૧૦. અબ્યાકતસંયુત્તં

૧. ખેમાસુત્તવણ્ણના

૪૧૦. બિમ્બિસારસ્સ ઉપાસિકાતિ બિમ્બિસારસ્સ ઓરોધભૂતા ઉપાસિકા. પણ્ડિચ્ચં સિક્ખિતભાવેન. વેય્યત્તિયં વિસારદભાવેન. વિસારદા નામ તિહેતુકપટિસન્ધિસિદ્ધસાભાવિકપઞ્ઞા, તાય સમન્નાગતા.

અચ્છિદ્દકગણનાય કુસલોતિ નવન્તગણનાય કુસલો. અઙ્ગુલિમુદ્દાય ગણનાય કુસલોતિ અઙ્ગુલિકાય એવ ગણનાય કુસલો સેય્યથાપિ પાદસિકા. પિણ્ડગણનાયાતિ સઙ્કલનપટુપ્પન્નકારિનો પિણ્ડવસેન ગણના. તથાગતોતિ ખીણાસવો, તથાગતં સન્ધાય પુચ્છતીતિ ખીણાસવોતિ ચસ્સ અરહત્તફલવસિભાવિતખન્ધે ઉપાદાય અયં પઞ્ઞત્તિ હોતિ. તેસુ ખન્ધેસુ સતિ ખીણાસવા સત્તસઙ્ખાતા હોન્તીતિ વોહારેન પઞ્ઞપેતું સક્કા ભવેય્ય, અસન્તેસુ ન સક્કા, તસ્મા પરં મરણાતિ વુત્તત્તા તેસં અભાવા ‘‘અબ્યાકતમેત’’ન્તિ વુત્તં. યદિ એવં તેસં અભાવતો ‘‘ન હોતિ તથાગતો પરં મરણા’’તિ પુટ્ઠાય ‘‘આમા’’તિ પટિજાનિતબ્બા સિયા, તં પન સત્તસઙ્ખાતસ્સ પુચ્છિતત્તા ન પટિઞ્ઞાતન્તિ દટ્ઠબ્બં. યેન રૂપેનાતિ સત્તતથાગતે વુત્તરૂપં સબ્બઞ્ઞુતથાગતે પટિક્ખિપિતું ‘‘તં રૂપ’’ન્તિઆદિ વુત્તં. યં ઉપાદાયાતિ યં ખન્ધપઞ્ચકં ઉપાદાય. તદભાવેનાતિ તસ્સ ખન્ધપઞ્ચકસ્સ અભાવેન. તસ્સા પઞ્ઞત્તિયાતિ સત્તપઞ્ઞત્તિયા અભાવં. નિરુદ્ધં ન નિદસ્સેતિ.

ખેમાય થેરિયા વુત્તં પઠમં સુત્તં ભગવતો સેટ્ઠત્થદીપનતો અગ્ગપદાવચરંવ હોતીતિ વુત્તં ‘‘અગ્ગપદસ્મિ’’ન્તિ.

ખેમાસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૨. અનુરાધસુત્તવણ્ણના

૪૧૧. ઇધ સળાયતનવગ્ગે સઙ્ગાયનવસેન સઙ્ગીતિકારેહિ વુત્તં.

૩-૮. પઠમસારિપુત્તકોટ્ઠિકસુત્તાદિવણ્ણના

૪૧૨-૪૧૭. રૂપમત્તન્તિ એત્થ મત્ત-સદ્દો વિસેસનિવત્તિઅત્થો. કો પન સો વિસેસોતિ? યો બાહિરપરિકપ્પિતો ઇધ તથાગતોતિ વુચ્ચમાનો અત્તા. અનુપલબ્ભિયસભાવોતિ અનુપલબ્ભિયત્તા.

પઠમસારિપુત્તકોટ્ઠિકસુત્તાદિવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૯. કુતૂહલસાલાસુત્તવણ્ણના

૪૧૮. નાનાવિધન્તિ તંતંદિટ્ઠિવાદપટિસંયુત્તં અઞ્ઞમ્પિ વા નાનાવિધં તિરચ્છાનકથં. બહૂનં કુતૂહલુપ્પત્તિટ્ઠાનતોતિ યોજના. યાવ આભસ્સરબ્રહ્મલોકા ગચ્છતીતિ અગ્ગિના કપ્પવુટ્ઠાનકાલે ગચ્છતિ, તં સન્ધાય વુત્તં. ઇમઞ્ચ કાયન્તિ ઇમં રૂપકાયં. ચુતિચિત્તેન નિક્ખિપતીતિ ચુતિચિત્તેન ભિજ્જમાનેન નિક્ખિપતિ. ચુતિચિત્તસ્સ હિ ઓરં સત્તરસમસ્સ ચિત્તસ્સ ઉપ્પાદક્ખણે ઉપ્પન્નં કમ્મજરૂપં ચુતિચિત્તેન સદ્ધિં નિરુજ્ઝતિ, તતો પરં કમ્મજરૂપં ન ઉપ્પજ્જતિ. યદિ ઉપ્પજ્જેય્ય, મરણં ન સિયા, ચુતિચિત્તં રૂપં ન સમુટ્ઠાપેતિ, આહારજસ્સ ચ અસમ્ભવો એવ, ઉતુજં પન વત્તતેવ. યસ્મા પટિસન્ધિક્ખણે સત્તો અઞ્ઞતરણાય ઉપપજ્જતિ નામ, ચુતિક્ખણે પટિસન્ધિચિત્તં અલદ્ધં અઞ્ઞતરણાય, તસ્મા વુત્તં ‘‘ચુતિક્ખણે…પે… હોતી’’તિ.

કુતૂહલસાલાસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૧૦. આનન્દસુત્તવણ્ણના

૪૧૯. તેસં લદ્ધિયાતિ તેસં સસ્સતવાદાનં લદ્ધિયા સદ્ધિં એતં ‘‘અત્થત્તા’’તિ વચનં એકં અભવિસ્સ. તતો એવ અનુલોમં તં નાભવિસ્સ ઞાણસ્સાતિ અસારં એતન્તિ અધિપ્પાયો. અપિ નુ મેતસ્સાતિ મે એતસ્સ અનત્તાતિ વિપસ્સનાઞાણસ્સ અનુલોમં અપિ નુ અભવિસ્સ, વિલોમકમેવ તસ્સ સિયાતિ અત્થો.

આનન્દસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૧૧. સભિયકચ્ચાનસુત્તવણ્ણના

૪૨૦. યસ્સપ’સ્સાતિ પાઠસ્સ અયં પિણ્ડત્થો ‘‘આવુસો’’તિઆદિ. તત્થાયં સમ્બન્ધો – આવુસો, યસ્સપિ પુગ્ગલસ્સ તીણિ વસ્સાનિ વુટ્ઠો, એત્તકેન કાલેન ‘‘હેતુમ્હિ સતિ રૂપીતિઆદિપઞ્ઞાપના હોતિ, અસતિ ન હોતી’’તિ એત્તકં બ્યાકરણં ભવેય્ય, તસ્સ પુગ્ગલસ્સ એત્તકમેવ બહુ, કો પન વાદો અતિક્કન્તે! ઇતો અતિક્કન્તે ધમ્મદેસનાનયે વાદોયેવ વત્તબ્બમેવ નત્થીતિ થેરસ્સ પઞ્હબ્યાકરણં સુત્વા પરિબ્બાજકો પીતિસોમનસ્સં પવેદેસિ.

સભિયકચ્ચાનસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

અબ્યાકતસંયુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.