૧૦. મારતજ્જનીયસુત્તં

૫૦૬. એવં મે સુતં – એકં સમયં આયસ્મા મહામોગ્ગલ્લાનો ભગ્ગેસુ વિહરતિ સુસુમારગિરે ભેસકળાવને મિગદાયે. તેન ખો પન સમયેન આયસ્મા મહામોગ્ગલ્લાનો અબ્ભોકાસે ચઙ્કમતિ. તેન ખો પન સમયેન મારો પાપિમા આયસ્મતો મહામોગ્ગલ્લાનસ્સ કુચ્છિગતો હોતિ કોટ્ઠમનુપવિટ્ઠો. અથ ખો આયસ્મતો મહામોગ્ગલ્લાનસ્સ એતદહોસિ – ‘‘કિં નુ ખો મે કુચ્છિ ગરુગરો વિય [ગરુ ગરુ વિય (સી. પી. ટીકાયં પાઠન્તરં)]? માસાચિતં મઞ્ઞે’’તિ. અથ ખો આયસ્મા મહામોગ્ગલ્લાનો ચઙ્કમા ઓરોહિત્વા વિહારં પવિસિત્વા પઞ્ઞત્તે આસને નિસીદિ. નિસજ્જ ખો આયસ્મા મહામોગ્ગલ્લાનો પચ્ચત્તં યોનિસો મનસાકાસિ. અદ્દસા ખો આયસ્મા મહામોગ્ગલ્લાનો મારં પાપિમન્તં કુચ્છિગતં કોટ્ઠમનુપવિટ્ઠં. દિસ્વાન મારં પાપિમન્તં એતદવોચ – ‘‘નિક્ખમ, પાપિમ; નિક્ખમ, પાપિમ! મા તથાગતં વિહેસેસિ, મા તથાગતસાવકં. મા તે અહોસિ દીઘરત્તં અહિતાય દુક્ખાયા’’તિ. અથ ખો મારસ્સ પાપિમતો એતદહોસિ – ‘‘અજાનમેવ ખો મં અયં સમણો અપસ્સં એવમાહ – ‘નિક્ખમ, પાપિમ; નિક્ખમ, પાપિમ! મા તથાગતં વિહેસેસિ, મા તથાગતસાવકં. મા તે અહોસિ દીઘરત્તં અહિતાય દુક્ખાયા’તિ. યોપિસ્સ સો સત્થા સોપિ મં નેવ ખિપ્પં જાનેય્ય, કુતો પન [કુતો ચ પન (સ્યા.)] મં અયં સાવકો જાનિસ્સતી’’તિ? અથ ખો આયસ્મા મહામોગ્ગલ્લાનો મારં પાપિમન્તં એતદવોચ – ‘‘એવમ્પિ ખો તાહં, પાપિમ, જાનામિ, મા ત્વં મઞ્ઞિત્થો – ‘ન મં જાનાતી’તિ. મારો ત્વમસિ, પાપિમ; તુય્હઞ્હિ, પાપિમ, એવં હોતિ – ‘અજાનમેવ ખો મં અયં સમણો અપસ્સં એવમાહ – નિક્ખમ, પાપિમ; નિક્ખમ, પાપિમ! મા તથાગતં વિહેસેસિ, મા તથાગતસાવકં. મા તે અહોસિ દીઘરત્તં અહિતાય દુક્ખાયાતિ. યોપિસ્સ સો સત્થા સોપિ મં નેવ ખિપ્પં જાનેય્ય, કુતો પન મં અયં સાવકો જાનિસ્સતી’’’તિ?

અથ ખો મારસ્સ પાપિમતો એતદહોસિ – ‘‘જાનમે ખો મં અયં સમણો પસ્સં એવમાહ – ‘નિક્ખમ, પાપિમ; નિક્ખમ, પાપિમ! મા તથાગતં વિહેસેસિ, મા તથાગતસાવકં. મા તે અહોસિ દીઘરત્તં અહિતાય દુક્ખાયા’’’તિ. અથ ખો મારો પાપિમા આયસ્મતો મહામોગ્ગલ્લાનસ્સ મુખતો ઉગ્ગન્ત્વા પચ્ચગ્ગળે અટ્ઠાસિ.

