૧. રૂપઅઞ્ઞાણસુત્તં

૬૦૭. એકં સમયં ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. અથ ખો વચ્છગોત્તો પરિબ્બાજકો યેન ભગવા તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા ભગવતા સદ્ધિં સમ્મોદિ. સમ્મોદનીયં કથં સારણીયં વીતિસારેત્વા એકમન્તં નિસીદિ. એકમન્તં નિસિન્નો ખો વચ્છગોત્તો પરિબ્બાજકો ભગવન્તં એતદવોચ – ‘‘કો નુ ખો, ભો ગોતમ, હેતુ, કો પચ્ચયો, યાનિમાનિ [યેનિમાનિ (?)] અનેકવિહિતાનિ દિટ્ઠિગતાનિ લોકે ઉપ્પજ્જન્તિ – સસ્સતો લોકોતિ વા, અસસ્સતો લોકોતિ વા, અન્તવા લોકોતિ વા, અનન્તવા લોકોતિ વા, તં જીવં તં સરીરન્તિ વા, અઞ્ઞં જીવં અઞ્ઞં સરીરન્તિ વા, હોતિ તથાગતો પરં મરણાતિ વા, ન હોતિ તથાગતો પરં મરણાતિ વા, હોતિ ચ ન ચ હોતિ તથાગતો પરં મરણાતિ વા, નેવ હોતિ ન ન હોતિ તથાગતો પરં મરણાતિ વા’’તિ? ‘‘રૂપે ખો, વચ્છ, અઞ્ઞાણા, રૂપસમુદયે અઞ્ઞાણા, રૂપનિરોધે અઞ્ઞાણા, રૂપનિરોધગામિનિયા પટિપદાય અઞ્ઞાણા; એવમિમાનિ અનેકવિહિતાનિ દિટ્ઠિગતાનિ લોકે ઉપ્પજ્જન્તિ – સસ્સતો લોકોતિ વા…પે… નેવ હોતિ ન ન હોતિ તથાગતો પરં મરણાતિ વાતિ. અયં ખો, વચ્છ, હેતુ, અયં પચ્ચયો, યાનિમાનિ [યેન (સી.), યેનિમાનિ (?)] અનેકવિહિતાનિ દિટ્ઠિગતાનિ લોકે ઉપ્પજ્જન્તિ – સસ્સતો લોકોતિ વા, અસસ્સતો લોકોતિ વા…પે… નેવ હોતિ ન ન હોતિ તથાગતો પરં મરણાતિ વા’’તિ. પઠમં.