૩. પઠમસારિપુત્તકોટ્ઠિકસુત્તં

૪૧૨. એકં સમયં આયસ્મા ચ સારિપુત્તો, આયસ્મા ચ મહાકોટ્ઠિકો બારાણસિયં વિહરન્તિ ઇસિપતને મિગદાયે. અથ ખો આયસ્મા મહાકોટ્ઠિકો સાયન્હસમયં પટિસલ્લાના વુટ્ઠિતો યેનાયસ્મા સારિપુત્તો તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા આયસ્મતા સારિપુત્તેન સદ્ધિં સમ્મોદિ. સમ્મોદનીયં કથં સારણીયં વીતિસારેત્વા એકમન્તં નિસીદિ. એકમન્તં નિસિન્નો ખો આયસ્મા મહાકોટ્ઠિકો આયસ્મન્તં સારિપુત્તં એતદવોચ –

‘‘કિં નુ ખો, આવુસો સારિપુત્ત, હોતિ તથાગતો પરં મરણા’’તિ? ‘‘અબ્યાકતં ખો એતં, આવુસો, ભગવતા – ‘હોતિ તથાગતો પરં મરણા’’’તિ. ‘‘કિં પનાવુસો, ન હોતિ તથાગતો પરં મરણા’’તિ? ‘‘એતમ્પિ ખો, આવુસો, અબ્યાકતં ભગવતા – ‘ન હોતિ તથાગતો પરં મરણા’’’તિ. ‘‘કિં નુ ખો, આવુસો, હોતિ ચ ન ચ હોતિ તથાગતો પરં મરણા’’તિ? ‘‘અબ્યાકતં ખો એતં, આવુસો, ભગવતા – ‘હોતિ ચ ન ચ હોતિ તથાગતો પરં મરણા’’’તિ. ‘‘કિં પનાવુસો, નેવ હોતિ ન ન હોતિ તથાગતો પરં મરણા’’તિ? ‘‘એતમ્પિ ખો, આવુસો, અબ્યાકતં ભગવતા – ‘નેવ હોતિ ન ન હોતિ તથાગતો પરં મરણા’’’તિ.

‘‘‘કિં નુ ખો, આવુસો, હોતિ તથાગતો પરં મરણા’તિ ઇતિ પુટ્ઠો સમાનો, ‘અબ્યાકતં ખો એતં, આવુસો, ભગવતા – હોતિ તથાગતો પરં મરણા’તિ વદેસિ…પે… ‘કિં પનાવુસો, નેવ હોતિ ન ન હોતિ તથાગતો પરં મરણા’તિ ઇતિ પુટ્ઠો સમાનો – ‘એતમ્પિ ખો, આવુસો, અબ્યાકતં ભગવતા – નેવ હોતિ ન ન હોતિ તથાગતો પરં મરણા’તિ વદેસિ. કો નુ ખો, આવુસો, હેતુ, કો પચ્ચયો યેનેતં અબ્યાકતં ભગવતા’’તિ?

‘‘હોતિ તથાગતો પરં મરણાતિ ખો, આવુસો, રૂપગતમેતં. ન હોતિ તથાગતો પરં મરણાતિ, રૂપગતમેતં. હોતિ ચ ન ચ હોતિ તથાગતો પરં મરણાતિ, રૂપગતમેતં. નેવ હોતિ ન ન હોતિ તથાગતો પરં મરણાતિ, રૂપગતમેતં. હોતિ તથાગતો પરં મરણાતિ ખો, આવુસો, વેદનાગતમેતં. ન હોતિ તથાગતો પરં મરણાતિ, વેદનાગતમેતં. હોતિ ચ ન ચ હોતિ તથાગતો પરં મરણાતિ, વેદનાગતમેતં. નેવ હોતિ ન ન હોતિ તથાગતો પરં મરણાતિ, વેદનાગતમેતં. હોતિ તથાગતો પરં મરણાતિ ખો, આવુસો, સઞ્ઞાગતમેતં. ન હોતિ તથાગતો પરં મરણાતિ, સઞ્ઞાગતમેતં. હોતિ ચ ન ચ હોતિ તથાગતો પરં મરણાતિ, સઞ્ઞાગતમેતં. નેવ હોતિ ન ન હોતિ તથાગતો પરં મરણાતિ, સઞ્ઞાગતમેતં. હોતિ તથાગતો પરં મરણાતિ ખો, આવુસો, સઙ્ખારગતમેતં. ન હોતિ તથાગતો પરં મરણાતિ, સઙ્ખારગતમેતં. હોતિ ચ ન ચ હોતિ તથાગતો પરં મરણાતિ, સઙ્ખારગતમેતં. નેવ હોતિ ન ન હોતિ તથાગતો પરં મરણાતિ, સઙ્ખારગતમેતં. હોતિ તથાગતો પરં મરણાતિ ખો, આવુસો, વિઞ્ઞાણગતમેતં. ન હોતિ તથાગતો પરં મરણાતિ, વિઞ્ઞાણગતમેતં. હોતિ ચ ન ચ હોતિ તથાગતો પરં મરણાતિ, વિઞ્ઞાણગતમેતં. નેવ હોતિ ન ન હોતિ તથાગતો પરં મરણાતિ, વિઞ્ઞાણગતમેતં. અયં ખો, આવુસો, હેતુ અયં પચ્ચયો, યેનેતં અબ્યાકતં ભગવતા’’તિ. તતિયં.