૫૦૭. અદ્દસા ખો આયસ્મા મહામોગ્ગલ્લાનો મારં પાપિમન્તં પચ્ચગ્ગળે ઠિતં; દિસ્વાન મારં પાપિમન્તં એતદવોચ – ‘એત્થાપિ ખો તાહં, પાપિમ, પસ્સામિ; મા ત્વં મઞ્ઞિત્થો ‘‘ન મં પસ્સતી’’તિ. એસો ત્વં, પાપિમ, પચ્ચગ્ગળે ઠિતો. ભૂતપુબ્બાહં, પાપિમ, દૂસી નામ મારો અહોસિં, તસ્સ મે કાળી નામ ભગિની. તસ્સા ત્વં પુત્તો. સો મે ત્વં ભાગિનેય્યો અહોસિ. તેન ખો પન, પાપિમ, સમયેન કકુસન્ધો ભગવા અરહં સમ્માસમ્બુદ્ધો લોકે ઉપ્પન્નો હોતિ. કકુસન્ધસ્સ ખો પન, પાપિમ, ભગવતો અરહતો સમ્માસમ્બુદ્ધસ્સ વિધુરસઞ્જીવં નામ સાવકયુગં અહોસિ અગ્ગં ભદ્દયુગં. યાવતા ખો પન, પાપિમ, કકુસન્ધસ્સ ભગવતો અરહતો સમ્માસમ્બુદ્ધસ્સ સાવકા. તેસુ ન ચ કોચિ આયસ્મતા વિધુરેન સમસમો હોતિ યદિદં ધમ્મદેસનાય. ઇમિના ખો એવં [એતં (સી. સ્યા. પી.)], પાપિમ, પરિયાયેન આયસ્મતો વિધુરસ્સ વિધુરોતેવ [વિધુરસ્સ વિધુરો વિધુરોત્વેવ (સી. સ્યા. કં. પી.)] સમઞ્ઞા ઉદપાદિ.

‘‘આયસ્મા પન, પાપિમ, સઞ્જીવો અરઞ્ઞગતોપિ રુક્ખમૂલગતોપિ સુઞ્ઞાગારગતોપિ અપ્પકસિરેનેવ સઞ્ઞાવેદયિતનિરોધં સમાપજ્જતિ. ભૂતપુબ્બં, પાપિમ, આયસ્મા સઞ્જીવો અઞ્ઞતરસ્મિં રુક્ખમૂલે સઞ્ઞાવેદયિતનિરોધં સમાપન્નો નિસિન્નો હોતિ. અદ્દસંસુ ખો, પાપિમ, ગોપાલકા પસુપાલકા કસ્સકા પથાવિનો આયસ્મન્તં સઞ્જીવં અઞ્ઞતરસ્મિં રુક્ખમૂલે સઞ્ઞાવેદયિતનિરોધં સમાપન્નં નિસિન્નં; દિસ્વાન તેસં એતદહોસિ – ‘અચ્છરિયં વત, ભો, અબ્ભુતં વત, ભો! અયં સમણો નિસિન્નકોવ કાલઙ્કતો! હન્દ નં દહામા’તિ. અથ ખો તે, પાપિમ, ગોપાલકા પસુપાલકા કસ્સકા પથાવિનો તિણઞ્ચ કટ્ઠઞ્ચ ગોમયઞ્ચ સંકડ્ઢિત્વા આયસ્મતો સઞ્જીવસ્સ કાયે ઉપચિનિત્વા અગ્ગિં દત્વા પક્કમિંસુ. અથ ખો, પાપિમ, આયસ્મા સઞ્જીવો તસ્સા રત્તિયા અચ્ચયેન તાય સમાપત્તિયા વુટ્ઠહિત્વા ચીવરાનિ પપ્ફોટેત્વા પુબ્બણ્હસમયં નિવાસેત્વા પત્તચીવરમાદાય ગામં પિણ્ડાય પાવિસિ. અદ્દસંસુ ખો તે, પાપિમ, ગોપાલકા પસુપાલકા કસ્સકા પથાવિનો આયસ્મન્તં સઞ્જીવં પિણ્ડાય ચરન્તં; દિસ્વાન નેસં એતદહોસિ – ‘અચ્છરિયં વત, ભો, અબ્ભુતં વત, ભો! અયં સમણો નિસિન્નકોવ કાલઙ્કતો, સ્વાયં પટિસઞ્જીવિતો’તિ. ઇમિના ખો એવં, પાપિમ, પરિયાયેન આયસ્મતો સઞ્જીવસ્સ સઞ્જીવોતેવ [સઞ્જીવો સઞ્જીવોત્વેવ (સી. સ્યા. કં. પી.)] સમઞ્ઞા ઉદપાદિ.

