૬. કુટિકારસિક્ખાપદવણ્ણના

છટ્ઠે સઞ્ઞાચિકાય પનાતિ એત્થ સઞ્ઞાચિકા નામ સયં પવત્તિતયાચના વુચ્ચતિ, તસ્મા સઞ્ઞાચિકાયાતિ અત્તનો યાચનાયાતિ વુત્તં હોતિ, સયં યાચિતકેહિ ઉપકરણેહીતિ અત્થો. એત્થ ચ યંકિઞ્ચિ પરપરિગ્ગહિતકં મૂલચ્છેદવસેન યાચિતું ન વટ્ટતિ, તાવકાલિકં પન વટ્ટતિ. સહાયત્થાય કમ્મકરણત્થાય ‘‘પુરિસં દેથા’’તિ વત્તું વટ્ટતિ, પુરિસત્તકરમ્પિ યાચિતું વટ્ટતિ, પુરિસત્તકરો નામ વડ્ઢકિઆદિના પુરિસેન કાતબ્બં હત્થકમ્મં. તં ‘‘પુરિસત્તકરં દેહી’’તિ વા ‘‘હત્થકમ્મં દેહી’’તિ વા વત્વા યાચિતું વટ્ટતિ. હત્થકમ્મં નામ કિઞ્ચિ વત્થુ ન હોતિ, તસ્મા ‘‘કિં, ભન્તે, આગતત્થા’’તિ પુચ્છિતે વા અપુચ્છિતે વા યાચિતું વટ્ટતિ, વિઞ્ઞત્તિપચ્ચયા દોસો નત્થિ, મિગલુદ્દકાદયો પન સકકમ્મં ન યાચિતબ્બા. કુટિન્તિ ઉલ્લિત્તાદીસુ અઞ્ઞતરં. તત્થ ઉલ્લિત્તા નામ ઠપેત્વા થમ્ભતુલાપિટ્ઠસઙ્ઘાટવાતપાનધૂમચ્છિદ્દાદિભેદં અલેપોકાસં અવસેસે લેપોકાસે કુટ્ટેહિ સદ્ધિં ઘટેત્વા છદનસ્સ અન્તો સુધાય વા મત્તિકાય વા લિત્તા. અવલિત્તા નામ તથેવ વુત્તનયેનેવ છદનસ્સ બહિ લિત્તા. ઉલ્લિત્તાવલિત્તા નામ તથેવ છદનસ્સ અન્તો ચ બહિ ચ લિત્તા. કારયમાનેનાતિ સયં વા કરોન્તેન, આણત્તિયા વા કારાપેન્તેન. અસામિકન્તિ કારેતા દાયકેન વિરહિતં. અત્તુદ્દેસન્તિ ‘‘મય્હં વાસાગારં એસા’’તિ એવં અત્તા ઉદ્દેસો એતિસ્સાતિ અત્તુદ્દેસા, તં અત્તુદ્દેસં. પમાણિકા કારેતબ્બાતિ પમાણયુત્તા કારેતબ્બા. તત્રિદં પમાણન્તિ તસ્સા કુટિયા ઇદં પમાણં. દીઘસોતિ દીઘતો. દ્વાદસ વિદત્થિયો સુગતવિદત્થિયાતિએત્થ સુગતવિદત્થિ નામ ઇદાનિ મજ્ઝિમસ્સ પુરિસસ્સ તિસ્સો વિદત્થિયો, વડ્ઢકિહત્થેન દિયડ્ઢો હત્થો હોતિ. મિનન્તેન પન કુટિયા બહિકુટ્ટે પઠમં દિન્નં મહામત્તિકપરિયન્તં અગ્ગહેત્વા થુસપિણ્ડપરિયન્તેન દ્વાદસ વિદત્થિયો મિનેતબ્બા, સચે થુસપિણ્ડકેન અનત્થિકો હોતિ, મહામત્તિકલેપેનેવ નિટ્ઠાપેતિ, સ્વેવ પરિચ્છેદો. તિરિયન્તિ વિત્થારતો. સત્તન્તરાતિ કુટ્ટસ્સ બહિઅન્તં અગ્ગહેત્વા અબ્ભન્તરિમેન અન્તેન સત્ત સુગતવિદત્થિયો પમાણન્તિ વુત્તં હોતિ. એત્થ ચ કેસગ્ગમત્તમ્પિ દીઘતો હાપેત્વા તિરિયં, તિરિયતો વા હાપેત્વા દીઘં વડ્ઢેતું ન વટ્ટતિ, કો પન વાદો ઉભતોવડ્ઢને. યા પન દીઘતો સટ્ઠિહત્થાપિ હોતિ, તિરિયતો તિહત્થા વા ઊનકચતુહત્થા વા, યત્થ પમાણયુત્તો મઞ્ચો ઇતો ચિતો ચ ન પરિવટ્ટતિ, પચ્છિમકોટિયા ચતુહત્થવિત્થારા ન હોતિ, અયં કુટિસઙ્ખ્યં ન ગચ્છતિ, તસ્મા વટ્ટતિ. ભિક્ખૂ અભિનેતબ્બા વત્થુદેસનાયાતિ યસ્મિં પદેસે કુટિં કારેતુકામો હોતિ, તં સોધેત્વા પદભાજને (પારા. ૩૪૯) વુત્તનયેન સઙ્ઘં તિક્ખત્તું યાચિત્વા સબ્બે વા સઙ્ઘપરિયાપન્ના સઙ્ઘેન વા સમ્મતા દ્વે તયો ભિક્ખૂ તત્થ વત્થુદેસનત્થાય નેતબ્બા. તેહિ ભિક્ખૂહિ વત્થુ દેસેતબ્બં અનારમ્ભં સપરિક્કમનન્તિ તેહિ ભિક્ખૂહિ કિપિલ્લિકાદીનં આસયાદીહિ તેરસહિ, પુબ્બણ્ણાપરણ્ણનિસ્સિતાદીહિ સોળસહિ ઉપદ્દવેહિ વિરહિતત્તા અનારમ્ભં, દ્વીહિ વા ચતૂહિ વા બલિબદ્ધેહિ યુત્તેન સકટેન એકં ચક્કં નિબ્બોદકપતનટ્ઠાને એકં બહિ કત્વા આવિજ્ઝિતું સક્કુણેય્યતાય સપરિક્કમનન્તિ સલ્લક્ખેત્વા સચે સઙ્ઘપહોનકા હોન્તિ, તત્થેવ, નો ચે, સઙ્ઘમજ્ઝં ગન્ત્વા તેન ભિક્ખુના યાચિતેહિ ઞત્તિદુતિયેન કમ્મેન વત્થુ દેસેતબ્બં. સારમ્ભે ચેતિઆદિ પટિપક્ખનયેન વેદિતબ્બં.

