૬. ગતિકથા

૨૩૧. ગતિસમ્પત્તિયા ઞાણસમ્પયુત્તે કતિનં હેતૂનં પચ્ચયા ઉપપત્તિ હોતિ? ખત્તિયમહાસાલાનં બ્રાહ્મણમહાસાલાનં ગહપતિમહાસાલાનં કામાવચરાનં દેવાનં ઞાણસમ્પયુત્તે કતિનં હેતૂનં પચ્ચયા ઉપપત્તિ હોતિ? રૂપાવચરાનં દેવાનં કતિનં હેતૂનં પચ્ચયા ઉપપત્તિ હોતિ? અરૂપાવચરાનં દેવાનં કતિનં હેતૂનં પચ્ચયા ઉપપત્તિ હોતિ?

ગતિસમ્પત્તિયા ઞાણસમ્પયુત્તે અટ્ઠન્નં હેતૂનં પચ્ચયા ઉપપત્તિ હોતિ. ખત્તિયમહાસાલાનં બ્રાહ્મણમહાસાલાનં ગહપતિમહાસાલાનં કામાવચરાનં દેવાનં ઞાણસમ્પયુત્તે અટ્ઠન્નં હેતૂનં પચ્ચયા ઉપપત્તિ હોતિ. રૂપાવચરાનં દેવાનં અટ્ઠન્નં હેતૂનં પચ્ચયા ઉપપત્તિ હોતિ. અરૂપાવચરાનં દેવાનં અટ્ઠન્નં હેતૂનં પચ્ચયા ઉપપત્તિ હોતિ.

૨૩૨. ગતિસમ્પત્તિયા ઞાણસમ્પયુત્તે કતમેસં અટ્ઠન્નં હેતૂનં પચ્ચયા ઉપપત્તિ હોતિ? કુસલકમ્મસ્સ જવનક્ખણે તયો હેતૂ કુસલા; તસ્મિં ખણે જાતચેતનાય સહજાતપચ્ચયા હોન્તિ. તેન વુચ્ચતિ – કુસલમૂલપચ્ચયાપિ સઙ્ખારા. નિકન્તિક્ખણે દ્વે હેતૂ અકુસલા; તસ્મિં ખણે જાતચેતનાય સહજાતપચ્ચયા હોન્તિ. તેન વુચ્ચતિ – અકુસલમૂલપચ્ચયાપિ સઙ્ખારા. પટિસન્ધિક્ખણે તયો હેતૂ અબ્યાકતા; તસ્મિં ખણે જાતચેતનાય સહજાતપચ્ચયા હોન્તિ. તેન વુચ્ચતિ – ‘‘નામરૂપપચ્ચયાપિ વિઞ્ઞાણં, વિઞ્ઞાણપચ્ચયાપિ નામરૂપં’’.