૫૦૮. ‘‘અથ ખો, પાપિમ, દૂસિસ્સ મારસ્સ એતદહોસિ – ‘ઇમેસં ખો અહં ભિક્ખૂનં સીલવન્તાનં કલ્યાણધમ્માનં નેવ જાનામિ આગતિં વા ગતિં વા. યંનૂનાહં બ્રાહ્મણગહપતિકે અન્વાવિસેય્યં – એથ, તુમ્હે ભિક્ખૂ સીલવન્તે કલ્યાણધમ્મે અક્કોસથ પરિભાસથ રોસેથ વિહેસેથ. અપ્પેવ નામ તુમ્હેહિ અક્કોસિયમાનાનં પરિભાસિયમાનાનં રોસિયમાનાનં વિહેસિયમાનાનં સિયા ચિત્તસ્સ અઞ્ઞથત્તં, યથા તં દૂસી મારો લભેથ ઓતાર’ન્તિ. અથ ખો તે, પાપિમ, દૂસી મારો બ્રાહ્મણગહપતિકે અન્વાવિસિ – ‘એથ, તુમ્હે ભિક્ખૂ સીલવન્તે કલ્યાણધમ્મે અક્કોસથ પરિભાસથ રોસેથ વિહેસેથ. અપ્પેવ નામ તુમ્હેહિ અક્કોસિયમાનાનં પરિભાસિયમાનાનં રોસિયમાનાનં વિહેસિયમાનાનં સિયા ચિત્તસ્સ અઞ્ઞથત્તં, યથા તં દૂસી મારો લભેથ ઓતાર’ન્તિ.

