૪. પટિપત્તિવગ્ગવણ્ણના

૩૧-૪૦. અયાથાવપટિપત્તિ, ન યથાપટિપત્તિ, હેતુમ્હિપિ ફલેપિ અયાથાવવત્થુસાધનતો. એકં સુત્તં ધમ્મવસેન કથિતં પટિપત્તિવસેન. એકં સુત્તં પુગ્ગલવસેન કથિતં પટિપન્નકવસેન. સંસારમહોઘસ્સ પરતીરભાવતો યો નં અધિગચ્છતિ, તં પારેતિ ગમેતીતિ પારં, નિબ્બાનં, તબ્બિધુરતાય નત્થિ એત્થ પારન્તિ અપારં, સંસારોતિ વુત્તં – ‘‘અપારાપારન્તિ વટ્ટતો નિબ્બાન’’ન્તિ. પારઙ્ગતાતિ અસેક્ખે સન્ધાય. યેપિ ગચ્છન્તીતિ સેક્ખે. યેપિ ગમિસ્સન્તીતિ કલ્યાણપુથુજ્જને. પારગામિનોતિ એત્થ કિત-સદ્દો તિકાલવાચીતિ એવં વુત્તં.

તીરન્તિ ઓરિમતીરમાહ. તેન વુત્તં ‘‘વટ્ટમેવ અનુધાવતી’’તિ. એકન્તકાળકત્તા ચિત્તસ્સ અપભસ્સરભાવકરણતો કણ્હાભિજાતિહેતુતો ચ વુત્તં ‘‘કણ્હન્તિ અકુસલધમ્મ’’ન્તિ. વોદાનભાવતો ચિત્તસ્સ પભસ્સરભાવકરણતો સુક્કાભિજાતિહેતુતો ચ વુત્તં – ‘‘સુક્કન્તિ કુસલધમ્મ’’ન્તિ. કિલેસમાર-અભિસઙ્ખારમાર-મચ્ચુમારાનં પવત્તિટ્ઠાનતાય ઓકં વુચ્ચતિ વટ્ટં, તબ્બિધુરતાય અનોકન્તિ નિબ્બાનન્તિ આહ – ‘‘ઓકા અનોકન્તિ વટ્ટતો નિબ્બાન’’ન્તિ.

પરમત્થતો સમણા વુચ્ચન્તિ અરિયા, સમણાનં ભાવો સામઞ્ઞં, અરિયમગ્ગો, તેન અરણીયતો ઉપગન્તબ્બતો સામઞ્ઞત્થો નિબ્બાનન્તિ આહ – ‘‘સામઞ્ઞત્થન્તિ નિબ્બાનં, તં હી’’તિઆદિ. બ્રહ્મઞ્ઞત્થન્તિ એત્થાપિ ઇમિના નયેન અત્થો વેદિતબ્બો. બ્રહ્મઞ્ઞેન અરિયમગ્ગેન. રાગક્ખયોતિ એત્થ ઇતિ-સદ્દો આદિસદ્દત્થો. તેન ‘‘દોસક્ખયો મોહક્ખયો’’તિ પદદ્વયં સઙ્ગણ્હાતિ. વટ્ટતિયેવાતિ વદન્તિ ‘‘રાગક્ખયો’’તિ. પરિયાયેન હિ અરહત્તસ્સ વત્તબ્બત્તાતિ.

પટિપત્તિવગ્ગવણ્ણના નિટ્ઠિતા.