આળવિયં આળવિકે ભિક્ખૂ આરબ્ભ સઞ્ઞાચિકાય કુટિકરણવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, અસાધારણપઞ્ઞત્તિ, સાણત્તિકં, ‘‘અદેસિતવત્થુકં પમાણાતિક્કન્તં કુટિં કારેસ્સામી’’તિ ઉપકરણત્થં અરઞ્ઞં ગમનતો પટ્ઠાય સબ્બપયોગેસુ દુક્કટં, ‘‘ઇદાનિ દ્વીહિ પિણ્ડેહિ નિટ્ઠાનં ગમિસ્સતી’’તિ તેસુ પઠમપિણ્ડદાને થુલ્લચ્ચયં, દુતિયદાનેન લેપે ઘટિતે સચે અદેસિતવત્થુકા એવ વા પમાણાતિક્કન્તા એવ વા હોતિ, એકો સઙ્ઘાદિસેસો, દ્વે ચ દુક્કટાનિ. ઉભયવિપ્પન્ના, દ્વે સઙ્ઘાદિસેસા, દ્વે ચ દુક્કટાનિ. સચે પન દ્વારબન્ધં વા વાતપાનં વા અટ્ઠપેત્વાવ મત્તિકાય લિમ્પતિ, ઠપિતે ચ તસ્મિં લેપો ન ઘટિયતિ, રક્ખતિ તાવ. પુન લિમ્પન્તસ્સ પન ઘટિતમત્તે સઙ્ઘાદિસેસો. સચે તં ઠપિયમાનં પઠમદિન્નલેપેન સદ્ધિં નિરન્તરમેવ હુત્વા તિટ્ઠતિ, પઠમમેવ સઙ્ઘાદિસેસો. કેવલં સારમ્ભાય દુક્કટં, તથા અપરિક્કમનાય. વિપ્પકતં કુટિં અઞ્ઞસ્સ દદતો ચ, ભૂમિં સમં કત્વા ભિન્દન્તસ્સ ચ, લેણગુહાતિણકુટિપણ્ણચ્છદનગેહેસુ અઞ્ઞતરં કારેન્તસ્સ, કુટિમ્પિ અઞ્ઞસ્સ વાસત્થાય, વાસાગારં ઠપેત્વા ઉપોસથાગારાદીસુ અઞ્ઞતરત્થાય કારેન્તસ્સ ચ ઉમ્મત્તકાદીનઞ્ચ અનાપત્તિ. સીલવિપત્તિ, ઉલ્લિત્તાદીનં અઞ્ઞતરતા, હેટ્ઠિમપમાણસમ્ભવો, અદેસિતવત્થુકતા, પમાણાતિક્કન્તતા, અત્તુદ્દેસિકતા, વાસાગારતા, લેપઘટનાતિ ઇમાનેત્થ છ વા સત્ત વા અઙ્ગાનિ. છસમુટ્ઠાનં, કિરિયઞ્ચ, કિરિયાકિરિયઞ્ચ. ઇદઞ્હિ વત્થું દેસાપેત્વા પમાણાતિક્કન્તં વા કરોતો કિરિયતો સમુટ્ઠાતિ, અદેસાપેત્વા કરોતો કિરિયાકિરિયતો સમુટ્ઠાતિ. સેસમેત્થ સઞ્ચરિત્તે વુત્તસદિસમેવાતિ.

કુટિકારસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.