‘‘અથ ખો તે, પાપિમ, બ્રાહ્મણગહપતિકા અન્વાવિસિટ્ઠા દૂસિના મારેન ભિક્ખૂ સીલવન્તે કલ્યાણધમ્મે અક્કોસન્તિ પરિભાસન્તિ રોસેન્તિ વિહેસેન્તિ – ‘ઇમે પન મુણ્ડકા સમણકા ઇબ્ભા કિણ્હા [કણ્હા (સ્યા. કં. ક.)] બન્ધુપાદાપચ્ચા ‘‘ઝાયિનોસ્મા ઝાયિનોસ્મા’’તિ પત્તક્ખન્ધા અધોમુખા મધુરકજાતા ઝાયન્તિ પજ્ઝાયન્તિ નિજ્ઝાયન્તિ અપજ્ઝાયન્તિ. સેય્યથાપિ નામ ઉલૂકો રુક્ખસાખાયં મૂસિકં મગ્ગયમાનો ઝાયતિ પજ્ઝાયતિ નિજ્ઝાયતિ અપજ્ઝાયતિ; એવમેવિમે મુણ્ડકા સમણકા ઇબ્ભા કિણ્હા બન્ધુપાદાપચ્ચા ‘‘ઝાયિનોસ્મા ઝાયિનોસ્મા’’તિ પત્તક્ખન્ધા અધોમુખા મધુરકજાતા ઝાયન્તિ પજ્ઝાયન્તિ નિજ્ઝાયન્તિ અપજ્ઝાયન્તિ. સેય્યથાપિ નામ કોત્થુ નદીતીરે મચ્છે મગ્ગયમાનો ઝાયતિ પજ્ઝાયતિ નિજ્ઝાયતિ અપજ્ઝાયતિ; એવમેવિમે મુણ્ડકા સમણકા ઇબ્ભા કિણ્હા બન્ધુપાદાપચ્ચા ‘‘ઝાયિનોસ્મા ઝાયિનોસ્મા’’તિ પત્તક્ખન્ધા અધોમુખા મધુરકજાતા ઝાયન્તિ પજ્ઝાયન્તિ નિજ્ઝાયન્તિ અપજ્ઝાયન્તિ. સેય્યથાપિ નામ બિળારો સન્ધિસમલસઙ્કટીરે મૂસિકં મગ્ગયમાનો ઝાયતિ પજ્ઝાયતિ નિજ્ઝાયતિ અપજ્ઝાયતિ; એવમેવિમે મુણ્ડકા સમણકા ઇબ્ભા કિણ્હા બન્ધુપાદાપચ્ચા ‘‘ઝાયિનોસ્મા ઝાયિનોસ્મા’’તિ પત્તક્ખન્ધા અધોમુખા મધુરકજાતા ઝાયન્તિ પજ્ઝાયન્તિ નિજ્ઝાયન્તિ અપજ્ઝાયન્તિ. સેય્યથાપિ નામ ગદ્રભો વહચ્છિન્નો સન્ધિસમલસઙ્કટીરે ઝાયતિ પજ્ઝાયતિ નિજ્ઝાયતિ અપજ્ઝાયતિ, એવમેવિમે મુણ્ડકા સમણકા ઇબ્ભા કિણ્હા બન્ધુપાદાપચ્ચા ‘‘ઝાયિનોસ્મા ઝાયિનોસ્મા’’તિ પત્તક્ખન્ધા અધોમુખા મધુરકજાતા ઝાયન્તિ પજ્ઝાયન્તિ નિજ્ઝાયન્તિ અપજ્ઝાયન્તી’’તિ.

‘‘યે ખો પન, પાપિમ, તેન સમયેન મનુસ્સા કાલઙ્કરોન્તિ યેભુય્યેન કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા અપાયં દુગ્ગતિં વિનિપાતં નિરયં ઉપપજ્જન્તિ.

૫૦૯. ‘‘અથ ખો, પાપિમ, કકુસન્ધો ભગવા અરહં સમ્માસમ્બુદ્ધો ભિક્ખૂ આમન્તેસિ – ‘અન્વાવિટ્ઠા ખો, ભિક્ખવે, બ્રાહ્મણગહપતિકા દૂસિના મારેન – એથ, તુમ્હે ભિક્ખૂ સીલવન્તે કલ્યાણધમ્મે અક્કોસથ પરિભાસથ રોસેથ વિહેસેથ, અપ્પેવ નામ તુમ્હેહિ અક્કોસિયમાનાનં પરિભાસિયમાનાનં રોસિયમાનાનં વિહેસિયમાનાનં સિયા ચિત્તસ્સ અઞ્ઞથત્તં, યથા તં દૂસી મારો લભેથ ઓતાર’ન્તિ. એથ, તુમ્હે, ભિક્ખવે, મેત્તાસહગતેન ચેતસા એકં દિસં ફરિત્વા વિહરથ, તથા દુતિયં, તથા તતિયં, તથા ચતુત્થં. ઇતિ ઉદ્ધમધો તિરિયં સબ્બધિ સબ્બત્તતાય સબ્બાવન્તં લોકં મેત્તાસહગતેન ચેતસા વિપુલેન મહગ્ગતેન અપ્પમાણેન અવેરેન અબ્યાબજ્ઝેન ફરિત્વા વિહરથ. કરુણાસહગતેન ચેતસા…પે… મુદિતાસહગતેન ચેતસા…પે… ઉપેક્ખાસહગતેન ચેતસા એકં દિસં ફરિત્વા વિહરથ, તથા દુતિયં, તથા તતિયં, તથા ચતુત્થં. ઇતિ ઉદ્ધમધો તિરિયં સબ્બધિ સબ્બત્તતાય સબ્બાવન્તં લોકં ઉપેક્ખાસહગતેન ચેતસા વિપુલેન મહગ્ગતેન અપ્પમાણેન અવેરેન અબ્યાબજ્ઝેન ફરિત્વા વિહરથા’તિ.

