્વા અઞ્જલિં પગ્ગણ્હાપેત્વા એવં વદેહીતિ વત્તબ્બો – ‘‘બુદ્ધં સરણં ગચ્છામિ, ધમ્મં સરણં ગચ્છામિ, સઙ્ઘં સરણં ગચ્છામિ; દુતિયમ્પિ બુદ્ધં સરણં ગચ્છામિ, દુતિયમ્પિ ધમ્મં સરણં ગચ્છામિ, દુતિયમ્પિ સઙ્ઘં સરણં ગચ્છામિ; તતિયમ્પિ બુદ્ધં સરણં ગચ્છામિ, તતિયમ્પિ ધમ્મં સરણં ગચ્છામિ, તતિયમ્પિ સઙ્ઘં સરણં ગચ્છામી’’તિ.

તેન, ભિક્ખવે, અઞ્ઞતિત્થિયપુબ્બેન સઙ્ઘં ઉપસઙ્કમિત્વા એકંસં ઉત્તરાસઙ્ગં કરિત્વા ભિક્ખૂનં પાદે વન્દિત્વા ઉક્કુટિકં નિસીદિત્વા અઞ્જલિં પગ્ગહેત્વા એવમસ્સ વચનીયો – ‘‘અહં, ભન્તે, અઞ્ઞતિત્થિયપુબ્બો ઇમસ્મિં ધમ્મવિનયે આકઙ્ખામિ ઉપસમ્પદં. સોહં, ભન્તે, સઙ્ઘં ચત્તારો માસે પરિવાસં યાચામી’’તિ. દુતિયમ્પિ યાચિતબ્બો. તતિયમ્પિ યાચિતબ્બો. બ્યત્તેન ભિક્ખુના પટિબલેન સઙ્ઘો ઞાપેતબ્બો –

‘‘સુણાતુ મે, ભન્તે, સઙ્ઘો. અયં ઇત્થન્નામો અઞ્ઞતિત્થિયપુબ્બો ઇમસ્મિં ધમ્મવિનયે આકઙ્ખતિ ઉપસમ્પદં. સો સઙ્ઘં ચત્તારો માસે પરિવાસં યાચતિ. યદિ સઙ્ઘસ્સ પત્તકલ્લં સઙ્ઘો ઇત્થન્નામસ્સ અઞ્ઞતિત્થિયપુબ્બસ્સ ચત્તારો માસે પરિવાસં દદેય્ય. એસા ઞત્તિ.

‘‘સુણાતુ મે, ભન્તે, સઙ્ઘો. અયં ઇત્થન્નામો અઞ્ઞતિત્થિયપુબ્બો ઇમસ્મિં ધમ્મવિનયે આકઙ્ખતિ ઉપસમ્પદં. સો સઙ્ઘં ચત્તારો માસે પરિવાસં યાચતિ. સઙ્ઘો ઇત્થન્નામસ્સ અઞ્ઞતિત્થિયપુબ્બસ્સ ચત્તારો માસે પરિવાસં દેતિ. યસ્સાયસ્મતો ખમતિ ઇત્થન્નામસ્સ અઞ્ઞતિત્થિયપુબ્બસ્સ ચત્તારો માસે પરિવાસસ્સ દાનં, સો તુણ્હસ્સ; યસ્સ નક્ખમતિ, સો ભાસેય્ય.

‘‘દિન્નો સઙ્ઘેન ઇત્થન્નામસ્સ અઞ્ઞતિત્થિયપુબ્બસ્સ ચત્તારો માસે પરિવાસો. ખમતિ સઙ્ઘસ્સ, તસ્મા તુણ્હી, એવમેતં ધારયામી’’તિ.

૮૭. ‘‘એવં ખો, ભિક્ખવે, અઞ્ઞતિત્થિયપુબ્બો આરાધકો હોતિ, એવં અનારાધકો. કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, અઞ્ઞતિત્થિયપુબ્બો અનારાધકો હોતિ? ઇધ, ભિક્ખવે, અઞ્ઞતિત્થિયપુબ્બો અતિકાલેન ગામં પવિસતિ, અતિદિવા પટિક્કમતિ. એવમ્પિ, ભિક્ખવે, અઞ્ઞતિત્થિયપુબ્બો અનારાધકો હોતિ.

