૪. ખત્તિયાવગ્ગો

૧. યસવતીપમુખઅટ્ઠારસભિક્ખુનીસહસ્સઅપદાનં

૧. ‘‘ભવા સબ્બે પરિક્ખીણા, ભવા સન્તિ વિમોચિતા;

સબ્બાસવા ચ નો નત્થિ, આરોચેમ મહામુને.

૨. ‘‘પુરિમં કુસલં કમ્મં [પરિકમ્મઞ્ચ કુસલં (સ્યા.)], યં કિઞ્ચિ સાધુપત્થિતં;

પરિભોગમયં દિન્નં, તુય્હત્થાય મહામુને.

૩. ‘‘બુદ્ધપચ્ચેકબુદ્ધાનં, સાવકાનઞ્ચ પત્થિતં [બુદ્ધાનં સાવકાનઞ્ચ (સી. ક.)];

પરિભોગમયં દિન્નં, તુય્હત્થાય મહામુને.

૪. ‘‘ઉચ્ચનીચમયં કમ્મં, ભિક્ખૂનં સાધુપત્થિતં;

ઉચ્ચાકુલપરિકમ્મં, કતમેતં મહામુને [કતમ્હેહિ મહામુને (સ્યા. પી.)].

૫. ‘‘તેનેવ સુક્કમૂલેન, ચોદિતા કમ્મસમ્પદા;

માનુસિકમતિક્કન્તા, જાયિંસુ ખત્તિયે કુલે.

૬. ‘‘ઉપ્પત્તે ચ કતે કમ્મે, જાતિયા વાપિ એકતો;

પચ્છિમે એકતો જાતા, ખત્તિયા કુલસમ્ભવા.

૭. ‘‘રૂપવતી ભોગવતી, લાભસક્કારપૂજિતા;

અન્તેપુરે મહાવીર, દેવાનં વિય નન્દને.

૮. ‘‘નિબ્બિન્દિત્વા અગારમ્હા, પબ્બજિમ્હનગારિયં;

કતિપાહં ઉપાદાય, સબ્બા પત્તામ્હ નિબ્બુતિં.

૯. ‘‘ચીવરં પિણ્ડપાતઞ્ચ, પચ્ચયં સયનાસનં;

ઉપનેન્તિ બહૂ અમ્હે, સદા સક્કતપૂજિતા.

૧૦. ‘‘કિલેસા ઝાપિતા અમ્હં, ભવા સબ્બે સમૂહતા;

નાગીવ બન્ધનં છેત્વા, વિહરામ અનાસવા.

૧૧. ‘‘સ્વાગતં વત નો આસિ, મમ બુદ્ધસ્સ સન્તિકે;

તિસ્સો વિજ્જા અનુપ્પત્તા, કતં બુદ્ધસ્સ સાસનં.

૧૨. ‘‘પટિસમ્ભિદા ચતસ્સો, વિમોક્ખાપિ ચ અટ્ઠિમે;

છળભિઞ્ઞા સચ્છિકતા, કતં બુદ્ધસ્સ સાસનં’’.

ઇત્થં સુદં યસવતીપમુખાનિ ખત્તિયકઞ્ઞાભિક્ખુનિયો અટ્ઠારસસહસ્સાનિ ભગવતો સમ્મુખા ઇમા ગાથાયો અભાસિત્થાતિ.

યસવતીપમુખઅટ્ઠારસભિક્ખુનીસહસ્સાપદાનં પઠમં.

૨. ચતુરાસીતિભિક્ખુનીસહસ્સઅપદાનં

૧૩. ‘‘ચુલ્લાસીતિસહસ્સાનિ, બ્રાહ્મઞ્ઞકુલસમ્ભવા [બ્રાહ્મણકુલસમ્ભવા (સ્યા. ક.)];

સુખુમાલહત્થપાદા, પુરે તુય્હં મહામુને.

૧૪. ‘‘વેસ્સસુદ્દકુલે જાતા, દેવા નાગા ચ કિન્નરા;

ચાતુદ્દીપા બહૂ કઞ્ઞા, પુરે તુય્હં મહામુને.

૧૫. ‘‘કાચિ પબ્બજિતા અત્થિ, સબ્બદસ્સાવિનો [સચ્ચદસ્સાવિનો (સી. પી.)] હૂ;

દેવા ચ કિન્નરા નાગા, ફુસિસ્સન્તિ અનાગતે.

૧૬. ‘‘અનુભોત્વા યસં સબ્બં, પત્વાન સબ્બસમ્પદા;

તુમ્હં [ત્વયિ (સી. પી.)] પસાદં પટિલદ્ધા, બુજ્ઝિસ્સન્તિ અનાગતે.