‘‘અથ ખો તે, પાપિમ, ભિક્ખૂ કકુસન્ધેન ભગવતા અરહતા સમ્માસમ્બુદ્ધેન એવં ઓવદિયમાના એવં અનુસાસિયમાના અરઞ્ઞગતાપિ રુક્ખમૂલગતાપિ સુઞ્ઞાગારગતાપિ મેત્તાસહગતેન ચેતસા એકં દિસં ફરિત્વા વિહરિંસુ, તથા દુતિયં, તથા તતિયં, તથા ચતુત્થં. ઇતિ ઉદ્ધમધો તિરિયં સબ્બધિ સબ્બત્તતાય સબ્બાવન્તં લોકં મેત્તાસહગતેન ચેતસા વિપુલેન મહગ્ગતેન અપ્પમાણેન અવેરેન અબ્યાબજ્ઝેન ફરિત્વા વિહરિંસુ. કરુણાસહગતેન ચેતસા…પે… મુદિતાસહગતેન ચેતસા…પે… ઉપેક્ખાસહગતેન ચેતસા એકં દિસં ફરિત્વા વિહરિંસુ, તથા દુતિયં, તથા તતિયં, તથા ચતુત્થં. ઇતિ ઉદ્ધમધો તિરિયં સબ્બધિ સબ્બત્તતાય સબ્બાવન્તં લોકં ઉપેક્ખાસહગતેન ચેતસા વિપુલેન મહગ્ગતેન અપ્પમાણેન અવેરેન અબ્યાબજ્ઝેન ફરિત્વા વિહરિંસુ.

૫૧૦. ‘‘અથ ખો, પાપિમ, દૂસિસ્સ મારસ્સ એતદહોસિ – ‘એવમ્પિ ખો અહં કરોન્તો ઇમેસં ભિક્ખૂનં સીલવન્તાનં કલ્યાણધમ્માનં નેવ જાનામિ આગતિં વા ગતિં વા, યંનૂનાહં બ્રાહ્મણગહપતિકે અન્વાવિસેય્યં – એથ, તુમ્હે ભિક્ખૂ સીલવન્તે કલ્યાણધમ્મે સક્કરોથ ગરું કરોથ માનેથ પૂજેથ, અપ્પેવ નામ તુમ્હેહિ સક્કરિયમાનાનં ગરુકરિયમાનાનં માનિયમાનાનં પૂજિયમાનાનં સિયા ચિત્તસ્સ અઞ્ઞથત્તં, યથા તં દૂસી મારો લભેથ ઓતાર’ન્તિ. અથ ખો તે, પાપિમ, દૂસી મારો બ્રાહ્મણગહપતિકે અન્વાવિસિ – ‘એથ, તુમ્હે ભિક્ખૂ સીલવન્તે કલ્યાણધમ્મે સક્કરોથ ગરું કરોથ માનેથ પૂજેથ, અપ્પેવ નામ તુમ્હેહિ સક્કરિયમાનાનં ગરુકરિયમાનાનં માનિયમાનાનં પૂજિયમાનાનં સિયા ચિત્તસ્સ અઞ્ઞથત્તં, યથા તં દૂસી મારો લભેથ ઓતાર’ન્તિ. અથ ખો તે, પાપિમ, બ્રાહ્મણગહપતિકા અન્વાવિટ્ઠા દૂસિના મારેન ભિક્ખૂ સીલવન્તે કલ્યાણધમ્મે સક્કરોન્તિ ગરું કરોન્તિ માનેન્તિ પૂજેન્તિ.