પટિસન્ધિક્ખણે પઞ્ચક્ખન્ધા સહજાતપચ્ચયા હોન્તિ, અઞ્ઞમઞ્ઞપચ્ચયા હોન્તિ, નિસ્સયપચ્ચયા હોન્તિ, વિપ્પયુત્તપચ્ચયા હોન્તિ. પટિસન્ધિક્ખણે ચત્તારો મહાભૂતા સહજાતપચ્ચયા હોન્તિ, અઞ્ઞમઞ્ઞપચ્ચયા હોન્તિ, નિસ્સયપચ્ચયા હોન્તિ. પટિસન્ધિક્ખણે તયો જીવિતસઙ્ખારા સહજાતપચ્ચયા હોન્તિ, અઞ્ઞમઞ્ઞપચ્ચયા હોન્તિ, નિસ્સયપચ્ચયા હોન્તિ, વિપ્પયુત્તપચ્ચયા હોન્તિ. પટિસન્ધિક્ખણે નામઞ્ચ રૂપઞ્ચ સહજાતપચ્ચયા હોન્તિ, અઞ્ઞમઞ્ઞપચ્ચયા હોન્તિ, નિસ્સયપચ્ચયા હોન્તિ, વિપ્પયુત્તપચ્ચયા હોન્તિ. પટિસન્ધિક્ખણે ઇમે ચુદ્દસ ધમ્મા સહજાતપચ્ચયા હોન્તિ, અઞ્ઞમઞ્ઞપચ્ચયા હોન્તિ, નિસ્સયપચ્ચયા હોન્તિ, વિપ્પયુત્તપચ્ચયા હોન્તિ. પટિસન્ધિક્ખણે ચત્તારો ખન્ધા અરૂપિનો સહજાતપચ્ચયા હોન્તિ, અઞ્ઞમઞ્ઞપચ્ચયા હોન્તિ, નિસ્સયપચ્ચયા હોન્તિ, સમ્પયુત્તપચ્ચયા હોન્તિ. પટિસન્ધિક્ખણે પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ સહજાતપચ્ચયા હોન્તિ, અઞ્ઞમઞ્ઞપચ્ચયા હોન્તિ, નિસ્સયપચ્ચયા હોન્તિ, સમ્પયુત્તપચ્ચયા હોન્તિ. પટિસન્ધિક્ખણે તયો હેતૂ સહજાતપચ્ચયા હોન્તિ, અઞ્ઞમઞ્ઞપચ્ચયા હોન્તિ, નિસ્સયપચ્ચયા હોન્તિ, સમ્પયુત્તપચ્ચયા હોન્તિ. પટિસન્ધિક્ખણે નામઞ્ચ વિઞ્ઞાણઞ્ચ સહજાતપચ્ચયા હોન્તિ, અઞ્ઞમઞ્ઞપચ્ચયા હોન્તિ, નિસ્સયપચ્ચયા હોન્તિ, સમ્પયુત્તપચ્ચયા હોન્તિ. પટિસન્ધિક્ખણે ઇમે ચુદ્દસ ધમ્મા સહજાતપચ્ચયા હોન્તિ, અઞ્ઞમઞ્ઞપચ્ચયા હોન્તિ, નિસ્સયપચ્ચયા હોન્તિ, સમ્પયુત્તપચ્ચયા હોન્તિ. પટિસન્ધિક્ખણે ઇમે અટ્ઠવીસતિ ધમ્મા સહજાતપચ્ચયા હોન્તિ, અઞ્ઞમઞ્ઞપચ્ચયા હોન્તિ, નિસ્સયપચ્ચયા હોન્તિ, વિપ્પયુત્તપચ્ચયા હોન્તિ. ગતિસમ્પત્તિયા ઞાણસમ્પયુત્તે ઇમેસં અટ્ઠન્નં હેતૂનં પચ્ચયા ઉપપત્તિ હોતિ.

ખત્તિયમહાસાલાનં બ્રાહ્મણમહાસાલાનં ગહપતિમહાસાલાનં કામાવચરાનં દેવાનં ઞાણસમ્પયુત્તે કતમેસં અટ્ઠન્નં હેતૂનં પચ્ચયા ઉપપત્તિ હોતિ? કુસલકમ્મસ્સ જવનક્ખણે તયો હેતૂ કુસલા; તસ્મિં ખણે જાતચેતનાય સહજાતપચ્ચયા હોન્તિ. તેન વુચ્ચતિ – ‘‘કુસલમૂલપચ્ચયાપિ સઙ્ખારા’’. નિકન્તિક્ખણે દ્વે હેતૂ અકુસલા; તસ્મિં ખણે જાતચેતનાય સહજાતપચ્ચયા હોન્તિ. તેન વુચ્ચતિ – ‘‘અકુસલમૂલપચ્ચયાપિ સઙ્ખારા’’. પટિસન્ધિક્ખણે તયો હેતૂ અબ્યાકતા; તસ્મિં ખણે જાતચેતનાય સહજાતપચ્ચયા હોન્તિ. તેન વુચ્ચતિ – ‘‘નામરૂપપચ્ચયાપિ વિઞ્ઞાણં, વિઞ્ઞાણપચ્ચયાપિ નામરૂપં’’.