૧૭. ‘‘અમ્હે બ્રાહ્મણધીતા તુ, બ્રાહ્મઞ્ઞકુલસમ્ભવા;

પેક્ખતો નો [લક્ખણા ચ (સ્યા.)] મહાવીર, પાદે વન્દામ ચક્ખુમ.

૧૮. ‘‘ઉપહતા ભવા સબ્બે, મૂલતણ્હા સમૂહતા;

સમુચ્છિન્ના અનુસયા, પુઞ્ઞસઙ્ખારદાલિતા.

૧૯. ‘‘સમાધિગોચરા સબ્બા, સમાપત્તિવસી કતા;

ઝાનેન ધમ્મરતિયા, વિહરિસ્સામ નો સદા.

૨૦. ‘‘ભવનેત્તિ અવિજ્જા ચ, સઙ્ખારાપિ ચ ખેપિતા;

સુદુદ્દસં પદં ગન્ત્વા, અનુજાનાથ [અનુજાનિમ્હ (સ્યા. પી. ક.)] નાયક.

૨૧. ‘‘ઉપકારા મમં તુમ્હે, દીઘરત્તં કતાવિનો;

ચતુન્નં સંસયં છેત્વા, સબ્બા ગચ્છન્તુ નિબ્બુતિં.

૨૨. ‘‘વન્દિત્વા મુનિનો પાદે, કત્વા ઇદ્ધિવિકુબ્બનં;

કાચિ દસ્સેન્તિ આલોકં, અન્ધકારમથાપરા.

૨૩. ‘‘દસ્સેન્તિ ચન્દસૂરિયે, સાગરઞ્ચ સમચ્છકં;

સિનેરું પરિભણ્ડઞ્ચ, દસ્સેન્તિ પારિછત્તકં.

૨૪. ‘‘તાવતિંસઞ્ચ ભવનં, યામં દસ્સેન્તિ ઇદ્ધિયા;

તુસિતં નિમ્મિતે દેવે, વસવત્તી મહિસ્સરે.

૨૫. ‘‘બ્રહ્માનો કાચિ દસ્સેન્તિ, ચઙ્કમઞ્ચ મહારહં;

બ્રહ્મવણ્ણઞ્ચ માપેત્વા, ધમ્મં દેસેન્તિ સુઞ્ઞતં.

૨૬. ‘‘નાનાવિકુબ્બનં કત્વા, ઇદ્ધિં દસ્સિય સત્થુનો;

દસ્સયિંસુ બલં સબ્બા, પાદે વન્દિંસુ સત્થુનો.

૨૭. ‘‘ઇદ્ધીસુ ચ વસી હોમ, દિબ્બાય સોતધાતુયા;

ચેતોપરિયઞાણસ્સ, વસી હોમ મહામુને.

૨૮. ‘‘પુબ્બેનિવાસં જાનામ, દિબ્બચક્ખુ વિસોધિતં;

સબ્બાસવપરિક્ખીણા, નત્થિ દાનિ પુનબ્ભવો.

૨૯. ‘‘અત્થધમ્મનિરુત્તીસુ, પટિભાને તથેવ ચ;

ઞાણં અમ્હં મહાવીર, ઉપ્પન્નં તવ સન્તિકે.

૩૦. ‘‘પુબ્બાનં લોકનાથાનં, સઙ્ગમં નો નિદસ્સિતં;

અધિકારં બહું અમ્હં, તુય્હત્થાય મહામુને.

૩૧. ‘‘યં અમ્હેહિ કતં કમ્મં, કુસલં સર તં મુને;

તુય્હત્થાય મહાવીર, પુઞ્ઞાનુપચિતાનિ નો.

૩૨. ‘‘સતસહસ્સિતો કપ્પે, પદુમુત્તરો મહામુનિ;

પુરં હંસવતી નામ, સમ્બુદ્ધસ્સ કુલાસયં.

૩૩. ‘‘દ્વારેન હંસવતિયા, ગઙ્ગા સન્દતિ સબ્બદા;

ઉબ્બળ્હા નદિયા ભિક્ખૂ, ગમનં ન લભન્તિ તે.

૩૪. ‘‘દિવસં દ્વે તયો ચેવ, સત્તાહં માસિકં તતો;

ચતુમાસમ્પિ સમ્પુણ્ણં, ગમનં ન લભન્તિ તે.

૩૫. ‘‘તદા અહુ સત્તસારો, જટિલો નામ રટ્ઠિકો;

ઓરુદ્ધે [ઓરતીરે (સ્યા.)] ભિક્ખવો દિસ્વા, સેતું ગઙ્ગાય કારયિ.