‘‘યે ખો પન, પાપિમ, તેન સમયેન મનુસ્સા કાલઙ્કરોન્તિ યેભુય્યેન કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સુગતિં સગ્ગં લોકં ઉપપજ્જન્તિ.

૫૧૧. ‘‘અથ ખો, પાપિમ, કકુસન્ધો ભગવા અરહં સમ્માસમ્બુદ્ધો ભિક્ખૂ આમન્તેસિ – ‘અન્વાવિટ્ઠા ખો, ભિક્ખવે, બ્રાહ્મણગહપતિકા દૂસિના મારેન – એથ, તુમ્હે ભિક્ખૂ સીલવન્તે કલ્યાણધમ્મે સક્કરોથ ગરું કરોથ માનેથ પૂજેથ, અપ્પેવ નામ તુમ્હેહિ સક્કરિયમાનાનં ગરુકરિયમાનાનં માનિયમાનાનં પૂજિયમાનાનં સિયા ચિત્તસ્સ અઞ્ઞથત્તં, યથા તં દૂસી મારો લભેથ ઓતારન્તિ. એથ, તુમ્હે, ભિક્ખવે, અસુભાનુપસ્સિનો કાયે વિહરથ, આહારે પટિકૂલસઞ્ઞિનો, સબ્બલોકે અનભિરતિસઞ્ઞિનો [અનભિરતસઞ્ઞીનો (સી. સ્યા. કં. પી.)], સબ્બસઙ્ખારેસુ અનિચ્ચાનુપસ્સિનો’તિ.

‘‘અથ ખો તે, પાપિમ, ભિક્ખૂ કકુસન્ધેન ભગવતા અરહતા સમ્માસમ્બુદ્ધેન એવં ઓવદિયમાના એવં અનુસાસિયમાના અરઞ્ઞગતાપિ રુક્ખમૂલગતાપિ સુઞ્ઞાગારગતાપિ અસુભાનુપસ્સિનો કાયે વિહરિંસુ, આહારે પટિકૂલસઞ્ઞિનો, સબ્બલોકે અનભિરતિસઞ્ઞિનો, સબ્બસઙ્ખારેસુ અનિચ્ચાનુપસ્સિનો.

૫૧૨. ‘‘અથ ખો, પાપિમ, કકુસન્ધો ભગવા અરહં સમ્માસમ્બુદ્ધો પુબ્બણ્હસમયં નિવાસેત્વા પત્તચીવરમાદાય આયસ્મતા વિધુરેન પચ્છાસમણેન ગામં પિણ્ડાય પાવિસિ. અથ ખો, પાપિમ, દૂસી મારો અઞ્ઞતરં કુમારકં [કુમારં (સી. પી.)] અન્વાવિસિત્વા સક્ખરં ગહેત્વા આયસ્મતો વિધુરસ્સ સીસે પહારમદાસિ; સીસં વોભિન્દિ [સીસં તે ભિન્દિસ્સામીતિ (ક.)]. અથ ખો, પાપિમ, આયસ્મા વિધુરો ભિન્નેન સીસેન લોહિતેન ગળન્તેન કકુસન્ધંયેવ ભગવન્તં અરહન્તં સમ્માસમ્બુદ્ધં પિટ્ઠિતો પિટ્ઠિતો અનુબન્ધિ. અથ ખો, પાપિમ, કકુસન્ધો ભગવા અરહં સમ્માસમ્બુદ્ધો નાગાપલોકિતં અપલોકેસિ – ‘ન વાયં દૂસી મારો મત્તમઞ્ઞાસી’તિ. સહાપલોકનાય ચ પન, પાપિમ, દૂસી મારો તમ્હા ચ ઠાના ચવિ મહાનિરયઞ્ચ ઉપપજ્જિ.