પટિસન્ધિક્ખણે પઞ્ચક્ખન્ધા સહજાતપચ્ચયા હોન્તિ, અઞ્ઞમઞ્ઞપચ્ચયા હોન્તિ, નિસ્સયપચ્ચયા હોન્તિ, વિપ્પયુત્તપચ્ચયા હોન્તિ. પટિસન્ધિક્ખણે ચત્તારો મહાભૂતા સહજાતપચ્ચયા હોન્તિ, અઞ્ઞમઞ્ઞપચ્ચયા હોન્તિ, નિસ્સયપચ્ચયા હોન્તિ. પટિસન્ધિક્ખણે તયો જીવિતસઙ્ખારા સહજાતપચ્ચયા હોન્તિ, અઞ્ઞમઞ્ઞપચ્ચયા હોન્તિ, નિસ્સયપચ્ચયા હોન્તિ, વિપ્પયુત્તપચ્ચયા હોન્તિ. પટિસન્ધિક્ખણે નામઞ્ચ રૂપઞ્ચ સહજાતપચ્ચયા હોન્તિ, અઞ્ઞમઞ્ઞપચ્ચયા હોન્તિ, નિસ્સયપચ્ચયા હોન્તિ, વિપ્પયુત્તપચ્ચયા હોન્તિ. પટિસન્ધિક્ખણે ઇમે ચુદ્દસ ધમ્મા સહજાતપચ્ચયા હોન્તિ, અઞ્ઞમઞ્ઞપચ્ચયા હોન્તિ, નિસ્સયપચ્ચયા હોન્તિ, વિપ્પયુત્તપચ્ચયા હોન્તિ. પટિસન્ધિક્ખણે ચત્તારો ખન્ધા અરૂપિનો સહજાતપચ્ચયા હોન્તિ, અઞ્ઞમઞ્ઞપચ્ચયા હોન્તિ, નિસ્સયપચ્ચયા હોન્તિ, સમ્પયુત્તપચ્ચયા હોન્તિ. પટિસન્ધિક્ખણે પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ સહજાતપચ્ચયા હોન્તિ, અઞ્ઞમઞ્ઞપચ્ચયા હોન્તિ, નિસ્સયપચ્ચયા હોન્તિ, સમ્પયુત્તપચ્ચયા હોન્તિ. પટિસન્ધિક્ખણે તયો હેતૂ સહજાતપચ્ચયા હોન્તિ, અઞ્ઞમઞ્ઞપચ્ચયા હોન્તિ, નિસ્સયપચ્ચયા હોન્તિ, સમ્પયુત્તપચ્ચયા હોન્તિ. પટિસન્ધિક્ખણે નામઞ્ચ વિઞ્ઞાણઞ્ચ સહજાતપચ્ચયા હોન્તિ, અઞ્ઞમઞ્ઞપચ્ચયા હોન્તિ, નિસ્સયપચ્ચયા હોન્તિ, સમ્પયુત્તપચ્ચયા હોન્તિ. પટિસન્ધિક્ખણે ઇમે ચુદ્દસ ધમ્મા સહજાતપચ્ચયા હોન્તિ, અઞ્ઞમઞ્ઞપચ્ચયા હોન્તિ, નિસ્સયપચ્ચયા હોન્તિ, સમ્પયુત્તપચ્ચયા હોન્તિ. પટિસન્ધિક્ખણે ઇમે અટ્ઠવીસતિ ધમ્મા સહજાતપચ્ચયા હોન્તિ, અઞ્ઞમઞ્ઞપચ્ચયા હોન્તિ, નિસ્સયપચ્ચયા હોન્તિ, વિપ્પયુત્તપચ્ચયા હોન્તિ. ખત્તિયમહાસાલાનં બ્રાહ્મણમહાસાલાનં ગહપતિમહાસાલાનં કામાવચરાનં દેવાનં ઞાણસમ્પયુત્તે ઇમેસં અટ્ઠન્નં હેતૂનં પચ્ચયા ઉપપત્તિ હોતિ.

રૂપાવચરાનં દેવાનં કતમેસં અટ્ઠન્નં હેતૂનં પચ્ચયા ઉપપત્તિ હોતિ? કુસલકમ્મસ્સ જવનક્ખણે તયો હેતૂ કુસલા…પે… રૂપાવચરાનં દેવાનં ઇમેસં અટ્ઠન્નં હેતૂનં પચ્ચયા ઉપપત્તિ હોતિ.

અરૂપાવચરાનં દેવાનં કતમેસં અટ્ઠન્નં હેતૂનં પચ્ચયા ઉપપત્તિ હોતિ? કુસલકમ્મસ્સ જવનક્ખણે તયો હેતૂ કુસલા; તસ્મિં ખણે જાતચેતનાય સહજાતપચ્ચયા હોન્તિ. તેન વુચ્ચતિ – ‘‘કુસલમૂલપચ્ચયાપિ સઙ્ખારા’’. નિકન્તિક્ખણે દ્વે હેતૂ અકુસલા; તસ્મિં ખણે જાતચેતનાય સહજાતપચ્ચયા હોન્તિ. તેન વુચ્ચતિ – ‘‘અકુસલમૂલપચ્ચયાપિ સઙ્ખારા’’. પટિસન્ધિક્ખણે તયો હેતૂ અબ્યાકતા; તસ્મિં ખણે જાતચેતનાય સહજાતપચ્ચયા હોન્તિ. તેન વુચ્ચતિ – ‘‘નામપચ્ચયાપિ વિઞ્ઞાણં વિઞ્ઞાણપચ્ચયાપિ નામં’’.