‘‘પુન ચપરં, ભિક્ખવે, અઞ્ઞતિત્થિયપુબ્બો વેસિયાગોચરો વા હોતિ, વિધવાગોચરો વા હોતિ, થુલ્લકુમારિકાગોચરો વા હોતિ, પણ્ડકગોચરો વા હોતિ, ભિક્ખુનિગોચરો વા હોતિ. એવમ્પિ, ભિક્ખવે, અઞ્ઞતિત્થિયપુબ્બો અનારાધકો હોતિ.

‘‘પુન ચપરં, ભિક્ખવે, અઞ્ઞતિત્થિયપુબ્બો યાનિ તાનિ સબ્રહ્મચારીનં ઉચ્ચાવચાનિ કરણીયાનિ, તત્થ ન દક્ખો હોતિ, ન અનલસો, ન તત્રુપાયાય વીમંસાય સમન્નાગતો, ન અલં કાતું, ન અલં સંવિધાતું. એવમ્પિ, ભિક્ખવે, અઞ્ઞતિત્થિયપુબ્બો અનારાધકો હોતિ.

‘‘પુન ચપરં, ભિક્ખવે, અઞ્ઞતિત્થિયપુબ્બો ન તિબ્બચ્છન્દો હોતિ ઉદ્દેસે, પરિપુચ્છાય, અધિસીલે, અધિચિત્તે, અધિપઞ્ઞાય. એવમ્પિ, ભિક્ખવે, અઞ્ઞતિત્થિયપુબ્બો અનારાધકો હોતિ.

‘‘પુન ચપરં, ભિક્ખવે, અઞ્ઞતિત્થિયપુબ્બો યસ્સ તિત્થાયતના સઙ્કન્તો હોતિ, તસ્સ સત્થુનો તસ્સ દિટ્ઠિયા તસ્સ ખન્તિયા તસ્સ રુચિયા તસ્સ આદાયસ્સ અવણ્ણે ભઞ્ઞમાને કુપિતો હોતિ અનત્તમનો અનભિરદ્ધો, બુદ્ધસ્સ વા ધમ્મસ્સ વા સઙ્ઘસ્સ વા અવણ્ણે ભઞ્ઞમાને અત્તમનો હોતિ ઉદગ્ગો અભિરદ્ધો. યસ્સ વા પન તિત્થાયતના સઙ્કન્તો હોતિ, તસ્સ સત્થુનો તસ્સ દિટ્ઠિયા તસ્સ ખન્તિયા તસ્સ રુચિયા તસ્સ આદાયસ્સ વણ્ણે ભઞ્ઞમાને અત્તમનો હોતિ ઉદગ્ગો અભિરદ્ધો, બુદ્ધસ્સ વા ધમ્મસ્સ વા સઙ્ઘસ્સ વા વણ્ણે ભઞ્ઞમાને કુપિતો હોતિ અનત્તમનો અનભિરદ્ધો. ઇદં, ભિક્ખવે, સઙ્ઘાતનિકં અઞ્ઞતિત્થિયપુબ્બસ્સ અનારાધનીયસ્મિં. એવમ્પિ ખો, ભિક્ખવે, અઞ્ઞતિત્થિયપુબ્બો અનારાધકો હોતિ. એવં અનારાધકો ખો, ભિક્ખવે, અઞ્ઞતિત્થિયપુબ્બો આગતો ન ઉપસમ્પાદેતબ્બો.

‘‘કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, અઞ્ઞતિત્થિયપુબ્બો આરાધકો હોતિ? ઇધ, ભિક્ખવે, અઞ્ઞતિત્થિયપુબ્બો નાતિકાલેન ગામં પવિસતિ નાતિદિવા પટિક્કમતિ. એવમ્પિ, ભિક્ખવે, અઞ્ઞતિત્થિયપુબ્બો આરાધકો હોતિ.

‘‘પુન ચપરં, ભિક્ખવે, અઞ્ઞતિત્થિયપુબ્બો ન વેસિયાગોચરો હોતિ, ન વિધવાગોચરો હોતિ, ન થુલ્લકુમારિકાગોચરો હોતિ, ન પણ્ડકગોચરો હોતિ, ન ભિક્ખુનિગોચરો હોતિ. એવમ્પિ, ભિક્ખવે, અઞ્ઞતિત્થિયપુબ્બો આરાધકો હોતિ.

