૧૦. સઙ્ઘભેદસિક્ખાપદવણ્ણના

દસમે સમગ્ગસ્સ સઙ્ઘસ્સાતિ સહિતસ્સ ભિક્ખુસઙ્ઘસ્સ, ચિત્તેન ચ સરીરેન ચ અવિયુત્તસ્સાતિ અત્થો. તેનેવસ્સ પદભાજને (પારા. ૪૧૨) ‘‘સમગ્ગો નામ સઙ્ઘો સમાનસંવાસકો સમાનસીમાયં ઠિતો’’તિ વુત્તં. સમાનસંવાસકો હિ સમચિત્તતાય ચિત્તેન અવિયુત્તો હોતિ, સમાનસીમાયં ઠિતો કાયસામગ્ગિદાનતો સરીરેન અવિયુત્તો. ભેદાય પરક્કમેય્યાતિ ‘‘કથં નામાયં ભિજ્જેય્યા’’તિ ભેદનત્થાય વાયામેય્ય. ભેદનસંવત્તનિકં વા અધિકરણન્તિ ભેદનસ્સ સઙ્ઘભેદસ્સ અત્થાય સંવત્તનિકં કારણં. ઇમસ્મિઞ્હિ ઓકાસે ‘‘કામહેતુ કામનિદાનં કામાધિકરણ’’ન્તિ આદીસુ (મ. નિ. ૧.૧૬૮, ૧૭૮) વિય કારણં ‘‘અધિકરણ’’ન્તિ અધિપ્પેતં. તં ભેદકરવત્થુવસેન અટ્ઠારસવિધં. સમાદાયાતિ ગહેત્વા. પગ્ગય્હ તિટ્ઠેય્યાતિ તં સઙ્ઘભેદસ્સ અત્થાય સંવત્તનિકં સઙ્ઘભેદનિબ્બત્તિસમત્થં કારણં ગહેત્વા દીપેય્ય ચેવ નપ્પટિનિસ્સજ્જેય્ય ચ. ભિક્ખૂહિ એવમસ્સ વચનીયોતિ યે તં પગ્ગય્હ તિટ્ઠન્તં સમ્મુખા પસ્સન્તિ, યે વા ‘‘અસુકસ્મિં નામ વિહારે’’તિ સુણન્તિ, તેહિ સબ્બન્તિમેન પરિચ્છેદેન અડ્ઢયોજનમત્તં ગન્ત્વાપિ ય્વાયં અનન્તરે ‘‘માયસ્મા’’તિઆદિવચનક્કમો વુત્તો, એવમસ્સ વચનીયો. દિસ્વા વા સુત્વા વા અવદન્તાનં દુક્કટં. એત્થ ચ માઇતિ પદં ‘‘પરક્કમી’’તિપદેન ‘‘અટ્ઠાસી’’તિપદેન ચ સદ્ધિં ‘‘મા પરક્કમિ, મા અટ્ઠાસી’’તિ યોજેતબ્બં. સમેતાયસ્મા સઙ્ઘેનાતિ આયસ્મા સઙ્ઘેન સદ્ધિં સમેતુ સમાગચ્છતુ, એકલદ્ધિકો હોતૂતિ અત્થો. કિં કારણા? સમગ્ગો હિ સઙ્ઘો…પે… વિહરતીતિ. તત્થ સમ્મોદમાનોતિ અઞ્ઞમઞ્ઞસમ્પત્તિયા સુટ્ઠુ મોદમાનો. અવિવદમાનોતિ ‘‘અયં ધમ્મો, નાયં ધમ્મો’’તિ એવં ન વિવદમાનો. એકો ઉદ્દેસો અસ્સાતિ એકુદ્દેસો, એકતો પવત્તપાતિમોક્ખુદ્દેસોતિ અત્થો. ફાસુ વિહરતીતિ સુખં વિહરતિ. એવં વિસુમ્પિ સઙ્ઘમજ્ઝેપિ તિક્ખત્તું વુચ્ચમાનસ્સ અપ્પટિનિસ્સજ્જતો દુક્કટં. એવઞ્ચ સોતિઆદિમ્હિ સમનુભાસિતબ્બોતિ સમનુભાસનકમ્મં કાતબ્બં. ઇચ્ચેતં કુસલન્તિ ઇતિ એતં પટિનિસ્સજ્જનં કુસલં ખેમં સોત્થિભાવો તસ્સ ભિક્ખુનો. નો ચે પટિનિસ્સજ્જેય્ય, સઙ્ઘાદિસેસોતિ એત્થ સમનુભાસનકમ્મપરિયોસાને અપ્પટિનિસ્સજ્જન્તસ્સ સઙ્ઘાદિસેસો. સેસં ઉત્તાનપદત્થમેવ.

રાજગહે દેવદત્તં આરબ્ભ સઙ્ઘભેદાય પરક્કમનવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, સાધારણપઞ્ઞત્તિ, અનાણત્તિકં, સમનુભાસનકમ્મે કરિયમાને અપ્પટિનિસ્સજ્જન્તસ્સ ઞત્તિપરિયોસાને દુક્કટં, દ્વીહિ કમ્મવાચાહિ દ્વે થુલ્લચ્ચયા, ‘‘યસ્સ નક્ખમતિ, સો ભાસેય્યા’’તિ એવં ય્ય-કારપત્તાય તતિયકમ્મવાચાય તઞ્ચ દુક્કટં તે ચ થુલ્લચ્ચયા પટિપ્પસ્સમ્ભન્તિ, સઙ્ઘાદિસેસોયેવ તિટ્ઠતિ. અસમનુભાસિયમાનસ્સ ચ પટિનિસ્સજ્જન્તસ્સ ચ ઉમ્મત્તકાદીનઞ્ચ અનાપત્તિ. સીલવિપત્તિ, ભેદાય પરક્કમનં, ધમ્મકમ્મેન સમનુભાસનં, કમ્મવાચાપરિયોસાનં, અપ્પટિનિસ્સજ્જનન્તિ ઇમાનેત્થ ચત્તારિ અઙ્ગાનિ. સમનુભાસનસમુટ્ઠાનં, અકિરિયં, સઞ્ઞાવિમોક્ખં, સચિત્તકં, લોકવજ્જં, કાયકમ્મં, વચીકમ્મં, અકુસલચિત્તં, દુક્ખવેદનન્તિ.

સઙ્ઘભેદસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.