પટિસન્ધિક્ખણે ચત્તારો ખન્ધા અરૂપિનો સહજાતપચ્ચયા હોન્તિ, અઞ્ઞમઞ્ઞપચ્ચયા હોન્તિ, નિસ્સયપચ્ચયા હોન્તિ, સમ્પયુત્તપચ્ચયા હોન્તિ. પટિસન્ધિક્ખણે પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ સહજાતપચ્ચયા હોન્તિ, અઞ્ઞમઞ્ઞપચ્ચયા હોન્તિ, નિસ્સયપચ્ચયા હોન્તિ, સમ્પયુત્તપચ્ચયા હોન્તિ. પટિસન્ધિક્ખણે તયો હેતૂ સહજાતપચ્ચયા હોન્તિ, અઞ્ઞમઞ્ઞપચ્ચયા હોન્તિ, નિસ્સયપચ્ચયા હોન્તિ, સમ્પયુત્તપચ્ચયા હોન્તિ. પટિસન્ધિક્ખણે નામઞ્ચ વિઞ્ઞાણઞ્ચ સહજાતપચ્ચયા હોન્તિ, અઞ્ઞમઞ્ઞપચ્ચયા હોન્તિ, નિસ્સયપચ્ચયા હોન્તિ, સમ્પયુત્તપચ્ચયા હોન્તિ. પટિસન્ધિક્ખણે ઇમે ચુદ્દસ ધમ્મા સહજાતપચ્ચયા હોન્તિ, અઞ્ઞમઞ્ઞપચ્ચયા હોન્તિ, નિસ્સયપચ્ચયા હોન્તિ, સમ્પયુત્તપચ્ચયા હોન્તિ. અરૂપાવચરાનં દેવાનં ઇમેસં અટ્ઠન્નં હેતૂનં પચ્ચયા ઉપપત્તિ હોતિ.

૨૩૩. ગતિસમ્પત્તિયા ઞાણવિપ્પયુત્તે કતિનં હેતૂનં પચ્ચયા ઉપપત્તિ હોતિ? ખત્તિયમહાસાલાનં બ્રાહ્મણમહાસાલાનં ગહપતિમહાસાલાનં કામાવચરાનં દેવાનં ઞાણવિપ્પયુત્તે કતિનં હેતૂનં પચ્ચયા ઉપપત્તિ હોતિ?

ગતિસમ્પત્તિયા ઞાણવિપ્પયુત્તે છન્નં હેતૂનં પચ્ચયા ઉપપત્તિ હોતિ. ખત્તિયમહાસાલાનં બ્રાહ્મણમહાસાલાનં ગહપતિમહાસાલાનં કામાવચરાનં દેવાનં ઞાણવિપ્પયુત્તે છન્નં હેતૂનં પચ્ચયા ઉપપત્તિ હોતિ.

ગતિસમ્પત્તિયા ઞાણવિપ્પયુત્તે કતમેસં છન્નં હેતૂનં પચ્ચયા ઉપપત્તિ હોતિ? કુસલકમ્મસ્સ જવનક્ખણે દ્વે હેતૂ કુસલા; તસ્મિં ખણે જાતચેતનાય સહજાતપચ્ચયા હોન્તિ. તેન વુચ્ચતિ – કુસલમૂલપચ્ચયાપિ સઙ્ખારા. નિકન્તિક્ખણે દ્વે હેતૂ અકુસલા; તસ્મિં ખણે જાતચેતનાય સહજાતપચ્ચયા હોન્તિ. તેન વુચ્ચતિ – અકુસલમૂલપચ્ચયાપિ સઙ્ખારા. પટિસન્ધિક્ખણે દ્વે હેતૂ અબ્યાકતા; તસ્મિં ખણે જાતચેતનાય સહજાતપચ્ચયા હોન્તિ. તેન વુચ્ચતિ – ‘‘નામરૂપપચ્ચયાપિ વિઞ્ઞાણં, વિઞ્ઞાણપચ્ચયાપિ નામરૂપં’’.

