૭. પાદુકવગ્ગવણ્ણના

૬૪૭. સત્તમવગ્ગે પટિચ્છન્નો હુત્વાતિ સો કિર રત્તિભાગે ઉય્યાનં ગન્ત્વા અમ્બં અભિરુહિત્વા સાખાય સાખં અમ્બં ઓલોકેન્તો વિચરિ. તસ્સ તથા કરોન્તસ્સેવ રત્તિ વિભાયિ. સો ચિન્તેસિ ‘‘સચે ઇદાનિ ઓતરિત્વા ગમિસ્સામિ, દિસ્વા મં ચોરોતિ ગહેસ્સન્તિ, રત્તિભાગે ગમિસ્સામી’’તિ. અથેકં વિટપં અભિરુહિત્વા નિલીનો અચ્છિ. તં સન્ધાયેતં વુત્તં. સો રુક્ખતો ઓતરન્તો એકં ઓલમ્બિનિસાખં ગહેત્વા તેસં ઉભિન્નમ્પિ અન્તરે પતિટ્ઠાસિ. તં સન્ધાય વુત્તં ‘‘તેસં દ્વિન્નમ્પિ અન્તરા રુક્ખતો પતિતો’’તિ. પાળિયા અત્થં ન જાનન્તીતિ અત્તનો ગહણસ્સ અત્થં ન જાનન્તિ.

જાતકપાળિયં (જા. ૧.૪.૩૩) પન અયં ગાથા –

‘‘સબ્બમિદં ચરિમં કતં, ઉભો ધમ્મં ન પસ્સરે;

ઉભો પકતિયા ચુતા, યો ચાયં મન્તેજ્ઝાપેતિ;

યો ચ મન્તં અધીયતી’’તિ. –

એવમાગતા. તસ્સાયમત્થો (જા. અટ્ઠ. ૩.૪.૩૩) – સબ્બમિદં ચરિમં કતન્તિ યં અમ્હેહિ તીહિ જનેહિ કતં, સબ્બમિદં કિચ્ચં લામકં નિમ્મરિયાદં અધમ્મિકં. એવં અત્તનો ચોરભાવં તેસઞ્ચ મન્તેસુ અગારવં ગરહિત્વા પુન ઇતરે દ્વેયેવ ગરહન્તો ‘‘ઉભો ધમ્મં ન પસ્સરે’’તિઆદિમાહ. તત્થ ઉભોતિ ઇમે દ્વેપિ જના ગરુકારારહં પોરાણકધમ્મં ન પસ્સન્તિ, તતોવ ધમ્મપકતિતો ચુતા. ધમ્મો હિ પઠમુપ્પત્તિવસેન પકતિ નામ. વુત્તમ્પિ ચેતં –

‘‘ધમ્મો હવે પાતુરહોસિ પુબ્બે,

પચ્છા અધમ્મો ઉદપાદિ લોકે’’તિ. (જા. ૧.૧૧.૨૮);

યો ચાયન્તિ યો ચ અયં નીચે નિસીદિત્વા મન્તે અજ્ઝાપેતિ, યો ચ ઉચ્ચે નિસીદિત્વા અધીયતીતિ.

સાલીનન્તિ અયં ગાથાપિ –

‘‘સાલીનં ઓદનં ભુઞ્જે, સુચિં મંસૂપસેચનં;

તસ્મા એતં ન સેવામિ, ધમ્મં ઇસીહિ સેવિત’’ન્તિ. (જા. ૧.૪.૩૪) –

એવં જાતકે આગતા. તત્થ સુચિન્તિ પણ્ડરં પરિસુદ્ધં. મંસૂપસેચનન્તિ નાનપ્પકારાય મંસવિકતિયા સિત્તં ભુઞ્જે, ભુઞ્જામીતિ અત્થો. સેસં પાકટમેવ.

ધિરત્થૂતિ ધિ અત્થુ, નિન્દા ભવતૂતિ અત્થો, ગરહામ તં મયન્તિ વુત્તં હોતિ. લદ્ધલાભોતિ ધનલાભં યસલાભઞ્ચ સન્ધાય વદતિ. વિનિપાતનહેતુનાતિ વિનિપાતનસ્સ હેતુભાવેન. વુત્તિ નામ હોતીતિ યથાવુત્તો દુવિધોપિ લાભો અપાયસંવત્તનિકતાય સમ્પરાયે વિનિપાતનહેતુભાવેન પવત્તનતો સમ્પતિ અધમ્મચરણેન પવત્તનતો ચ વુત્તિ નામ હોતીતિ અત્થો. એવરૂપા યા વુત્તીતિ એવરૂપા ધનલાભયસલાભસઙ્ખાતા યા વુત્તિ. અધમ્મચરણેન વાતિ વા-સદ્દો સમ્પિણ્ડનત્થો. ત્વન્તિ ઉપયોગત્થે પચ્ચત્તવચનં, તં ઇચ્ચેવ વા પાઠો. અસ્માતિ પાસાણાધિવચનમેતં.

પાદુકવગ્ગવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

સેસં ઉત્તાનમેવ.

સેખિયકણ્ડં નિટ્ઠિતં.

અધિકરણસમથેસુ યં વત્તબ્બં, તં અટ્ઠકથાયં આગતટ્ઠાનેયેવ દસ્સયિસ્સામ.

ઇતિ સમન્તપાસાદિકાય વિનયટ્ઠકથાય સારત્થદીપનિયં

ભિક્ખુવિભઙ્ગવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

મહાવિભઙ્ગો નિટ્ઠિતો.

નમો તસ્સ ભગવતો અરહતો સમ્માસમ્બુદ્ધસ્સ