૩૬. ‘‘તદા સતસહસ્સેહિ, સેતું ગઙ્ગાય કારયિ;

સઙ્ઘસ્સ ઓરિમે તીરે, વિહારઞ્ચ અકારયિ.

૩૭. ‘‘ઇત્થિયો પુરિસા ચેવ, ઉચ્ચનીચકુલાનિ ચ;

તસ્સ સેતું વિહારઞ્ચ [તેસુ સેતુવિહારેસુ (સી.), તસ્સ સેતૂ વિહારે ચ (પી.)], સમભાગં અકંસુ તે.

૩૮. ‘‘અમ્હે અઞ્ઞે ચ માનુજા, વિપ્પસન્નેન ચેતસા;

તસ્સ ધમ્મેસુ દાયાદા, નગરે જનપદેસુ ચ.

૩૯. ‘‘ઇત્થી પુમા કુમારા ચ, બહૂ ચેવ કુમારિકા;

સેતુનો ચ વિહારસ્સ, વાલુકા આકિરિંસુ તે.

૪૦. ‘‘વીથિં સમ્મજ્જનં કત્વા, કદલીપુણ્ણઘટે ધજે;

ધૂપં ચુણ્ણઞ્ચ માલઞ્ચ, કારં કત્વાન સત્થુનો.

૪૧. ‘‘સેતુવિહારે કારેત્વા, નિમન્તેત્વા વિનાયકં;

મહાદાનં દદિત્વાન, સમ્બોધિં અભિપત્થયિં.

૪૨. ‘‘પદુમુત્તરો મહાવીરો, તારકો સબ્બપાણિનં;

અનુમોદનીયંકાસિ, જટિલસ્સ મહામુનિ [કત્વા, વિયાકાસિ મહામુનિ (સ્યા.)].

૪૩. ‘‘‘સતસહસ્સાતિક્કન્તે, કપ્પો હેસ્સતિ ભદ્દકો;

ભવાભવેનુભોત્વાન, પાપુણિસ્સતિ બોધિયં.

૪૪. ‘‘‘કાચિ હત્થપરિકમ્મં, કતાવી નરનારિયો;

અનાગતમ્હિ અદ્ધાને, સબ્બા હેસ્સન્તિ સમ્મુખા’.

૪૫. ‘‘તેન કમ્મવિપાકેન, ચેતનાપણિધીહિ ચ;

ઉપ્પન્ના દેવભવનં, તુય્હં તા પરિચારિકા.

૪૬. ‘‘દિબ્બસુખં અસઙ્ખિયં, માનુસઞ્ચ અસઙ્ખિયં;

તુય્હં તે પરિચારેમ, સંસરિમ્હ ભવાભવે.

૪૭. ‘‘સતસહસ્સિતો કપ્પે, સુકતં કમ્મસમ્પદં;

સુખુમાલી મનુસ્સાનં, અથો દેવપુરે વરે.

૪૮. ‘‘રૂપભોગયસે ચેવ, અથો કિત્તિઞ્ચ સક્કતં [કિત્તિસુખં પિયં (સ્યા.)];

લભામ સતતં સબ્બં, સુકતં કમ્મસમ્પદં.

૪૯. ‘‘પચ્છિમે ભવે સમ્પત્તે, જાતામ્હ બ્રાહ્મણે કુલે;

સુખુમાલહત્થપાદા, સક્યપુત્તનિવેસને.

૫૦. ‘‘સબ્બકાલમ્પિ પથવિં, ન પસ્સામ ન લઙ્કતં;

ચિક્ખલ્લભૂમિમસુચિં [ચિક્ખલ્લં ભૂમિં ગમનં (સ્યા.)], ન પસ્સામ મહામુને.

૫૧. ‘‘અગારં વસન્તે અમ્હે, સક્કારં સબ્બકાલિકં;

ઉપનેન્તિ સદા સબ્બં, પુબ્બકમ્મફલેન નો [પુબ્બકમ્મફલં તતો (સી. પી.)].

૫૨. ‘‘અગારં પજહિત્વાન, પબ્બજિત્વાનગારિયં;

સંસારપથનિત્થિણ્ણા, વીતરાગા ભવામસે [નત્થિ દાનિ પુનબ્ભવો (સી. સ્યા. પી.)].

૫૩. ‘‘ચીવરં પિણ્ડપાતઞ્ચ, પચ્ચયં સયનાસનં;

ઉપનેન્તિ સદા અમ્હે, સહસ્સાનિ તતો તતો.