‘‘તસ્સ ખો પન, પાપિમ, મહાનિરયસ્સ તયો નામધેય્યા હોન્તિ – છફસ્સાયતનિકો ઇતિપિ, સઙ્કુસમાહતો ઇતિપિ, પચ્ચત્તવેદનિયો ઇતિપિ. અથ ખો મં, પાપિમ, નિરયપાલા ઉપસઙ્કમિત્વા એતદવોચું – યદા ખો તે [યતો તે (ક.)], મારિસ, સઙ્કુના સઙ્કુ હદયે સમાગચ્છેય્ય. અથ નં ત્વં જાનેય્યાસિ – ‘વસ્સસહસ્સં મે નિરયે પચ્ચમાનસ્સા’તિ. સો ખો અહં, પાપિમ, બહૂનિ વસ્સાનિ બહૂનિ વસ્સસતાનિ બહૂનિ વસ્સસહસ્સાનિ તસ્મિં મહાનિરયે અપચ્ચિં. દસવસ્સસહસ્સાનિ તસ્સેવ મહાનિરયસ્સ ઉસ્સદે અપચ્ચિં વુટ્ઠાનિમં નામ વેદનં વેદિયમાનો. તસ્સ મય્હં, પાપિમ, એવરૂપો કાયો હોતિ, સેય્યથાપિ મનુસ્સસ્સ. એવરૂપં સીસં હોતિ, સેય્યથાપિ મચ્છસ્સ.

૫૧૩. ‘‘કીદિસો નિરયો આસિ, યત્થ દૂસી અપચ્ચથ;

વિધુરં સાવકમાસજ્જ, કકુસન્ધઞ્ચ બ્રાહ્મણં.

‘‘સતં આસિ અયોસઙ્કૂ, સબ્બે પચ્ચત્તવેદના;

ઈદિસો નિરયો આસિ, યત્થ દૂસી અપચ્ચથ;

વિધુરં સાવકમાસજ્જ, કકુસન્ધઞ્ચ બ્રાહ્મણં.

‘‘યો એતમભિજાનાતિ, ભિક્ખુ બુદ્ધસ્સ સાવકો;

તાદિસં ભિક્ખુમાસજ્જ, કણ્હ દુક્ખં નિગચ્છસિ.

‘‘મજ્ઝે સરસ્સ તિટ્ઠન્તિ, વિમાના કપ્પટ્ઠાયિનો;

વેળુરિયવણ્ણા રુચિરા, અચ્ચિમન્તો પભસ્સરા;

અચ્છરા તત્થ નચ્ચન્તિ, પુથુ નાનત્તવણ્ણિયો.

‘‘યો એતમભિજાનાતિ, ભિક્ખુ બુદ્ધસ્સ સાવકો;

તાદિસં ભિક્ખુમાસજ્જ, કણ્હ દુક્ખં નિગચ્છસિ.

‘‘યો વે બુદ્ધેન ચોદિતો, ભિક્ખુ સઙ્ઘસ્સ પેક્ખતો;

મિગારમાતુપાસાદં, પાદઙ્ગુટ્ઠેન કમ્પયિ.

‘‘યો એતમભિજાનાતિ, ભિક્ખુ બુદ્ધસ્સ સાવકો;

તાદિસં ભિક્ખુમાસજ્જ, કણ્હ દુક્ખં નિગચ્છસિ.

‘‘યો વેજયન્તં પાસાદં, પાદઙ્ગુટ્ઠેન કમ્પયિ;

ઇદ્ધિબલેનુપત્થદ્ધો, સંવેજેસિ ચ દેવતા.