‘‘પુન ચપરં, ભિક્ખવે, અઞ્ઞતિત્થિયપુબ્બો યાનિ તાનિ સબ્રહ્મચારીનં ઉચ્ચાવચાનિ કરણીયાનિ, તત્થ દક્ખો હોતિ, અનલસો, તત્રુપાયાય વીમંસાય સમન્નાગતો, અલં કાતું, અલં સંવિધાતું. એવમ્પિ, ભિક્ખવે, અઞ્ઞતિત્થિયપુબ્બો આરાધકો હોતિ.

‘‘પુન ચપરં, ભિક્ખવે, અઞ્ઞતિત્થિયપુબ્બો તિબ્બચ્છન્દો હોતિ ઉદ્દેસે, પરિપુચ્છાય, અધિસીલે, અધિચિત્તે, અધિપઞ્ઞાય. એવમ્પિ, ભિક્ખવે, અઞ્ઞતિત્થિયપુબ્બો આરાધકો હોતિ.

‘‘પુન ચપરં, ભિક્ખવે, અઞ્ઞતિત્થિયપુબ્બો યસ્સ તિત્થાયતના સઙ્કન્તો હોતિ, તસ્સ સત્થુનો તસ્સ દિટ્ઠિયા તસ્સ ખન્તિયા તસ્સ રુચિયા તસ્સ આદાયસ્સ અવણ્ણે ભઞ્ઞમાને અત્તમનો હોતિ ઉદગ્ગો અભિરદ્ધો, બુદ્ધસ્સ વા ધમ્મસ્સ વા સઙ્ઘસ્સ વા અવણ્ણે ભઞ્ઞમાને કુપિતો હોતિ અનત્તમનો અનભિરદ્ધો. યસ્સ વા પન તિત્થાયતના સઙ્કન્તો હોતિ, તસ્સ સત્થુનો તસ્સ દિટ્ઠિયા તસ્સ ખન્તિયા તસ્સ રુચિયા તસ્સ આદાયસ્સ વણ્ણે ભઞ્ઞમાને કુપિતો હોતિ અનત્તમનો અનભિરદ્ધો, બુદ્ધસ્સ વા ધમ્મસ્સ વા સઙ્ઘસ્સ વા વણ્ણે ભઞ્ઞમાને અત્તમનો હોતિ ઉદગ્ગો અભિરદ્ધો. ઇદં, ભિક્ખવે, સઙ્ઘાતનિકં અઞ્ઞતિત્થિયપુબ્બસ્સ આરાધનીયસ્મિં. એવમ્પિ ખો, ભિક્ખવે, અઞ્ઞતિત્થિયપુબ્બો આરાધકો હોતિ. એવં આરાધકો ખો, ભિક્ખવે, અઞ્ઞતિત્થિયપુબ્બો આગતો ઉપસમ્પાદેતબ્બો.

‘‘સચે, ભિક્ખવે, અઞ્ઞતિત્થિયપુબ્બો નગ્ગો આગચ્છતિ, ઉપજ્ઝાયમૂલકં ચીવરં પરિયેસિતબ્બં. સચે અચ્છિન્નકેસો આગચ્છતિ, સઙ્ઘો અપલોકેતબ્બો ભણ્ડુકમ્માય. યે તે, ભિક્ખવે, અગ્ગિકા જટિલકા, તે આગતા ઉપસમ્પાદેતબ્બા, ન તેસં પરિવાસો દાતબ્બો. તં કિસ્સ હેતુ? કમ્મવાદિનો એતે, ભિક્ખવે, કિરિયવાદિનો. સચે, ભિક્ખવે, જાતિયા સાકિયો અઞ્ઞતિત્થિયપુબ્બો આગચ્છતિ, સો આગતો ઉપસમ્પાદેતબ્બો, ન તસ્સ પરિવાસો દાતબ્બો. ઇમાહં, ભિક્ખવે, ઞાતીનં આવેણિકં પરિહારં દમ્મી’’તિ.

અઞ્ઞતિત્થિયપુબ્બકથા નિટ્ઠિતા.

સત્તમભાણવારો.