૫૪. ‘‘કિલેસા ઝાપિતા અમ્હં…પે… વિહરામ અનાસવા.

૫૫. ‘‘સ્વાગતં વત નો આસિ…પે… કતં બુદ્ધસ્સ સાસનં.

૫૬. ‘‘પટિસમ્ભિદા ચતસ્સો…પે… કતં બુદ્ધસ્સ સાસનં’’.

ઇત્થં સુદં ચતુરાસીતિબ્રાહ્મણકઞ્ઞાભિક્ખુનીસહસ્સાનિ ભગવતો સમ્મુખા ઇમા ગાથાયો અભાસિત્થાતિ.

ચતુરાસીતિભિક્ખુનીસહસ્સાપદાનં દુતિયં.

૩. ઉપ્પલદાયિકાથેરીઅપદાનં

૫૭. ‘‘નગરે અરુણવતિયા, અરુણો નામ ખત્તિયો;

તસ્સ રઞ્ઞો અહું ભરિયા, એકજ્ઝં ચારયામહં.

૫૮. ‘‘રહોગતા નિસીદિત્વા, એવં ચિન્તેસહં તદા;

‘કુસલં મે કતં નત્થિ, આદાય ગમિયં મમ.

૫૯. ‘‘‘મહાભિતાપં કટુકં, ઘોરરૂપં સુદારુણં;

નિરયં નૂન ગચ્છામિ, એત્થ મે નત્થિ સંસયો’.

૬૦. ‘‘એવાહં ચિન્તયિત્વાન, પહંસેત્વાન માનસં;

રાજાનં ઉપગન્ત્વાન, ઇદં વચનમબ્રવિં.

૬૧. ‘‘‘ઇત્થી નામ મયં દેવ, પુરિસાનિત્તરા અહુ [પુરિસાનુગતા સદા (સી.), પુરિસા ન ભવામ નો (સ્યા.), પુરિસાનં ભરા મયં (પી.)];

એકં મે સમણં દેહિ, ભોજયિસ્સામિ ખત્તિય’.

૬૨. ‘‘અદાસિ મે તદા રાજા, સમણં ભાવિતિન્દ્રિયં;

તસ્સ પત્તં ગહેત્વાન, પરમન્નેન પૂરયિં.

૬૩. ‘‘પૂરેત્વા પરમં અન્નં, સહ સુગન્ધલેપનં;

મહાચેલેન છાદિત્વા, અદાસિં તુટ્ઠમાનસા.

૬૪. ‘‘તેન કમ્મેન સુકતેન, ચેતનાપણિધીહિ ચ;

જહિત્વા માનુસં દેહં, તાવતિંસમગચ્છહં.

૬૫. ‘‘સહસ્સદેવરાજૂનં, મહેસિત્તમકારયિં;

સહસ્સચક્કવત્તીનં, મહેસિત્તમકારયિં.

૬૬. ‘‘પદેસરજ્જં વિપુલં, ગણનાતો અસઙ્ખિયં;

નાનાવિધં બહું અઞ્ઞં, તસ્સ કમ્મફલં તતો.

૬૭. ‘‘ઉપ્પલસ્સેવ મે વણ્ણો, અભિરૂપા સુદસ્સના;

ઇત્થિસબ્બઙ્ગસમ્પન્ના, અભિજાતા જુતિન્ધરા.

૬૮. ‘‘પચ્છિમે ભવે સમ્પત્તે, અજાયિં સાકિયે કુલે;

નારીસહસ્સપામોક્ખા, સુદ્ધોદનસુતસ્સહં.

૬૯. ‘‘નિબ્બિન્દિત્વા અગારેહં, પબ્બજિં અનગારિયં;

સત્તમીરત્તિસમ્પત્તા [સત્તમિંરત્તિમપત્તા (સી. સ્યા. પી.)], ચતુસચ્ચમપાપુણિં.

૭૦. ‘‘ચીવરં પિણ્ડપાતઞ્ચ, પચ્ચયં સયનાસનં;

પરિમેતું ન સક્કોમિ, પિણ્ડપાતસ્સિદં ફલં.

૭૧. ‘‘યં મય્હં પૂરિતં કમ્મં, કુસલં સરસે મુનિ;

તુય્હત્થાય મહાવીર, પરિચત્તં બહું મયા.

૭૨. ‘‘એકત્તિંસે ઇતો કપ્પે, યં દાનમદદિં તદા;

દુગ્ગતિં નાભિજાનામિ, પિણ્ડપાતસ્સિદં ફલં.

૭૩. ‘‘દ્વે ગતિયો પજાનામિ, દેવત્તં અથ માનુસં;