૮. અટ્ઠકનિપાતો

૪૧૭. કચ્ચાનિજાતકં (૧)

૧. ઓદાતવત્થા સુચિ અલ્લકેસા, કચ્ચાનિ કિં કુમ્ભિમધિસ્સયિત્વા [કુમ્ભિમપસ્સયિત્વા (પી.)];

પિટ્ઠા તિલા ધોવસિ તણ્ડુલાનિ, તિલોદનો હેહિતિ કિસ્સ હેતુ.

૨. ન ખો અયં બ્રાહ્મણ ભોજનત્થા [ભોજનત્થં (સ્યા.)], તિલોદનો હેહિતિ સાધુપક્કો;

ધમ્મો મતો તસ્સ પહુત્તમજ્જ [પહૂનમજ્જ (સ્યા.), પહૂતમજ્જ (સી.), બહૂતમજ્જા (પી.)], અહં કરિસ્સામિ સુસાનમજ્ઝે.

૩. અનુવિચ્ચ કચ્ચાનિ કરોહિ કિચ્ચં, ધમ્મો મતો કો નુ તવેવ [તવેત (સી. સ્યા. પી.)] સંસિ;

સહસ્સનેત્તો અતુલાનુભાવો, ન મિય્યતી ધમ્મવરો કદાચિ.

૪. દળ્હપ્પમાણં મમ એત્થ બ્રહ્મે, ધમ્મો મતો નત્થિ મમેત્થ કઙ્ખા;

યે યેવ દાનિ પાપા ભવન્તિ, તે તેવ દાનિ સુખિતા ભવન્તિ.

૫. સુણિસા હિ મય્હં વઞ્ઝા અહોસિ, સા મં વધિત્વાન વિજાયિ પુત્તં;

સા દાનિ સબ્બસ્સ કુલસ્સ ઇસ્સરા, અહં પનમ્હિ [વસામિ (સ્યા.)] અપવિદ્ધા એકિકા.

૬. જીવામિ વોહં ન મતોહમસ્મિ [નાહં મતોસ્મિ (સી. પી.)], તવેવ અત્થાય ઇધાગતોસ્મિ;

યા તં વધિત્વાન વિજાયિ પુત્તં, સહાવ પુત્તેન કરોમિ ભસ્મં.

૭. એવઞ્ચ [એતઞ્ચ (સી. પી.)] તે રુચ્ચતિ દેવરાજ, મમેવ અત્થાય ઇધાગતોસિ;

અહઞ્ચ પુત્તો સુણિસા ચ નત્તા, સમ્મોદમાના ઘરમાવસેમ.

૮. એવઞ્ચ તે રુચ્ચતિ કાતિયાનિ, હતાપિ સન્તા ન જહાસિ ધમ્મં;

તુવઞ્ચ [ત્વઞ્ચ (પી. ક.)] પુત્તો સુણિસા ચ નત્તા, સમ્મોદમાના ઘરમાવસેથ.

૯. સા કાતિયાની સુણિસાય સદ્ધિં, સમ્મોદમાના ઘરમાવસિત્થ;

પુત્તો ચ નત્તા ચ ઉપટ્ઠહિંસુ, દેવાનમિન્દેન અધિગ્ગહીતાતિ.

કચ્ચાનિજાતકં પઠમં.

૪૧૮. અટ્ઠસદ્દજાતકં (૨)

૧૦. ઇદં પુરે નિન્નમાહુ, બહુમચ્છં મહોદકં;

આવાસો બકરાજસ્સ, પેત્તિકં ભવનં મમ;

ત્યજ્જ ભેકેન [ભિઙ્ગેન (ક.)] યાપેમ, ઓકં ન વજહામસે [ઓકન્તં ન જહામસે (ક.)].

૧૧. કો દુતિયં અસીલિસ્સ, બન્ધરસ્સક્ખિ ભેચ્છતિ [ભેજ્જતિ (સી. સ્યા. પી.), ભિન્દતિ (ક.)];

કો મે પુત્તે કુલાવકં, મઞ્ચ સોત્થિં કરિસ્સતિ.