‘‘યો એતમભિજાનાતિ, ભિક્ખુ બુદ્ધસ્સ સાવકો;

તાદિસં ભિક્ખુમાસજ્જ, કણ્હ દુક્ખં નિગચ્છસિ.

‘‘યો વેજયન્તપાસાદે, સક્કં સો પરિપુચ્છતિ;

અપિ વાસવ જાનાસિ, તણ્હાક્ખયવિમુત્તિયો;

તસ્સ સક્કો વિયાકાસિ, પઞ્હં પુટ્ઠો યથાતથં.

‘‘યો એતમભિજાનાતિ, ભિક્ખુ બુદ્ધસ્સ સાવકો;

તાદિસં ભિક્ખુમાસજ્જ, કણ્હ દુક્ખં નિગચ્છસિ.

‘‘યો બ્રહ્મં પરિપુચ્છતિ, સુધમ્માયાભિતો સભં;

અજ્જાપિ ત્યાવુસો દિટ્ઠિ, યા તે દિટ્ઠિ પુરે અહુ;

પસ્સસિ વીતિવત્તન્તં, બ્રહ્મલોકે પભસ્સરં.

‘‘તસ્સ બ્રહ્મા વિયાકાસિ, અનુપુબ્બં યથાતથં;

ન મે મારિસ સા દિટ્ઠિ, યા મે દિટ્ઠિ પુરે અહુ.

‘‘પસ્સામિ વીતિવત્તન્તં, બ્રહ્મલોકે પભસ્સરં;

સોહં અજ્જ કથં વજ્જં, અહં નિચ્ચોમ્હિ સસ્સતો.

‘‘યો એતમભિજાનાતિ, ભિક્ખુ બુદ્ધસ્સ સાવકો;

તાદિસં ભિક્ખુમાસજ્જ, કણ્હ દુક્ખં નિગચ્છસિ.

‘‘યો મહામેરુનો કૂટં, વિમોક્ખેન અફસ્સયિ;

વનં પુબ્બવિદેહાનં, યે ચ ભૂમિસયા નરા.

‘‘યો એતમભિજાનાતિ, ભિક્ખુ બુદ્ધસ્સ સાવકો;

તાદિસં ભિક્ખુમાસજ્જ, કણ્હ દુક્ખં નિગચ્છસિ.

‘‘ન વે અગ્ગિ ચેતયતિ [વેઠયતિ (સી.)], ‘અહં બાલં ડહામી’તિ;

બાલો ચ જલિતં અગ્ગિં, આસજ્જ નં સ ડય્હતિ.

‘‘એવમેવ તુવં માર, આસજ્જ નં તથાગતં;

સયં ડહિસ્સસિ અત્તાનં, બાલો અગ્ગિંવ સંફુસં.

‘‘અપુઞ્ઞં પસવી મારો, આસજ્જ નં તથાગતં;

કિન્નુ મઞ્ઞસિ પાપિમ, ન મે પાપં વિપચ્ચતિ.

‘‘કરોતો ચીયતિ પાપં, ચિરરત્તાય અન્તક;

માર નિબ્બિન્દ બુદ્ધમ્હા, આસં માકાસિ ભિક્ખુસુ.

‘‘ઇતિ મારં અતજ્જેસિ, ભિક્ખુ ભેસકળાવને;

તતો સો દુમ્મનો યક્ખો, નતત્થેવન્તરધાયથા’’તિ.

મારતજ્જનીયસુત્તં નિટ્ઠિતં દસમં.

ચૂળયમકવગ્ગો નિટ્ઠિતો પઞ્ચમો.

તસ્સુદ્દાનં –

સાલેય્ય વેરઞ્જદુવે ચ તુટ્ઠિ, ચૂળમહાધમ્મસમાદાનઞ્ચ;

વીમંસકા કોસમ્બિ ચ બ્રાહ્મણો, દૂસી ચ મારો દસમો ચ વગ્ગો.

સાલેય્યવગ્ગો નિટ્ઠિતો પઞ્ચમો.