પટિસન્ધિક્ખણે પઞ્ચક્ખન્ધા સહજાતપચ્ચયા હોન્તિ, અઞ્ઞમઞ્ઞપચ્ચયા હોન્તિ, નિસ્સયપચ્ચયા હોન્તિ, વિપ્પયુત્તપચ્ચયા હોન્તિ. પટિસન્ધિક્ખણે ચત્તારો મહાભૂતા સહજાતપચ્ચયા હોન્તિ, અઞ્ઞમઞ્ઞપચ્ચયા હોન્તિ, નિસ્સયપચ્ચયા હોન્તિ. પટિસન્ધિક્ખણે તયો જીવિતસઙ્ખારા સહજાતપચ્ચયા હોન્તિ, અઞ્ઞમઞ્ઞપચ્ચયા હોન્તિ, નિસ્સયપચ્ચયા હોન્તિ, વિપ્પયુત્તપચ્ચયા હોન્તિ. પટિસન્ધિક્ખણે નામઞ્ચ રૂપઞ્ચ સહજાતપચ્ચયા હોન્તિ, અઞ્ઞમઞ્ઞપચ્ચયા હોન્તિ, નિસ્સયપચ્ચયા હોન્તિ, વિપ્પયુત્તપચ્ચયા હોન્તિ. પટિસન્ધિક્ખણે ઇમે ચુદ્દસ ધમ્મા સહજાતપચ્ચયા હોન્તિ, અઞ્ઞમઞ્ઞપચ્ચયા હોન્તિ, નિસ્સયપચ્ચયા હોન્તિ, વિપ્પયુત્તપચ્ચયા હોન્તિ. પટિસન્ધિક્ખણે ચત્તારો ખન્ધા અરૂપિનો સહજાતપચ્ચયા હોન્તિ, અઞ્ઞમઞ્ઞપચ્ચયા હોન્તિ, નિસ્સયપચ્ચયા હોન્તિ, સમ્પયુત્તપચ્ચયા હોન્તિ. પટિસન્ધિક્ખણે ચત્તારિ ઇન્દ્રિયાનિ સહજાતપચ્ચયા હોન્તિ, અઞ્ઞમઞ્ઞપચ્ચયા હોન્તિ, નિસ્સયપચ્ચયા હોન્તિ, સમ્પયુત્તપચ્ચયા હોન્તિ. પટિસન્ધિક્ખણે દ્વે હેતૂ સહજાતપચ્ચયા હોન્તિ, અઞ્ઞમઞ્ઞપચ્ચયા હોન્તિ, નિસ્સયપચ્ચયા હોન્તિ, સમ્પયુત્તપચ્ચયા હોન્તિ. પટિસન્ધિક્ખણે નામઞ્ચ વિઞ્ઞાણઞ્ચ સહજાતપચ્ચયા હોન્તિ, અઞ્ઞમઞ્ઞપચ્ચયા હોન્તિ, નિસ્સયપચ્ચયા હોન્તિ, સમ્પયુત્તપચ્ચયા હોન્તિ. પટિસન્ધિક્ખણે ઇમે દ્વાદસ ધમ્મા સહજાતપચ્ચયા હોન્તિ, અઞ્ઞમઞ્ઞપચ્ચયા હોન્તિ, નિસ્સયપચ્ચયા હોન્તિ, સમ્પયુત્તપચ્ચયા હોન્તિ. પટિસન્ધિક્ખણે ઇમે છબ્બીસતિ ધમ્મા સહજાતપચ્ચયા હોન્તિ, અઞ્ઞમઞ્ઞપચ્ચયા હોન્તિ, નિસ્સયપચ્ચયા હોન્તિ, વિપ્પયુત્તપચ્ચયા હોન્તિ. ગતિસમ્પત્તિયા ઞાણવિપ્પયુત્તે ઇમેસં છન્નં હેતૂનં પચ્ચયા ઉપપત્તિ હોતિ.

ખત્તિયમહાસાલાનં બ્રાહ્મણમહાસાલાનં ગહપતિમહાસાલાનં કામાવચરાનં દેવાનં ઞાણવિપ્પયુત્તે કતમેસં છન્નં હેતૂનં પચ્ચયા ઉપપત્તિ હોતિ? કુસલકમ્મસ્સ જવનક્ખણે દ્વે હેતૂ કુસલા; તસ્મિં ખણે જાતચેતનાય સહજાતપચ્ચયા હોન્તિ. તેન વુચ્ચતિ – ‘‘કુસલમૂલપચ્ચયાપિ સઙ્ખારા…પે… ખત્તિયમહાસાલાનં બ્રાહ્મણમહાસાલાનં ગહપતિમહાસાલાનં કામાવચરાનં દેવાનં ઞાણવિપ્પયુત્તે ઇમેસં છન્નં હેતૂનં પચ્ચયા ઉપપત્તિ હોતી’’તિ.

ગતિકથા નિટ્ઠિતા.