૧૨. સબ્બા પરિક્ખયા ફેગ્ગુ, યાવ તસ્સા ગતી અહુ;

ખીણભક્ખો મહારાજ, સારે ન રમતી ઘુણો.

૧૩. સા નૂનાહં ઇતો ગન્ત્વા, રઞ્ઞો મુત્તા નિવેસના;

અત્તાનં રમયિસ્સામિ, દુમસાખનિકેતિની.

૧૪. સો નૂનાહં ઇતો ગન્ત્વા, રઞ્ઞો મુત્તો નિવેસના;

અગ્ગોદકાનિ પિસ્સામિ, યૂથસ્સ પુરતો વજં.

૧૫. તં મં કામેહિ સમ્મત્તં, રત્તં કામેસુ મુચ્છિતં;

આનયી ભરતો [વનતો (ક.)] લુદ્દો, બાહિકો ભદ્દમત્થુ તે.

૧૬. અન્ધકારતિમિસાયં, તુઙ્ગે ઉપરિપબ્બતે;

સા મં સણ્હેન મુદુના, મા પાદં ખલિ [ખણિ (સી. સ્યા. પી.)] યસ્મનિ.

૧૭. અસંસયં જાતિખયન્તદસ્સી, ન ગબ્ભસેય્યં પુનરાવજિસ્સં;

અયમન્તિમા પચ્છિમા ગબ્ભસેય્યા [અયં હિ મે અન્તિમા ગબ્ભસેય્યા (સી. પી.)], ખીણો મે સંસારો પુનબ્ભવાયાતિ.

અટ્ઠસદ્દજાતકં દુતિયં.

૪૧૯. સુલસાજાતકં (૩)

૧૮. ઇદં સુવણ્ણકાયૂરં, મુત્તા વેળુરિયા બહૂ;

સબ્બં હરસ્સુ ભદ્દન્તે, મઞ્ચ દાસીતિ સાવય.

૧૯. ઓરોપયસ્સુ કલ્યાણિ, મા બાળ્હં [બહું (સી. સ્યા. પી.)] પરિદેવસિ;

ન ચાહં અભિજાનામિ, અહન્ત્વા ધનમાભતં.

૨૦. યતો સરામિ અત્તાનં, યતો પત્તાસ્મિ વિઞ્ઞુતં;

ન ચાહં અભિજાનામિ, અઞ્ઞં પિયતરં તયા.

૨૧. એહિ તં ઉપગૂહિસ્સં [ઉપગુય્હિસ્સં (ક.)], કરિસ્સઞ્ચ પદક્ખિણં;

ન હિ દાનિ પુન અત્થિ, મમ તુય્હઞ્ચ સઙ્ગમો.

૨૨. ન હિ સબ્બેસુ ઠાનેસુ, પુરિસો હોતિ પણ્ડિતો;

ઇત્થીપિ પણ્ડિતા હોતિ, તત્થ તત્થ વિચક્ખણા.

૨૩. ન હિ સબ્બેસુ ઠાનેસુ, પુરિસો હોતિ પણ્ડિતો;

ઇત્થીપિ પણ્ડિતા હોતિ, લહું અત્થં વિચિન્તિકા [લહુમત્થવિચિન્તિકા (સી. પી.)].

૨૪. લહુઞ્ચ વત ખિપ્પઞ્ચ, નિકટ્ઠે સમચેતયિ;

મિગં પુણ્ણાયતેનેવ [પુણ્ણાયતનેવ (સ્યા.)], સુલસા સત્તુકં વધિ.

૨૫. યોધ ઉપ્પતિતં અત્થં, ન ખિપ્પમનુબુજ્ઝતિ;

સો હઞ્ઞતિ મન્દમતિ, ચોરોવ ગિરિગબ્ભરે.

૨૬. યો ચ ઉપ્પતિતં અત્થં, ખિપ્પમેવ નિબોધતિ;

મુચ્ચતે સત્તુસમ્બાધા, સુલસા સત્તુકામિવાતિ.

સુલસાજાતકં તતિયં.

૪૨૦. સુમઙ્ગલજાતકં (૪)

૨૭. ભુસમ્હિ [ભુસમ્પિ (ક.), ભુસં હિ (સી. નિય્ય)] કુદ્ધોતિ અવેક્ખિયાન, ન તાવ દણ્ડં પણયેય્ય ઇસ્સરો;

અટ્ઠાનસો અપ્પતિરૂપમત્તનો, પરસ્સ દુક્ખાનિ ભુસં ઉદીરયે.

૨૮. યતો ચ જાનેય્ય પસાદમત્તનો, અત્થં નિયુઞ્જેય્ય પરસ્સ દુક્કટં;

તદાયમત્થોતિ સયં અવેક્ખિય, અથસ્સ દણ્ડં સદિસં નિવેસયે.

૨૯. ન ચાપિ ઝાપેતિ પરં ન અત્તનં, અમુચ્છિતો યો નયતે નયાનયં;

યો દણ્ડધારો ભવતીધ ઇસ્સરો, સ વણ્ણગુત્તો સિરિયા ન ધંસતિ.

૩૦. યે ખત્તિયા સે અનિસમ્મકારિનો, પણેન્તિ દણ્ડં સહસા પમુચ્છિતા;

અવણ્ણસંયુતા [યુત્તાવ (ક.)] જહન્તિ જીવિતં, ઇતો વિમુત્તાપિ ચ યન્તિ દુગ્ગતિં.

૩૧. ધમ્મે ચ યે અરિયપ્પવેદિતે રતા, અનુત્તરા તે વચસા મનસા કમ્મુના ચ;

તે સન્તિસોરચ્ચસમાધિસણ્ઠિતા, વજન્તિ લોકં દુભયં તથાવિધા.

૩૨. રાજાહમસ્મિ નરપમદાનમિસ્સરો, સચેપિ કુજ્ઝામિ ઠપેમિ અત્તનં;

નિસેધયન્તો જનતં તથાવિધં, પણેમિ દણ્ડં અનુકમ્પ યોનિસો.

૩૩. સિરી ચ લક્ખી ચ તવેવ ખત્તિય, જનાધિપ મા વિજહિ કુદાચનં;

અક્કોધનો નિચ્ચપસન્નચિત્તો, અનીઘો તુવં વસ્સસતાનિ પાલય.

૩૪. ગુણેહિ એતેહિ ઉપેત ખત્તિય, ઠિતમરિયવત્તી [વત્તિ (સી.), વુત્તિ (ક.)] સુવચો અકોધનો;

સુખી અનુપ્પીળ પસાસમેદિનિં [અનુપ્પીળં સહસમેદનિં (ક.)], ઇતો વિમુત્તોપિ ચ યાહિ સુગ્ગતિં.

૩૫. એવં સુનીતેન [સુવિનીતેન (પી.)] સુભાસિતેન, ધમ્મેન ઞાયેન ઉપાયસો નયં;

નિબ્બાપયે સઙ્ખુભિતં મહાજનં, મહાવ મેઘો સલિલેન મેદિનિન્તિ [મેદનિન્તિ (સ્યા. ક.)].

સુમઙ્ગલજાતકં ચતુત્થં.

૪૨૧. ગઙ્ગમાલજાતકં (૫)

૩૬. અઙ્ગારજાતા પથવી, કુક્કુળાનુગતા મહી;

અથ ગાયસિ વત્તાનિ [વત્થાનિ (ક.)], ન તં તપતિ આતપો.

૩૭. ઉદ્ધં તપતિ આદિચ્ચો, અધો તપતિ વાલુકા;

અથ ગાયસિ વત્તાનિ [વત્થાનિ (ક.)], ન તં તપતિ આતપો.

૩૮. ન મં તપતિ આતપો, આતપા [આતપ્પા (સી. સ્યા. પી.)] તપયન્તિ મં;

અત્થા હિ વિવિધા રાજ, તે તપન્તિ ન આતપો.

૩૯. અદ્દસં કામ તે મૂલં, સઙ્કપ્પા કામ જાયસિ;

ન તં સઙ્કપ્પયિસ્સામિ, એવં કામ ન હેહિસિ.

૪૦. અપ્પાપિ કામા ન અલં, બહૂહિપિ ન તપ્પતિ;

અહહા બાલલપના, પરિવજ્જેથ [પટિવિજ્ઝેથ (પી. સી. અટ્ઠ.)] જગ્ગતો.

૪૧. અપ્પસ્સ કમ્મસ્સ ફલં મમેદં, ઉદયો અજ્ઝાગમા મહત્તપત્તં;

સુલદ્ધલાભો વત માણવસ્સ, યો પબ્બજી કામરાગં પહાય.

૪૨. તપસા પજહન્તિ પાપકમ્મં, તપસા ન્હાપિતકુમ્ભકારભાવં;

તપસા અભિભુય્ય ગઙ્ગમાલ, નામેનાલપસજ્જ બ્રહ્મદત્તં.

૪૩. સન્દિટ્ઠિકમેવ ‘‘અમ્મ’’ પસ્સથ, ખન્તીસોરચ્ચસ્સ અયં [યો (સ્યા. પી. ક.)] વિપાકો;

યો [સો (સ્યા. ક.)] સબ્બજનસ્સ વન્દિતોહુ, તં વન્દામ સરાજિકા સમચ્ચા.

૪૪. મા કિઞ્ચિ અવચુત્થ ગઙ્ગમાલં, મુનિનં મોનપથેસુ સિક્ખમાનં;

એસો હિ અતરિ અણ્ણવં, યં તરિત્વા ચરન્તિ વીતસોકાતિ.

ગઙ્ગમાલજાતકં પઞ્ચમં.

૪૨૨. ચેતિયજાતકં (૬)

૪૫. ધમ્મો હવે હતો હન્તિ, નાહતો હન્તિ કિઞ્ચનં [કઞ્ચિનં (પી.)];

તસ્મા હિ ધમ્મં ન હને, મા ત્વં [તં (સ્યા. પી.)] ધમ્મો હતો હનિ.

૪૬. અલિકં ભાસમાનસ્સ, અપક્કમન્તિ દેવતા;

પૂતિકઞ્ચ મુખં વાતિ, સકટ્ઠાના ચ ધંસતિ;

યો જાનં પુચ્છિતો પઞ્હં, અઞ્ઞથા નં વિયાકરે.

૪૭. સચે હિ સચ્ચં ભણસિ, હોહિ રાજ યથા પુરે;

મુસા ચે ભાસસે રાજ, ભૂમિયં તિટ્ઠ ચેતિય.

૪૮. અકાલે વસ્સતી તસ્સ, કાલે તસ્સ ન વસ્સતિ;

યો જાનં પુચ્છિતો પઞ્હં, અઞ્ઞથા નં વિયાકરે.

૪૯. સચે હિ સચ્ચં ભણસિ, હોહિ રાજ યથા પુરે;

મુસા ચે ભાસસે રાજ, ભૂમિં પવિસ ચેતિય.

૫૦. જિવ્હા તસ્સ દ્વિધા હોતિ, ઉરગસ્સેવ દિસમ્પતિ;

યો જાનં પુચ્છિતો પઞ્હં, અઞ્ઞથા નં વિયાકરે.

૫૧. સચે હિ સચ્ચં ભણસિ, હોહિ રાજ યથા પુરે;

મુસા ચે ભાસસે રાજ, ભિય્યો પવિસ ચેતિય.

૫૨. જિવ્હા તસ્સ ન ભવતિ, મચ્છસ્સેવ દિસમ્પતિ;

યો જાનં પુચ્છિતો પઞ્હં, અઞ્ઞથા નં વિયાકરે.

૫૩. સચે હિ સચ્ચં ભણસિ, હોહિ રાજ યથા પુરે;

મુસા ચે ભાસસે રાજ, ભિય્યો પવિસ ચેતિય.

૫૪. થિયોવ તસ્સ જાયન્તિ [થિયો તસ્સ પજાયન્તિ (ક.)], ન પુમા જાયરે કુલે;

યો જાનં પુચ્છિતો પઞ્હં, અઞ્ઞથા નં વિયાકરે.

૫૫. સચે હિ સચ્ચં ભણસિ, હોહિ રાજ યથા પુરે;

મુસા ચે ભાસસે રાજ, ભિય્યો પવિસ ચેતિય.

૫૬. પુત્તા તસ્સ ન ભવન્તિ, પક્કમન્તિ દિસોદિસં;

યો જાનં પુચ્છિતો પઞ્હં, અઞ્ઞથા નં વિયાકરે.

૫૭. સચે હિ સચ્ચં ભણસિ, હોહિ રાજ યથા પુરે;

મુસા ચે ભાસસે રાજ, ભિય્યો પવિસ ચેતિય.

૫૮. સ રાજા ઇસિના સત્તો, અન્તલિક્ખચરો પુરે;

પાવેક્ખિ પથવિં ચેચ્ચો, હીનત્તો પત્વ પરિયાયં [અત્તપરિયાયં (સી. સ્યા.), પત્તપરિયાયં (ક. સી. નિય્ય)].

૫૯. તસ્મા હિ છન્દાગમનં, નપ્પસંસન્તિ પણ્ડિતા;

અદુટ્ઠચિત્તો ભાસેય્ય, ગિરં સચ્ચૂપસંહિતન્તિ.

ચેતિયજાતકં છટ્ઠં.

૪૨૩. ઇન્દ્રિયજાતકં (૭)

૬૦. યો ઇન્દ્રિયાનં કામેન, વસં નારદ ગચ્છતિ;

સો પરિચ્ચજ્જુભો લોકે, જીવન્તોવ વિસુસ્સતિ [જીવન્તોપિવિસુસ્સતિ (સ્યા.), જીવન્તો વાપિ સુસ્સતિ (ક.)].

૬૧. સુખસ્સાનન્તરં દુક્ખં, દુક્ખસ્સાનન્તરં સુખં;

સોસિ [સોપિ (સ્યા. પી. ક.)] પત્તો સુખા [સુખ (સ્યા.), સુખં (ક.)] દુક્ખં, પાટિકઙ્ખ વરં સુખં.

૬૨. કિચ્છકાલે કિચ્છસહો, યો કિચ્છં નાતિવત્તતિ;

સ કિચ્છન્તં સુખં ધીરો, યોગં સમધિગચ્છતિ.

૬૩. ન હેવ કામાન કામા, નાનત્થા નાત્થકારણા;

ન કતઞ્ચ નિરઙ્કત્વા, ધમ્મા ચવિતુમરહસિ.

૬૪. દક્ખં ગહપતી [ગહપતં (સી. સ્યા. પી.), ગહવતં (?)] સાધુ, સંવિભજ્જઞ્ચ ભોજનં;

અહાસો અત્થલાભેસુ, અત્થબ્યાપત્તિ અબ્યથો.

૬૫. એત્તાવતેતં પણ્ડિચ્ચં, અપિ સો [અસિતો (સી. સ્યા. પી.)] દવિલો [દેવલો (સી. પી.)] બ્રવિ;

ન યિતો કિઞ્ચિ પાપિયો, યો ઇન્દ્રિયાનં વસં વજે.

૬૬. અમિત્તાનંવ હત્થત્થં, સિવિ પપ્પોતિ મામિવ;

કમ્મં વિજ્જઞ્ચ દક્ખેય્યં, વિવાહં સીલમદ્દવં;

એતે ચ યસે હાપેત્વા, નિબ્બત્તો સેહિ કમ્મેહિ.

૬૭. સોહં સહસ્સજીનોવ અબન્ધુ અપરાયણો;